• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: Motyw pra...

Nawigacja

Motyw pracy w literaturze pozytywistycznej.



Motyw pracy w literaturze pozytywistycznej.




W swojej pracy semestralnej chciałbym przeanalizować motyw pracy przedstawiony w literaturze pozytywistycznej. Termin pozytywizm został wprowadzony i spopularyzowany przez francuskiego filozofa Auguste'a Comte'a w dziele "Kurs filozofii pozytywistycznej". Słowo to określa antyromatyczną postawę światopoglądową zaprzeczając wszystkiemu, co było kiedyś cudowne i irracjonalne. Pozytywizm kieruje się zaufaniem do rozumu, gdyż rozum jest narzędziem poznawczym pozwalającym poznać prawa rządzące światem. Światopogląd ten zakładał postawę optymizmu poznawczego, utwierdzając w przekonaniu, że odpowiedzi na dręczące ludzi pytania można znaleźć jedynie poprzez zgłębianie nauki. Pełną wiedzę człowiek uzyska dopiero w dalekiej przyszłości, więc każde pokolenie powinno wzbogacić ludzkość o nowe doświadczenia i wiedzę, by mc rozwiązać rżne dylematy trapiące ludzkość. Dylematy, ktre do tej pory nie zostały rozwiązane z powodu swej istoty a jedynie niepełnej wiedzy ludzi.

Pozytywizm w literaturze polskiej to nurt literacki, ktry występował w okresie od powstania styczniowego (1863-1864) do lat 90. XIX wieku.

Pozytywizm występował po okresie romantyzmu, a po nim następował okres Młodej Polski.

Klęska powstania styczniowego i dotkliwe carskie represje nasunęły potrzebę szukania koncepcji, ktre pozwoliłyby polskiemu społeczeństwu przetrwać i zachować podstawy bytu. Pozytywiści w przyszłość, do momentu kiedy cały nard będzie przygotowany, odsunęli problem walki narodowowyzwoleńczej. Zmienił się typ bohatera literackiego. W miejsce bojownika spiskowca, pojawił się człowiek trzeźwo oceniający rzeczywistość, oddany pracy, działalności gospodarczej i oświatowej. Ideałem epoki była praca użyteczna, przynosząca dobra materialne i duchowe jednostce, a zarazem całemu społeczeństwu. Pozytywiści wypowiedzieli walkę wszelkim pozostałościom feudalizmu, wysunęli program dźwignięcia gospodarczego kraju. W oparciu o filozofię Herberta Spencera głosili hasło pracy organicznej, według ktrej każdy człowiek powinien działać użytecznie, tylko wtedy całe społeczeństwo będzie mogło poprawnie funkcjonować. Pozytywiści kierowali się rwnież hasłem pracy u podstaw, pracy wśrd najuboższych warstw społecznych. Szerzenie oświaty i utrwalanie świadomości narodowej przez warstwy wykształcone było częstym tematem utworw literackich. Wśrd gatunkw prozatorskich szczeglną uwagę warto zwrcić na nowelistykę, ktra odegrała bardzo istotną rolę w walce pozytywistw o nowy, lepszy świat. Nowela jest to krtki utwr epicki, charakteryzujący się niewielkimi rozmiarami, o niezwykle skondensowanej i zwartej kompozycji. Jest pozbawiona komentarzy, refleksji autorskich, dużej ilości bohaterw oraz panoramicznego ujęcia świata. Na pierwszy plan wysuwa się niezwykle zwięzła i wyraźnie zarysowana akcja, rozwijająca się szybko i sprawnie. Każde z wydarzeń ma dla bohatera niezwykłe znaczenie. Fabuła jest prosta i przejrzysta, składa się z jednego głwnego wątku. Nowelę kończy pointa nietrudna do odczytania dla odbiorcy, może zawierać prawdę filozoficzną. W nowelach uwidaczniały się najwyraźniej dążenia społeczne i dydaktyczne pisarzy. Ukazywano w nich życie najuboższych warstw społecznych, narodowościowych, jednostek słabych, skrzywdzonych, smutny los dzieci. W utworach tych pisarze wypowiadali protest przeciw niesprawiedliwości, krzywdzie i poniżeniu. W charakterystycznych dla nowel pointach zawarte były hasła pozytywistyczne, pracy u podstaw, pracy organicznej oraz emancypacji kobiet. Autorzy nowel skupiali się na ukazaniu pracy społeczeństwa jako dobra oglnego, jako możliwości wyjścia z niższych warstw społecznych. Propagowali pracę u podstaw, zakładanie szkł zawodowych, podnoszenie kwalifikacji. A wszystko po to by wyszkolić świadome siebie społeczeństwo, społeczeństwo zdolne w przyszłości do walki o swj kraj, swoją tożsamość. Temu miała służyć literatura. W noweli Latarnik Henryka Sienkiewicza, głwny bohater Skawiński, emigrant na tułaczce. Bez możliwości powrotu w ojczyste strony, bez narodowości, bez perspektyw, zostaje latarnikiem na jednej z latarni z dala od cywilizacji i ludzi. Jest w pracy sumienny i obowiązkowy, wie że od jego pracy zależy życie wielu ludzi i istnienie statkw. W momencie gdy otrzymuje przesyłkę z książkami i jedna z nich to Pan Tadeusz Mickiewicza, tak zapada w nią iż zapomina o całym świecie, wracają do niego wspomnienia z Jego walk o wyzwolenie. Dowiadujemy się dlaczego musiał uciekać z kraju ojczystego. Książka przypomniała Mu kim jest i po co właściwie żyje na tym świecie. Literatura obudziła w Nim na nowo ducha patriotyzmu. Takie właśnie przesłanie miała nieść literatura pozytywizmu, przypominać skąd się wywodzi obecne pokolenie, jakiej narodowości jesteśmy, co sobą reprezentujemy i o czym nam nie wolno zapomnieć. Przesłanie to miało przypominać wszystkim czytelnikom jak należy pielęgnować ducha narodowego w sobie, jak prostymi opowiadaniami możemy podtrzymywać przynależność narodową. Ponadto literatura pozytywizmu miała za zadanie podtrzymać ciągłość tradycji w narodzie. W wielu utworach przedstawiony jest model dworku szlacheckiego w ktrym to kultywuje się narodowe obyczaje, pamięć i tradycje. Przywiązanego do ziemi ojczystej, żyjącego wspomnieniami walk o niepodległość. Innym wątkiem ukazywanym w literaturze pozytywizmu i zmuszającym do zastanowienia jest obraz wsi i jej mieszkańcw. Na przykładzie Tadeusza Elizy Orzeszkowej, możemy zapoznać się z warunkami jakie panowały na wczesnej wsi. Wieś folwarczna, pełna wyzysku i ciężkiej pracy od świtu do nocy nie pozostawia wiele czasu na zajęcie się dzieckiem, zapewnieniem mu godziwej opieki i bezpieczeństwa. W efekcie takich warunkw życia mały Tadeusz ginie. W poszukiwaniu zajęcia dla siebie trafia nad mały staw. Tam dochodzi do tragedii. Nie wiemy jaka będzie reakcja Jego matki i ojca. Tego autorka nie przedstawia nam w noweli, możemy się tylko domyślać iż żal po stracie tak ukochanego synka będzie ogromny, szczeglnie iż było to ich jedyne dziecko. Autorka tej noweli pragnie zwrcić nam uwagę na dolę i niedolę pracy na wsi. Na brak zapewnienia opieki dla dzieci w trakcie gdy ich rodzice zajmują się pracą. Pracą ktra jest ich obowiązkiem, ktra im pozwala przeżyć i utrzymać rodzinę. Praca ta stała się pośrednim przyczynkiem do utraty jedynego dziecka.

Literatura pozytywizmu miała za zadanie wnieść nowe trendy do literatury polskiej. Głwnym przesłaniem w tamtym okresie była pochwała pracy, zarwno prostych ludzi jak i szlachty czy inteligencji. Praca dla całego społeczeństwa miała przynieść dobro wszystkim, odłożono na dalszą (bliżej nieokreśloną) przyszłość walkę zbrojną z zaborcami. Zostawiono to na czas okrzepnięcia Polakw jako narodu. Zjednoczenia myślowego i narodowego. Praca miała być takim pomostem łączącym wszystkie stany, od chłopa po bogatego przedsiębiorcę. Szlachcie i inteligencji pozytywizm wyznaczał rolę nauczycieli. Przekazanie narodowych wartości honoru i godności bycia polakiem. Moim zdaniem dzięki literaturze pozytywizmu możemy dowiedzieć się jak w tamtym czasie układały się relacje pomiędzy poszczeglnymi warstwami społeczeństwa polskiego, jak wyglądała Polska wczesnych czasw, w jaki sposb budziła się narodowa jedność ludzi. Ponadto i w dzisiejsze czasy możemy przenosić wiele ze spostrzeżeń autorw literatury tamtego czasu. Wiele z tych wartości jest i dziś aktualnych. Np. etos pracy, jej wartość dla człowieka, praca u podstaw o oświatę i rozwj społeczny. Obudzenie wartościowości w ludziach. Czym bylibyśmy bez świadomości własnej odrębności kulturowej i narodowej w zjednoczonej europie? Siła roboczą potrzebną tylko do wykonywania najprostszych czynności? Najprawdopodobniej tak. Dzięki świadomości możemy powiedzieć że wyrośliśmy z korzeni sięgających wiele wiekw wstecz i mamy swoje wzorce zachowane w literaturze, sztuce i tradycji. To jest niezaprzeczalna wartość ktra możemy się pochwalić w dzisiejszym świecie i nie mamy się czego wstydzić.






Przykadowe prace

Charakterystyka Skawińskiego "Latarnik"

Charakterystyka Skawińskiego "Latarnik" Skawiński, gdy rozpoczyna się akcja noweli ma ok. 70-75 lat. Polak, ktry przybywał po za granicami Polski od 50 lat. Nie mgł wrcić, ponieważ groziło mu minimum więzienie za udział w powstaniu listopadowym. Był on ju...

Przemwienie oskarżające Zenona Ziembiewicza

Przemwienie oskarżające Zenona Ziembiewicza "(…)Przecież myśmy niczego się nie wyrzekli, myśmy zachowali wszystko. Ale to na jej(Justyny) zniszczeniu wyrosło to, co jest między nami. Tak to było i tak to jest do dziś" stwierdził Zenon Ziembiewicz oskarżony w wiel...

Czym mogę się poszczycić jako Europejczyk?

Czym mogę się poszczycić jako Europejczyk? W moim życiu jest kilka rzeczy, ktrymi mogę się poszczycić oraz kilka, z ktrych niestety dumny być nie mogę. Jedną z rzeczy, z ktrych naprawdę jestem zadowolony jest fakt, iż jestem Europejczykiem. W pracy tej chc&#...

Produkcja czekolady.

Produkcja czekolady. SPIS TREŚCI Wstęp…………………………………………………………………………………………… Rozdział I…R...

Recenzja "Hobbit, albo tam i z powrotem" JRR Tolkiena, dlaczego warto przeczytać?

Recenzja "Hobbit, albo tam i z powrotem" JRR Tolkiena, dlaczego warto przeczytać? Na początek chciałbym może trochę niepoprawnie zacząć od wzmianki o autorze Hobbita czyli tam i z powrotem . Jest nim jak zapewne kojarzysz, drogi czytelniku John Ronald Reuel Tolkien (1892-1973). Wiele b...

Charakterystyka Jezusa na podstawie Ewangelii św. Marka

Charakterystyka Jezusa na podstawie Ewangelii św. Marka Jezus Chrystus jest według chrześcijan Synem Boga, ktry zstąpił na ziemię przyjmując postać człowieka, aby zmyć z ludzkości piętno grzechu pierworodnego i tym samym umożliwić ludziom wejście ...

Zasadnicze kierunki wspłczesnej poezji. Ulubiony poeta.

Zasadnicze kierunki wspłczesnej poezji. Ulubiony poeta. Dwa zasadnicze kierunki wspłczesnej poezji: - poezja awangardowa, - poezja klasycyzująca - Czesław Miłosz, Wisława Szymborska. - Początki poezji awangardy: - futuryzm jako pierwszy przejaw poezji awangardowej - zaum w fut...

Biografia - Jan Kochanowski

Biografia - Jan Kochanowski KOCHANOWSKI JAN, ur. 1530, Sycyna (ziemia radomska), zm. 22 VIII 1584, Lublin, najwybitniejszy poeta Polski przedrozbiorowej, twrca pol. języka literackiego; 1544 49? studiował w Akad. Krak., 1551 52 (także 1555 56) na uniw. w Krlewcu i 1552 55 w Padwie (1554 był "konsyliarzem ...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry