• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Na posta...

Nawigacja

Na postawie Konstytucji 3-Majowej, Konstytucji Księstwa Warszawskiego i Konstytucji Krlestwa Polskiego dokonaj analizy porwnawczej z zakresie władzy ustawodawczej i wybierz tą, ktra



Na postawie Konstytucji 3-Majowej, Konstytucji Księstwa Warszawskiego i Konstytucji Krlestwa Polskiego dokonaj analizy porwnawczej z zakresie władzy ustawodawczej i wybierz tą, ktra była najkorzystniejsza dla Polakw.




Dnia 3 maja 1791r. została uchwalona - pierwsza na kontynencie Europejskim a druga na świecie – konstytucja Rzeczypospolitej. Konstytucja zawierała w sobie jedenaście artykułw, z czego trzy tyczyły się zasad sprawowania władzy podzielonej na: ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą. Identyczny podział władzy wprowadzały dwie kolejne konstytucje, tj. Konstytucja Księstwa Warszawskiego z 22 lipca 1807r. i Konstytucja Krlestwa Polskiego z 1815r. Mimo to, w aspekcie władzy ustawodawczej, w tych trzech dokumentach występowały pewno rżnice. Postaram się, zatem najpierw przedstawić zarysy poszczeglnych władz ustawodawczych a potem porwnać je ze sobą, wykazując poszczeglne rżnice.



W Konstytucji trzeciomajowej ustanowiono podział Sejmu na izbę poselską i izbę senatorską, ktrym przewodniczył krl. Kadencja Sejmu trwała 2 lata, natomiast co 25 lat miały być zwoływane sejmy konstytucyjne w celu poprawy konstytucji.

Izba Poselska składała się z 204 posłw, plus 24 plenipotentw, czyli przedstawicieli miast. Zadaniem posłw było tworzenie i uchwalanie wszelkiego rodzaju projektw i ustaw w pierwszej kolejności co do praw oglnych, cywilnych, kryminalnych, a w drugiej kolejności w kwestiach ekonomicznych, jak wydatki, zaciąganie długw czy ratyfikacje traktatw z innymi państwami.

Izbą wyższą był Senat. W skład tej izby wchodzili wojewodowie, kasztelanowie i biskupi, ktrych łączna było 132. Ustawy uchwalone przez izbę poselską trafiały do senatu, gdzie większością głosw przechodziły lub były wetowane. Krl miał prawo tylko raz dać votum, co i tak było dużym przywilejem zważywszy na duże ograniczenia Senatu. Konstytucja bowiem zniosła liberum veto, co oznaczało, że każda decyzja podejmowana była większością głosw. Co więcej, zniesiono tworzenia jakichkolwiek konfederacji, ktre mogę obalić istniejący rząd.



W 1807r. otrzymaliśmy od Napoleona księstwo a wraz z nim konstytucję, ktra rżniła się pod pewnymi względami od trzeciomajowej. Oglne postanowienia dotyczące władzy ustawodawczej pozostały, choć wprowadzono nieco więcej zastrzeżeń dotyczących Sejmu.

Teraz dzielił się na izbę poselską oraz senatorską i zwoływano go co dwa lata na okres nie dłuższy niż 15 dni. Ponieważ Księstwo Warszawskie było mniejsze od Rzeczypospolitej, liczba zarwno posłw jak i senatorw została znacznie zredukowana.

Izba poselską liczyła 60 posłw, ktrych wybierano na sejmikach i 40 deputowanych z poszczeglnych gmin. Urzędowali oni 9 lat, z tym że trzecia część izby odnawiała się co trzy lata, natomiast dwie pozostałe części urzędowały 6 lat. Posłw wychodzących - jak przewiduje konstytucja - przez los się ustanowi. Każdy chcący zostać posłem musi mieć ukończone 21 lata i być w pełni swoich praw. Obradom izby poselskiej przewodzi marszałek, wybrany z grona posłw przez samego krla. Marszałek kieruje obradami oraz przedstawia radzie stanu pięcioosobowy skład poszczeglnych komisji: przychodw skarbowych, prawodawstwa cywilnego oraz prawodawstwa kryminalnego. Zadaniem Izby poselskiej było tworzenie projektw praw podatkowych, cywilnych i kryminalnych, uchwalane większością głosw. Uchwalone projekty wysyłano do senatu i tam ostatecznie były rozpatrywane.

Senat składał się z zaledwie 18 członkw, 6 biskupw, 6 wojewodw i 6 kasztelanw. Wszystkich senatorw mianował krl, łącznie z biskupami, ktrym instytucję dawała Stolica Piotrowa. Senatorowie piastowali urzędy dożywotnie. Spośrd 18 członkw krl desygnował marszałka Senatu, ktry przewodzi obradom. Zadaniem senatu, jako izby wyższej, było rozpatrzenie i potwierdzenie (lub odrzucenie) projektu wysuniętego przez izbę poselską. Uchwalony projekt trafiał do Senatu, gdzie większością głosw zatwierdzono lub odrzucono go w określonych wypadkach. Jeżeli dane prawo nie zostało uchwalone wedle przepisw konstytucyjnych, nie zostało przegłosowane większością głosw lub, jeżeli Senat uznaje prawo za sprzeczne z konstytucją lub niebezpieczne dla kraju to wwczas izba senacka wysuwa przed krlem poparty argumentami wniosek o uchylenie uchwały poselskiej. W przypadku, gdy dojdzie do naruszenia porządku obrad sejmu, krl może dany projekt odesłać do izby poselskiej z zaleceniem ponownego należytego przeprowadzenia obrad czy głosowania. Gdy posłowie nie zastosują się do tych zaleceń, krl ma prawo rozwiązać Sejm i zarządzić nowe wybory. W takiej sytuacji prawo dotyczące przychodw skarbowych zostaje przedłużone na okres jednego roku, natomiast pozostałe prawa zostają aż do odwołania. Jeżeli natomiast w procesie legislacyjnym nie wynikną żadne nieścisłości i krl uchwali projekt, prawo staje się obowiązującym natychmiast.



W osiem lat pźniej uzyskaliśmy konstytucję Krlestwa Polskiego. W dokumencie czytamy, że Sejm zwoływany jest co dwa lata ale tym razem na okres trzydziestu dni. Z tymże krl ma prawo przedłużyć, odroczyć lub nawet rozwiązać go w każdym momencie. Od krla także zależy czy projekty – prcz projektw skarbowych – będzie trafiać bezpośrednio do izby poselskiej lub izby senatorskiej. Obrady obu izb są publiczne, choć mogą zostać utajnione na żądanie jednej dziesiątej członkw.

Izba poselska składać się miała z 77 posłw wybranych na sejmikach i 51 deputowanych z gmin. Sejm sprawuje urząd przez 6 lat, aczkolwiek trzecia część wybrana losowo opuszcza izbę po dwch latach, a pozostałe urzędują przez 4 lata. Przewodzi im wybrany z grona i przez krla mianowany marszałek. Każdy ubiegający się o stanowisko posła musi mieć ukończone 30 lat, być w pełni praw obywatelskich i płacić podatek nie mniejszy niż 100 złotych. Posłem nie może zostać urzędnik publiczny, cywilny czy wojskowy bez zezwolenia swojego przełożonego.

Zadaniem posłw jest naradzanie się co do projektw praw cywilnych, kryminalnych oraz ustaw skarbowych. Ponadto w kompetencjach sejmu leży naradzanie się w sprawach powierzonych specjalnie przez krla. Do obrad na temat poszczeglnych projektw zostają powołane w każdej z izb trzy niezależne komisje: do spraw skarbowych, do spraw cywilnych i spraw kryminalnych. W izbie poselskiej każda z komisji składa się z pięciu członkw, a skład tej komisji znany jest radzie stanu. Co do kwestii planu budżetowego, jeżeli nie zostanie on ustalony przez posłw, stary plan pozostaje w użyciu, jednak po czterech latach traci swoją ważność. Natomiast na wypadek rozwiązania sejmu przez krla, nowi posłowie wybierani są w ciągu dwch miesięcy na tych samych zasadach. Jeżeli sejm przegłosuje większością głosw dany projekt, wwczas przesyła go do izby wyższej, czyli senatu.



Senat składał się z książąt, biskupw, kasztelanw i wojewodw, ktrych liczba nie mogła przekroczyć połowy liczby posłw. Ich urzędy są dożywotnie. Aby zostać senatorem, wojewoda lub kasztelan musi mieć ukończone 35 lat, być w pełni praw i płacić przynajmniej 2000 złotych podatku rocznego. Książęta natomiast zasiadać w senacie mogą już po ukończeniu 18 lat.

Do izby senackiej trafiają przegłosowane przez sejm projekty ustaw. Projekty te mogą zostać zatwierdzone lub odrzucone większością głosw, ale nigdy nie zmieniane. Projekt zatwierdzony przez obie izby trafia pod sankcję krla. Jeżeli krl udzieli sankcji, projekt staje się prawem, jeżeli odmwi, wtedy projekt upada.



We wszystkich powyższy dokumentach bez zmian pozostaje podział sejmu na dwie izby: wyższą - Senacką i niższą – Poselską. Zmianie ulegała jednak ilość posłw i senatorw. W Konstytucji 3 maja czytamy, że w izbie poselskiej zasiadało łącznie 228 posłw; w następnej konstytucji liczba posłw została zredukowana do 100, natomiast w ostatnim dokumencie ilość posłw zwiększono do 128. W odrżnieniu od konstytucji trzeciomajowej, dwa ostatnie dokumenty zakładają, że izba poselska będzie podzielona na trzy komisje ds. cywilnych, kryminalnych i skarbowych.

O ile w pierwszej konstytucji nie były wyszczeglnione konkretne wymagania co do wyboru posłw, tak w dwch następnych takowe występują. W konstytucji Księstwa Warszawskiego wymogiem było ukończenie 21 lat, natomiast Konstytucja Krlestwa Polskiego wymaga ukończenia 30-stu lat i płacenia podatku nie mniejszego niż 100 złotych. Obrady izby poselskiej zwoływane były zawsze co dwa lata, z tą rżnicą że na rżny okres czasu. Początkowo nie był on uściślony; w konstytucji Księstwa Warszawskiego sejm miał być zwoływany na 15 dni, a w konstytucji Krlestwa Polskiego już na 30 dni.

Analogicznie z kadencją, ktra początkowo trwała 2 lata. W kolejnych dokumentach nieco skomplikowano tę sprawę; w sejmie Księstwa Warszawskiego trzecia część posłw urzędowała tylko 3 lata, a pozostała 6 lat. W Krlestwie Polskim natomiast kadencja trwała 6 lat i trzecia część posłw wychodziła z sejmu po dwch latach.

Skład ilościowy izby senatorskiej rwnież ulegał zmianie. Początkowo było ich aż 132-ch, następnie 18-stu i ostatecznie około 64. Senatorami zostawali kasztelanowie, wojewodzie, biskupi i książęta a ich urzędy były dożywotnie. W konstytucji Krlestwa Polskiego istnieje wzmianka, że wojewodowie i kasztelanowie chcący zostać senatorami muszą mieć ukończone 35 lat i płacić podatek przynajmniej 2000 złotych rocznie. Co do książąt, mogą zasiadać w izbie senatorskiej po ukończeniu 18 lat.



Oglny zarys procesu legislacyjnego w trzech powyższych konstytucjach pozostawał ten sam. Wszystkie projekty i ustaw uchwalano większością głosw. Sejm tworzył ustawy, ktre po przegłosowaniu wędrowały do senatu i tam ostatecznie zatwierdzano je lub odrzucano. Jeżeli projekt przejdzie pomyślnie głosowanie to momentalnie staje się prawem.



Sądzę, że najkorzystniejszą konstytucją dla narodu polskiego była Konstytucja 3 maja. Przede wszystkim nakładała ona wiele ograniczeń zarwno na krla jak i sejm. Zniesienie liberum veto spowodowało, że głosowanie za ustawą przebiegało w prawidłowy sposb, czyli większością głosw. Sam krl miał prawo dać tylko raz votum. Kadencja sejmu trwała tylko dwa lata, wobec czego posłowie zmieniali się i nie było mowy o jednomyślności we wszystkich sprawach. W moim odczuciu, bardzo korzystny wpływ na przeprowadzanie reform i ustaw miała taka a nie inna ilość posłw i senatorw. Brak liberum veto i duża ilość głosujących zmniejsza ryzyko przekupstwa, ktre było najczęstszym powodem zrywania sejmw. Co więcej, w celu zabezpieczenia się przed sytuacjami z przeszłości w Konstytucji istnieje wzmianka, ktra zabrania tworzenia jakichkolwiek konfederacji mogących obalić rząd. Reasumując uważam, że najlepszą z trzech powyższych dokumentw była Konstytucja 3-ego maja, ponieważ tylko w oparciu o nią mogła być zbudowana silna, suwerenna i pozbawiona wpływw innych krajw Polska.



[powyższa praca jest raczej krotkim streszczeniem zawierajacym elementy analizy, więc może komuś się przyda taka notatka]






Przykadowe prace

Gatunki - tragedia szekspirowska, tren, fraszka, pieść, nowela, sielanka, pojęcie tragizmu.

Gatunki - tragedia szekspirowska, tren, fraszka, pieść, nowela, sielanka, pojęcie tragizmu. Renesans wskrzesił duszę antyku. Nic więc dziwnego, że gatunki uprawiane przez starożytnych stały się ulubionymi formami twrcw humanistycznych. TREN -gatunek, ktry "wydobył...

Etyka i etyka zawodowa

Etyka i etyka zawodowa Mimo, iż napisano, opublikowano i wygłoszono wiele artykułw, książek i referatw poświęconych kwestiom etycznym wywołanym nie tyle "numerologicznym" przełomem stuleci, ile autentycznym kryzysem moralnym doświadczanym wspłcześnie, to pows...

Powstania narodowe

Powstania narodowe Polska przez 123 lata była pod zaborami. W ciągu tych dziesięcioleci Polacy niejednokrotnie chwytali broń przeciwko zaborcom. Te zrywy nazywane są powstaniami narodowowyzwoleńczymi. Na ziemiach polskich doszło do następujących insurekcji: Powstanie Kościuszk...

Żyć wygodnie, egoistycznie czy służyć sprawom i wartościom przerastającym człowieka jako jednostkę?

Żyć wygodnie, egoistycznie czy służyć sprawom i wartościom przerastającym człowieka jako jednostkę? KONSPEKT Żyć wygodnie, egoistycznie czy służyć sprawom i wartościom przerastającym człowieka jako jednostkę? 1. Wstęp ...

Słownictwo muzyczne - do pomniejszenia i na ściągę!!

Słownictwo muzyczne - do pomniejszenia i na ściągę!! air d’opera (m) ballet (m) ballade (f) choeur (m) hymne (m) berceuse (f) concert (m) marche (f) la musique: de ballet ancienne disco electronique de film instrumentale dr jazz de chamber...

Psychologia rozwojowa

Psychologia rozwojowa PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA Psychologia rozwojowa koncentruje się na 3 zadaniach: 1. OPIS np. jak rozwija się niemowlak w ciągu pierwszych 15 m-cy życia. 2. WYJAŚNIANIE Udzielanie odpowiedzi na pyt. Co powoduje akcelerację lub regresję rozwoju. 3. OPTYMALIZAC...

Romantyzm w Polsce.

Romantyzm w Polsce. Za początek romantyzmu w Polsce uważa się rok wydania pierwszego tomu poezji Adama Mickiewicza (1822), natomiast epokę tę kończy upadek powstania styczniowego w roku 1864. Jednak romantyzm nie od razu zawitał w Polsce. W 1820r. uznawanym za koniec oświecenia toczył...

Jaki obraz ludzki jawił się Małemu Księciu?

Jaki obraz ludzki jawił się Małemu Księciu? Zanim Mały Książę trafił na Ziemię odwiedził inne planety, ktre zamieszkane były przez samotnikw. Przybywając na Ziemię wiedział, że jest ona wielka i przepełniona ludźmi. Można na niej zna...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry