• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: Od realiz...

Nawigacja

Od realizmu do mityzacji, czyli rzecz o literaturze okresu XX–lecia międzywojennego.



Od realizmu do mityzacji, czyli rzecz o literaturze okresu XX–lecia międzywojennego.




Mityzacja w literaturze okresu XX–lecia międzywojennego zaczęła wypierać elementy realistyczne, zaś w niektrych utworach wyparła je niemal całkowicie. Pisarze sięgali do nich wtedy, kiedy pragnęli ukazać rzeczywistość skomplikowaną i niewyrażalną w sposb tradycyjny. Przekazywali jednocześnie swoje przemyślenia, pragnienia czy marzenia. Powoływali się na stare mity antyczne, chrześcijańskie czy prastare agrarne, ktre przechowały się na wsi, jak rwnież na te, związane z naszą historią, czy wręcz naszymi cechami narodowymi. Służyły one do podejmowania dyskusji na tematy narodowe czy wręcz polityczne. Stawały się pretekstem do ustosunkowania się do naszej narodowej przeszłości i wspłzależności.

Leopold Staff jako jeden z pierwszych w okresie międzywojennym zmityzował realną rzeczywistość. W tomiku Ścieżki polne nawiązał do prastarych mitw,stworzonych przez agrarne kultury pierwotne, ktre przetrwały w życiu i obyczaju wspłczesnej wsi. Prace rolnicze, trud drwala czy siewcy, kopanie kartofli czy udj mleka potraktował jako obrzęd sakralny. Dlatego np. w wierszu Kartoflisko kobiety pracujące przy wykopkach i ich mozolna praca przedstawione są przez poetę w sposb podniosły. Wieśniaczki stały się więc postaciami mitycznymi, zaś praca świętym rytuałem.

Bolesława Leśmiana fascynował szczęśliwy, jego zdaniem, świat ludzi pierwotnych, ktrego poszukiwał w kulturach ludowych. Dlatego właśnie z folkloru stworzył własną wizję świata. W wierszu pt. W malinowym chruściaku kochankowie, schronieni wśrd malin, postrzegają świat podobnie, jak przeżywali go ludzie pierwotni.

O ile L. Staff był poetą – realistą, zaś mitem posługiwał się w celu przybliżenia problemu, o tyle Leśmian odszedł od realizmu w większym już stopniu, właśnie w kierunku mityzacji. Jego świat to subiektywny obraz, przetworzony całkowicie przez marzenia, sny czy najpierwotniejsze pragnienia.

Poeci związani z grupą Skamander wprowadzili do swych utworw mity, często związane z naszą historią, wskazując tym samym na swe przywiązanie do tradycji i chęć przyrwnania jej do rodzącej się nowej rzeczywistości.

Jan Lechoń w Karmazynowym poemacie przetwarzał mity sprzed lat, krytykując je i akceptując jednocześnie. W wierszu Sejm cechy narodowego charakteru Polakw potraktował właśnie w sposb mityczny. Zagłoba – bohater wiersza – jest tu nosicielem cech typowo szlacheckich, ale i typowo polskich. W ten oto sposb ukazywał autor swj stosunek do historii i tradycji, jak rwnież swojego pokolenia.

Inny poeta, K. Wierzyński, w Wolności tragicznej podjął trudny problem rozrachunku z rzeczywistością Polski międzywojennej. Ukazując konflikt pomiędzy ideą wolności, realizowaną przez wodza J. Piłsudskiego, a egoizmem narodu, ożywił stare polskie mity z okresu romantyzmu i modernizmu.

J. Iwaszkiewicz z kolei w swoim tomiku Powrt do Europy wykreował mit wsplnoty europejskiej, ktrego fundament widział w identyczności doświadczeń ludzi tworzących kulturę śrdziemnomorską.

Możemy więc powiedzieć, że liryka okresu międzywojennego, nie rezygnując z realizmu, sięgała do mitw i mityzowała rzeczywistość, ażeby lepiej wyrazić problemy swoich czasw.

Podobnie czyniła i proza tego okresu. Jako pierwszy pojawia się mit w Przedwiośniu S. Żeromskiego, stworzony zresztą przez samego pisarza. Szklane domy to symbol marzeń pisarza o nowej Polsce i utraconych przez nią możliwościach wejścia na drogę rozwoju cywilizacji technicznej. Można więc powiedzieć, że więcej on mwi czytelnikowi o straconych złudzeniach pisarza niż długie, nużące realistyczne opisy.

W Sklepach cynamonowych B. Schulza odnajdujemy rwnież mityzację nawiązującą do świata biblijnego. Realistyczne czynniki fabularne zostały tu zepchnięte na drugi plan. Na pierwszy wysunął pisarz rzeczywistość zmitologizowaną, zdeformowaną, zniekształconą. A wszystko po to, aby ukazać istotny problem – lęk przed zdehumanizowaniem człowieka na skutek przemian społeczno–ekonomicznych i cywilizacyjnych XX wieku. Dlatego w utworze nie ma realistycznych opisw, zaś konkrety dotyczące życia w Drohobyczu zostały przetworzone w taki sposb, że przybierają kształty mitw – nabierając sensu uniwersalnego. I tak np. Ojciec nie jest zwykłym kupcem z małego miasteczka, ale człowiekiem w całym tego słowa znaczeniu – marzycielem, czarodziejem i twrcą.

Mamy w utworze rwnież do czynienia z mityzacją dzieciństwa i wieku dorastania. Świat ukazany w utworze widziany jest oczyma dziecka, a więc odrealniony, cudowny. Posłużenie się mityzacją i odejście od realizmu pozwoliło więc pisarzowi ukazać zagrożenia, jakie nisł ze sobą wiek XX – komercjalizację i odhumanizowanie kultury i człowieka. Podobnie postąpił Gombrowicz w utworze Ferdydurke. Sięgnął do mitw funkcjonujących w świadomości ludzi lub stworzył nowe, aby przypomnieć, że człowiek żyjący w społeczeństwie i wśrd ludzi musi być aktorem. Narzucają mu to najbliżsi, wychowanie, tradycja, literatura.

Witkacy w dramacie Szewcy przedstawia rzeczywistość całkowicie zmitologizowaną. Wszystkie postacie w utworze są nosicielami pewnych cech uniwersalnych, zaś kolejne przewroty, ukazane w sztuce, rwnież charakteryzują typowe systemy polityczne XX wieku. Mityzacja posłużyła więc Witkacemu do przybliżenia widzom najważniejszego problemu czasw nowożytnych: zagrożenia kultury europejskiej poprzez ciągłe przewroty i rewolucje.

Odejście od realizmu w kierunku mityzacji w literaturze XX–lecia międzywojennego spowodowało, że zaczęła się ona wypowiadać pełnym głosem na temat problemw trudnych do wyrażenia w sposb tradycyjny.






Przykadowe prace

Narrator

Narrator Narrator — to skonstruowana przez autora fikcyjna osoba opowiadająca, nadawca wypowiedzi, w ktrej rodzi się, kształtuje i ulega przemianom świat przedstawiony dzieła epickiego. Świat ten jest nieodmiennie przeszłością w stosunku do czasu i okoliczności, w jaki...

Charakterystyka głwnych bohaterw "Granicy" Zofii Nałkowskiej i charakteryzacja stosunkw między nimi.

Charakterystyka głwnych bohaterw "Granicy" Zofii Nałkowskiej i charakteryzacja stosunkw między nimi. Granica to epicka powieść Zofii Nałkowskiej. Dzieło to z dokładnością prezentuje grupy społeczne, ich wzajemne relacje i zależności. Akcja sama w sobie...

Przedsiębiorstwa państwowe.

Przedsiębiorstwa państwowe. Przedsiębiorstwo państwowe - jest samodzielnym, samorządnym i samofinansującym się podmiotem gospodarczym posiadającym osobowość prawną. Jako samodzielna jednostka przedsiebiorstwo państwowe jest wyodrębnione zarwno organizacyjnym, ekonomi...

List o "Panu Tadeuszu".

List o "Panu Tadeuszu". Cześć Kosma!!! Na początku listu chcę Cię pozdrowić oraz przeprosić za długie nie odpisywanie, ale w szkole mamy teraz ciężki okres. Jak nigdy dużo się uczę i pewnie się zdziwisz, ale zacząłem czytywać ksi...

Biografia - Dorota Terakowska

Biografia - Dorota Terakowska Dorota Terakowska

Renesans

Renesans Dialog- gat. O rodowodzie antycznym, z reguły pisany wierszem, przypominał widowisko sceniczne, treścią dialogu była rozmowa dwu lub więcej osb na aktualne tematy Figlik- w poezji staropolskiej zwięzły utwr o char. Żartobliwym lub satyrycznym, ktry przedstawia zabaw...

Zmiany na rynku pracy spowodowane rozwojem i upadkiem państwa socjalnego

Zmiany na rynku pracy spowodowane rozwojem i upadkiem państwa socjalnego Tematem, ktry będziemy dzisiaj omawiać to Zmiany na rynku pracy spowodowane rozwojem i upadkiem państwa socjalnego . Sprbujemy przedstawić wam porwnanie rynku pracy przed i po upadku państwa socjalnego. Powiemy Wam także ...

Ekonomia historyczna

Ekonomia historyczna EKONOMIA HISTORYCZNA – (Niemcy XIX w.) krytyka systemu kapitalistycznego oraz drogi do niego prowadzącej. Proponował nową drogę rozwoju kapitalizmu. Przeciwstawiał się podstawowym założeniom i tezom szkoły klasycznej. Ludność niem. wychowywana w duchu...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry