• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: Od realiz...

Nawigacja

Od realizmu do mityzacji, czyli rzecz o literaturze okresu XX–lecia międzywojennego.



Od realizmu do mityzacji, czyli rzecz o literaturze okresu XX–lecia międzywojennego.




Mityzacja w literaturze okresu XX–lecia międzywojennego zaczęła wypierać elementy realistyczne, zaś w niektrych utworach wyparła je niemal całkowicie. Pisarze sięgali do nich wtedy, kiedy pragnęli ukazać rzeczywistość skomplikowaną i niewyrażalną w sposb tradycyjny. Przekazywali jednocześnie swoje przemyślenia, pragnienia czy marzenia. Powoływali się na stare mity antyczne, chrześcijańskie czy prastare agrarne, ktre przechowały się na wsi, jak rwnież na te, związane z naszą historią, czy wręcz naszymi cechami narodowymi. Służyły one do podejmowania dyskusji na tematy narodowe czy wręcz polityczne. Stawały się pretekstem do ustosunkowania się do naszej narodowej przeszłości i wspłzależności.

Leopold Staff jako jeden z pierwszych w okresie międzywojennym zmityzował realną rzeczywistość. W tomiku Ścieżki polne nawiązał do prastarych mitw,stworzonych przez agrarne kultury pierwotne, ktre przetrwały w życiu i obyczaju wspłczesnej wsi. Prace rolnicze, trud drwala czy siewcy, kopanie kartofli czy udj mleka potraktował jako obrzęd sakralny. Dlatego np. w wierszu Kartoflisko kobiety pracujące przy wykopkach i ich mozolna praca przedstawione są przez poetę w sposb podniosły. Wieśniaczki stały się więc postaciami mitycznymi, zaś praca świętym rytuałem.

Bolesława Leśmiana fascynował szczęśliwy, jego zdaniem, świat ludzi pierwotnych, ktrego poszukiwał w kulturach ludowych. Dlatego właśnie z folkloru stworzył własną wizję świata. W wierszu pt. W malinowym chruściaku kochankowie, schronieni wśrd malin, postrzegają świat podobnie, jak przeżywali go ludzie pierwotni.

O ile L. Staff był poetą – realistą, zaś mitem posługiwał się w celu przybliżenia problemu, o tyle Leśmian odszedł od realizmu w większym już stopniu, właśnie w kierunku mityzacji. Jego świat to subiektywny obraz, przetworzony całkowicie przez marzenia, sny czy najpierwotniejsze pragnienia.

Poeci związani z grupą Skamander wprowadzili do swych utworw mity, często związane z naszą historią, wskazując tym samym na swe przywiązanie do tradycji i chęć przyrwnania jej do rodzącej się nowej rzeczywistości.

Jan Lechoń w Karmazynowym poemacie przetwarzał mity sprzed lat, krytykując je i akceptując jednocześnie. W wierszu Sejm cechy narodowego charakteru Polakw potraktował właśnie w sposb mityczny. Zagłoba – bohater wiersza – jest tu nosicielem cech typowo szlacheckich, ale i typowo polskich. W ten oto sposb ukazywał autor swj stosunek do historii i tradycji, jak rwnież swojego pokolenia.

Inny poeta, K. Wierzyński, w Wolności tragicznej podjął trudny problem rozrachunku z rzeczywistością Polski międzywojennej. Ukazując konflikt pomiędzy ideą wolności, realizowaną przez wodza J. Piłsudskiego, a egoizmem narodu, ożywił stare polskie mity z okresu romantyzmu i modernizmu.

J. Iwaszkiewicz z kolei w swoim tomiku Powrt do Europy wykreował mit wsplnoty europejskiej, ktrego fundament widział w identyczności doświadczeń ludzi tworzących kulturę śrdziemnomorską.

Możemy więc powiedzieć, że liryka okresu międzywojennego, nie rezygnując z realizmu, sięgała do mitw i mityzowała rzeczywistość, ażeby lepiej wyrazić problemy swoich czasw.

Podobnie czyniła i proza tego okresu. Jako pierwszy pojawia się mit w Przedwiośniu S. Żeromskiego, stworzony zresztą przez samego pisarza. Szklane domy to symbol marzeń pisarza o nowej Polsce i utraconych przez nią możliwościach wejścia na drogę rozwoju cywilizacji technicznej. Można więc powiedzieć, że więcej on mwi czytelnikowi o straconych złudzeniach pisarza niż długie, nużące realistyczne opisy.

W Sklepach cynamonowych B. Schulza odnajdujemy rwnież mityzację nawiązującą do świata biblijnego. Realistyczne czynniki fabularne zostały tu zepchnięte na drugi plan. Na pierwszy wysunął pisarz rzeczywistość zmitologizowaną, zdeformowaną, zniekształconą. A wszystko po to, aby ukazać istotny problem – lęk przed zdehumanizowaniem człowieka na skutek przemian społeczno–ekonomicznych i cywilizacyjnych XX wieku. Dlatego w utworze nie ma realistycznych opisw, zaś konkrety dotyczące życia w Drohobyczu zostały przetworzone w taki sposb, że przybierają kształty mitw – nabierając sensu uniwersalnego. I tak np. Ojciec nie jest zwykłym kupcem z małego miasteczka, ale człowiekiem w całym tego słowa znaczeniu – marzycielem, czarodziejem i twrcą.

Mamy w utworze rwnież do czynienia z mityzacją dzieciństwa i wieku dorastania. Świat ukazany w utworze widziany jest oczyma dziecka, a więc odrealniony, cudowny. Posłużenie się mityzacją i odejście od realizmu pozwoliło więc pisarzowi ukazać zagrożenia, jakie nisł ze sobą wiek XX – komercjalizację i odhumanizowanie kultury i człowieka. Podobnie postąpił Gombrowicz w utworze Ferdydurke. Sięgnął do mitw funkcjonujących w świadomości ludzi lub stworzył nowe, aby przypomnieć, że człowiek żyjący w społeczeństwie i wśrd ludzi musi być aktorem. Narzucają mu to najbliżsi, wychowanie, tradycja, literatura.

Witkacy w dramacie Szewcy przedstawia rzeczywistość całkowicie zmitologizowaną. Wszystkie postacie w utworze są nosicielami pewnych cech uniwersalnych, zaś kolejne przewroty, ukazane w sztuce, rwnież charakteryzują typowe systemy polityczne XX wieku. Mityzacja posłużyła więc Witkacemu do przybliżenia widzom najważniejszego problemu czasw nowożytnych: zagrożenia kultury europejskiej poprzez ciągłe przewroty i rewolucje.

Odejście od realizmu w kierunku mityzacji w literaturze XX–lecia międzywojennego spowodowało, że zaczęła się ona wypowiadać pełnym głosem na temat problemw trudnych do wyrażenia w sposb tradycyjny.






Przykadowe prace

Erystyka, czyli sztuka prowadzenia sporw

Erystyka, czyli sztuka prowadzenia sporw Słowo erystyka pochodzi od greckiego słowa eristikos, co znaczy ‘kłtliwy’, a to z kolei od słowa eris, przez ktre rozumiemy ‘kłtnię, spr, walkę’. Grecka bogini Eris była boginią niezgody, crką Nocy, towa...

Dlaczego warto zdrowo się odżywiać?

Dlaczego warto zdrowo się odżywiać? Jedzenie jest częścią naszego życia, w związku z tym powinno dostarczać nie tylko podstawowych składnikw odżywczych, ale i przyjemności. Wybr właściwych produktw w naszej codziennej diecie ma ogromne znaczenie dla zapewni...

Płaca, jej istota i funkcje. Płaca nominalna i realna.

Płaca, jej istota i funkcje. Płaca nominalna i realna. W naukach prawnych używa się określenia wynagrodzenie, ktre jest traktowane jako zapłata za wykonywanie pewnych czynności, zadań, robt czy usług. Wśrd wszelkich wynagrodzeń wyodrębnia się wynagrodzenie za ...

Rżnorodne ujęcia motywu śmierci i przemijania w literaturze i sztuce - prezentacja na maturę ustną z języka polskiego

Rżnorodne ujęcia motywu śmierci i przemijania w literaturze i sztuce - prezentacja na maturę ustną z języka polskiego W najbardziej podstawowej definicji śmierć oznacza całkowite i ostateczne zatrzymanie życiowych funkcji organizmu. Jednak biorąc pod uwagę meta...

Barok - informacja dotyczące malarstwa, rzeźby i architektury.

Barok - informacja dotyczące malarstwa, rzeźby i architektury. Oglne spojrzenie na sztukę baroku: Barok narodził się pod koniec XVI wieku w Rzymie. Nadał nowe oblicze miastu, a następnie przyjął się w innych państwach, a nawet na innych kontynentach. Przetrwał do k...

Ofiarnictwo? Do jakich granic? Wywiad z doktorem Judymem.

Ofiarnictwo? Do jakich granic? Wywiad z doktorem Judymem. Reporter: Pierwsze i najważniejsze chyba pytanie: czy jest Pan szczęśliwy? Tomasz Judym: Nie. Nie jestem szczęśliwy i chyba nigdy szczęśliwy nie byłem. Może te krtkie chwile w Paryżu... Chociaż sam nie wiem. ...

Notatka prasowa dotycząca wydarzeń w 1918 roku na terenie Niemiec.

Notatka prasowa dotycząca wydarzeń w 1918 roku na terenie Niemiec. Czyżby Niemcy ponieśli klęskę? Na ten temat ostatnio aż huczy od plotek. My jednak trzymamy się rzeczywistych faktw. Oto one… Od kwietnia 1917 roku, kiedy Stany Zjednoczone przestały być pa...

Bg jest, chcę w Niego wierzyć, ale czy wiem co to znaczy wierzyć Bogu i wierzyć w Niego?

Bg jest, chcę w Niego wierzyć, ale czy wiem co to znaczy wierzyć Bogu i wierzyć w Niego? Wiara jest bardzo ważna dla wielu ludzi. Kiedy mwimy o wierze, zawsze musimy pamiętać o tym, że jest ona darem Bożym. Darem za pomocą, ktrego Bg wzywa mnie do tego, żebym coraz bard...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry