• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: Od realiz...

Nawigacja

Od realizmu do mityzacji, czyli rzecz o literaturze okresu XX–lecia międzywojennego.



Od realizmu do mityzacji, czyli rzecz o literaturze okresu XX–lecia międzywojennego.




Mityzacja w literaturze okresu XX–lecia międzywojennego zaczęła wypierać elementy realistyczne, zaś w niektrych utworach wyparła je niemal całkowicie. Pisarze sięgali do nich wtedy, kiedy pragnęli ukazać rzeczywistość skomplikowaną i niewyrażalną w sposb tradycyjny. Przekazywali jednocześnie swoje przemyślenia, pragnienia czy marzenia. Powoływali się na stare mity antyczne, chrześcijańskie czy prastare agrarne, ktre przechowały się na wsi, jak rwnież na te, związane z naszą historią, czy wręcz naszymi cechami narodowymi. Służyły one do podejmowania dyskusji na tematy narodowe czy wręcz polityczne. Stawały się pretekstem do ustosunkowania się do naszej narodowej przeszłości i wspłzależności.

Leopold Staff jako jeden z pierwszych w okresie międzywojennym zmityzował realną rzeczywistość. W tomiku Ścieżki polne nawiązał do prastarych mitw,stworzonych przez agrarne kultury pierwotne, ktre przetrwały w życiu i obyczaju wspłczesnej wsi. Prace rolnicze, trud drwala czy siewcy, kopanie kartofli czy udj mleka potraktował jako obrzęd sakralny. Dlatego np. w wierszu Kartoflisko kobiety pracujące przy wykopkach i ich mozolna praca przedstawione są przez poetę w sposb podniosły. Wieśniaczki stały się więc postaciami mitycznymi, zaś praca świętym rytuałem.

Bolesława Leśmiana fascynował szczęśliwy, jego zdaniem, świat ludzi pierwotnych, ktrego poszukiwał w kulturach ludowych. Dlatego właśnie z folkloru stworzył własną wizję świata. W wierszu pt. W malinowym chruściaku kochankowie, schronieni wśrd malin, postrzegają świat podobnie, jak przeżywali go ludzie pierwotni.

O ile L. Staff był poetą – realistą, zaś mitem posługiwał się w celu przybliżenia problemu, o tyle Leśmian odszedł od realizmu w większym już stopniu, właśnie w kierunku mityzacji. Jego świat to subiektywny obraz, przetworzony całkowicie przez marzenia, sny czy najpierwotniejsze pragnienia.

Poeci związani z grupą Skamander wprowadzili do swych utworw mity, często związane z naszą historią, wskazując tym samym na swe przywiązanie do tradycji i chęć przyrwnania jej do rodzącej się nowej rzeczywistości.

Jan Lechoń w Karmazynowym poemacie przetwarzał mity sprzed lat, krytykując je i akceptując jednocześnie. W wierszu Sejm cechy narodowego charakteru Polakw potraktował właśnie w sposb mityczny. Zagłoba – bohater wiersza – jest tu nosicielem cech typowo szlacheckich, ale i typowo polskich. W ten oto sposb ukazywał autor swj stosunek do historii i tradycji, jak rwnież swojego pokolenia.

Inny poeta, K. Wierzyński, w Wolności tragicznej podjął trudny problem rozrachunku z rzeczywistością Polski międzywojennej. Ukazując konflikt pomiędzy ideą wolności, realizowaną przez wodza J. Piłsudskiego, a egoizmem narodu, ożywił stare polskie mity z okresu romantyzmu i modernizmu.

J. Iwaszkiewicz z kolei w swoim tomiku Powrt do Europy wykreował mit wsplnoty europejskiej, ktrego fundament widział w identyczności doświadczeń ludzi tworzących kulturę śrdziemnomorską.

Możemy więc powiedzieć, że liryka okresu międzywojennego, nie rezygnując z realizmu, sięgała do mitw i mityzowała rzeczywistość, ażeby lepiej wyrazić problemy swoich czasw.

Podobnie czyniła i proza tego okresu. Jako pierwszy pojawia się mit w Przedwiośniu S. Żeromskiego, stworzony zresztą przez samego pisarza. Szklane domy to symbol marzeń pisarza o nowej Polsce i utraconych przez nią możliwościach wejścia na drogę rozwoju cywilizacji technicznej. Można więc powiedzieć, że więcej on mwi czytelnikowi o straconych złudzeniach pisarza niż długie, nużące realistyczne opisy.

W Sklepach cynamonowych B. Schulza odnajdujemy rwnież mityzację nawiązującą do świata biblijnego. Realistyczne czynniki fabularne zostały tu zepchnięte na drugi plan. Na pierwszy wysunął pisarz rzeczywistość zmitologizowaną, zdeformowaną, zniekształconą. A wszystko po to, aby ukazać istotny problem – lęk przed zdehumanizowaniem człowieka na skutek przemian społeczno–ekonomicznych i cywilizacyjnych XX wieku. Dlatego w utworze nie ma realistycznych opisw, zaś konkrety dotyczące życia w Drohobyczu zostały przetworzone w taki sposb, że przybierają kształty mitw – nabierając sensu uniwersalnego. I tak np. Ojciec nie jest zwykłym kupcem z małego miasteczka, ale człowiekiem w całym tego słowa znaczeniu – marzycielem, czarodziejem i twrcą.

Mamy w utworze rwnież do czynienia z mityzacją dzieciństwa i wieku dorastania. Świat ukazany w utworze widziany jest oczyma dziecka, a więc odrealniony, cudowny. Posłużenie się mityzacją i odejście od realizmu pozwoliło więc pisarzowi ukazać zagrożenia, jakie nisł ze sobą wiek XX – komercjalizację i odhumanizowanie kultury i człowieka. Podobnie postąpił Gombrowicz w utworze Ferdydurke. Sięgnął do mitw funkcjonujących w świadomości ludzi lub stworzył nowe, aby przypomnieć, że człowiek żyjący w społeczeństwie i wśrd ludzi musi być aktorem. Narzucają mu to najbliżsi, wychowanie, tradycja, literatura.

Witkacy w dramacie Szewcy przedstawia rzeczywistość całkowicie zmitologizowaną. Wszystkie postacie w utworze są nosicielami pewnych cech uniwersalnych, zaś kolejne przewroty, ukazane w sztuce, rwnież charakteryzują typowe systemy polityczne XX wieku. Mityzacja posłużyła więc Witkacemu do przybliżenia widzom najważniejszego problemu czasw nowożytnych: zagrożenia kultury europejskiej poprzez ciągłe przewroty i rewolucje.

Odejście od realizmu w kierunku mityzacji w literaturze XX–lecia międzywojennego spowodowało, że zaczęła się ona wypowiadać pełnym głosem na temat problemw trudnych do wyrażenia w sposb tradycyjny.






Przykadowe prace

Tunele i przełęcze w Alpach.

Tunele i przełęcze w Alpach. Budowa drg przez gry a zwłaszcza przez przełęcze alpejskie była zadaniem niełatwym. Jednakże ich budowę rozpoczęli już starożytni rzymianie. Technicy rzymscy przed przystąpieniem do robt przeprowadzali badania kierunkw wiatrw, o...

Młoda polska- Nazwa epoki

Młoda polska- Nazwa epoki Mloda polska ? tak zatytulowany był cykl utworow A. Gorskiego publikowanych w 1898 w krakowskim Życiu, nazwa wymyslona i przyjeta przez pisarzy tego okresu. Modernizm poprzez te nazwe artysci manifestowali nowoczesnosc i przelomowosc swej sztuki. Neoromantyzm nazwa ta podkresla nawizan...

"Oda do młodości" Adama Mickiewicza jako manifest pokoleniowy.

"Oda do młodości" Adama Mickiewicza jako manifest pokoleniowy. W Odzie do młodości bez trudu odnajdziemy elementy pochwalające młodość i możliwości z nią związane. Zamieszczony jest tu opis świata zastanego widziany oczami młodych ludzi, niemal z per...

Społeczeństwo

Społeczeństwo Pojęcie społeczeństwa. A. Jak rozumiemy pojęcie społeczeństwa? B. Jak definiujemy pojęcie grup społecznych? C. Jakie miejsce zajmuje człowiek w społeczeństwie? A przecież społeczeństwa żyją i obumierają...

Romantyczny i pozywistyczny sens partriotyzmu

Romantyczny i pozywistyczny sens partriotyzmu Romantyczny i pozytywistyczny sens patriotyzmu na wybranych przykładach z literatury polskiej. W epoce romantyzmu patriotyzm rozumiany był przez pisarzy i obywateli jako podjęcie walki o wyzwolenie ojczyzny spod jarzma zaborw, tyrteizm i poświęcenie w...

Dlaczego lasy nazywamy zielonymi płucami naszego kraju?

Dlaczego lasy nazywamy zielonymi płucami naszego kraju? UWAGA! Od razu zaznaczam, że nauczycielom zadającym ten temat w większości nie chodzi o sam teren Zielonych Płuc Polski, a oglnie dlaczego lasy są naszymi płucami. Spis treści : I. Lasy w Polsce - struktura II. Hist...

Ideał człowieka i obywatela oświecenia w wybranych utworach epoki.

Ideał człowieka i obywatela oświecenia w wybranych utworach epoki. W przeciwieństwie do epoki renesansu ("Żywot człowieka poćciwego", "Dworzanin polski") w epoce oświecenia brak jest utworw, ktre bezpośrednio wskazywałyby ideał człowieka i obywatela. Cechy wzorowego P...

Występujesz w roli obrońcy lub prokuratora Raskolnikowa . Uzasadnij swoje stanowisko . (Obrona Raskolnikowa)

Występujesz w roli obrońcy lub prokuratora Raskolnikowa . Uzasadnij swoje stanowisko . (Obrona Raskolnikowa) Wysoki Sądzie ! Szanowna ławo przysięgłych ! Raskolnikow to jak wielobarwny obraz oglądany o rżnych porach dnia , w rżnych pomieszczeniach i miejscach . Jestem obro...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry