• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Nastroje...

Nawigacja

Nastroje panujące w poezji Młodej Polski - moje refleksje po przeczytaniu wybranych utworw literackich.



Nastroje panujące w poezji Młodej Polski - moje refleksje po przeczytaniu wybranych utworw literackich.




Młoda Polska to epoka literacka trwająca od około 1890 do 1919 roku. Pojawiały się nowe zjawiska, tendencje, filozofie, postawy. Człowiek schyłku XIX wieku czuł się zagubiony w otaczającej go rzeczywistości – z jednej strony rozwj techniki – wynaleziono telefon, żarwkę, lokomotywę, udoskonalono maszyny drukarskie, a rwnocześnie Roentgen odkrył promienie X, dzięki ktrym możliwe było przeprowadzanie prześwietleń, Thomson dowidł istnienia elektronu, Maria Skłodowska – Curie wyodrębniła dotychczas nie znane pierwiastki – rad i polon, Mendel stworzył podstawy genetyki, Karol Darwin natomiast stworzył teorię o pochodzeniu gatunkw i człowieka. Wszelkie wynalazki umacniały w ludziach przekonanie o potędze i wielkości cywilizacji, ktrą tworzyli tak długo, natomiast wraz z odkryciami ujawniającymi prawdziwą, niezwykle złożoną budowę świata i jej charakter wiara ta malała. Nagle okazało się, że człowiek nie jest najważniejszą częścią wszechświata, że stanowi zaledwie maleńką część jego struktury, że jest całkowicie zależny od pozostałych istnień, a zdobywana z takim wysiłkiem wiedza o nim wcale nie powoduje, że ludzie czują się pewniej – przeciwnie, zamiast odnajdywać swoje miejsce w doskonałej maszynerii świata, odczuwano jedynie jak bardzo świat jest wrogi i skomplikowany. Usiłowano się bronić przed uczuciem bezradności i bezsilności lub przyjmowano postawę zgoła przeciwną – ulegano apatii, pesymizmowi, agresji, niektrzy mieli wrażenie, że cokolwiek robią, cokolwiek postanowią, będzie działaniem bezsensownym, gdyż wszystko już było, wszystko wymyślono, że życie ludzkie nie jest nic warte, gdyż niczego już nie mogą dokonać – mogą jedynie czekać na śmierć, będącą jedynym wyzwoleniem od przyziemnych trosk i problemw.



Kłopoty z samookreśleniem, z nakreśleniem planu i celu życia miała większość wcześnie żyjących – rwnież, a może przede wszystkim artyści. Ich dzieła są zapisem epoki, jej oryginalności, istoty i nastrojw. Poczucie końca i wrażenie fazy schyłkowej kultury europejskiej wywoływały smutek, melancholię, strach. Prbowano temu zaradzić rżnymi sposobami – modna była fascynacja sztuką, przyrodą, erotyką, gdy to zawodziło sięgano po alkohol, narkotyki.

O wyjątkowej wartości sztuki pisał Kazimierz Przerwa – Tetmajer w Evviva l’arte!. Sztuka, według niego, jest wieczna i niezniszczalna, nie tak jak ludzie, ktrych przeznaczeniem jest śmierć. Sztuka pozwala jej twrcom w pewien sposb stać się nieśmiertelnymi, gdyż ich dzieła będą świadczyć przyszłym pokoleniom o ich istnieniu. Tym samym artyści są jakoby wyrżnieni i wybrani przez samego Boga, dla nich talent – dar boży, sława i świadomość bycia artystą są ważniejsze od wartości materialnych:



W piersiach naszych płoną

ognie przez Boga samego włożone:

więc patrzym na tłum z głową podniesioną



Podobnie można odczytać Maskę komiczną Leopolda Staffa – podmiotem lirycznym jest maska wmurowana na amfiteatrze, od lat obserwująca widzw, ktrzy przychodzą, aby podziwiać kunszt dzieła teatralnego, lecz okazują się być zbyt pochłoniętymi sprawami przyziemnymi i swym istnieniem, by mc docenić jego wielkość. Maska symbolizuje sztukę, ktra przetrwa liczne pokolenia, nie bacząc na zniszczenie nieopłakanego wiekw olimpijskiego dzieła.

Ludzie u schyłku XIX wieku usiłowali odnaleźć sens swego bytowania na ziemi. Padały pytania o wiarę, idee, przyszłość, pragnienia ludzkie, wszechobecne zło (Koniec wieku XIX K. Przerwa – Tetmajer):



Idee?... Ależ lat już minęły tysiące,

A idee są zawsze tylko ideami.

Modlitwa?... Lecz niewielu tylko jeszcze mami

Oko w trjkąt wprawione i na świat patrzące.(...)

Byt przyszły?... Gwiazd tajniki ktż z ludzi ogląda,

kto zliczy zgasłe słońca i kres światu zgadnie?

Użycie?... Ależ w duszy jest zawsze coś na dnie,

co wśrd użycia pragnie, wśrd rozkoszy żąda.

Podmiot liryczny zadaje na końcu najważniejsze pytanie:

Cż więc jest? Co zostało nam, co wszystko wiemy,

dla ktrych żadna z dawnych wiar już nie wystarcza?

Jakaż jest przeciw włczni złego twoja tarcza,

człowiecze z końca wieku?...

Odpowiedź, a raczej jej brak, jest niezwykle wymowna:

Głowę zwiesił niemy.



Koniec wieku XIX jest utworem o charakterze dekadenckim, przygnębiającym świadomością braku ochrony przed złem, cierpieniem przekonujący, że od człowieka nic nie zależy – więc po co żyć? Człowiek nie może być panem swego losu, gdyż to los jest mu panem, choćby nawet zdawało się być inaczej. Życie człowieka jest niczym wędrwka Odysa (Odys Leopolda Staffa). Życie to sztuka wyboru pomiędzy złem i dobrem, a jeszcze częściej sztuka kompromisu. Według Staffa istotne jest samo dążenie do celu, gdyż ono nadaje mu sens, ale osiągnięcie celu jest nierealne – los kpi sobie tak często z nas:



Oto chodzi jedynie,

By naprzd wciąż iść śmiało,

Bo zawsze się dochodzi

Gdzie indziej, niż się chciało.



Zbliżony w wymowie jest Nie wierzę w nic K. Przerwy – Tetmajera. Tutaj podmiot liryczny niezwykle silnie odczuwa beznadziejność i bezsensowność przytłaczającej go rzeczywistości. Porwnuje chęć spełnienia swych marzeń do pragnienia ambitnego rzeźbiarza prbującego odtworzyć w kamieniu Afrodytę – daremny trud. Więc po co marzyć, skoro nie można mieć nadziei na ich urzeczywistnienie, świat jest przerażająco nudny ze swoją nieczułością na starania człowieka – konieczność jest wszystkim, wola ludzka niczym.... Kompletny brak wiary w ideały i wartości, rozczarowanie, zwątpienie, znudzenie. Najlepszym wyjściem jest ucieczka w nirwanę przypominającą sennym omdleniem i brakiem wrażeń śmierć, będącą ucieczką od rzeczywistości nie spełniającej ludzkich wymagań. Nirwana była namiastką ostatecznego wyzwolenia, pozwalała zapomnieć o czasie dzielącym od śmierci, stawała się idealnym, odrealnionym światem izolującym od wszelkich przejaww agresji. Przykładem takiego pojmowania bytu ludzkiego jest Hymn do Nirwany Karola Przerwy – Tetmajera i O Przyjdź! Stanisława Koraba Brzozowskiego. Hymn do Nirwany budową przypomina litanię. Podmiot liryczny modli się do Nirwany, aby obdarzyła go łaską uwalniając od pełnego niezrozumienia, brutalności i podłości świata, w ktrym panuje zło raniące duszę ludzką i przepełniające ją ohydą. Wzywa Nirwanę, aby pozwoliła zapomnieć o tym, że żył, żyje i będzie żyć, chciałby już zawsze trwać w stanie nirwany, nie oglądać ludzkich twarzy, oczu przepełnionych nienawiścią, zazdrością i złośliwością. Utwr kończy się powtrzeniem początkowego wezwania:

I Przyjdź krlestwo twoje na ziemi, jak i w niebie Nirwano!

W O przyjdź! podmiot liryczny bezpośrednio wzywa śmierć, aby zabrała go z ziemskiego padołu łez. Wzywa śmierć najczulszymi słowy niczym kochankę, wydaje się ,iż jego tęsknotę za ukochaną pogłębia nastrj jesieni, dopiero w ostatnim wersie czytelnik przekonuje się, że cały utwr to nie inwokacja do kochanki, ktra obiecała przyjść, a apel do śmierci:



O przyjdź, jesienią –

W chwilę zmierzchu senną, niepewną –

i dłonie

Swe przejrzyste, miękkie, woniejące

na cierpiące

Połż mi skronie-

o Śmierci!



Natomiast Bolesław Leśmian inaczej rozpatruje sprawę śmierci – jego intryguje, co człowiek czuje, gdy staje się przeszłością, kogo wspomina: czy usiłuje wspomnieć wszystkich, ktrych znał, a może tylko tę jedną, wybraną osobę, albo może nikogo, by nie ranić się w tej ostatniej chwili będąc świadomym, że odchodzi się w niebyt, a życie na ziemi nadal będzie się toczyć, tylko że bez niego! W epoce rozkwitu techniki tak często zapomina się o przyrodzie, może chociaż w ostatniej minucie życia warto przypomnieć sobie o lesie:



Lub ci może zielonym narzuci się złotem

Las widziany przygodnie (...)

Łzami druha powitasz – i umrzesz, wpatrzony

W las nagły, niespodziany, zapomniany las!



W okresie Młodej Polski szczeglnie popularne stało się, odkryte przez Tytusa Chałubińskiego, Zakopane. Oprcz licznych kuracjuszy, do tej urokliwej miejscowości położonej u podnża Tatr, zaczęli ściągać także artyści. Wśrd piewcw Tatr znaleźli się między innymi: Tetmajer, Kasprowicz, Nowicki. W Zasnuły się senne gry (Kasprowicz) podmiot liryczny z żalem żegna się z grami, gdyż nadeszła jesień, czas rozłąki:



Odchodzę, bo czas mnie woła...

Ślad po mnie czyż tu zostanie?

O gry, o pola skoszone,

O ciche, smutne żegnanie.



Niezwykle pięknymi utworami tatrzańskimi są Melodia mgieł nocnych i Widok ze Świnicy do Doliny Wierchcichej Karola Przerwy – Tetmajera. Są to wiersze impresjonistyczne, w Melodii... poeta usiłował oddać niepowtarzalny nastrj lekkości, ulotności, powiewności i rześkości dopiero co budzącego się poranka, natomiast w :Widoku... usiłował uchwycić nastrj spokoju, powagi, zadumy i nieokreślonego smutku:



i jakaś dziwna mię pochwyca

bez brzegu i bez dna tęsknica,

niewysłowiony żal...



Specyficzne jest, że gry z utworw literackich są tak odmienne od tych realnych, gdyż są to gry chwili, ktra już przebrzmiała, gry, ktre tylko przez chwilę istniały i tylko dla obserwujących je, poeci byli świadomi nieuchwytności momentw piękna, dlatego prbowali zakląć w słowa uczucia, jakie odczuwali patrząc na wspaniałą przyrodę, istotna jest subtelna gra świateł, ruch powietrza, szum drzew czy szelest traw.

Kolejnym utworem traktującym o Tatrach, ale jakby już tylko mimochodem jest Limba Tetmajera nie będąca wyłącznie opisem samotnej sosny grskiej na stromym zboczu nad przepaścią, gdyż limba podobnie jak człowiek odczuwa:



W krąg otoczona taką

pustką okrutną,

samotna limba szumi

bezdennie smutno.



Samotność limby ma cechy ludzkiej rozpaczy – podobnie cierpi człowiek, ktry musi sam żyć.

Temat Tatr poruszano nie tylko po to, aby oddać ich niepowtarzalne piękno czy uczucia związane z obserwacją malowniczych krajobrazw. W Kozicy Franciszka Nowickiego odnajdujemy opis beznadziejnej walki grskiej kozicy o życie:



Dziwny głos blu, strachu, rozpaczy złowrogiej

Biegnie w skalnych ruinach, w praświata zwalisku...

To kozica w żelaznym oklepca uścisku

Porusza skały jękiem śmierć wrżącej trwogi.



Niezwykle poruszający i przejmujący jest samotny wysiłek kozicy, ktra nie może się uratować z żelaznej pułapki, ktrą zastawił na nią okrutny i bezlitosny człowiek.

Fascynacja Tatrami to zarazem zainteresowanie kulturą Podhala, jego tradycją. Wzorem może być napisany stylizowaną gwarą gralską Hej! idem w las... Tetmajera. Odnaleźć w nim można elementy gralskich legend o zbjnikach:



Nie płaccie mi – jo se ide zbijać, kraść!

Za dak mi las, za posłanie mokwa, chraść!

Jak mi padnie talorami, dukatami bedem siać!

A jak padnie, siubienicom – budzie se mnom wiater hwiał.



O Tatrach pisano także żartobliwie. Franciszek Mirandola w Tysiąc sześćset dwudziestym trzecim sonecie o Giewoncie pisał:



Cicho by było, gdyby Giewont jeszcze stał gdzie w kącie,

A tak?... Szarzeje w mroku granitowa masa

I można za ten pewnik oddać nawet szyję:

Znajdą cię i opiszą znw, biedny Giewoncie!



Tatry stały się inspiracją dla wielu poetw, utwory młodopolskie wykazują niezwykłą dbałość o dokładne przekazanie stanw psychicznych twrcw czytelnikom. Są to zazwyczaj wiersze niezwykle refleksyjne, melancholijne, przypominające o upływie czasu. Według mnie, jednym z najpiękniejszych utworw o Tatrach jest omwiona wcześniej Melodia mgieł nocnych.



Kim natomiast w epoce Młodej Polski był dla ludzi Bg? Jan Kasprowicz stworzył cykl zatytułowany Hymny, na ktry składają się następujące poematy: Dies irae, Salome, Święty Boże, Święty Mocny, Moja pieśń wieczorna, Salve Regina, Hymn św. Franciszka z Asyżu, Judasz, Matka Egipcjanka. Hymny tworzą pełne grozy, monumentalne obrazy – końca świata, zapadania się bytu w nicość.

W Dies irae Bg jest okrutnym sędzią, podmiot liryczny odważnie pyta:



A kto mnie stworzył na to, ażebym w tej chwili,

(...) wił się i czołgał przed Tobą?

Zarzuca Bogu, że jest nieczułym na rozpaczliwe krzyki wzywające litości. Świadomy jest, że wielu grzeszyło, ale:

Nic, co się stało pod sklepieniem niebiosw,

bez Twej się woli nie stało!

Oskarża Boga, że to On stworzył szatana, a winą obarczył niewinnych ludzi i wygnał ich z raju (O źrdło zdrady! Przede mą przepaść zrodzona przez winę, przez grzech Twj, Boże!... Ginę! ginę! ginę!). I pyta zrezygnowany:



A cż powstanie ponad nicościami,

gdzie ongi były światy

i Ja, w chęć życia bogaty,

a dziś w umarłych postawiony rzędzie?

Niech nic nie będzie!

W Święty Boże, Święty Mocny zawarł Kasprowicz wizję świata, w ktrym Bg pozwala panować szatanowi i śmierci. Podmiot liryczny postrzega Boga jako bardzo odległego i nie zainteresowanego losami ziemi:

A Ty, o Boże!

o Nieśmiertelny!

o wieńcem blaskw owity!

na niedostępnym tronie

siedzisz między gwiazdami

i głową na złocistym spocząwszy Trjkącie,

krzyż trjramienny mając u swych ng,

proch gwiazd w klepsydrze przesypujesz złotej

i ani spojrzysz na padolny smug!

Zmiłuj się, zmiłuj nad nami!

Bg pozostaje nieczuły na modlitwy swego ludu. Pozostawia zadanie uporania się ze złem maluczkim, ktrzy nie potrafią tego dokonać i dlatego muszą cierpieć. Podmiot liryczny mwi:

Ty Nieśmiertelny,

proch gwiazd przesypuj w Swej klepsydrze złotej

i płdź żywoty,

aby tak klęły jak ja;

aby płakały jak ja;

aby w szarpiącej modlitwie,

co jako dzwon ten łka,

o zmiłowanie prosiły

Hymny Kasprowicza są utworami katastroficznymi, przygnębiającymi przedstawianymi w nich wyobrażeniami. Bg nie jest dobrym, miłosiernym i przebaczającym ojcem a bezlitosnym sędzią, karzącym ludzkość, za grzechy, ktre sam stworzył. Bg taki wywołuje lęk, strach, obawę i przerażenie.

Jak pojmowano w okresie Młodej Polski miłość? Czy nadal była tym pełnym uniesień i fascynacji uczuciem, tak jak na przykład w romantyzmie, czy była najistotniejszym składnikiem życia ludzkiego? Miłość zastąpiono erotyką – samo uczucie zeszło na dalszy plan, uznawano je za zbędne, przy czym partnerzy traktowali się przedmiotowo – jako narzędzia zaspokajania własnych żądz i pragnień (Lubię, kiedy kobieta... Tetmajera), jednocześnie szukając czegoś głębszego w relacjach kobieta – mężczyzna, co było zaprzeczeniem poprzedniej postawy (Ja, kiedy usta... Tetmajera). Bardziej romantycznym podejściem do miłości wykazywał się rwnież Staff, ktry w wierszu Pszczoła przedstawia tęsknotę podmiotu lirycznego za ukochaną. Wypowiadający się w utworze obserwując krążąca nad kwiatem rży pszczołę przypomina sobie chwile spędzone w towarzystwie tej jedynej, chce wspominać i rwnocześnie broni się przed tym, gdyż wie iż pamięć dni minionych spowoduje, że będzie ponownie cierpiał (Pszczoły się złotej bała, Jak ja dzisiaj jej wspomnienia). Podobne stanowisko wobec miłości można odnaleźć w wierszu Maryli Wolskiej Dziwy. Wymienione są w nim rzeczy, ktre nie mogą się zdarzyć na co dzień: biały kruk, chleb ze śniegu, wicher uwięziony w skrzyni, łzy nanizane na nici niczym perły. Podmiot liryczny stwierdza, że tak samo niemożliwym jest zmusić serce, aby przestało kochać: I serce zgasić, gdy ognia chwyci.... Czemuż tak duża rozbieżność w stosunku do miłości? Tak dużo postaw, jak dużo jest ludzi, a miłość jest między dwojga ludźmi czymś niesamowicie intymnym i poddawanie się oglnym modom dotyczącym miłości jest oszukiwaniem samego siebie, dlatego w tamtych czasach rwnorzędnie istniały liryczna, delikatna miłość wraz z perwersyjną wręcz erotyką.



W liryce świata ogarniętego szaleństwem możemy odnaleźć rwnież niezwykle wzruszające i sugestywne akcenty patriotyczne. Taki charakter ma pochodzący z Księgi ubogich Kasprowicza utwr Rzadko na moich wargach.... Podmiot liryczny wyznaje:



Rzadko na moich wargach –

Niech dziś to warga ma wyzna –

Jawi się krwią przepojony,

Najdroższy wyraz: Ojczyzna.



Dzieje się tak dlatego, że uważa, iż jeżeli naprawdę kocha Ojczyznę to nie musi tego deklarować, tak jak czynią to inni – przechwalając się w gronie kupczykw. Samo słowo jest dlań świętością i jego nadużywanie uważa za pewnego rodzaju świętokradztwo, poza tym istotne są czyny, a nie rzucane od tak sobie słowa. Zapytuje, czy skoro tak wielu uważa się za patriotw, to jak to możliwe, że znajdują się ludzie, ktrzy działają na niekorzyść Ojczyzny oraz ludzi w niej żyjących (Jakiś złośliwy złoczyńca Pszeniczne podpala stogi). Sam gorąco kocha Ojczyznę i boli go, gdy coś złego dzieje się w niej. Nieco mniej liryczne są Do moich synw Jerzego Żuławskiego i Bohaterska śmierć Okrzei Jana Bronisza. W pierwszym, z wymienionych utworw, podmiot liryczny, ktrym jest ojciec, zwraca się do swych synw, wspomina odległe czasy, gdy on i jego ojciec walczyli w szeregach Legionw szukając drogi przez krew i blizny do naszej wolnej Ojczyzny!. Ma nadzieje, że lada dzień nadejdzie chwila, gdy Polska stanie się suwerennym, niepodległym i niezawisłym państwem, lecz gdyby tak się nie stało:



to jeszcze w waszej piersi jest krew,

na nowy świętej Wolności siew:

i wy pjdziecie pomni puścizny,

na bj dla naszej Ojczyzny!



Poeci nie byli obojętni wobec istniejącej sytuacji politycznej – uważnie obserwowali, a następnie komentowali ją w wierszach . Jan Bronisz w Bohaterskiej śmierci Okrzei wspomina postać odważnego Stefana Okrzei, ktry w 1905 roku rzucił w cyrkuł bombę. Za zamach na komisariat policji w Warszawie został stracony. Poeta akceptuje i pochwala ten czyn , a Okrzeja urasta w utworze do rangi bohatera, dzięki ktremu Polska szybciej stanie się wolną. Heroizm i szlachetny charakter czynu przeciwstawiane są okrucieństwu bezdusznych, srogich katw carskich (Więc się nad nim długo mścili Ci przeklęci kaci carscy). Poeta uważa, że śmierć tego młodzieńca nie pjdzie na marne, a tylko da przykład społeczeństwu, że dla Ojczyzny można bez chwili zastanowienia poświęcić, to, co dla każdego z nas jest najcenniejsze – życie.



Młoda Polska jest epoką inną od pozostałych. Nie jest gorszą, ani nie jest lepszą, niemożliwa jest obiektywna ocena poszczeglnych epok, każda była jedyną w swoim rodzaju, niepowtarzalną, każda coś wniosła do historii, cywilizacji, kultury. Młoda Polska była epoką ogromnie zrżnicowaną, co znajdowało odbicie w poezji tamtych czasw. W utworach przedstawiano zachowania zupełnie skrajne – począwszy od rozpaczania nad bezsensownością istnienia do pochwały radosnego bytowania, ktre usiłowano urozmaicać, korzystając z życia w jak największym stopniu. Był to czas, kiedy artyści zaczęli się uważać za nard wybrany, jedyny, gdy istotna była tylko sztuka dla sztuki, gdy sztuka urastała do rangi religii, a artyści byli jej kapłanami, czas, gdy Bg był tym, ktry karał ludzi dając im długie życie i jednocześnie okres zachwytu nad pięknem fauny i flory, a także rozważania na temat moralności (szczeglnie ekspresjoniści poczuwali się do odpowiedzialności za losy świata). Czas masowej rozpaczy, zwątpienia, rezygnacji, depresji, pesymizmu, katastrofizmu, a rwnocześnie euforii, afirmacji, ekstazy, szaleństwa. Czym była Młoda Polska dla literatury? Czasem ogromnego zrżnicowania nastrojw, drugiej młodości sonetu, czasem wielkich zmian. Twrcy w owym czasie byli niemal w komfortowej sytuacji – każda ekstrawagancja, nowość na polu literatury była przyjmowana z zachwytem przez zadufaną publiczność złaknioną utworw na miarę czasw, w ktrych żyli – czyli pełnych akcentw impresjonistycznych, ekspresjonistycznych, symbolicznych, nawiązujących do dekadentyzmu, modernizmu oraz filozofii, ktre się stały modne wwczas, czyli przede wszystkim filozofii Schopenhauera, Nietzschego czy Bergsona. Miarą twrcy była ilość wrażeń dostarczanych czytelnikowi – efekt był osiągnięty, gdy czytający był zmieszany, przerażony, zachwycony, zaszokowany czy w jakikolwiek inny sposb poruszony. Młoda Polska była epoką pytań, nie odnalezionych odpowiedzi, poszukiwania sensu pełnego cierpień życia i prb odnalezienia się we wrogiej rzeczywistości.






Przykadowe prace

Ewolucja polskiego systemu partyjnego

Ewolucja polskiego systemu partyjnego EWOLUCJA POLSKIEGO SYSTEMU PARTYJNEGO Cezurą oddzielającą czasy zniewolenia komunistycznego od czasw demokracji liberalnej są w Polsce wybory z 4 czerwca 1989 roku. Wwczas to po raz pierwszy od pł wieku miały miejsce wybory, ktre zawierał...

Skuteczność analizy technicznej na polskim rynku kapitałowym

Skuteczność analizy technicznej na polskim rynku kapitałowym 1. Rozwj polskiego rynku kapitałowego Wszystkie wykresy przedstawiające kształtowanie się WIG można znaleźć m.in. na http://www.money.pl/gieldy/archiwum/indeksy/ Od lutego 1993 roku aż do 1996, polski rynek poz...

Interpretacja, analiza Wieży Gustawa Herlinga-Grudzińskiego

Interpretacja, analiza Wieży Gustawa Herlinga-Grudzińskiego Wieża Gustawa Herlinga-Grudzińskiego jest opowiadaniem o samotności, cierpieniu i pielgrzymce w ktrej uczestniczą bohaterzy utworu. Grudziński przedstawił szczeglną rolę wiaryw życiu bohaterw, ktrzy są u ...

Zemsta

Zemsta "Zemsta" towarzyszy Andrzejowi Wajdzie już od dłuższego czasu. Najpierw w 1986 roku miało swoją premierę przedstawienie wystawione przez reżysera w Krakowie na podworcu Collegium Maius. I wtedy publiczność miała okazję zobaczyć same gwiazdy. W rolę C...

Nora - dom lalek głosem Ibsena w kwestii małżeństwa, jako związku dwojga ludzi.

Nora - dom lalek głosem Ibsena w kwestii małżeństwa, jako związku dwojga ludzi. Na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać, że małżeństwo Torwalda i Nory jest doskonałym, niemalże jak z oper mydlanych, stereotypowym związkiem dwojga ludzi; kochający, p...

Muzyka rockowa

Muzyka rockowa Bogactwo stylw, setki nowych zespołw i idole noszeni na rękach przez nastolatkw to trzy elementy, ktre najtrafniej charakteryzują muzykę rock lat 70. Tłumy fanw tańczyły w rytm nowego typu muzyki, ktra stała się elementem codziennego życia. Jako wy...

Oglny Zespł Adaptacji

Oglny Zespł Adaptacji W 1956 roku Hans Selye opublikował swoją teorię stresu chronicznego, znaną wspłcześnie jako Oglny zespł adaptacji (GAS). Biolodzy uważają że właśnie zdolność adaptacji jest najistotniejszą cech...

Renesans - informacje oglne

Renesans - informacje oglne HUMANIZM Humanizm to prąd umysłowy renesansu. Homo- to po łacinie człowiek, zaś humanus- ludzki. Jest to prąd kulturalno- oświatowy, opierający się na literaturze starożytnych Grekw i Rzymian, mający na celu wyzwolenie umysłu ludzkiego z...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry