• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Ojcowski...

Nawigacja

Ojcowski Park Narodowy



Ojcowski Park Narodowy




? POŁOŻENIE, POWIERZCHNIA, HISTORIA



Ojcowski Park Narodowy jest położony w południowej części kraju, w wojewdztwie małopolskim, w odległości 16 km na płnoc od Krakowa, na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. Park obejmuje doliny dwu niewielkich rzek - Prądnika i Sąspwki oraz przyległe fragmenty wierzchowiny jurajskiej.

Po zatwierdzeniu projektu przez Państwową Radę Ochrony Przyrody, Rozporządzeniem Rady Ministrw z dnia 14 stycznia 1956r. został utworzony (wwczas jako szsty w Polsce) Ojcowski Park Narodowy o powierzchni 1570,59ha. Pod względem administracyjnym cały obszar Parku stanowi jeden Obwd Ochronny "Groty", w skład ktrego wchodzi 5 obchodw - Jamki, Korytania, Bukwki, Złota Gra i Pieskowa Skała. Po zmianach administracyjnych wprowadzonych z dniem 1 stycznia 1999r. teren Parku znalazł się w wojewdztwie małopolskim, w powiecie ziemskim krakowskim, na terenie czterech gmin:

Skała - 1198,23ha - 63,4% powierzchni OPN

Jerzmanowice-Przeginia - 88,05ha - 4,5%

Wielka Wieś - 118,85ha - 6,3%

Sułoszowa - 484,87ha - 25,6%



Park posiada otulinę, rozciągającą się na obszarze pięciu gmin, tj. gmin wymienionych wyżej oraz gminy Zielonki. Z powierzchni 7000ha z 1981r. uległa niewielkiemu zmniejszeniu do 6777ha z związku z nowelizacją.

Obecnie powierzchnia Ojcowskiego Parku Narodowego wynosi 2145,62ha.

Starania o ochronę przyrody Doliny Prądnika sięgają początkw XIX w, i wiążą się z pierwszymi badaniami prowadzonymi na tym terenie. Odkryto tu wwczas wiele interesujących gatunkw roślin i zwierząt oraz dokonano naukowej eksploracji jaskiń. Oprcz tego Park stał się tematem reportaży i wspomnień oraz natchnieniem dla wielu artystw i poetw. Piękno Doliny Prądnika, bogata fauna i flora, interesująca przeszłość archeologiczna skłaniały licznych przybyszw do objęcia ochroną tego zakątka wczesnego Krlestwa Kongresowego, nazywanego nawet "Polską Szwajcarią".

? GEOLOGIA I GEOMORFOLOGIA



Utworami geologicznymi odsłaniającymi się w rejonie Ojcowskiego Parku narodowego są wapienie grnojurajskie, osiągające około 200 m miąższości, powstałe z nagromadzenia ogromnej ilości szczątkw organizmw, ktre żyły w morzu jurajskim około 150-180 lat temu. Barwa ich jest z reguły biała, jasnożłta lub jasnoszara. W okolicach Ojcowa występują dwa typy wapieni - skaliste i ławicowe. Formy skałkowe zbudowane są z wapieni skalistych, wyrżniających się duża twardością, zwięzłością, spękaniami ciosowymi i brakiem krzemieni. Spośrd skamieniałości najczęściej można spotkać gąbki. Tereny położone między skałkami zbudowane są z wapieni ławicowych o rżnej grubości ławic, litologicznie zbliżonych do skalistych, rżniących się od nich wyraźnym warstwowaniem i obecnością buł krzemiennych. Wśrd skamieniałości występują ramienionogi i bardzo rzadko amonity.

W starszym trzeciorzędzie (paleogenie) omawiana część Wyżyny podlega długotrwałym procesom denudacyjnym, ktre doprowadziły do powstania rozległej, lekko falistej wierzchowiny wzniesionej średnio ok. 450 m n.p.m., nazywanej paleogeńską powierzchnią zrwnania. W okolicach parku, głwnie od strony płnocno-zachodniej, wierzchowina usiana jest licznymi skałkami, nazywanymi ostańcami, zbudowanymi z odpornych wapieni skalistych wieku jurajskiego, ktre w momencie powstania wierzchowiny nie poddawały się procesom niszczącym.

Pod koniec trzeciorzędu (pliocen) w południowej części Wyżyny wskutek silnej erozji wgłębnej potokw wykształciła się obecna sieć rzeczna; wody płynące z płnocy na południe wycięły doliny o charakterze głębokich jarw. Rwnocześnie z rozwojem dolin, w wyniku działalności krasowej wd podziemnych, powstały liczne jaskinie.

Lądold, ktry tylko dotarł do brzegu karpat, pokrył teren Wyżyny glinami, piaskami i żwirami, jednak utwory te zostały już w znacznej części wyniesione z dolin. W czasie młodszych zlodowaceń (środkowopolskiego i bałtyckiego) teren dzisiejszego Parku Narodowego znajdował się w strefie chłodnego klimatu. U schyłku epoki lodowcowej został nawiany z płnocy less, ktry pokrywa obecnie Wyżynę płaszczem o miąższości do 8 m. Wykształcają się na nim urodzajne gleby. Wspłcześnie (holocen) powstają dnach rzek muły, piaski i żwiry. Holoceńskim osadem jest rwnież martwica wapienna (trawertyn), występująca głwnie w dnie Doliny Sąspowskiej.











?WODY



Obecna sieć rzeczna Parku wykształciła się pod koniec trzeciorzędu w wyniku wgłębnej erozji potokw. Głwnym ciekiem jest Prądnika jedynym jego dopływem na terenie Parku jest Sąspwka. Potoki te zaopatrywane są w wodę z około 20 źrdeł szczelinowo-krasowych zwanych wywierzyskami.



? ZWIERZĘTA



Fauna parku jest bardzo bogata. Dotychczasowe badania wskazują na bytowanie na jego terenie około 5500 gatunkw zwierząt; oglną zaś ich liczbę szacuję się na 12000 gatunkw. Spośrd ssakw występują takie jak: borsuk, orzesznica, gronostaj oraz introdukowany w 1985r. bbr. Do najciekawszych ssakw należą nietoperze, z ktrych wiele zimuje w tutejszych jaskiniach. Z 15 obserwowanych gatunkw nietoperzy, zwraca uwagę osiągający tu płnocny kres swego występowania nocek orzęsiony. Wśrd ptakw stwierdzono 134 gatunki m.in.: żyjącego głwnie w grach pluszcza. Najliczniej reprezentowany i najbardziej urozmaicony jest świat owadw, liczący około 4600 gatunkw, w tym m.in. 1700 gatunkw chrząszczy, ponad 950 gatunkw błonkwek i 1075 gatunkw motyli.





? ROŚLINNOŚĆ



Rżnorodność rzeźby terenu oraz mikroklimatu wpłynęły na bogactwo i urozmaicenie flory Parku, na terenie ktrego występuje około 1000 gatunkw roślin naczyniowych o rżnych wymaganiach ekologicznych i pochodzeniu, w tym m.in. około 50 gatunkw grskich i ponad 100 ciepłolubnych występujących głwnie na południu Europy. Do najciekawszych z nich zalicza się: nasz największy storczyk - obuwik pospolity, subalpejski chaber miękkowłosy, stepowa trawa - ostnica Jana oraz rosnąca na jedynym w Polsce stanowisku macierzanka wczesna. W Parku stwierdzono także 100 gatunkw mszakw, 73 gatunki wątrobowcw, 370 gatunkw porostw i 1140 gatunkw grzybw.

W okresie tworzenia Parku głwnymi zbiorowiskami leśnymi były bory mieszane (38% powierzchni Parku), w ktrych dominowała sosna, jodła i świerk. Grądy zajmowały 16% powierzchni, a buczyny 9%. W wyniku sukcesji wtrnej oraz oddziaływania emisji zanieczyszczeń przemysłowych struktura zbiorowisk leśnych uległa zasadniczej przemianie. Obecnie bory mieszane zajmują 5% obszaru parku a do roku 2010 przewiduje się ich zanik; dominują zaś grądy (40%) oraz buczyna karpacka (31%).





? KULTURA MATERIALNA I TURYSTYKA:



Najstarsze ślady bytności człowieka na tym terenie pochodzą ze starszego paleolitu i liczą około 120 tysięcy lat. Pźniejsze stanowiska archeologiczne z jaskiń reprezentują kultury lewaluasko-mustierską, mikocko-prądnicką (około 70 - 54 tysięcy lat p.n.e.) i jerzmanowicką (około 36 tysięcy lat p.n.e.). Z okresem neolitu wiąże się kopalniana eksploatacja krzemienia i jego obrbka w rejonie Ojcowa.

Na terenie Parku znajdują się liczne zabytki architektury. Należą do nich m.in. dobrze zachowany, renesansowy zamek w Pieskowej Skale i ruiny gotyckiego zamku w Ojcowie. Obydwa te obiekty były ogniwami średniowiecznego systemu obronnego chroniącego południowo-zachodnią granicę Polski. W zamku w Pieskowej Skale mieści się muzeum Oddział Państwowych Zbiorw Sztuki na Wawelu. Ojcowski Park Narodowy posiada stałą ekspozycję w Muzeum im. prof. Władysława Szafera, ktrą co roku odwiedza około 40 tysięcy osb. Innymi obiektami udostępnionymi do zwiedzania są: Jaskinia Łokietka, Jaskinia Ciemna oraz ruiny zamku w Ojcowie.

Muzeum im. prof. Władysława Szafera powstało w Ojcowskim Parku Narodowym 1965r. Gromadzi ono dane o zasobach i zjawiskach zachodzących na terenie parku, przygotowuje warunki do prowadzenia badań naukowych oraz propaguje wiedzę o parku i regionie. Park wydaje pismo "Prądnik", w ktrym publikowane są prace dotyczące zagadnień ochrony przyrody i środowiska oraz edukacji.

Z uwagi na bliskość Krakowa, Park jest odwiedzany przez licznych turystw, ktrzy mają do dyspozycji bogatą infrastrukturę (muzeum, szlaki, szrony, itp.)










Przykadowe prace

Stosunki międzynarodowe-spory

Stosunki międzynarodowe-spory POJECIE SPORU I KONFLIKTU.FAZY KONFLIKTU,RODZAJE , PRZYCZYNY SPOSOBY ROZWIAZYWANIA SPOROW: SPOR:>> oznacza sytuację, w ktrej punkty widzenia dwch stron są wyraźnie przeciwstawne -brak zgody w przedmiocie kwestii prawnej lub stanu faktycznego, z przeciwi...

Osadnictwo w Europie X-XIII wiek.

Osadnictwo w Europie X-XIII wiek. Stulecia między przełomem X i XI wieku, a końcem XIII nazywamy pełnym średniowieczem. Wtedy to gospodarkę średniowieczną zachodu cechował najszybszy rozwj, narodziły się miasta europejskie, ukształtowało się w pełni spo&...

Stolice państw europejskich.

Stolice państw europejskich. Państwo - Stolica: Albania - Tirana Andora - Andora Austria - Wiedeń Belgia - Bruksela Białoruś - Mińsk Bośnia i Hercegowina - Sarajewo Bułgaria - Sofia Chorwacja - Zagrzeb Dania - Kopenhaga Estonia - Tallin ...

Mała Ściągawka (2 grupy)

Mała Ściągawka (2 grupy) 1.Dlaczego w 1939 roku polacy liczyli na zwycięztwo mimo przewagi niemiec? 1 września 1939 hitlerowskie niemcy bez wypowiedzenia wojny zaatakowały polskę. Zawarte w 1939r układy przewidywały, że w razie wojny anglia i Francja miały podją&...

Prawa chemiczne

Prawa chemiczne Prawa chemiczne: 1. Prawo zachowania masy – suma masy substratw użytych w reakcji jest rwna sumie masy produktw otrzymanych w reakcji. 2. Prawo stałości składu – reakcje chemiczne przebiegają jedynie przy zachowaniu ściśle określonej proporcji substrat...

Die inhaltsangabe des buches "Konig odipus"

Die inhaltsangabe des buches "Konig odipus" DIE ZUSAMMENFASSUNG DES BUCHES KONIG ODIPUS VON SOPHOKLES Nach den Odipus das Ratsel von Sphinx eraten hat , ist er Konig von Theben geworden . Leider ist die Stadt durch Pest umgeben , weil die Gotter ein Fluch auf die Stadt geworfen haben . Odipus schickt sein...

Pierwsza pomoc, ratownictwo.

Pierwsza pomoc, ratownictwo. 1. Prawny obowiązek pomocy i jego konsekwencje 2. Ocena sytuacji 3. Bezpieczeństwo własne i poszkodowanego 4. Zasady udzielania pierwszej pomocy 5. Łańcuch ratunkowy 6. Wzywanie pomocy 7. Schemat postępowania ratowniczego na miejscu wypadku 8. Sposoby rozpoznawan...

Analiza i interpretacja wiersza Czesława Miłosza "Ogrodnik"

Analiza i interpretacja wiersza Czesława Miłosza "Ogrodnik" Wiersz Miłosza Ogrodnik mwi o losach człowieka począwszy od biblijnych rodzicw- Adama i Ewy. Przedstawione są jego dzieje od Stworzenia, przez Grzech Poznania i wygnanie z Raju do powrotu do Domu Ojca po śmierci. Jednak...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry