• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: Oświ...

Nawigacja

Oświecenie - pojęcia.



Oświecenie - pojęcia.




Oświecenie - określane często jako Wiek Rozumu to prąd kulturalny oraz okres w historii Europy przypadający na wiek XVIII. Ludzie oświecenia najbardziej cenili to, co można pojąć rozumem.



W Polsce idee oświecenia przyjęły się pźniej niż w pozostałych krajach Europy zachodniej, co było związane z tym, że mieszczaństwo zyskało większe znaczenie dopiero w II poł. XVIII w. Przyjmuje się, że ramy czasowe polskiego oświecenia od lat 40. XVIII wieku do roku 1822, z zastrzeżeniem, iż niektre przejawy klasycyzmu przetrwały do połowy XIX w. Specyfiką polskiego oświecenia był niespotykany gdzie indziej udział kleru katolickiego w tym ruchu.



Klasycyzm epoki oświecenia-literatura epoki oświecenia stara się odkrywać racjonalne prawa rządzące naturą i człowiekiem.Dlatego triumfuje wwczas klasycyzm dążący do jasności porządku i harmonii. Spod mnogości zjawisk, drogą rozumnego wyboru pisarze wydobywają oglne zasady. Dąży się do prostoty stylu oraz przejżystości myśli. Osiągnięcie tego ideału ułatwiają reguły sztuki. Właśnie owo uzależnienie od reguł stanie się cechą charakterystyczną klasycyzmu XVIII stulecia. Sądzono wwczas że tylko przestrzeganie surowych przepisw zapewnia sztuce prawdziwą doskonałość.



Rokoko - był to styl ktry rozwinął się w sztuce XVIIIw. w opozycji do dominującego w tej epoce klasycyzmu. W miejsce uroczystej dostojnej sztuki klasycznej pojawia się styl dekoracyjny kameralny subtelny ktry wziął nazwę od ulubionego wwczas ornamentu w kształcie muszli(z fr. rocaille muszla) W literaturze rokoko objawiał się zamiłowaniem do elegancji formy i subtelności treści. Najczęstszym tematem była zmysłowa miłość.



Sentymentalizmem - nazywamy prąd literacki,ktry rozwinął się w europejskim oświeceniu w opozycji do dominującego klasycyzmu. Sentymentalizm był nastawiony na penetrację wewnętrznego, uczuciowego życia człowieka. W miejsce charakterystycznego dla klasycyzmu kultu rozumu sentymentaliści głosili pochwałę czułości i prostoty; w miejsce zachwytu nad dobrodziejstwami kultury - zachwyt nad pięknem przyrody. Literatura sentymentalna pogłębiła analizę psychologiczną postaci. W poezji przełamała zaś suchy i wzniosły ton języka klasycyzmu, zwracając szczeglną uwagę na śpiewność i melodyjność wiersza.



Ateizm - już w starożytności pojawiły się poglądy podważające istnienie bogw. Do epoki oświecenia głoszenie ateizmu tj. poglądu odrzucającego ideę wyższej siły, ktra stworzyła świat i nim rządzi, było dosyć niebezpieczne.Dopiero myśliciele XVIII w. śmiało przyznają się do wizji świata bez Boga.



Deizm - deiści godzili się z istnieniem Boga, dającym się udowodnić rozumowo. Jak pisał jeden z najsłynniejszych myślicieli epoki, Wolter Nie mogę pojąć, by ten zegar mgł istnieć, a nie było zegarmistrza. Zatem to, że świat jest, był dla deistw świadectwem istnienia Stwrcy. Uważali oni jednak, że Bg, stworzywszy świat i nadawszy mu naturalne prawa, nie ingeruje w jego działanie. Zegarmistrz skonstruował zegar, nakręcił go, a potem po prostu porzucił swoje dzieło.



Libertynizm - Libertynami nazywano wwczas wolnomyślicieli, zwykle ateistw, ktrzy nie wierzyli w żadne kodeksy moralne, a w życiu kierowali się epikurejską filozofią dążenia do rozkoszy i unikania wszelkich przykrości. Z epikureizmu brali też przekonanie że materia jest wieczna w związku z tym nie trzeba bać się śmierci. Do najsławniejszych libertynw XVIII stulecia należeli Casanova oraz de Sade.



Racjonalizm – postawa umysłowa, ktra bezwarunkowo akceptuje wyższość rozumu nad innymi narzędziami poznawczo - wartościującymi, i dąży do ustanowienia systemu filozofii i etyki weryfikowalnej przez doświadczenie i niezależnej od wszelkich arbitralnych założeń i autorytetw. za twrcę racjonalizmu uznaje się Kartezjusza.



Sensualizm (łac. sensus zmysł) - pogląd filozoficzny głoszący, że wszelka wiedza pochodzi od wrażeń zmysłowych (poznanie odbywa się poprzez przeprowadzanie logicznych doświadczeń) i jest tylko bardziej lub mniej złożonym kompleksem spostrzeżeń



Empiryzm - pogląd głoszący że świat należy badąc poprzez doświadczenie. Nic czego nie można zbadać doświadczalnie wg. empirystw nie jest prawdą, a każdą tezę należy potwierdzić praktycznie.



Bajka - utwr wierszowany, najczęściej żartobliwy, zawierający morał (pouczenie). Morał może znajdować się na początku lub na końcu utworu, albo wynikać z jego treści. Istotną cechą bajki jest alegoryczność. Bohaterami bajek mogą być ludzie, a także zwierzęta i przedmioty, ktre uosabiają typy ludzkie i cechy charakteru. Każda bajka posiada charakter dydaktyczny.



Satyra - gatunek literacki łączący w sobie epikę i lirykę (także inne formy wypowiedzi) wywodzący się ze starożytności (pisał je m.in. Horacy), ośmiesza i piętnuje ukazywane w niej zjawiska, osoby, obyczaje, stosunki społeczne, prezentuje świat poprzez komiczne wyolbrzymienie, ale nie proponuje żadnych rozwiązań pozytywnych. Cechą charakterystyczną satyry jest karykaturalne ukazanie postaci. Istotą satyry jest krytyczna postawa autora wobec rzeczywistości, ukazywanie jej w krzywym zwierciadle.



Sielanka - utwr poetycki przedstawiający w sposb wyidealizowany uroki życia wiejskiego; idylla. przen. beztroskie, spokojne, pogodne życie, otoczenie pozwalające na takie życie, niczym nie zmącona miłość. Przybiera najczęściej kształt lirycznego monologu, poprzedzonego lub przeplecionego opisem.






Przykadowe prace

Historia miłości Ligii i Winicjusza

Historia miłości Ligii i Winicjusza Winicjusz był dowdcom jednego z legionw. Miał wszystko czego tylko zapragnął, był bogaty i szczęśliwy, dopki nie spotkał Ligi. Ligia nie była zwykłą dziewczyną, lecz crką krla Ligw i zakładniczką ...

Historia lotnictwa

Historia lotnictwa Pierwsi balonem wznieśli się w powietrze bracia Montgolfier. W roku 1783 wykonali wielki balon z papieru i napełnili go powietrzem. Z czasem balony gazowe zastąpiły gorące powietrze. Dzisiejsze samoloty wywodzą się z konstrukcji modela szybowca Sir George'a Cayley'a z...

Na czym polega nowatorstwo "Sonetw krymskich" A. Mickiewicza?

Na czym polega nowatorstwo "Sonetw krymskich" A. Mickiewicza? W 1823 roku władze carskie wykryły tajne organizacje młodzieżowe działające w Wilnie oraz innych miastach Litwy. Rozpoczęły się aresztowania, uwięziono także Mickiewicza i jego przyjacił, filomatw. Odby...

Czy XX wiek można nazwać wiekiem fizyki?

Czy XX wiek można nazwać wiekiem fizyki? Często wiek XX nazywany jest wiekiem fizyki, lecz czy na pewno był wiekiem przełomowym dla tej dziedziny nauki? W tej pracy postaram się udowodnić słuszność tego założenia. W przeciągu ubiegłego stulecia nastąpi&...

Składniki pokarmowe

Składniki pokarmowe Składniki pokarmowe - Białka - Tłuszcze - Węglowodany - składniki odżywcze - Witaminy - Składniki mineralne - Woda - Kwasy organiczne Substancje te powinny być zawarte w surowcach lub dodane w procesie technologicznym, w celu ...

Nomen- Verb Verbindungen

Nomen- Verb Verbindungen e-en Kompromiss schlieen = sich einigen e-en Antrag stellen = beantragen e-e Antwort geben = beantworten e-en Beitrag leisten = beitragen zu e-e Entscheidung treffen = entscheiden e-en Entschlu fassen = (sich) entschlieen zu e-en Beschlu fassen = beschlieen e-e Erlaubnis geben /...

Jaki obraz ludzki jawił się Małemu Księciu?

Jaki obraz ludzki jawił się Małemu Księciu? Zanim Mały Książę trafił na Ziemię odwiedził inne planety, ktre zamieszkane były przez samotnikw. Przybywając na Ziemię wiedział, że jest ona wielka i przepełniona ludźmi. Można na niej zna...

Biografia Władysława Broniewskiego

Biografia Władysława Broniewskiego Władysław Broniewski żył (1897-1962) - poeta i tłumacz. Urodził się w Płucku, a zmarł w Warszawie. Był bardzo zaangażowany w obronę Polski. Jako 18-latek wstąpił do Legionw Polskich, walczył prze...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry