• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: Oświ...

Nawigacja

Oświecenie - pojęcia.



Oświecenie - pojęcia.




Oświecenie - określane często jako Wiek Rozumu to prąd kulturalny oraz okres w historii Europy przypadający na wiek XVIII. Ludzie oświecenia najbardziej cenili to, co można pojąć rozumem.



W Polsce idee oświecenia przyjęły się pźniej niż w pozostałych krajach Europy zachodniej, co było związane z tym, że mieszczaństwo zyskało większe znaczenie dopiero w II poł. XVIII w. Przyjmuje się, że ramy czasowe polskiego oświecenia od lat 40. XVIII wieku do roku 1822, z zastrzeżeniem, iż niektre przejawy klasycyzmu przetrwały do połowy XIX w. Specyfiką polskiego oświecenia był niespotykany gdzie indziej udział kleru katolickiego w tym ruchu.



Klasycyzm epoki oświecenia-literatura epoki oświecenia stara się odkrywać racjonalne prawa rządzące naturą i człowiekiem.Dlatego triumfuje wwczas klasycyzm dążący do jasności porządku i harmonii. Spod mnogości zjawisk, drogą rozumnego wyboru pisarze wydobywają oglne zasady. Dąży się do prostoty stylu oraz przejżystości myśli. Osiągnięcie tego ideału ułatwiają reguły sztuki. Właśnie owo uzależnienie od reguł stanie się cechą charakterystyczną klasycyzmu XVIII stulecia. Sądzono wwczas że tylko przestrzeganie surowych przepisw zapewnia sztuce prawdziwą doskonałość.



Rokoko - był to styl ktry rozwinął się w sztuce XVIIIw. w opozycji do dominującego w tej epoce klasycyzmu. W miejsce uroczystej dostojnej sztuki klasycznej pojawia się styl dekoracyjny kameralny subtelny ktry wziął nazwę od ulubionego wwczas ornamentu w kształcie muszli(z fr. rocaille muszla) W literaturze rokoko objawiał się zamiłowaniem do elegancji formy i subtelności treści. Najczęstszym tematem była zmysłowa miłość.



Sentymentalizmem - nazywamy prąd literacki,ktry rozwinął się w europejskim oświeceniu w opozycji do dominującego klasycyzmu. Sentymentalizm był nastawiony na penetrację wewnętrznego, uczuciowego życia człowieka. W miejsce charakterystycznego dla klasycyzmu kultu rozumu sentymentaliści głosili pochwałę czułości i prostoty; w miejsce zachwytu nad dobrodziejstwami kultury - zachwyt nad pięknem przyrody. Literatura sentymentalna pogłębiła analizę psychologiczną postaci. W poezji przełamała zaś suchy i wzniosły ton języka klasycyzmu, zwracając szczeglną uwagę na śpiewność i melodyjność wiersza.



Ateizm - już w starożytności pojawiły się poglądy podważające istnienie bogw. Do epoki oświecenia głoszenie ateizmu tj. poglądu odrzucającego ideę wyższej siły, ktra stworzyła świat i nim rządzi, było dosyć niebezpieczne.Dopiero myśliciele XVIII w. śmiało przyznają się do wizji świata bez Boga.



Deizm - deiści godzili się z istnieniem Boga, dającym się udowodnić rozumowo. Jak pisał jeden z najsłynniejszych myślicieli epoki, Wolter Nie mogę pojąć, by ten zegar mgł istnieć, a nie było zegarmistrza. Zatem to, że świat jest, był dla deistw świadectwem istnienia Stwrcy. Uważali oni jednak, że Bg, stworzywszy świat i nadawszy mu naturalne prawa, nie ingeruje w jego działanie. Zegarmistrz skonstruował zegar, nakręcił go, a potem po prostu porzucił swoje dzieło.



Libertynizm - Libertynami nazywano wwczas wolnomyślicieli, zwykle ateistw, ktrzy nie wierzyli w żadne kodeksy moralne, a w życiu kierowali się epikurejską filozofią dążenia do rozkoszy i unikania wszelkich przykrości. Z epikureizmu brali też przekonanie że materia jest wieczna w związku z tym nie trzeba bać się śmierci. Do najsławniejszych libertynw XVIII stulecia należeli Casanova oraz de Sade.



Racjonalizm – postawa umysłowa, ktra bezwarunkowo akceptuje wyższość rozumu nad innymi narzędziami poznawczo - wartościującymi, i dąży do ustanowienia systemu filozofii i etyki weryfikowalnej przez doświadczenie i niezależnej od wszelkich arbitralnych założeń i autorytetw. za twrcę racjonalizmu uznaje się Kartezjusza.



Sensualizm (łac. sensus zmysł) - pogląd filozoficzny głoszący, że wszelka wiedza pochodzi od wrażeń zmysłowych (poznanie odbywa się poprzez przeprowadzanie logicznych doświadczeń) i jest tylko bardziej lub mniej złożonym kompleksem spostrzeżeń



Empiryzm - pogląd głoszący że świat należy badąc poprzez doświadczenie. Nic czego nie można zbadać doświadczalnie wg. empirystw nie jest prawdą, a każdą tezę należy potwierdzić praktycznie.



Bajka - utwr wierszowany, najczęściej żartobliwy, zawierający morał (pouczenie). Morał może znajdować się na początku lub na końcu utworu, albo wynikać z jego treści. Istotną cechą bajki jest alegoryczność. Bohaterami bajek mogą być ludzie, a także zwierzęta i przedmioty, ktre uosabiają typy ludzkie i cechy charakteru. Każda bajka posiada charakter dydaktyczny.



Satyra - gatunek literacki łączący w sobie epikę i lirykę (także inne formy wypowiedzi) wywodzący się ze starożytności (pisał je m.in. Horacy), ośmiesza i piętnuje ukazywane w niej zjawiska, osoby, obyczaje, stosunki społeczne, prezentuje świat poprzez komiczne wyolbrzymienie, ale nie proponuje żadnych rozwiązań pozytywnych. Cechą charakterystyczną satyry jest karykaturalne ukazanie postaci. Istotą satyry jest krytyczna postawa autora wobec rzeczywistości, ukazywanie jej w krzywym zwierciadle.



Sielanka - utwr poetycki przedstawiający w sposb wyidealizowany uroki życia wiejskiego; idylla. przen. beztroskie, spokojne, pogodne życie, otoczenie pozwalające na takie życie, niczym nie zmącona miłość. Przybiera najczęściej kształt lirycznego monologu, poprzedzonego lub przeplecionego opisem.






Przykadowe prace

Złoty wiek Kultury Polskiej

Złoty wiek Kultury Polskiej Wiek XVI w Polsce został nazwany złotym wiekiem kultury polskiej ponieważ, Polska nabrała znaczenia w Europie poprzez duży dobytek kulturalny. Ogromną rolę w upowszechnianiu kultury odegrał dwr władcw Polski z dynastii Jagiellonw – Zygmunta I ...

Życie na wsi a życie w mieście - za i przeciw

Życie na wsi a życie w mieście - za i przeciw Das Leben auf dem Lande und in der Stadt hat seine Vor und Nachtaile. Stellung dazu“ In der letzten Zeit sind viele Menschen in Polen vom Lande in die Grostdte umgezogen. Das sind vor allem junge Leute, die ihren Wohnort wechseln wollen. Sie whlen de...

Demokracja ateńska - rządy ludu czy demagogw?

Demokracja ateńska - rządy ludu czy demagogw? Żeby odpowiedzieć na pytanie kto tak naprawdę rządził ateńskim polis trzeba najpierw przypomnieć sobie czym była owa demokracja. Demokracja to z łacińskiego: demos ? lud i crateo- decydować, rządzić. Demagogo...

Kraje Bliskiego Wschodu i ich kultura - Egipt, Mezopotamia, Palestyna, Fenicja

Kraje Bliskiego Wschodu i ich kultura - Egipt, Mezopotamia, Palestyna, Fenicja Praca dotyczy krajw Bliskiego Wschodu - Egiptu, Mezopotamii, Palestyny i Fenicji. Załącznikiem jest tabelka zawierąjąca położenie, warunki naturalne i osiągnięcia cywilizacyjne tych państw. ...

Kurz ber die Deutsche Nation

Kurz ber die Deutsche Nation 1) Die Deutschen sind als typisches aussterbendes Volk gezeigt, das bald mehr lteren als Kinder haben wird. Deswegen mussten sie diese Bemerkungen erst nehmen, wenn sie nicht aus der Erdoberflche verschwinden wollen. Anderenfalls werden die Junge aus Entwicklungslnder sich in Deutschland niederlasse...

Wycieczka do muzeum archeologicznego

Wycieczka do muzeum archeologicznego Pewnego dnia w szkole nasza pani wychowawca zaproponowała wycieczkę do muzeum archeologicznego. Bardzo nam się spodobał ten pomysłu i nagrodziliśmy nauczycielkę gromkimi brawami. Wycieczka została zaplanowana na 16 października bież...

Jak życ ma człowiek? na podst, "Pieśni XI" J. Kochanowskiego

Jak życ ma człowiek? na podst, "Pieśni XI" J. Kochanowskiego Jan Kochanowski był człowiekiem doby renesansu. W swoich pieśniach pisał jak mamy korzystać z życia, jak postępować - porostu jak żyć, aby było nam jak najlepiej. W "Pieśni...

Rozprawka na temat totalitaryzmu

Rozprawka na temat totalitaryzmu Totalitaryzm to jedna z form sprawowania rządw w państwie. Polega on na rządach silnej ręki, ktra dowodzi krajem. Na przestrzeni lat powstało wiele odmian totalitaryzmu, m.in. nazizm, hitleryzm, faszyzm, komunizm. Jak każda inna forma władzy, tak i totalit...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry