• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: Oświ...

Nawigacja

Oświecenie - pojęcia.



Oświecenie - pojęcia.




Oświecenie - określane często jako Wiek Rozumu to prąd kulturalny oraz okres w historii Europy przypadający na wiek XVIII. Ludzie oświecenia najbardziej cenili to, co można pojąć rozumem.



W Polsce idee oświecenia przyjęły się pźniej niż w pozostałych krajach Europy zachodniej, co było związane z tym, że mieszczaństwo zyskało większe znaczenie dopiero w II poł. XVIII w. Przyjmuje się, że ramy czasowe polskiego oświecenia od lat 40. XVIII wieku do roku 1822, z zastrzeżeniem, iż niektre przejawy klasycyzmu przetrwały do połowy XIX w. Specyfiką polskiego oświecenia był niespotykany gdzie indziej udział kleru katolickiego w tym ruchu.



Klasycyzm epoki oświecenia-literatura epoki oświecenia stara się odkrywać racjonalne prawa rządzące naturą i człowiekiem.Dlatego triumfuje wwczas klasycyzm dążący do jasności porządku i harmonii. Spod mnogości zjawisk, drogą rozumnego wyboru pisarze wydobywają oglne zasady. Dąży się do prostoty stylu oraz przejżystości myśli. Osiągnięcie tego ideału ułatwiają reguły sztuki. Właśnie owo uzależnienie od reguł stanie się cechą charakterystyczną klasycyzmu XVIII stulecia. Sądzono wwczas że tylko przestrzeganie surowych przepisw zapewnia sztuce prawdziwą doskonałość.



Rokoko - był to styl ktry rozwinął się w sztuce XVIIIw. w opozycji do dominującego w tej epoce klasycyzmu. W miejsce uroczystej dostojnej sztuki klasycznej pojawia się styl dekoracyjny kameralny subtelny ktry wziął nazwę od ulubionego wwczas ornamentu w kształcie muszli(z fr. rocaille muszla) W literaturze rokoko objawiał się zamiłowaniem do elegancji formy i subtelności treści. Najczęstszym tematem była zmysłowa miłość.



Sentymentalizmem - nazywamy prąd literacki,ktry rozwinął się w europejskim oświeceniu w opozycji do dominującego klasycyzmu. Sentymentalizm był nastawiony na penetrację wewnętrznego, uczuciowego życia człowieka. W miejsce charakterystycznego dla klasycyzmu kultu rozumu sentymentaliści głosili pochwałę czułości i prostoty; w miejsce zachwytu nad dobrodziejstwami kultury - zachwyt nad pięknem przyrody. Literatura sentymentalna pogłębiła analizę psychologiczną postaci. W poezji przełamała zaś suchy i wzniosły ton języka klasycyzmu, zwracając szczeglną uwagę na śpiewność i melodyjność wiersza.



Ateizm - już w starożytności pojawiły się poglądy podważające istnienie bogw. Do epoki oświecenia głoszenie ateizmu tj. poglądu odrzucającego ideę wyższej siły, ktra stworzyła świat i nim rządzi, było dosyć niebezpieczne.Dopiero myśliciele XVIII w. śmiało przyznają się do wizji świata bez Boga.



Deizm - deiści godzili się z istnieniem Boga, dającym się udowodnić rozumowo. Jak pisał jeden z najsłynniejszych myślicieli epoki, Wolter Nie mogę pojąć, by ten zegar mgł istnieć, a nie było zegarmistrza. Zatem to, że świat jest, był dla deistw świadectwem istnienia Stwrcy. Uważali oni jednak, że Bg, stworzywszy świat i nadawszy mu naturalne prawa, nie ingeruje w jego działanie. Zegarmistrz skonstruował zegar, nakręcił go, a potem po prostu porzucił swoje dzieło.



Libertynizm - Libertynami nazywano wwczas wolnomyślicieli, zwykle ateistw, ktrzy nie wierzyli w żadne kodeksy moralne, a w życiu kierowali się epikurejską filozofią dążenia do rozkoszy i unikania wszelkich przykrości. Z epikureizmu brali też przekonanie że materia jest wieczna w związku z tym nie trzeba bać się śmierci. Do najsławniejszych libertynw XVIII stulecia należeli Casanova oraz de Sade.



Racjonalizm – postawa umysłowa, ktra bezwarunkowo akceptuje wyższość rozumu nad innymi narzędziami poznawczo - wartościującymi, i dąży do ustanowienia systemu filozofii i etyki weryfikowalnej przez doświadczenie i niezależnej od wszelkich arbitralnych założeń i autorytetw. za twrcę racjonalizmu uznaje się Kartezjusza.



Sensualizm (łac. sensus zmysł) - pogląd filozoficzny głoszący, że wszelka wiedza pochodzi od wrażeń zmysłowych (poznanie odbywa się poprzez przeprowadzanie logicznych doświadczeń) i jest tylko bardziej lub mniej złożonym kompleksem spostrzeżeń



Empiryzm - pogląd głoszący że świat należy badąc poprzez doświadczenie. Nic czego nie można zbadać doświadczalnie wg. empirystw nie jest prawdą, a każdą tezę należy potwierdzić praktycznie.



Bajka - utwr wierszowany, najczęściej żartobliwy, zawierający morał (pouczenie). Morał może znajdować się na początku lub na końcu utworu, albo wynikać z jego treści. Istotną cechą bajki jest alegoryczność. Bohaterami bajek mogą być ludzie, a także zwierzęta i przedmioty, ktre uosabiają typy ludzkie i cechy charakteru. Każda bajka posiada charakter dydaktyczny.



Satyra - gatunek literacki łączący w sobie epikę i lirykę (także inne formy wypowiedzi) wywodzący się ze starożytności (pisał je m.in. Horacy), ośmiesza i piętnuje ukazywane w niej zjawiska, osoby, obyczaje, stosunki społeczne, prezentuje świat poprzez komiczne wyolbrzymienie, ale nie proponuje żadnych rozwiązań pozytywnych. Cechą charakterystyczną satyry jest karykaturalne ukazanie postaci. Istotą satyry jest krytyczna postawa autora wobec rzeczywistości, ukazywanie jej w krzywym zwierciadle.



Sielanka - utwr poetycki przedstawiający w sposb wyidealizowany uroki życia wiejskiego; idylla. przen. beztroskie, spokojne, pogodne życie, otoczenie pozwalające na takie życie, niczym nie zmącona miłość. Przybiera najczęściej kształt lirycznego monologu, poprzedzonego lub przeplecionego opisem.






Przykadowe prace

Ktry ze wzorcw osobowych średniowiecza odnajdujesz dziś - gdzie i dlaczego?

Ktry ze wzorcw osobowych średniowiecza odnajdujesz dziś - gdzie i dlaczego? Postacie średniowiecza ukazują pewne wzorce osobowe tj. doskonały rycerz, władca i święty. Ale czy ktryś z tych wzorcw można odnaleźć dzisiaj? Sądzę, iż tak. Według mnie ...

A. Dawidowski - charakterystyka.

A. Dawidowski - charakterystyka. ALEKSY DAWIDOWSKI : Jednym z głwnych bohaterw powieści A. Kam. K na Sz. Jest Aleksy Dawidowski, pseud. Alek, legendarna postać słynnej Akcji pod Arsenałem . Urodził się 6.11.1920r. w Warszawie. Ojciec Alka był kierownikiem fabryki i ...

Charakterystyka Ani Shirley

Charakterystyka Ani Shirley Ania Shirley to głwna bohaterka powieści Lucy Maud Montgomery pt. "Ania z Zielonego Wzgrza". Ania urodziła się w Nowej Szkocji. Jej rodzice byli nauczycielami. Gdy Ania miała trzy miesiące, zmarli. Od tej pory mała sierotka mieszkała u rż...

Polityka zagraniczna Polski w latach 1918-1939.

Polityka zagraniczna Polski w latach 1918-1939. Francja wydawała się zajmować po wojnie pozycję hegemona w Europie. Naturalne więc było, że polscy politycy właśnie w niej upatrywali głwnego gwaranta porządku wersalskiego, bezpieczeństwa Polski i jej integralności ...

Erystyka, czyli sztuka prowadzenia sporw

Erystyka, czyli sztuka prowadzenia sporw Słowo erystyka pochodzi od greckiego słowa eristikos, co znaczy ‘kłtliwy’, a to z kolei od słowa eris, przez ktre rozumiemy ‘kłtnię, spr, walkę’. Grecka bogini Eris była boginią niezgody, crką Nocy, towa...

Prezentacja Motyw tańca i jego funkcja w utworze literackim. Przedstaw na wybranych przykładach utworw z rżnych epok

Prezentacja Motyw tańca i jego funkcja w utworze literackim. Przedstaw na wybranych przykładach utworw z rżnych epok I. Literatura podmiotu: Mickiewicz Adam, Pan Tadeusz, Czytelnik, Warszawa 1984 Przerwa – Tetmajer Kazimierz, Melodia mgieł nocnych [w:] Liryki, str. 88, Algo, Toruń...

Cele strategiczne eurorogionu

Cele strategiczne eurorogionu Cele strategiczne Euroregionu • szeroko pojmowany rozwj regionu • wymiana doświadczeń i informacji • wspieranie kultury, oświaty i sportu w regionie • wsplne rozwijanie transportu, komunikacji i łączności w regionie, w tym popraw...

Czy zgadzasz się z tezą doktora Szumana o Wokulskim "...Umarł przywalony resztkami feudalizmu".

Czy zgadzasz się z tezą doktora Szumana o Wokulskim "...Umarł przywalony resztkami feudalizmu". Plan rozprawki I Teza Stanisław Wokulski, głwny bohater Lalki Bolesława Prusa …Umarł przywalony resztkami feudalizmu…. II Argumenty a) nieszczęśliwa miło&#...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry