• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Na Kraw&...

Nawigacja

Na Krawędzi. Kulisy konfliktu i kryzysu kubańskiego.



Na Krawędzi. Kulisy konfliktu i kryzysu kubańskiego.


W 1961 roku amerykańska agencja wywiadowcza CIA uzyskała od swoich ludzi na Kubie informacje, że do portw przypływają statki radzieckie. Nie udało się dowiedzieć jaki jest ich ładunek, aczkolwiek szpiedzy przypuszczali, iż dostawy mają charakter wojskowy. Wkrtce samoloty zwiadowcze dokonujące lotw na małych wysokościach zaczęły dostarczać zdjęcia kubańskich portw, na podstawie ktrych wyraźnie można było określić charakter radzieckich dostaw.

Szstego listopada 1961 roku kamery samolotu McDonnel RF-101C sfotografowały w porcie Casilda radziecki statek z pojemnikami, ktre mogły zawierać rakiety balistyczne. To był pierwszy sygnał alarmowy.

W sierpniu 1962 roku szef CIA John McCone zażądał od prezydenta Kennedy’ego zgody na zwiększenie liczby lotw wywiadowczych nad Kubą. 29 sierpnia samolot U-2 startujący z bazy McCoy w teksasie sfotografował dwie wyrzutnie rakiet przeciwlotniczych SA-2 oraz budowę sześciu innych. SA-2 były bronią defensywną i w najmniejszym stopniu nie mogły zagrozić Ameryce, jednak wiedziano, że w Związku Radzieckim ich stanowiska lokowano wokł silosw rakiet balistycznych. Sposb, w jaki rozmieszczono SA-2 na Kubie był taki sam jak w bazach rakiet z głowicami nuklearnymi w Związku Radzieckim. Czy mogło to oznaczać, że Rosjanie przystąpili do instalowania na Kubie rakiet balistycznych? Amerykanie nie mieli na to dowodw.

Wykrycie rakiet przeciwlotniczych miało jeszcze inny skutek. CIA uznała, że pułap lotu samolotw zwiadowczych U-2 już ich nie chroni. Dlatego nie chcąc narażać swoich cywilnych pilotw na konsekwencje po zestrzeleniu, przekazała zadanie prowadzenia zwiadu lotnictwu wojskowemu. Gdyby pilot z US Air Force został zestrzelony, to po wylądowaniu ze spadochronem i schwytaniu przez Kubańczykw musiał być traktowany jak jeniec, a nie jako szpieg, ktrego można było skazać na śmierć.





Samolot zwiadowczy U-2



NIEBEZPIECZNY WYŚCIG



John F. Kennedy miał 43 lata, gdy wygrał wybory obiecując Amerykanom Nową Granicę, co oznaczało polityczny dynamizm i rozwiązanie najbardziej niepokojących problemw wewnętrznych i światowych. Największy problem stanowiła potęga nuklearna Związku Radzieckiego.

Amerykanie cenili młodość i dynamizm Kennedy’ego, wyraźnie kontrastujące z polityczną nieudolnością poprzednika, generała Dwighta Eisenhowera. Tamten miał 63 lata, gdy obejmował urząd prezydencki i stracił już ochotę do walki z przeciwnościami świata. Nowy prezydent prezentował nienaganny styl, dyplomatyczny takt i zdrowy rozsądek, ale to było za mało jak na konfrontację ze Związkiem Radzieckim.

26 marca 1962 roku odbyła się narada, w obecności prezydenta. Najwyżsi dowdcy i członkowie władz ocenili tam, co udało się osiągnąć w czasie rocznej prezydentury Kennedy’ego. Chodziło oczywiście o porwnanie sił USA i ZSRR. Stwierdzono poważne zmiany w liczbie rakiet posiadanych przez największego rywala. Została ona bardzo zmniejszona, a zmiany nastąpiły rwnież w radzieckich wojskach konwencjonalnych.. Jeszcze dwa lata temu Amerykanie przyjmowali, że Związek Radziecki ma 200 dywizji gotowych do boju, a obecnie służby wywiadowcze oceniały, że nie byłby on w stanie wystawić nie więcej niż 60 dywizji do przeprowadzenia ewentualnej agresji na Europę Zachodnią. Natomiast sytuacja w NATO uległa istotnej poprawie. Liczebność dywizji wzrosła do 25.

Powoli nierwności sił pomiędzy dwoma mocarstwami, jakie zastał Kennedy były przełamywane. Mwiło się wwczas powszechnie o ogromnej przewadze liczebnej radzieckich wojska rakietowych. Nadano temu określenie luki rakietowej (Missail gap).





John Fitzgerald Kennedy



Nikita Chruszczow, ktry przejął pełnię władzy nad ZSRR w lutym 1955 roku uznał, że należy jak najszybciej rozbudować siły nuklearne. Za jego panowania radziecka machina wojenna nabrała nowego rozpędu. 26 sierpnia 1957 roku wystrzelono rakietę SS-6 Sapwood, ktra przeleciała 12 tysięcy kilometrw i spadła do Oceanu Spokojnego. Była to pierwsza międzykontynentalna rakieta balistyczna. W październiku 1957 roku wystrzelono pierwszego sztucznego satelitę Ziemi Sputnik, ta wiadomość zatrwożyła Amerykę. Było oczywiste, że rakieta, ktra wyniosła satelitę na orbitę wokłziemską, może przenieść głowicę nuklearną nad oceanem i zrzucić ją na dowolne miasto amerykańskie. Rok 1958 przynisł następne niepokojące Amerykanw wieści: na poligonie na Nowej Ziemi przeprowadzono prbny wybuch ładunku nuklearnego o gigantycznej mocy 58 MT, czyli 58 milionw ton trotylu (dla porwnania bomba zrzucona na Hiroszimę miała moc 17 KT, czyli 17 tysięcy ton trotylu).

Rok pźniej radzieckie wojska rakietowe otrzymały rakiety średniego zasięgu SS-4 Sandal z głowicami o mocy 1 MT. Amerykańskie źrdła wywiadowcze informowały o błyskawicznej rozbudowie radzieckiego potencjału, a tworzone na podstawie porwnania wykazywały ogromną przewagę militarną Związku Radzieckiego nad Stanami Zjednoczonymi. Dlatego stający do wyborw John Kennedy obiecał amerykanom zlikwidowanie luki rakietowej.

Największym osiągnięciem nowego prezydenta stało się znaczne zwiększenie budżetu wojskowego, ktry od 1961 do 1962 roku wzrsł o 8 miliardw dolarw (z 44 do 52 miliardw). Efekt był natychmiast widoczny w statystykach.

Liczba rakiet międzykontynentalnych

rok 1960 rok 1961 rok 1962 rok 1963

ZSRR 35 50 75 100

USA 18 63 294 424



Amerykanie uzyskiwali przewagę także w innych dziedzinach sił strategicznych.

W 1955 roku rozpoczął służbę pierwszy okręt podwodny świata o napędzie atomowym. Był to USS Nautilus. Nautilus dokonał niezwykłego wyczynu przebywając łącznie w zanurzeniu 80 tysięcy mil morskich, bez uzupełniania paliwa nuklearnego. Jego następcy bili rekordy podwodnej prędkości, przekraczając 35 węzłw, i długotrwałości pozostawania w zanurzeniu . 30 grudnia 1959 roku spłynął na wodę pierwszy okręt podwodny USS George Washington z rakietami z głowicami nuklearnymi, ktry mgł otworzyć pokrywy wyrzutni na głębokości 30 metrw.

Ta broń szczeglnie niepokoiła Rosjan. Okręty podwodne mogły bowiem niezauważone zbliżyć się do ich wybrzeży i odpalić rakiety, ktre po chwili (4-5 minutach) spadłyby na cel. Taki krtki czas wykluczał możliwość obrony: ewakuację mieszkańcw czy nawet ukrycie się w schronach. Ponieważ wystrzeliwane rakiety były bardzo niecelne, musiały zostać skierowane przeciwko dużym obiektom, tak dużym, iż rozrzut kilku kilometrw nie czynił rżnicy, czyli przeciw miastom!

Musiało minąć dużo czasu, zanim Rosjanie zdołali nadrobić opźnienia. Niemniej jednak na początku 1957 roku w radzieckich okrętach zwanych na zachodzie Zulu zainstalowano wyrzutnie rakiet SSN-4 o zasięgu około 630 kilometrw.

Amerykanie szybko rozbudowali swoją potęgę nuklearną. 24 maja 1960 roku wystrzelili satelitę Midas wykrywającego odpalenie rakiet międzykontynentalnych. Od tego momentu Stany Zjednoczone mogły odpowiedzieć uderzeniem jądrowym na pierwszy sygnał o odpaleniu radzieckich rakiet.

W tym samym roku wybudowano pierwszy silos międzykontynentalnej rakiety balistycznej nowej generacji Minuteman, a w bazach brytyjskich zainstalowano amerykańskie rakiety średniego zasięgu Thor. Rakiety te wprowadzono do amerykańskich baz w Turcji i we Włoszech, łącznie w Europie było 45 amerykańskich rakiet balistycznych Jupiter oraz Thor.





Nikita Chruszczow



CASTRO KONTRA STANY ZJEDNOCZONE



Dwudziestosześcioletni adwokat, syn zamożnej rodziny kubańskiej, Fidel Castro rzucił najpierw wyzwanie Fulgencio Batiście, ktry miał wojsko i tajną policję bezwzględnie niszczące każdy przejaw buntu przeciwko władzy. Za udział w nieudanej rewolucji z 1953, skierowanej przeciwko wczesnemu dyktatorowi Kuby, został skazany na 15 lat więzienia. Po zwolnieniu na mocy amnestii w 1955, udał się do Meksyku, skąd powrcił w 1956 roku z niewielką grupą zwolennikw. Ich działania partyzanckie umożliwiły w 1958 roku zwycięski marsz na Hawanę. 1 stycznia 1959 roku wojska powstańcze wkroczyły do Hawany, a już w lutym Fidel Castro stanął na czele rządu i bardzo szybko przejął całkowitą władzę.

Castro, niemalże natychmiast po dojściu do władzy, zlikwidował przemysł rozrywkowy i znacjonalizował dużą część zakładw przemysłowych. Amerykańscy przedsiębiorcy stracili blisko dwa miliardy dolarw. Nowy przywdca zdawał sobie sprawę, że wcześniej czy pźniej dojdzie do zatargu ze Stanami Zjednoczonymi. Dlatego skierował się w stronę protektora – Związku Radzieckiego.

Na początku 1960 roku na Kubę przybyła delegacja z pierwszym wicepremierem ZSRR, Anastasem Mikojanem. Zaoferował on pożyczkę w wysokości 100 milionw dolarw i zakup pięciu milionw ton kubańskiego cukru. Nie były to bezinteresowne gesty. Rosjanie doskonale wiedzieli, jakie korzyści mogą odnieść popierając Fidela Castro. Przede wszystkim zyskiwali nowe możliwości penetrowania tajemnic Stanw Zjednoczonych, gdzie schroniło się tysiące uchodźcw z Kuby. Pozostawili oni na wyspie rodziny, ktre można było wykorzystać jako zakładnikw i zmusić w ten sposb emigrantw do wspłpracy z wywiadem.

Jednakże Rosjanie nie byli skłonni do udzielania Kubie otwartej pomocy militarnej, gdyż obawiali się, że może to pogorszyć ich stosunki ze Stanami Zjednoczonymi. Dlatego zadanie takie zlecił innym państwom socjalistycznym. W celu omwienia zakresu pomocy wojskowej do Pragi przyjechał we wrześniu 1960 roku brat Fidela, Raul Castro.

Kubański przywdca poczuł się silny. Oskarżył CIA o organizowanie sabotażu. Nakazał znacjonalizowanie amerykańskiego koncernu Texaco, a w sierpniu 1960 roku ogłosił nacjonalizację wszystkich przedsiębiorstw USA.

Pierwszym pomysłem na rozwiązanie tego problemu, był pomysł likwidacji Castry. Bez wątpienia Dwight Eisenhower zaakceptował takie rozwiązanie (choć nie istnieją na to konkretne dowody). Bez względu na to, kto podjął decyzję o zamordowaniu Castry, to przebieg operacji określanej kryptonimem Mangusta jest jednym z najbardziej komicznych przedsięwzięć wywiadowczych na świecie. Spece z CIA, zdali sobie nagle sprawę, że ich siatki na Kubie zostały rozbite i zebranie ludzi zdolnych do bezpośredniego otoczenia dyktatora oraz przeprowadzenie ataku stało się niemożliwe.

Uznano jednak, że na Kubie pozostało dużo ludzi, ktrzy za czasw Batisty blisko wspłdziałali z mafią trzymającą żelazną ręką wszystkie kasyna, domy publiczne i hotel. Postanowiono więc wykorzystać wpływy przestępcw, ktrzy wydawali się idealnymi wykonawcami zamachu na głowę państwa. CIA zaakceptowała ten plan wychodząc z założenia, że ludzie ci wystarczająco silnie nienawidzą Castry, aby podjąć się zadania zgładzenia go. Jednak było to mylne założenie. Jak się okazało, szefowie mafii mieli nadzieję, że uda im się dogadać z kubańskim dyktatorem i uzyskać od niego koncesje o wiele bardziej korzystne niż za czasw Batisty. Prawdopodobnie w 1962 roku CIA zaniechała zabicia kubańskiego przywdcy.

Brak efektw operacji Mangusta skłonił prezydenta Eisenhowera do zdecydowanych działań politycznych przeciwko Kucie. 3 stycznia 1961 roku, w ostatnim tygodniu swojej prezydentury zerwał stosunki dyplomatyczne z Kubą, wprowadził całkowite embargo na eksport do tego państwa i zakazał importu kubańskiego cukru. Były to dotkliwe decyzje dla gospodarki wyspy, ktra całkowicie zależała od eksportu cukru i dostaw amerykańskich towarw. Castro nie miał wyjścia – musiał wpaść w szeroko rozwarte ramiona Moskwy.

John Kennedy zdawał sobie sprawę, że prba zbrojnej interwencji może doprowadzić do zaognienia stosunkw ze Związkiem Radzieckim oraz państwami Trzeciego Świata. Prawdopodobnie nie wiedział, że Centralna Agencja Wywiadowcza postanowiła rozwiązać ten problem na własna rękę i w 1960 roku rozpoczęła przygotowania do obalenia Fidela Castro. W Gwatemali założono bazę treningową dla uchodźcw kubańskich. Przeprowadzenie operacji powierzono generałowi Reidowi Dosterowi. Opracowany przez niego plan przewidywał, że rebelianci przedostaną się łatwo i szybko do nadbrzeżnych kubańskich wsi, gdzie ludność powita ich jak wyzwolicieli od krwawego jarzma komunistw. Jednakże generał nie wziął pod uwagę, że w ciągu dwch lat nowy rząd zorganizował całkiem pokaźną armię, a ludność nie była skłonna popierać wracających właścicieli plantacji i zakładw przemysłowych, ktrych działalność była dla nich rwnozna

c2c4

czna ze skrajną nędzą.

Castro mając pieniądze od Rosjan, zapewnił Kubańczykom dach nad głową, bezpłatną służbę zdrowia i szkolnictwo. W tej sytuacji operacja CIA była z gry skazana na niepowodzenie. Wszystkie.

15 kwietnia 1961 roku z lotniska Puerto Cabezas Nikaragui wystartowały samoloty B-26B. W trzech lotach zaatakowały lotniska w San Antonio de los Banos, Campo Libertad i Antonio Maceo, ale nie udało im się zniszczyć wszystkich samolotw kubańskich, co miało bardzo istotne znaczenie dla przebiegu inwazji.

Rankiem 17 kwietnia 1400 kontrrewolucjonistw wyskoczyło z pięciu okrętw desantowych, ktre dobiły do plaży w Zatoce Świń. Mimo dużych strat i braku zaopatrzenia odnieśli oni sukces: uchwycili przyczłki na plaży i opanowali lotnisko, na ktre miały przybyć amerykańskie samoloty z zaopatrzeniem. Wynik dalszych zmagań zależał od wsparcia lotniczego, ale wobec silnej obrony kubańskiej przestarzałe samoloty wynajęte przez CIA nie mogły zapewnić niezbędnej pomocy. Wobec czego Kennedy zgodził się, aby do akcji użyto samolotw wojskowych z lotniskowcw i aby przez godzinę osłaniały naloty dokonywane przez bombowce CIA. Jednakże błąd w synchronizacji doprowadził to tego, że samoloty z lotniskowca spźniły się o pł godziny i przestarzałe bombowce B-26 musiały atakować bez osłony. W rezultacie dwa z nich zostały strącone, a pozostałe uciekły.

W czasie tej operacji z 24 samolotw amerykańskich Kubańczycy zniszczyli 12, a 1400 uchodźcw, ktrzy wzięli udział w inwazji, 120 zginęło i 1200 dostało się do niewoli. Nielicznym udało się powrcić.

Prezydent Kennedy, choć niewiele wiedział o całej hecy, honorowo wziął na siebie winę za działanie służb USA.





SPOTKANIE



12 kwietnia 1961 roku Rosjanie wysłali w niebo rakietę z Jurijem Gagarinem na pokładzie, wyprzedzając Amerykanw o cztery tygodnie.

Kennedy uznał, że osobiste spotkanie z Chruszczowem może przyczynić się do rozwiązania paru najważniejszych problemw, a przede wszystkim zahamowania wyścigu zbrojeń i stabilizacji sytuacji w Niemczech.

Spotkali się w czerwcu 1961 roku we Wiedniu. Rozmowy trwały dwa dni. Spotkanie to umocniło Chruszczowa w przekonaniu, że w starciu z prezydentem Kennedym będzie mgł sobie pozwolić na dużo więcej, niż początkowo przewidywał.

Zależało mu przede wszystkim na załatwieniu sprawy Niemiec i Berlina będącego wyrwą w żelaznej kurtynie, jaką po zakończeniu wojny Stalin zaciągnął wokł państw socjalistycznych. W Berlinie nie było granicy. Mieszkańcy Berlina Zachodniego bez przeszkd przechodzili do Wschodniego. Obywatele Niemieckiej Republiki Demokratycznej jeździli po zakupy do zachodniej części miasta, a gdy chcieli wyrwać się z socjalizmu, po prostu nie wracali do Berlina Wschodniego.

Chruszczow wrcił do Moskwy z poczuciem zwycięstwa. Postanowił zaatakować na dwch frontach: w Berlinie i na Kubie. Jego plan był bardzo niebezpieczny, ale wart wyprbowania. Wiedział też, iż Kennedy nie zrobi nic by się temu przeciwstawić. Zwycięstwo ugruntowałoby pozycję Związku Radzieckiego i zepchnęłoby Stany Zjednoczone do defensywy.



PIERWSZE UDERZENIE



Latem 1962 roku do Moskwy przybyła delegacja kubańska, ktrej przewodniczył Raul Castro. 8 i9 lipca w rozmowach wziął udział Chruszczow. Można przyjąć, że wwczas zapadła decyzja o wysłaniu na Kubę radzieckich rakiet średniego zasięgu SS-4 i SS-5.

Rosjanie zaplanowali, że do końca grudnia 1962 roku na Kubie zostaną zainstalowane 42 pociski SS-4, a następnie 24 nowocześniejsze, o większym zasięgu rakiety SS-5. Bazy rakiet balistycznych miały być chronione i obsługiwane przez 22 tysiące radzieckich żołnierzy i technikw.

Bazy na Kubie, odległej zaledwie o 90 mil od wybrzeży Florydy, były ogromnym zagrożeniem dla Stanw Zjednoczonych. W ciągu paru minut rakiety mogły osiągnąć cele na wschodnim wybrzeżu USA. Cała akcja miała być przeprowadzona w największej tajemnicy i Kennedy miał dowiedzieć się o wszystkim dopiero wtedy, gdy rakiety stałyby na wyrzutniach, gotowe do odpalenia. Prawdopodobnie na początku sierpnia wyruszyły ze Związku Radzieckiego statki z rakietami i niezbędnymi urządzeniami startowymi.

Jednocześnie Chruszczow uderzył w Berlinie, co miało odwrcić uwagę Amerykanw od Kuby i zlikwidować zagrożenie, jakim dla socjalizmu były berlińskie wrota

13 sierpnia 1961 roku kilka minut po płnocy oddziały enerdowskiego wojska i policji zablokowały drogi prowadzące do Berlina Zachodniego. Ulice zostały przecięte kozłami z drutu kolczastego i betonowymi blokami. O świcie tłumy berlińczykw zmierzających do zachodniej części miasta stanęły przed policyjnymi posterunkami. Mur nazwany przez berlińczykw chińskim murem Ulbrichta(chodziło o przewodniczącego Rady Państwa i I sekretarza partii komunistycznej SED – Waltera Ulbrichta) rsł błyskawicznie w oczach zdumionych mieszkańcw.

Kennedy i rządy państw zachodnich byli rwnie zaskoczeni. 17 sierpnia wystosowały protest, ale wwczas wszystkie drogi prowadzące na zachd były już zamknięte wysokim na trzy metry murem, zwieńczonym drutem kolczastym. Prby sforsowania go kończyły się zazwyczaj śmiercią śmiałkw.

Kennedy przysłał do Berlina Zachodniego wiceprezydenta Lyndona Johnsona. Jednakże protesty nie przyniosły żadnego pozytywnego skutku, oprcz tego, iż Chruszczow zrezygnował z pomysłu podpisania z NRD traktatu pokojowego.

Tymczasem Chruszczow chciał zrealizować ważniejszy plan.





Kennedy i wiceprezydent Lyndon Johnson



BLOKADA



We wrześniu 1962 roku, kiedy prezydent dowiedział się o rozmieszczonych na Kubie radzieckich wyrzutniach rakiet przeciwlotniczych doskonale zdał sobie sprawę z powagi sytuacji. Wkrtce Rosjanie mogli mieć na Kubie rakiety z głowicami nuklearnymi!

Kennedy nie chciał jednak czekać na kolejne raporty służb specjalnych. Postanowił działać, aby nie dopuścić do wybudowania pod bokiem swego kraju baz rakiet nuklearnych.

4 września wygłosił przemwienie telewizyjne zawierające pierwsze ostrzeżenie pod adresem Związku Radzieckiego. Oznajmił, że powstanie poważny problem, jeżeli wyjdą na jaw dowody na rozlokowanie broni nuklearnej w rękach kubańskich lub pod zarządem sowieckim.

Rosjanie zlekceważyli to ostrzeżenie. Tydzień pźniej, 11 września agencja TASS opublikowała oświadczenie, oznajmiając, iż Związek Radziecki nie potrzebuje przenosić swojej broni w celu przeciwdziałania agresji do innego kraju, gdyż Związek Radziecki ma potężne rakiety i nie istnieją powody do poszukiwania dla nich miejsc poza granicami państwa..

Cztery dni pźniej, 15 września załoga samolotu Lockheed P-2 Neptune sfotografowała radziecki statek Omsk zmierzający do kubańskiego portu. Na jego pokładzie widoczne były dwa obłe pojemniki, ktre bez wątpienia zawierały rakiety balistyczne. 19 września wywiad amerykański wykrył, że na Kubę przybył następny transport tego typu pojemnikw.



14 października szef CIA przedstawił prezydentowi niezbite dowody. Na już dokładnie rozpracowanych odbitkach widoczne były pojemniki z rakietami, ciężkie pojazdy transportowe, cysterny na wodę, baraki dla załogi. Następna grupa zdjęć zrobionych nad bazą lotniczą w Camilo Cienfuegos przedstawiała samoloty bombowe Ił-28 zdolne do przenoszenia bomb nuklearnych.

Według sekretarza obrony Roberta McNamary Rosjanie potrzebowali co najmniej dziesięciu dni na zakończenie prac instalacyjnych na Kubie. Do tego momentu ich rakiety nie były groźne dla USA. Dawało to prezydentowi trochę czasu na przemyślenie decyzji i przystąpienie do działania. Jednakże było go za mało, aby zwrcić się do Organizacji Narodw Zjednoczonych. Rosjanie mogli z łatwością opźnić debatę do czasu uzyskania możliwości odpalenia rakiet. Rwnież na konsultacje z sojusznikami prezydent nie mgł liczyć, gdyż nie starczyłoby czasu na dyskusje i spory. Decyzje o najbliższych przedsięwzięciach musiał podjąć sam.



Jeden z podejrzanych radzieckich okrętw w drodze na Kubę



Uderzenie na radzieckie bazy byłoby zbyt ryzykownym posunięciem. Specjaliści z CIA nie mogli zagwarantować, że wykryto wszystkie bazy. Jeżeliby amerykańskie samoloty nie zniszczyły choć jednej, to startujące stamtąd rakiety mogły obrcić w ruinę kilka amerykańskich miast! Gdyby zaś udało zlikwidować wszystkie amerykańskie bazy za jednym uderzeniem (obliczono, że samoloty musiałyby wykonać 500 lotw) należało tez uwzględnić wysokie ofiary wśrd ludności cywilnej oraz radzieckich specjalistw. To z kolei obrciłoby przeciwko Stanom Zjednoczonym państwa Ameryki Środkowej i Południowej. Śmierć Rosjan mogłaby doprowadzić do bezpośredniej konfrontacji militarnej ze Związkiem Radzieckim. Dlatego należało znaleźć inne wyjście.

Pomysł podsunął brat prezydenta Robert Kennedy – prokurator generalny: blokada Kuby! Uniemożliwienie zaopatrywania radzieckich baz. Pomysł wydał się dobry, ale jak należało go zrealizować. Żadne państwo nie miało prawa zatrzymywania na wodach międzynarodowych jednostek obcych bander.

Robert Kennedy skonsultował się z profesorem prawa Nicolasem Katzenbachiem. Katzenbach i jego trzej doradcy naszkicowali tekst proklamację, ktrą przekazali prezydentowi 20 października.

15 września samoloty McDonnel RF-101C dokonały lotw na wysokości stu kilkudziesięciu metrw nad bazami w rejonie San Cristobal. Zdjęcia z ich kamer nie pozostawiały żadnej wątpliwości: wyraźnie widoczne były długie wiaty osłaniające pociski rakietowe, drogi do wyrzutni, wiązki kabli biegnące do bunkrw, z ktrych rakiety miały zostać odpalone.

18 października do Białego Domu przyjechał Andrij Gromyko, radziecki minister spraw zagranicznych. Drobny, szczupły, bardzo opanowany – co bez wątpienia było wynikiem było wynikiem doskonałej stalinowskiej szkoły – niemiał zamiaru zdradzać radzieckich planw.

- Kuba obawia się amerykańskiej inwazji – oznajmił siedząc naprzeciw prezydenta. – Radziecka pomoc militarna dla tego kraju ma charakter czysto obronny i nigdy nie będzie niczym innym. Kennedy zawahał się na moment. Wystarczyło wydać polecenie, aby dostarczono zdjęcia radzieckich wyrzutni. Jednakże nie zrobił tego. Nie chciał ujawniać jak dużo wie o radzieckich działaniach na wyspie. Rozmowa miała jedynie dać do zrozumienia przedstawicielowi radzieckiego rządu. Cel ten udało się zrealizować, gdyż Gromyko w raporcie



Baza rakietowa w rejonie San Cristobal







dla Chruszczowa wspomniał o determinacji Kennedy’ego. Nie wiadomo jednak, w jakim stopniu ta opinia wpłynęła na decyzje Chruszczowa.

24 października z radzieckim pośrednikiem prezydenta z Chruszczowem Gieorgijem Nikitowiczem Bolszakowem spotkał się na lunchu dziennikarz i bliski przyjaciel Kennedy’ego - Charles Bartlett.

Wtedy Barlett wydobył z teczki kilka zdjęć, na ktrych w prawym grnym rogu widniał napis For Presidents Eyes Only (tylko do wzglądu prezydenta). Bolszakow, zapewniał ktry prezydenta o tym, iż radzieckie dostawy mają oczywiście charakter obronny, teraz wyraźnie zakłopotał się. Bolszakow nadużył zaufania, jakim dotychczas darzył go prezydent. Było to ostatnie spotkanie z przedstawicielem Chruszczowa.

Tego dnia przed kamerami telewizji stanął prezydent. Stwierdził, że dysponuje niepodważalnymi dowodami, iż Związek Radziecki zainstalował na Kubie rakiet średniego zasięgu z głowicami nuklearnymi.

Następnego dnia, gdy prasa amerykańska zamieściła lotnicze zdjęcia baz na Kubie, w mieszkaniu Bolszakowa zadzwonił telefon.

- I co teraz powiesz, Gieorgij? – To Barlett telefonował, aby dokończyć rozmowę z poprzedniego dnia. – Macie rakiety na Kubie czy nie?

- Nie mamy!

- OK. Bobby (Robert Kennedy) prosił mnie, bym przekazał ci, że macie tam rakiet. Chruszczow przyznał to dzisiaj. Prezydent właśnie otrzymał telegram z Moskwy. – Barlett odłożył słuchawkę.

Misja Bolszakowa była zakończona

Prezydent Kennedy podpisał dokument, ktry zezwalał na użycie siły wobec radzieckich statkw i okrętw.

Tego samego dnia, gdy prezydent ogłosił wprowadzenie blokady, poszła w ruch wielka machina wojenna. Natychmiast z amerykańskiej bazy Guantanamo na Kubie ewakuowano 3190 cywilw, a na ich miejsce przybyło 8 tysięcy żołnierzy piechoty morskiej i marynarzy. W pobliżu bazy stanęły dwa lotniskowce USS Enterprise USS Independence, ktrych samoloty miały bronić Guantanamo w razie kubańskiego ataku. Załogi bombowcw strategicznych B-52 postawiono w stan gotowości i przeniesiono wraz z samolotami na lotniska cywilne, gdzie były mniej narażone na zniszczenie przez głowice radzieckich rakiet nuklearnych i bombowce wycelowane w bazy wojskowe. 800 bombowcw B-47, 550 B-52 i 70 B-58 gotowych było do nuklearnego uderzenia na bazy radzieckie w ZSRR i państwach socjalistycznych. Sztaby dowdcze otrzymały rozkaz Defcon-2, co oznaczało stan najwyższej gotowości, poprzedzający wojnę.





B-52

Wyruszył w morze lotniskowiec USS Essex oraz 180 innych okrętw wojennych, ktre w odległości 500 mil 9805 kilometrw) od Kuby stworzyły pierścień blokady. Instrukcja, jaką otrzymali dowdcy amerykańskich okrętw, nakazywała wezwanie do zastopowania każdego statku lub okrętu, wobec ktrego istniało podejrzenie, że przewozi broń. Po zatrzymaniu na pokład mogła wejść grupa amerykańskich marynarzy, aby przeprowadzić rewizję. Gdyby znaleźli broń, statek musiał udać się pod eskortą do portu wybranego przez kapitana, poza Kubą. Gdyby jednak załoga statku wzywanego do zatrzymania nie zareagowała na sygnały amerykańskiej jednostki, wwczas można było oddać strzał ostrzegawczy ponad masztami, a w razie dalszego braku reakcji zatopić uciekającą jednostkę.

Rosjanie zareagowali twardo. W siłach zbrojnych wstrzymano wszystkie urlopy i przepustki, w bazach rakietowych, lotniczych i morskich ogłoszono stan gotowości. Raporty wywiadu z Kuby i zdjęcia dostarczane przez samoloty wywiadowcze wskazywały, że w bazach rakietowych gwałtownie zwiększono tempo prac, aby jak najszybciej osiągnąć pełną gotowość bojową. Agencja TASS ogłosiła oświadczenie rządu radzieckiego potępiające imperialistyczne poczynania Stanw Zjednoczonych, a szczeglnie prowokacyjny akt wprowadzenia blokady suwerennego kraju.

Stało się oczywiste, że obydwa mocarstwa dotarły do krawędzi, poza ktrą była już tylko wojna nuklearna. Można było przy tym odnieść wrażenie, że żadne nie zamierza wycofać się z konfliktu.

John Kennedy zdobywał przewagę polityczną nad Chruszczowem, umacniał swoją pozycję. Członkowie Organizacji Państw Amerykańskich niemalże jednomyślnie(tylko Urugwaj wstrzymał się od głosu) poprały działania USA i zdecydowały, że Rosjanie powinni usunąć rakiety z Kuby. Politykę USA poparły: Francja, Niemcy, Wielka Brytania.

Świat zaczęła ogarniać panika. W Stanach Zjednoczonych zaczęła ogarniać przede wszystkim największe miasta. W Dallas zamknięto sklepy z bronią, gdyż natłok klientw groził zdewastowaniem pomieszczeń. W Los Angeles dowdztwo obrony cywilnej ogłosiło, że w razie wojny sklepy będą zamknięte przez pięć dni, co spowodowało oblężenie stoisk. Z płek znikała czekolada, mleko w proszku, biszkopty, a nawet proszek do prania, ktry uznano za potrzebny do likwidowania skażenia radioaktywnego. W Nowym Jorku przeprowadzono prbne alarmy przeciwlotnicze.



ZAŻEGNANA APOKALIPSA



26 października ambasada rosyjska zaproponowała amerykańskiemu Departamentowi Stanu, za wycofanie rakiet radzieckich z Kuby Stany Zjednoczone są gotowe publicznie zobowiązać się, że nie dokonają inwazji na Kubę. Sekretarz stanu był zainteresowany ta sugestią. To uruchomiło nowe mechanizmy wielkiej polityki.

Jeszcze tego dnia długi telegram od premiera Chruszczowa dotarł do Białego Domu. Radziecki przywdca pisał, że jeżeli Amerykanie zaprzestają blokady Kuby i zobowiążą się, że nie dokonają inwazji na to państwo, znikną powody, dla ktrych Rosjanie sprowadzili na wyspę rakiety i samoloty.

Jednak następny dzień – 27 października przynisł bardzo niepokojące wydarzenia. Z lotu zwiadowczego nad Kubą nie powrcił do bazy major Rudolph Anderson. Wwczas stało się jasne, że jego U-2 został zestrzelony przez radziecką rakietę SAM-2.

Na domiar złego Kennedy otrzymał depeszę od Chruszczowa, ktry zmienił swoje stanowisko. Proponował, że wycofa rakiety z Kuby, jeżeli Amerykanie usuną swoje z baz Turcji.

Wyjście z sytuacji znalazł Robert Kennedy, ktry zaproponował, żeby prezydent odpowiedział na pierwszą depeszę, tak jakby nie otrzymał drugiej. John poszedł za radą brata. W swoim oświadczeniu nawiązał jedynie do pierwszej depeszy Chruszczowa. Pochwalił go za pojednawczy krok i zgodził się na zniesienie blokady oraz udzielenie gwarancji, że Stany zjednoczone nie dokonają inwazji na Kubę.

Wieczorem Robert Kennedy osobiście pojechał do ambasady radzieckie, by oddać list prezydenta i ustnie przekazać ambasadorowi tekst ultimatum.

Rozstrzygnięcie miało zapaść następnego dnia. Nadszedł czas podjęcia ostatecznej decyzji: wojna albo pokj.

Odpowiedź Chruszczowa nadeszła w niedziele o godzinie 10.00. radziecki premier nie wspomniał o swojej propozycji wycofania rakiet amerykańskich z Turcji. Skoncentrował się na ostatnim (nie opisanym przeze mnie) przypadku naruszenia radzieckiej przestrzeni powietrznej przez samolot U-2, ktry wtargnął na terytorium Syberii. Rosjanin przyjął spokojny i pojednawczy ton. Pisał o odpowiedzialności Amerykanw i Rosjan za pokj na świecie. Najważniejsze było ostatnie zdanie, w ktrym Chruszczow wyraził gotowość wstrzymania prac przy budowie wyrzutni rakietowych, rozmontowanie broni uważanej za ofensywną i zabranie jej do Związku Radzieckiego.

Kennedy dostosował się do tonu Chruszczowa. Określił list radzieckiego przywdcy jako krok godny wielkiego męża stanu. Przeprosił za incydent z samolotem U-2, ktry uznał za wypadek spowodowany błędem nawigacyjnym pilota i zobowiązał się do szybkiego zniesienia blokady oraz zaniechania planw inwazji na Kubę.

5 listopada 1962 roku port Mariel opuścił radziecki statek Diwinogorsk z czterema rakietami na pokładzie. 7 listopada wyruszył w morze metalurg Anosow przewożący osiem rakiet. Dwa dni pźniej Brack wywizł z Kuby sześć rakiet.

20 listopada blokada zakończyła się. Świat odetchnął.





BIBLIOGRAFIA:





? Bogusław Wołoszański Sensacje XX Wieku: Po Drugiej Wojnie Światowej

? http://www.gwu.edu/~nsarchiv/nsa/cuba_mis_cri/

? http://www.cubacrisis.net/

? http://www.marxists.org/history/cuba/subject/missile-crisis

? http://nsarchive.chadwyck.com/cmintro.htm



Przykadowe prace

Relacja władza – artysta w państwie totalitarnym na podstawie Mistrza i Małgorzaty Michała Bułhakowa.

Relacja władza – artysta w państwie totalitarnym na podstawie Mistrza i Małgorzaty Michała Bułhakowa. Dzieło Mistrz i Małgorzata zostało stworzone w Moskwie przez Michała Bułhakowa. Autor opisał Rosję za czasw władzy totalitarnej. Doskonale działają...

Stosunki polsko - niemieckie za I piastw (Praca oceniona na 6)

Stosunki polsko - niemieckie za I piastw (Praca oceniona na 6) W powszechnym pojęciu społeczeństwa polskiego problem zagrożenia ze strony Niemiec występuje nieomal od zarania dziejw. Czynnikiem tym tłumaczy się nieraz nawet konieczność jednoczenia się plemion słowiańs...

Wydatki budżetowe

Wydatki budżetowe Wydatki budżetowe odzwierciedlają kierunki i zakres działalności państwa w obszarze, na ktrym zawodzi rynek. Pewne zadania może bowiem wykonywać tylko i wyłącznie państwo (obronność, wymiar sprawiedliwości, stosunki zagraniczne itd.) albo ro...

Czy styl życia i ideały Sokratesa mogą być aktualne we wspłczesnym świecie ?

Czy styl życia i ideały Sokratesa mogą być aktualne we wspłczesnym świecie ? Czy styl życia i ideały Sokratesa mogą być aktualne we wspłczesnym świecie ? Moim zdaniem ideały i styl życia Sokratesa mogą być aktualne we wspłczesnym...

Biografia Ignacego Kraśickiego.

Biografia Ignacego Kraśickiego. Ignacy Krasicki urodził się w ziemi sanockiej w 1735 roku . Pochodził z podupadłej rodziny magnackiej . Rodzice wybrali więc dla niego drogę kariery duchownej , na ktrej w wczesnych warunkach najprędzej mgł zdobyć wysokie stanowisko . Nauki szko...

Ist das Bcher lesen reine Zeitverschwendung? -uere dich in Form einer Errterung.

Ist das Bcher lesen reine Zeitverschwendung? -uere dich in Form einer Errterung. Fr mich persnlich ist Bcher lesen keine reine Zeitverschwendung. Wir knnen sagen, dass Menschen vom lesen abhngig sind. Nicht um sonst haben wir lesen gelernt. Auerdem sind Bcher im Leben unentbehrlich. Gerade in Bchern gibt es sehr viel Inhalt....

Mll

Mll Je die Zivilisation immer besser sich entwickelt desto mehr Abfllen werden von den Leuten erzeug, diese sind ein groses Problem fur die ganze Welt, weil es nicht so viele Pltze sie abzulagern gibt. Die Leute werfen nicht immer die Mll dahin, wohin sie sollen. Deshalb sind die Wlden, Seen, Strassen so verunreinigend. Besonde...

Stosunki pracy w administracji publicznej

Stosunki pracy w administracji publicznej STOSUNKI PRACY W ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ WYKŁAD I Z 07.10.2007 R. ZAGADNIENIA EGZAMINACYJNE 1. Konstrukcja prawna stosunkw pracy w administracji publicznej. 2. Stosunki pracy pracownikw samorządowych - ustawa o pracownikach samorządowych z 22...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry