• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: Oświ...

Nawigacja

Oświata i wychowanie w epoce antyku



Oświata i wychowanie w epoce antyku


Antyk jest pierwszą epoką w dziejach kultury. Epoka ta obejmuje świat starożytny, cywilizację i kulturę starożytnej Grecji i Rzymu rozwijająca się w Basenie Morza Śrdziemnego od końca II tysiąclecia p.n.e. do V w.

GRECJA

Oświata i wychowanie w starożytnej Grecji ulegały ciągłym przeobrażeniom. W trakcie rozwoju doskonaliły się, przybiegały od wychowania indywidualnego, do zbiorowego, od rodziny do instytucji, ktra powoli stawała się szkołą ( w dzisiejszym tego słowa znaczeniu). Możemy wyrżnić cztery zasadnicze i bardzo odmienne od siebie systemy wychowania, ktrych ukształtowanie miało związek z wczesną sytuacją społeczno-polityczną:

1/ WYCHOWANIE STAROGRECKIE:

Odbywało się głownie w rodzinie, lub indywidualnie, przez prywatnych nauczycieli. Dotyczyło ono wąskiej grupy dzieci: głwnie dzieci krlewskich i arystokracji. Zakładano, że dzieci należące do tej grupy społecznej rodzą się mądre i dobre, a więc ich wychowanie powinno się ograniczać do ćwiczenia sprawności ( posługiwania się bronią, kierowania rydwanem itp.) oraz pewnych umiejętności politycznych jak przygotowywanie mw.

Tak, więc starogrecki ideał wychowania to: dzielny żołnierz i zręczny polityk.



Od około VII w. p.n.e. miejsce starogreckiego ideału wychowawczego zajmują dwa odmienne od siebie systemy wychowania, ktre zostały ukształtowane przez największe w owym czasie ośrodki (polis): Spartę i Ateny.

2/ WYCHOWANIE SPARTAŃSKIE:

Spartanie byli szczepem wojowniczym. Odznaczali się szorstkością usposobienia, zamiłowaniem do życia wojowniczego, pragnieniem władzy i zdobyczy." . Wpływ na wychowanie w Sparcie miał bez wątpienia ustrj polityczny państwa, nieliczna garść Spartiatw panująca i wyzyskująca ludność podbitą:niewolnikw, helotw oraz periojkw (ludność wolną, ale pozbawioną praw obywatelskich), utrzymać mogła się przy władzy tylko dzięki surowej dyscyplinie i gotowości militarnej.

Wobec powyższego wychowanie w Sparcie było całkowicie podporządkowane państwu. To ono decydowało o losie narodzonych dzieci. Słabe, chorowite lub ułomne – skazywano na śmierć poprzez porzucenie na grze Tajgos , regulowano też ilość urodzin dziewczynek. W ten sposb dążono do uzyskania państwa idealnego.

Wychowanie w Sparcie miało charakter klasowy, obejmowało dzieci Spartan klasy panującej, miało to służyć utrzymaniu i utrwaleniu panowania Spartan. Podstawą wychowania była zasada zwyciężać w bitwie i być karnym. Spartanin winien mwić prosto, krtko i po lakońsku ( lakonicznie) .

Dzieci do 7 roku życia ( dziewczynki i chłopcy) przebywały pod opieką matki. Od 7 roku życia państwo przejmowało rolę wychowania dzieci. Zarwno dziewczynki jak i chłopcy byli wychowywani w domach podobnych do dzisiejszych koszar z ta rżnicą, że chłopcy przebywali tam przez cały czas ( dzień i noc), natomiast dziewczynki wracały na noc do domw matek. Wychowanie tam odbywało się do 17 -18 roku życia. Dzieci poddawane były głwnie ćwiczeniom fizycznym.

Chłopcy po 18 roku życia przechodzili do efebii wojskowych. Do ćwiczeń fizycznych dochodziła w efebiach nauka wiedzy z zakresu wojskowości. Okres ten trwał dwa lata i przygotowywał bezpośrednio do pełnienia służby wojskowej. Po upływie 2 lat następowała 10 letnia służba wojskowa. Po jej odbyciu w wieku lat 30 Spartanin stawał się pełnoprawnym obywatelem. Wwczas państwo oczekiwało od niego szybkiego ożenku i dzieci ( najlepiej chłopcw). W dalszym ciągu musiał jednak uczestniczyć w zbiorowych ćwiczeniach gimnastycznych i wsplnych biesiadach.

Co do wychowania dziewcząt, jak już wcześniej wspomniałam od 7 roku życia pobierały one takie samo wychowanie jak chłopcy. Ćwiczyły się w biegach, walkach zapaśniczych, rzucaniu dyskiem i walce na pięści. Wychowanie fizyczne kobiet traktowano, bowiem jako bardzo ważną funkcję państwa, gdyż obowiązkiem kobiety, było wydanie na świat zdrowego potomstwa, przyszłych obrońcw ojczyzny . Po wyjściu za mąż Spartanki całkowicie poświęcały się obowiązkom rodzinnym, rodzeniu i wychowywaniu dzieci. Kiedy mężczyźni wyruszali na wojny, kobiety szkolone w młodości, były gotowe do przejęcia ich roli.

W systemie spartańskim w trakcie nauki kładziono nacisk na wychowanie fizyczne, dyscyplinę moralną, karność oraz tzw. lakonizm, czyli krtkie, jędrne i zwięzłe wypowiedzi. Kształcenie umysłu w Sparcie ograniczało się do uczenia na pamięć pieśni, ustaw ojczystych i historii przodkw .

Sposoby wychowania, to przekaz ustny, szkoła jako instytucja nie istniała w owym czasie, koszary spełniały funkcję wychowania patriotyczno – fizycznego.

3/ WYCHOWANIE ATEŃSKIE:

System wychowania w Atenach, pomimo że miał rwnież charakter klasowy, był całkiem odmienny od wychowania spartańskiego. Wynikało to z rżnych przyczyn: panującego tam ustroju (republika demokratyczna, – co prawda ograniczona, bo wyłączeni byli z niej niewolnicy), warunkw ekonomicznych, społecznych (niewolnicy nie należeli do państwa jak w Sparcie, lecz do swoich właścicieli) i kulturalnych Aten.

Wychowanie obejmowało w Atenach tylko ludzi wolnych. Ideał ateński to: kalokagatia ( gr. kalos kai agathos – piękny i dobry) – oznaczało to człowieka harmonijnie łączącego rozwj ciała i piękno ducha. Po raz pierwszy, w Atenach spotkać się można z ideą wychowania wszechstronnego, zarwno intelektualnego, moralnego, estetycznego jak i fizycznego.

Powstała tam instytucja szkoły, były to jednak szkoły prywatne, gdzie nauczyciel pobierał opłaty za naukę.

Wychowanie ateńskie dzieliło się na 3 okresy:

1/ 0-7 lat - dzieciństwo

Niemowlęta po wykarmieniu przez matkę przechodziły pod opiekę niańki. Matka ateńska za mało miała kultury i powagi rodzinnej, aby wpływać na wychowanie dziecka, mężczyzna zaś pochłonięty życiem publicznym i towarzyskim poza domem mało interesował się dzieckiem . Pierwsze lata dziecka upływały na beztroskich i swobodnych zabawach.

2/ 7-18 lat – lata szkolne

Chłopcy przechodzili pod nadzr pedagoga ( gr. paidagogos - paidos- chłopiec, ago – prowadzę) – zazwyczaj byli nimi zaufani niewolnicy. Ich zadaniem było odprowadzanie dzieci do szkoły i ich przyprowadzanie, noszenie książek i lutni, jak rwnież kształtowanie obyczajw, zwłaszcza zachowania na ulicy i przy stole.

Nauka w szkole odbywała się indywidualnie. Przez pierwsze 3 lata szkoły nauczyciel zwany gramatystą uczył chłopcw alfabetu ( najpierw nazw liter, potem pokazywał ich kształty), potem następowała czytania, a następnie nauka pisania i najprostszych działań rachunkowych ( np. tabliczki mnożenia). Około 10 roku życia gramatysta rozpoczynał nauczanie utworw poetyckich takich jak Iliada i Odyseja Homera, utwory Hezjoda, czy utwory Solona, z ktrych uczniowie czerpali wiedzę o historii, geografii, zasadach życia społecznego, polityce, etyce oraz mitologii. Chłopcw, ktrzy przystępowali do poznawania poezji zaczynał kształcić – lutnista – nauczyciel muzyki. Uczył on gry na lutni, śpiewu i deklamacji, co wyrabiało poczucie rytmu i melodii.

Chłopcy z biedniejszych rodzin od około 12 roku życia byli przygotowywani do kupiectwa, rolnictwa, rzemiosła lub innych umiejętności praktycznych. .

Po ukończeniu 14 roku życia chłopcy z bogatszych rodzin przechodzili do palestry. Tam ich opiekunem był pedotryba – nauczyciel gimnastyki. Palestra był to rodzaj ogrodzonego boiska sportowego. Podstawą nauki w palestrze był pięciobj ( bieg, rzut dyskiem, skok, rzut oszczepem i zapasy) oraz nauka pływania.

Po ukończeniu palestry młodzież rozpoczynała wychowanie w gimnazjum, gdzie kontynuowano wykształcenie zarwno umysłowe jak i gimnastyczne . Za utrzymanie gimnazjw odpowiedzialni był gimnazjarcha, natomiast nadzr nad nimi państwo powierzało sofronistom ( specjalnym urzędnikom państwowym).

3/ 18-20 lat – okres efebii państwowej (wprowadzony po klęsce pod Cheroneą -338r p.n.e.)

Państwo nadzorowało ćwiczenia efebw przez urzędnika nazywanego kosmetą. Rozpoczynający efebię składali przysięgę, po złożeniu, ktrej efeb wchodził w życie publiczne i stawał się własnością państwa. W pierwszym roku efebii młodzieńcy wprawiali się w używaniu broni ( takiej jak: łuk, dzida czy dysk), oraz odbywała honorową straż podczas uroczystości. Drugi rok to: obozowanie w polu, marsze oraz pełnienie straży w twierdzach. . Po ukończeniu efebii, młodzi ateńczycy stawali się obywatelami i odtąd mieli oddawać swoje usługi ojczyźnie.

Dziewczęta w systemie ateńskim do 7 roku życia przebywały pod opieką matki. Po ukończeniu 7 roku życia w bogatych rodzinach dziewczęta uczone były w domach ( przez wykształconych niewolnikw). Szkł dla dziewcząt w Atenach nie było.

Metody nauki w tym systemie: nauka pamięciowa, brak podręcznikw, przekaz ustny, nie starano się rozwijać samodzielnego myślenia ucznia, brak wyznaczonych godzin nauki i prac domowych, brak przerw wakacyjnych, często stosowano kary cielesne wobec uczniw.



Od około IV w. p.n.e. zaszły radykalne zmiany polityczne ( mające związek z rozwijającą się dynamicznie ekspansją macedońską). Rodzi się zapotrzebowanie na ludzi wykształconych, erudytw, o encyklopedycznym zasobie wiedzy z umiejętnościami jej przekazywania. . Zrodził się, więc też nowy system wychowania:

4/ WYCHOWANIE HELLEŃSKIE:

Istotnym elementem w okresie hellenizmu była szkoła. Powstawały one licznie. Były to oddzielne szkoły elementarne, średnie i zaczątki szkł wyższych.

Wychowanie rozpoczynało się od czteroletnich szkł elementarnych. Były one powszechne, dostępne dla wszystkich dzieci obywateli wolnych ( powstawały nie tylko w miastach, ale i w większych wsiach). Szkoły te utrzymywane były przez państwo, gminy oraz osoby prywatne. Ta koncepcja wychowania zapoczątkowała też nauczanie koedukacyjne. Nauczanie nie było już tak jak w systemie ateńskim indywidualne, ale zbiorowe. Nową koncepcja wychowania były też treści nauczania. Nauczano czytania pisania i rachowania, jednakże zmniejszyło się zainteresowanie wychowaniem fizycznym i muzycznym. Pojawiły się w tym okresie w szkole elementarnej pierwsze pomoce naukowe, a nawet pierwsze prby z zakresu metodyki nauczania początkowego .

Nauka w szkole średniej –gimnazjum, zaczynała się od 12 roku życia. Szkoły średnie rwnież były publiczne, ale już nie powszechne. Było ich mniej. Uczyły się w nich głwnie dzieci bogatych. W gimnazjum ateńskim większą część czasu poświęcano na ćwiczenia fizyczne, w okresie helleńskim głwny nacisk kładziono na wychowanie umysłowe. Oprcz utworw literackich, gramatyki, arytmetyki, retoryki uczono rwnież geometrii, geografii oraz astronomii. W nauczaniu stosowane były pomoce naukowe takie jak: mapy, czy bryły geometryczne. Gimnazjami hellenistycznymi opiekowało się rwnież państwo i gminy. Bezpośredni zarząd sprawowali nad nimi pod względem naukowym dydaktycznym, wychowawczym i finansowym gimanzjarchowie ( wybierani raz na rok, przez zgromadzenie ludowe).

Należy rwnież wspomnieć o powstających w owym okresie nielicznych szkołach takich jak: Akademia Platona, Liceum Arystotelesa, Szkoła Zenona z Kitionu, czy Ogrd Epikura. Chociaż miały one bardziej charakter zgromadzeń filozoficznych, czy towarzystw naukowych i nie przypominały pźniejszego szkolnictwa uniwersyteckiego, można by je nazwać pierwowzorami szkł wyższych.

RZYM

W Rzymie w zależności od panującego ustroju społeczno-politycznego można wyrżnić dwa zasadnicze systemy wychowania.

1/ WYCHOWANIE W RZYMIE REPUBLIKAŃSKIM

Ideałem wychowania był tu ideał obywatela. Państwo powierzało kształcenie dzieci rodzicom, nadzorując tylko za pośrednictwem cenzora ( nadzorcy moralności), poprawność wychowania obywatelskiego i moralnego. Wychowanie miało charakter prywatny i odbywało się przede wszystkim w domu rodzinnym.

Do 7 roku życia chłopcy pozostawali pod opieką matki. Po tym czasie, opiekę nad nimi przejmowali ojcowie, gdyż obyczaj wymagał, by to ojciec przygotowywał syna do pełnienia przyszłych rl obywatelskich. Wychowanie to odbywało się poprzez naukę praktyczną – uczestnictwo w zarządzaniu gospodarstwem i służbą, uczestnictwo w zgromadzeniach ludowych i rozprawach sądowych. Obok tego, dzieci pobierały też skąpe wykształcenie elementarne. Dzieci bogatych rodzicw były uczone w domu przez wykształconego niewolnika. Uczono je czytania, pisania, oraz prawa XII tablic.

Czasem ojcowie wysyłali synw w 15-16 roku życia na nauki do urzędnikw, prawnikw lub wojskowych w cel

b594

u uzupełnienia wychowania obywatelskiego i nabrania ogłady – była to nauka płatna.

Dzieci plebejuszw uczęszczały do szkł elementarnych zwanych – ludus. Szkoły te nie znajdowały się w żadnych oddzielnych pomieszczeniach, zajęcia odbywały się tam gdzie było to możliwe: na rynkach, placach lub w altanach, a w pźniejszych czasach na przedmieściach. Program nauczania w tych szkołach obejmował naukę pisania, czytania i rachowania, a także opowieści z dziejw Rzymu, pieśni narodowe i prawa XII tablic. Początkowo naukę w tych szkołach prowadził jeden nauczyciel zwany – literatorem, a od około III -IV w. p.n.e. pojawili się wyspecjalizowani nauczyciele arytmetyki nazywani – kalkulatorami.

Do szkł elementarnych uczęszczały rwnież dziewczęta, ktre były ponadto zaznajamiane przez matki z robotami kobiecymi: tkaniem, szyciem i przędzeniem, oraz śpiewem, tańcem i muzyką.

Nauczanie w szkołach elementarnych odbywało się metoda pamięciową Stosowano w nich kary cielesne.

Uwieńczeniem przygotowania do życia społecznego w Rzymie republikańskim była dwuletnia służba wojskowa, kończąca się w 21 roku życia. Pierwszy jej rok obejmował naukę bycia żołnierzem – odbywanie służby w szeregach. Drugi rok natomiast, poświęcony był nauce taktyk wojskowych w sztabie.

Pod koniec okresu republiki, kiedy Rzym podbił Grecję, posyłano też dzieci ( bogatych rodzicw), do prywatnych szkł greckich, gdzie nauczano je m.in. oratorstwa.

Wychowanie powyższe, kształciło lojalnych obywateli i żołnierzy, przystosowanych do życia w małym państewku.

Pod koniec III w. p.n.e. państwo rozpoczęło ekspansję terytorialną. Armia Rzymska opanował basen Morza Płnocnego, dotarli aż do obecnej Wielkiej Brytanii. Wraz z ekspansją uległ zmianie rwnież ustrj – powstało Cesarstwo Rzymskie.

Rzym za czasw cesarstwa, zmienił się. Zmiany te, nastąpiły po zetknięciu się z kulturą grecką, ( kiedy Grecja stała się prowincją rzymską). Ludzie stali się żądni wiedzy. W owym czasie potrzebny był: orator, wytrawny polityk i urzędnik znający prawo funkcjonujące w Rzymie. Innymi słowy ideałem w tamtym czasie stał się człowiek wykształcony.

2/ WYCHOWNIE W CESARSTWIE RZYMSKIM

Wychowanie moralno-obyczajowe było nadal w rękach rodziny.

Dzieci z bogatych domw pobierały jak dotąd nauki w domu, lecz już pod okiem nauczycieli greckich ( tłumnie przybywających do Rzymu w poszukiwaniu pracy), ktrzy uczyli je języka greckiego i literatury greckiej.

Rwnież w szkolnictwie rzymianie przejęli po części grecki program kształcenia i jego formy. Nauka dzieliła się odtąd na trzy stopnie: elementarny, gramatykalny i retoryczny .

W szkołach elementarnych – ludus, nadal panowało rwnouprawnienie płci (nauczano zarwno chłopcw jak i dziewczęta), jednakże w czasach cesarstwa uczono w nich oprcz łaciny, rwnież języka greckiego i literatury greckiej.

Szkoły gramatykalne miały charakter szkł średnich. Obejmowały one chłopcw między 12, a 15 rokiem życia i trwały przeważnie od trzech do czterech lat. Nauczano w nich obok łaciny rwnież języka greckiego, gramatyki i literatury ( głownie greckiej), sztuki recytatorskiej, geometrii (ograniczonej do miernictwa), arytmetyki (głownie rachunkw), astronomii ( sztuki obliczania kalendarza) i muzyki ( okrojonej do wiadomości teoretycznych pomocnych przy nauce poetyki).

Po zakończeniu kształcenia oglnego, młodzież uboższa kontynuowała pracę zawodową swych ojcw, natomiast zamożniejsza rozpoczynała kształcenia w szkołach retorycznych.

Szkoły retoryczne obejmowało wykształcenie wyższe o charakterze zawodowym. Ich zadaniem było kształcenie mwcw i urzędnikw państwowych. Młodzież opanowywała w nich literaturę, prawo i przede wszystkim sztukę krasomwstwa ( retorykę) oraz ćwiczyła się w oratorstwie politycznym i sądowym . Nauka w tych szkołach trwała właściwie od dwch do trzech lat, ale zdarzało się, też, że młodzież pozostawała w nich nawet do sześciu lat (uzupełniając i pogłębiając swoją o wiedzę z zakresu prawa).

Taki system kształcenia utrzymywał się w cesarstwie rzymskim aż do jego upadku w V w.

POGLĄDY PEDAGOGICZNE MYŚLICIELI ANTYKU

W starożytności poświęcono wiele uwagi rozważaniom, na temat problemw wychowania i nauczania, dając w ten sposb początek europejskiej myśli pedagogicznej . W przypadku Grecji należy zwrcić uwagę na takich myślicieli jak: Sokrates, Platon, Arystoteles, natomiast w Rzymie wiele uwagi wychowaniu poświęcili: Katon Stary, Cyceron, Seneka i Marek Fabiusz Kwintylian.

1/ SOKRETES (469-399 p.n.e.) – Ateńczyk, filozof, będący najlepszym przykładem pedagoga, nauczyciela. Powodowała to jego postawa i talent pedagogiczny.

Stał on na stanowisku, że skuteczność nauczania i wychowania jest uzależniona od samodzielnego zdobywania wiedzy.

Trzeba wychowywać tak, aby pod nieobecność nauczyciela uczeń sam wiedział, co należy, a czego nie należy czynić. Uważał on cnotę za dobro bezwzględne, ktra przynosi człowiekowi pożytek zarwno w życiu publicznym jak i osobistym. Ten pogląd spowodował, że uznawany jest on za twrcę wychowania moralnego. Twierdził też, że cnota jest wiedzą. Wiedza o tym, co dobre, a co złe pozwoli na świadomy wybr i podjęcie właściwych decyzji. Sporo miejsca poświęcał też sprawom pojęciowym, uważając, że wiedza pojęciowa umożliwia wykształcenie naukowe.

W swoich naukach stosował metodę zwaną metodą sokratyczną. Polegało to na doprowadzaniu fałszywej tezy do absurdu, poprzez pozorne jej chwalenie przy pomocy zręcznych pytań, a następnie, znw przy pomocy pytań nakierowanie wspłrozmwcy na poprawną definicję, ale w taki sposb, aby sam doszedł on do właściwych wnioskw .

2/ PLATON (427-347 p.n.e.) –Ateńczyk, uczeń Sokratesa. Założył własną szkołę nazywaną Akademią Platona. Poświęcił się pracy w tej szkole i pracy pisarskiej.

W swoich dziełach: Rzeczpospolita, Prawa, Protagoras i Menon poświęca wiele miejsca psychologicznemu uzasadnieniu celw wychowania. Uważał on, że najważniejsze w wychowaniu są: harmonijnie ukształtowane ciało i dusza. Dał szerokie pojęcie etycznych postaci wychowania. Był twrcą czterech cnt, ktre odpowiadają podstawowym funkcjom duszy: umiarkowanie ( panowanie nad samym sobą), odwaga, mądrość oraz sprawiedliwość. Platon głosił, że wychowanie powinno realizować ideę dobra i do niej się zbliżać. Podkreślał też polityczny i społeczny charakter wychowania. Polityczny - gdyż wychowanie jest sprawą państwa, i to państwo powinno zapewnić nauczycielom warunki do realizacji idei dobra. Społeczny, – bo człowiek jest częścią społeczeństwa i trzeba go przygotować do życia w tym społeczeństwie. Uważał, że dziewczęta powinny otrzymywać takie samo wychowanie jak chłopcy. Dzielił on wychowanie człowieka na rżne okresy i w związku z tym proponował utworzenie poszczeglnych instytucji wychowawczych w zależności od wieku dziecka. Wszelkie instytucje powinny być państwowe i obowiązkowe. Nakazywał dbać o wszechstronny rozwj, zarwno fizyczny jak rwnież umysłowy i moralny młodzieży.

3/ ARYSTOTELES (382-322 p.n.e.) – Grek, pochodził z rodziny lekarskiej. Doskonały uczony, badacz zjawisk przyrody, myśliciel, filozof i pedagog.

Był zwolennikiem szkolnictwa publicznego, przymusowego i prowadzonego przez państwo.

Odrżniał on proces wychowania moralnego, od wychowania intelektualnego. Dokonał prby analizy procesu dydaktycznego od strony psychologicznej i logiki. Uważał, że proces nauczania dokonuje się poprzez wrodzoną ciekawość ludzi, ktra jest motorem nauczania. Dzielił proces uczenia się na trzy etapy:

a/ poznawanie

b/ zapamiętywanie

c/ przełożenie wiedzy pamięciowej na umiejętności.

Tym etapom uczenia wg Arystotelesa odpowiadają logiczne stopnie nauczania:

1/ pokazywanie

2/ utrwalanie

3/ ćwiczenie

Dzięki powyższym stwierdzeniom zyskał on miano ojca dydaktyki teoretycznej.

Przywiązywał, też dużą wagę do wychowania przedszkolnego jak rwnież do wszechstronnego rozwoju dziecka, zarwno umysłowego jak i fizycznego. Jego zdaniem jednak, przedmiotem wychowania mgł być tylko wolny obywatel. Aprobował, a nawet pochwalał niewolnictwo, uzasadniając je jako zjawisko naturalne i sprawiedliwe. Odmawiał też kobietom praw rwnych mężczyznom. Odnosił się z pogardą do pracy fizycznej i zarobkowej uważając, że upodla ona umysł.

4/ KATON STARY ( 234-149 p.n.e.) – był reprezentantem arystokratycznej myśli politycznej, najgłośniejszym zwolennikiem tradycji starorzymskiej. Piastował on urząd cenzora. Podjął się zadania samodzielnego kształcenia swego syna i starał się być dla niego najlepszym wzorem do naśladowania. Uczył go pisania, czytania, prawa rzymskiego, religii, obyczajw i historii. Ułożył dla niego encyklopedię wiedzy wczesnej wraz z dziejami ojczystymi. Doglądał też rozwoju fizycznego syna wprawiając go w ćwiczenia wojenne, jazdę konną, pływanie itp.

5/ CYCERON ( 106-43 p.n.e.) – Rzymianin, filozof, dający sporo trafnych maksym pedagogicznych. Pragnął zapewnienia młodzieży najlepszych warunkw do nauki i przygotowania jej do ofiarnej służby społeczeństwu. Domagał się wszechstronnego wykształcenia dla chłopcw. Kładł nacisk na wychowanie moralne. W swoim traktacie O mwcy wyznacza m.in. minimum wiedzy dla działaczy politycznych: gramatykę, retorykę, dialektykę- logikę, arytmetykę, geometrię astronomię i muzykę, czyli tzw. 7 sztuk wyzwolonych. Był zwolennikiem wiedzy encyklopedycznej. W traktacie O Rzeczypospolitej pochwalał ustrj mieszany z elementami ustroju: monarchicznego, oligarchicznego i demokratycznego. Poruszał też problem sprawiedliwości i jej roli w państwie.

6/ SENEKA (ok. 4 p.n.e.-65 n.e.) – wychowawca i wspłpracownik Nerona, filozof.

Interesowały go głwnie problemy etyczne. Starał się rozwinąć zasady filozofii stoickiej. Głosił pogląd, że szkoła nazbyt zaprząta umysły młodzieży problematyką naukową, zamiast wpajać jej zdrowe zasady moralne i przygotowywać do codziennego ich praktykowania . Słynne są jego sentencje pedagogiczne takie jak np.: nie dla szkoły, lecz dla życia uczymy się, długa jest droga przez przepisy, krtka i skuteczna przez przykłady czy ucząc innych sami się uczymy .

7/ MAREK FABIUSZ KWINTYLIAN (35-95 n.e.) – pochodził z Hiszpanii, adwokat i nauczyciel wymowy. Jego najważniejsze dzieło Kształcenie mwcy zawiera teorie wymowy i uwagi o wychowaniu oraz przedstawia ideał nauczyciela.

Wg Kwintyliana mowa powinna uczyć, bawić i motywować. Dobrym mwcą może być tylko człowiek moralny. Był on zwolennikiem wychowania w szkołach, gdyż człowiek to istota społeczna i jego wychowanie powinno się odbywać w grupie rwieśnikw. Obcowanie w grupie wyrabia, bowiem odwagę, ambicje i przyjaźń. Kwintylian potępiał kary cielesne, twierdził też, że nauczanie będzie skuteczne, gdy wykluczy się z niego przymus rygory i nagany – nauka powinna, bowiem sprawiać przyjemność i być zbliżona do zabawy .

Wg niego dobry nauczyciel powinien posiadać głęboką wiedzę oraz takie cechy jak: cierpliwość, wytrwałość, sprawiedliwość i opanowanie. Powinien mieć ojcowskie podejście do uczniw i okazywać im życzliwość, pomoc i szacunek.



Przykład starożytnej Grecji i Rzymu, wyraźnie pokazuje, że poziom wychowania i jego formy zależne są od jakości życia społeczno politycznego. Wraz ze zmianą zadań organizacji i roli państwa zmieniało się wychowanie.

Szkolnictwo grecko-rzymskie, stało się pierwowzorem dla wychowania szkolnego w pźniejszych stuleciach.









Bibliografia



1. Jaczynowska M. : Historia Starożytnego Rzymu, Warszawa 1978. PWN.

2. Kot S. : Historia wychowania t. 1, Warszawa 1996, Wydawnictwo Żak.

3. Krasuski J. : Historia wychowania, Warszawa 1985, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne

4. Siergiejew W.S. : Historia starożytnej Grecji, Warszawa 1952, Książka i Wiedza

5. Słownik wyrazw obcych, Warszawa 1980, PWN.

6. Wołoszyn S. : Dzieje wychowania i myśli pedagogicznej w zarysie, Warszawa 1964, PWN.











Przykadowe prace

Odmiana czasownikow cz.2 : mourir,s'asseoir,naitre,appeler,boire,rire,falloir.

Odmiana czasownikow cz.2 : mourir,s'asseoir,naitre,appeler,boire,rire,falloir. Plik z odmianą czasownikw : mourir,s'asseoir,naitre,appeler,boire,rire,falloir w załączniku.

"Miasto" Tadeusz Peiper

"Miasto" Tadeusz Peiper Miasto wyśrubowało się w ziemię pięściami walczącego marzenia Człowiek odziany w walce upału zamieszkał w swojej własnej dłoni Niebo: karta tytułowa zaginionej książki Charakterystyczny dla awangardy spos...

Mumie faraonw

Mumie faraonw Słynni faraonowie Nowego Państwa chowani byli w Tebach, w odludnej dolinie zwanej Doliną Krlw. Ich grobowce wykuwano głęboko w skałach, ale mimo wszelkich środkw ostrożności były wielokrotnie plądrowane. Po każdej kradzieży kapłani musieli n...

Walory turystycznego regionu świętokrzyskiego

Walory turystycznego regionu świętokrzyskiego DZIEŃ I Pierwszy dzień objazdu zaczęliśmy od wykładu mgr Tymoteusza Wrblewskiego pt. ?Geografia regionu świętokrzyskiego?. Pan magister podał wiele interesujących informacji na temat Gr Świętokrzyskich. Po raz pier...

Filozofia

Filozofia Początki filozofii w starożytnej Grecji. W starożytności filozofia utożsamiana była z wiedzą, ktrej źrdłem jest ciekawość, zdziwienie światem oraz wątpienie. Inspiracją dla filozofii była także świadomość nieś...

Podstawy zarzadzania - kontrola

Podstawy zarzadzania - kontrola Aby kontrola była skuteczna, nie może być ani spźniona, ani zbyt częsta, nieplanowa, chaotyczna, biurokratyczna, formalistyczna, a jednocześnie nie odpowiedzialna kontrola urządzenia przedsiębiorstwa i jego prowadzenia, bo to może doprowadzić do z...

Produkcja w agrobiznesie

Produkcja w agrobiznesie Produkcja w agrobiznesie polega na przetwarzaniu rozmaitych składnikw materii na produkty rolne i żywnościowe. Właściwy proces przetwarzania materii dokonuje się za pośrednictwem organizmw roślinnych i zwierzęcych. 1. układ transformacji uwarunkowany jest ...

Przyczyny samouszkodzeń w wieziennictwie.

Przyczyny samouszkodzeń w wieziennictwie. Przyczyny samouszkodzeń dokonywanych przez więźniw są trudne do ustalenia. Wynika to faktu, że osoba przebywająca w więzieniu (i samookaleczająca się) jest osoba bardzo specyficzną , ktrej motywacja jest bardzo złożona ...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry