• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: Oświ...

Nawigacja

Oświecenie - pojęcia.



Oświecenie - pojęcia.




Oświecenie - określane często jako Wiek Rozumu to prąd kulturalny oraz okres w historii Europy przypadający na wiek XVIII. Ludzie oświecenia najbardziej cenili to, co można pojąć rozumem.



W Polsce idee oświecenia przyjęły się pźniej niż w pozostałych krajach Europy zachodniej, co było związane z tym, że mieszczaństwo zyskało większe znaczenie dopiero w II poł. XVIII w. Przyjmuje się, że ramy czasowe polskiego oświecenia od lat 40. XVIII wieku do roku 1822, z zastrzeżeniem, iż niektre przejawy klasycyzmu przetrwały do połowy XIX w. Specyfiką polskiego oświecenia był niespotykany gdzie indziej udział kleru katolickiego w tym ruchu.



Klasycyzm epoki oświecenia-literatura epoki oświecenia stara się odkrywać racjonalne prawa rządzące naturą i człowiekiem.Dlatego triumfuje wwczas klasycyzm dążący do jasności porządku i harmonii. Spod mnogości zjawisk, drogą rozumnego wyboru pisarze wydobywają oglne zasady. Dąży się do prostoty stylu oraz przejżystości myśli. Osiągnięcie tego ideału ułatwiają reguły sztuki. Właśnie owo uzależnienie od reguł stanie się cechą charakterystyczną klasycyzmu XVIII stulecia. Sądzono wwczas że tylko przestrzeganie surowych przepisw zapewnia sztuce prawdziwą doskonałość.



Rokoko - był to styl ktry rozwinął się w sztuce XVIIIw. w opozycji do dominującego w tej epoce klasycyzmu. W miejsce uroczystej dostojnej sztuki klasycznej pojawia się styl dekoracyjny kameralny subtelny ktry wziął nazwę od ulubionego wwczas ornamentu w kształcie muszli(z fr. rocaille muszla) W literaturze rokoko objawiał się zamiłowaniem do elegancji formy i subtelności treści. Najczęstszym tematem była zmysłowa miłość.



Sentymentalizmem - nazywamy prąd literacki,ktry rozwinął się w europejskim oświeceniu w opozycji do dominującego klasycyzmu. Sentymentalizm był nastawiony na penetrację wewnętrznego, uczuciowego życia człowieka. W miejsce charakterystycznego dla klasycyzmu kultu rozumu sentymentaliści głosili pochwałę czułości i prostoty; w miejsce zachwytu nad dobrodziejstwami kultury - zachwyt nad pięknem przyrody. Literatura sentymentalna pogłębiła analizę psychologiczną postaci. W poezji przełamała zaś suchy i wzniosły ton języka klasycyzmu, zwracając szczeglną uwagę na śpiewność i melodyjność wiersza.



Ateizm - już w starożytności pojawiły się poglądy podważające istnienie bogw. Do epoki oświecenia głoszenie ateizmu tj. poglądu odrzucającego ideę wyższej siły, ktra stworzyła świat i nim rządzi, było dosyć niebezpieczne.Dopiero myśliciele XVIII w. śmiało przyznają się do wizji świata bez Boga.



Deizm - deiści godzili się z istnieniem Boga, dającym się udowodnić rozumowo. Jak pisał jeden z najsłynniejszych myślicieli epoki, Wolter Nie mogę pojąć, by ten zegar mgł istnieć, a nie było zegarmistrza. Zatem to, że świat jest, był dla deistw świadectwem istnienia Stwrcy. Uważali oni jednak, że Bg, stworzywszy świat i nadawszy mu naturalne prawa, nie ingeruje w jego działanie. Zegarmistrz skonstruował zegar, nakręcił go, a potem po prostu porzucił swoje dzieło.



Libertynizm - Libertynami nazywano wwczas wolnomyślicieli, zwykle ateistw, ktrzy nie wierzyli w żadne kodeksy moralne, a w życiu kierowali się epikurejską filozofią dążenia do rozkoszy i unikania wszelkich przykrości. Z epikureizmu brali też przekonanie że materia jest wieczna w związku z tym nie trzeba bać się śmierci. Do najsławniejszych libertynw XVIII stulecia należeli Casanova oraz de Sade.



Racjonalizm – postawa umysłowa, ktra bezwarunkowo akceptuje wyższość rozumu nad innymi narzędziami poznawczo - wartościującymi, i dąży do ustanowienia systemu filozofii i etyki weryfikowalnej przez doświadczenie i niezależnej od wszelkich arbitralnych założeń i autorytetw. za twrcę racjonalizmu uznaje się Kartezjusza.



Sensualizm (łac. sensus zmysł) - pogląd filozoficzny głoszący, że wszelka wiedza pochodzi od wrażeń zmysłowych (poznanie odbywa się poprzez przeprowadzanie logicznych doświadczeń) i jest tylko bardziej lub mniej złożonym kompleksem spostrzeżeń



Empiryzm - pogląd głoszący że świat należy badąc poprzez doświadczenie. Nic czego nie można zbadać doświadczalnie wg. empirystw nie jest prawdą, a każdą tezę należy potwierdzić praktycznie.



Bajka - utwr wierszowany, najczęściej żartobliwy, zawierający morał (pouczenie). Morał może znajdować się na początku lub na końcu utworu, albo wynikać z jego treści. Istotną cechą bajki jest alegoryczność. Bohaterami bajek mogą być ludzie, a także zwierzęta i przedmioty, ktre uosabiają typy ludzkie i cechy charakteru. Każda bajka posiada charakter dydaktyczny.



Satyra - gatunek literacki łączący w sobie epikę i lirykę (także inne formy wypowiedzi) wywodzący się ze starożytności (pisał je m.in. Horacy), ośmiesza i piętnuje ukazywane w niej zjawiska, osoby, obyczaje, stosunki społeczne, prezentuje świat poprzez komiczne wyolbrzymienie, ale nie proponuje żadnych rozwiązań pozytywnych. Cechą charakterystyczną satyry jest karykaturalne ukazanie postaci. Istotą satyry jest krytyczna postawa autora wobec rzeczywistości, ukazywanie jej w krzywym zwierciadle.



Sielanka - utwr poetycki przedstawiający w sposb wyidealizowany uroki życia wiejskiego; idylla. przen. beztroskie, spokojne, pogodne życie, otoczenie pozwalające na takie życie, niczym nie zmącona miłość. Przybiera najczęściej kształt lirycznego monologu, poprzedzonego lub przeplecionego opisem.






Przykadowe prace

Biografia Mozarta

Biografia Mozarta Wolfgang Amadeusz Mozart Wolfgang Amadeusz Mozart – austriacki kompozytor. Urodził się 21 stycznia, 1756 roku w Salzburgu. Wybitny przedstawiciel epoki klasycyzmu. Jeden z trzech słynnych klasykw wiedeńskich, obok Ludwika van Beethovena i Josepha Haydna. W wieku 4 lat zacz...

Merkury

Merkury Merkury jest najmniejszą, skalistą planetą. Jest to pierwsza planeta od Słońca. Jego nazwę zawdzięczamy starożytnym Rzymianom, ktrzy nazwali tę planetę imieniem ruchliwego boga kupcw i podrżnych. Panują tam szaleńcze temperatury, ktre w dzie ...

Pojęcie filozofii

Pojęcie filozofii Filozofia Jest to najtrudniejsza dziedzina ludzkiego poznania. Platon stwierdził: każdy człowiek ze swej natury jest bytem filozofującym. Każdy drąży, szuka, jest filozofem na swj sposb. Człowiek jest bytem filozofującym, myśl nie jest bytem. ...

List do Oleńki od Kmicica (list jako wytłumaczenie jego czynw)

List do Oleńki od Kmicica (list jako wytłumaczenie jego czynw) Najdrozsza moja Olenko! Klejnocie korony mego serca i kwiecie moj najsliczniejszy.Ile to juz dni minelo od czasu kiedym ostatni raz widzial Twe oczeta najmilsze. Dniami i noccami calemi rozmyslam nad tym czzy tenze los okrutny ktory nas tak odleglym...

Stanisław August Poniatowski

Stanisław August Poniatowski Urodzony w roku 1732, a zmarł w 1798. Krlem Polski w latach 1764-95. Syn Stanisława Poniatowskiego i Konstancji z Czartoryskich. Został krlem w wieku 32 lat. Był człowiekiem wykształconym, ponieważ w swojej młodości wiele podrżował szc...

Interpretacja wiersza Wisławy Szymborkiej pt. "Na wieży Babel"

Interpretacja wiersza Wisławy Szymborkiej pt. "Na wieży Babel" Interpretacja wiersza Wisławy Szymborskiej pt. ?Na wieży Babel? Utwr Wisławy Szymborskiej pt. ?Na wieży Babel? przedstawia dialog dwojga bohaterw, ktrych losy były ze sobą związane. Ich związek został ukaz...

Interpretacja Firanki Władysława Broniewskiego

Interpretacja Firanki Władysława Broniewskiego Tematem zbioru wierszy, pt: Anka jest tragiczna śmierć crki autora – Władysława Broniewskiego. Jest to utwr rżniący się od innych dzieł tego twrcy, gdyż zwykle pisał on wiersze o tematyce tyrtejskiej, najcz&#...

Analiza i interpretacja sonetu Adama Mickiewicza.

Analiza i interpretacja sonetu Adama Mickiewicza. Ale widziałem Krym! Przetrzymałem tęgą burzę i byłem jednym z kilku zdrowych, ktrzy zachowali dosyć siły i przytomności, aby napatrzyć się do woli temu ciekawemu widowisku. Adam Mickiewicz w liście do Joachima Lelewe...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry