• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: Oświ...

Nawigacja

Oświecenie - pojęcia.



Oświecenie - pojęcia.




Oświecenie - określane często jako Wiek Rozumu to prąd kulturalny oraz okres w historii Europy przypadający na wiek XVIII. Ludzie oświecenia najbardziej cenili to, co można pojąć rozumem.



W Polsce idee oświecenia przyjęły się pźniej niż w pozostałych krajach Europy zachodniej, co było związane z tym, że mieszczaństwo zyskało większe znaczenie dopiero w II poł. XVIII w. Przyjmuje się, że ramy czasowe polskiego oświecenia od lat 40. XVIII wieku do roku 1822, z zastrzeżeniem, iż niektre przejawy klasycyzmu przetrwały do połowy XIX w. Specyfiką polskiego oświecenia był niespotykany gdzie indziej udział kleru katolickiego w tym ruchu.



Klasycyzm epoki oświecenia-literatura epoki oświecenia stara się odkrywać racjonalne prawa rządzące naturą i człowiekiem.Dlatego triumfuje wwczas klasycyzm dążący do jasności porządku i harmonii. Spod mnogości zjawisk, drogą rozumnego wyboru pisarze wydobywają oglne zasady. Dąży się do prostoty stylu oraz przejżystości myśli. Osiągnięcie tego ideału ułatwiają reguły sztuki. Właśnie owo uzależnienie od reguł stanie się cechą charakterystyczną klasycyzmu XVIII stulecia. Sądzono wwczas że tylko przestrzeganie surowych przepisw zapewnia sztuce prawdziwą doskonałość.



Rokoko - był to styl ktry rozwinął się w sztuce XVIIIw. w opozycji do dominującego w tej epoce klasycyzmu. W miejsce uroczystej dostojnej sztuki klasycznej pojawia się styl dekoracyjny kameralny subtelny ktry wziął nazwę od ulubionego wwczas ornamentu w kształcie muszli(z fr. rocaille muszla) W literaturze rokoko objawiał się zamiłowaniem do elegancji formy i subtelności treści. Najczęstszym tematem była zmysłowa miłość.



Sentymentalizmem - nazywamy prąd literacki,ktry rozwinął się w europejskim oświeceniu w opozycji do dominującego klasycyzmu. Sentymentalizm był nastawiony na penetrację wewnętrznego, uczuciowego życia człowieka. W miejsce charakterystycznego dla klasycyzmu kultu rozumu sentymentaliści głosili pochwałę czułości i prostoty; w miejsce zachwytu nad dobrodziejstwami kultury - zachwyt nad pięknem przyrody. Literatura sentymentalna pogłębiła analizę psychologiczną postaci. W poezji przełamała zaś suchy i wzniosły ton języka klasycyzmu, zwracając szczeglną uwagę na śpiewność i melodyjność wiersza.



Ateizm - już w starożytności pojawiły się poglądy podważające istnienie bogw. Do epoki oświecenia głoszenie ateizmu tj. poglądu odrzucającego ideę wyższej siły, ktra stworzyła świat i nim rządzi, było dosyć niebezpieczne.Dopiero myśliciele XVIII w. śmiało przyznają się do wizji świata bez Boga.



Deizm - deiści godzili się z istnieniem Boga, dającym się udowodnić rozumowo. Jak pisał jeden z najsłynniejszych myślicieli epoki, Wolter Nie mogę pojąć, by ten zegar mgł istnieć, a nie było zegarmistrza. Zatem to, że świat jest, był dla deistw świadectwem istnienia Stwrcy. Uważali oni jednak, że Bg, stworzywszy świat i nadawszy mu naturalne prawa, nie ingeruje w jego działanie. Zegarmistrz skonstruował zegar, nakręcił go, a potem po prostu porzucił swoje dzieło.



Libertynizm - Libertynami nazywano wwczas wolnomyślicieli, zwykle ateistw, ktrzy nie wierzyli w żadne kodeksy moralne, a w życiu kierowali się epikurejską filozofią dążenia do rozkoszy i unikania wszelkich przykrości. Z epikureizmu brali też przekonanie że materia jest wieczna w związku z tym nie trzeba bać się śmierci. Do najsławniejszych libertynw XVIII stulecia należeli Casanova oraz de Sade.



Racjonalizm – postawa umysłowa, ktra bezwarunkowo akceptuje wyższość rozumu nad innymi narzędziami poznawczo - wartościującymi, i dąży do ustanowienia systemu filozofii i etyki weryfikowalnej przez doświadczenie i niezależnej od wszelkich arbitralnych założeń i autorytetw. za twrcę racjonalizmu uznaje się Kartezjusza.



Sensualizm (łac. sensus zmysł) - pogląd filozoficzny głoszący, że wszelka wiedza pochodzi od wrażeń zmysłowych (poznanie odbywa się poprzez przeprowadzanie logicznych doświadczeń) i jest tylko bardziej lub mniej złożonym kompleksem spostrzeżeń



Empiryzm - pogląd głoszący że świat należy badąc poprzez doświadczenie. Nic czego nie można zbadać doświadczalnie wg. empirystw nie jest prawdą, a każdą tezę należy potwierdzić praktycznie.



Bajka - utwr wierszowany, najczęściej żartobliwy, zawierający morał (pouczenie). Morał może znajdować się na początku lub na końcu utworu, albo wynikać z jego treści. Istotną cechą bajki jest alegoryczność. Bohaterami bajek mogą być ludzie, a także zwierzęta i przedmioty, ktre uosabiają typy ludzkie i cechy charakteru. Każda bajka posiada charakter dydaktyczny.



Satyra - gatunek literacki łączący w sobie epikę i lirykę (także inne formy wypowiedzi) wywodzący się ze starożytności (pisał je m.in. Horacy), ośmiesza i piętnuje ukazywane w niej zjawiska, osoby, obyczaje, stosunki społeczne, prezentuje świat poprzez komiczne wyolbrzymienie, ale nie proponuje żadnych rozwiązań pozytywnych. Cechą charakterystyczną satyry jest karykaturalne ukazanie postaci. Istotą satyry jest krytyczna postawa autora wobec rzeczywistości, ukazywanie jej w krzywym zwierciadle.



Sielanka - utwr poetycki przedstawiający w sposb wyidealizowany uroki życia wiejskiego; idylla. przen. beztroskie, spokojne, pogodne życie, otoczenie pozwalające na takie życie, niczym nie zmącona miłość. Przybiera najczęściej kształt lirycznego monologu, poprzedzonego lub przeplecionego opisem.






Przykadowe prace

Cyprian Kamil Norwid

Cyprian Kamil Norwid Cyprian Kamil Norwid, urodzony 24 września 1821 r., należy do drugiego pokolenia polskich romantykw, kształtowanego przez wydarzenia rozgrywające się na ziemiach polskich po upadku powstania listopadowego. Od 1830 r. (z jedną przerwą) poeta wychowuje się i pobiera nau...

Proza rozrachunkw inteligenckich.

Proza rozrachunkw inteligenckich. KAZIMIERZ BRANDYS - jego wielki cykl Między wojnami składają się na niego 4 części: Samson , Antygona , Troja- miasto otwarte , Człowiek nie umiera wartość artystyczna tych tekstw jest rżna niektre stoją na wy...

Czy Dulska jest wśrd nas?

Czy Dulska jest wśrd nas? Tragifarsa Zapolskiej pt. "Moralność pani Dulskiej" budziła i w dalszym ciągu budzi emocje u czytelnikw. Zastanawiam się, co jest tego przyczyną. Cż jest w tymże utworze takiego, że kończąc lekturę rozglądamy się wokł si...

Feudalizm

Feudalizm Feudalizm Feudalizm- (z łaciny feudum - prawo do rzeczy cudzej), ustrj społeczno-polityczny, ukształtowany w średniowieczu, w klasycznej postaci występujący w Europie Zachodniej, szczeglnie we Francji w X-XIII w. Wykształcił się jako system hierarchicznej zależnosci...

Nerwica i jej odmiany

Nerwica i jej odmiany NERWICA Objawy zaburzeń nerwicowych są bardzo zrżnicowane. Być może zdarza Ci się przeżywać czasem lęk, smutek, silne rozdrażnienie lub zmęczenie bez powodu, utratę sił witalnych, problemy z koncentracją, zmniejszoną efektywno...

Biografia Ignacego Kraśickiego.

Biografia Ignacego Kraśickiego. Ignacy Krasicki urodził się w ziemi sanockiej w 1735 roku . Pochodził z podupadłej rodziny magnackiej . Rodzice wybrali więc dla niego drogę kariery duchownej , na ktrej w wczesnych warunkach najprędzej mgł zdobyć wysokie stanowisko . Nauki szko...

Istota obserwacji psychologicznych

Istota obserwacji psychologicznych Istota obserwacji psychologicznej. Obserwacja psychologiczna jako metoda naukowego badania psychiki zaczęła być szerzej stosowana na początku naszego stulecia. W powstałych już dawniej dziełach filozofw , myślicieli, moralistw i pis...

Globalizacja i jej przejawy w życiu przeciętnego Polaka

Globalizacja i jej przejawy w życiu przeciętnego Polaka Globalizacja to słowo na czasie, ktre zmienia się w zaklęcie otwierające bramę do przyszłości. Globalizacja to dziwna gra. Miejsce rozgrywek – cały świat, uczestnicy – my wszyscy, reguły gry &#...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry