• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Ojczyzna...

Nawigacja

Ojczyzna dwa razy utracona. Porwnaj refleksje dwch emigrantw. Ostatni – despotyzm Cypriana Kamila Norwida i Garden Party Stanisława Barańczaka. Zwrć uwagę na to, jak



Ojczyzna dwa razy utracona. Porwnaj refleksje dwch emigrantw. Ostatni – despotyzm Cypriana Kamila Norwida i Garden Party Stanisława Barańczaka. Zwrć uwagę na to, jak Barańczak nawiązał do wiersza Norwida


Na przestrzeni wiekw Ojczyzna wszystkich Polakw – Polska często napiętnowana była przez inne państwa. Niekiedy przez sojusznikw, oferujących pomoc, narzucaną niewolę i niesłusznie wypowiadane słowa. Polak, ktry wyjeżdża za granicę, może przekonać się, jak nieistotne dla obcokrajowcw są losy Polski. Uważam, że właśnie te postawy ukazane są w wierszach Ostatni – despotyzm Cypriana Kamila Norwida oraz Garden party Stanisława Barańczaka. Przedstawione są w nich doświadczenia dwch pisarzy, ktrzy odbywali liczne podrże po świecie. Mimo że ich życia dzieli ponadstuletnia przepaść, zauważyć można pewne podobieństwa w ich biografiach. Barańczak podążał śladami Norwida podrżując po Europie, a następnie wyjeżdżając do Stanw Zjednoczonych. Znał dobrze jego poezję, ponieważ zajmował się jej tłumaczeniem na język angielski. Czy ta znajomość w znacznym stopniu przyczyniła się do wsplnych zależności i podobieństw? Uważam, że tak.

Interpretację utworu Cypriana Kamila Norwida pt. Ostatni - despotyzm należy rozpocząć od faktu, że jego dzieła są bardzo skomplikowane. Przesłania tych tekstw nie wynikają wprost z podanych słw, należy odczytywać je między wierszami . Dlatego odczytanie treści utworu jest dość trudne.

Już w pierwszych słowach wiersza uwagę zawraca hasło depesza . Ważna wiadomość, jaką otrzymał adresat została przez pisarza wielokrotnie wspomniana. Nie dość, że słowo to napisane jest rozstrzelonym drukiem, by wzbudzało zainteresowanie czytelnika, to jeszcze autor powtrzył je trzy razy, co dodatkowo nadaje mu ważności. Pźniej zostaje ono jednak pominięte. Utwr porusza rwnież temat zachowań ludzi i społeczeństw, uwypuklenie tego zagadnienia wzbogaca problematykę tekstu.

W utworze obserwujemy sytuację liryczną, ktrą jest spotkanie towarzyskie. Pojawia się na nim słowo despotyzm, czyli forma sprawowania władzy. Powiązany jest on z dziejami Polski, sytuacjami, ktre miały miejsce w określonym miejscu i czasie. Despotyzm runął! - głosi ważna dla jednego z bohaterw lirycznych depesza. Dla niego jest to okoliczność, ktra ma znaczenie, ponieważ doprowadziła do istotnych zmian, dla innych uczestnikw spotkania, to tylko jeden ze zbywanych tematw konwersacji. Problem ten dla innych niby jest istotny, ale nie do końca. W rezultacie okazuje się bowiem, że dla obcych nie ma to żadnego znaczenia – błahe są sprawy innych. Najistotniejsze, że dla nich wszystko toczy się dalej. Człowiek po prostu nie umie lub nie chce kojarzyć przemian świata ze swoją własną osobą, – bo to zawsze dotyczy innych, a nie mnie .



Ważny jest także język. Często dla innych (zwłaszcza ludzi obcego pochodzenia i narodowości) język, jakim posługuje się w tym przypadku emigrant, staje się językiem nieznanym . U Norwida owa nieznajomość języka u odbiorcw wynika z kryzysu kultury salonowej i utraty zwyczajw. Świat, w ktrym żył poeta był gnuśny, opieszały, a cywilizacja przeżywała kryzys. Norwid upadek skojarzył z kryzysem świata arystokracji. Podkreślają to puste formuły salonowych dyskusji.

Norwid opisuje w swym dziele sytuację, ktra zaistniała, jednak nie posiada zakończenia. Postać otrzymała list, ktry zbanalizowano i odłożono na płkę, między inne błahostki. Być może jednolitość nastroju utworu przyczynia się do tego, że wydaje się on pozbawiony patosu? Wynika to rwnież z tego, że poeta wykorzystał w swoim wierszu liczne elementy kolokwialne. Potoczność dotyczy przemilczania niektrych kwestii i połączenia rżnych tekstw. Właśnie za pośrednictwem tych potocznych rozmw, choć w ramach etykiety spotkania towarzyskiego, poeta przelał na papier trzy miniaturowe scenki, trzy rodzaje zachowań, ktre rżnią się tym, że pochodzą od rżnych osb.

Poeta z dużą rozwagą stosuje przemilczenia i wielokropki:

Ktoś nadchodzi! – to Baron – jakże? cenne zdrowie…

Używa liczne zwroty potoczne, takie jak na przykład: siądzie , cż nowego .. Wśrd elementw kolokwialnych w Ostatnim - despotyzmie znalazły się także teksty zaczerpnięte z druku, z nagłwkw prasowych: Upadły szarańcze w Grecji , Na Cyprze brzeg się w otchłanie usunął . Przez kolokwializmy wykreowany został portret mwiących w wierszu.

W utworze uderza obfitość znakw przestankowych – myślnikw, przecinkw, znakw zapytania, wielokropkw – Depesza ta… co? mwi… może pomarańczę?... . Oddają one całą gamę uczuć, jakie towarzyszą czytaniu tego dzieła. Niebagatelną rolę pełni tutaj także intonacja. Przeczytanie wiersza w zgodzie z interpunkcją nadaje znaczenia. Choć schemat rozmw jest właściwie jednakowy, daje się zauważyć, że wszystkie polegają na zbagatelizowaniu informacji - depeszy.

Podmiot liryczny ujawnia się dopiero w ostatniej strofie, pokazując jednocześnie swoje stanowisko – ironizuje, nie zmieniając jednak atmosfery rozmw salonowych.

Utwr Norwida warto odczytać w kontekście historycznym. Tytuł Ostatni – despotyzm odnosi się zapewne do ważnego dla Polski wydarzenia, jakim było obalenie rządw Romualda Traugutta. Dlatego też można przypuszczać, że osoba, do ktrej kierowane są pytania jest Polakiem. Przekazywane jest w ten sposb pewne doświadczenie emigracyjne. Ponadto upadek państwa, w tym przypadku także formy sprawowania władzy, jest jednocześnie upadkiem nadziei. Oczywiście nadziei dla tych, ktrzy liczyli na pozytywne rozwiązanie problemw i lepsze życie.

Polakiem jest rwnież bohater liryczny tekstu Stanisława Barańczaka pt. Garden party . Na początku warto jednak zwrcić uwagę, kiedy został on napisany, bowiem odnosi się do kontekstu biograficznego poety. W czasach PRL-u był on zaangażowany w działalność opozycyjną. W 1981r. wyjechał do USA, gdzie zapewne napisał ten wiersz, choć przedruk w Polsce ukazał się dopiero w 1997r.

Barańczak w swym wierszu przedstawia tytułowe garden party – jest to opisywana sytuacja liryczna. Gospodarzami przyjęcia są Amerykanie, natomiast gościem – Polak. Z tekstu można się domyślić, że znalazł się na obczyźnie jako emigrant polityczny, zmuszony do opuszczenia kraju przez wydarzenia stanu wojennego, takie jak: demonstracje , cenzura , czy Wałęsa , (choć to nazwisko do końca nie zostało wypowiedziane).

Cytat przytoczony na samym początku doskonale ukazuje nawiązanie do twrczości Norwida, ale także wskazuje na zawartość wiersza:

Pomarańcza, jak widzę z Malty – wyśmienita! /Norwid/

Utwr dzieli się na małe scenki, gdzie w każdej bohaterem jest cudzoziemiec - Polak, zagłuszany przez głosy miejscowej ludności. Zasypują oni przybysza masą pytań, nie pozwalając mu jednocześnie na odpowiedź. Utwr przedstawia groteskowy obraz społeczeństwa amerykańskiego. Jego naczelną cechą jest głośna uprzejmość: jakże miło , cześć , co słychać , zainteresowanie wyłącznie własnymi sprawami. Okazuje się, że przeciętny Amerykanin zna Polskę wyłącznie z ekranu telewizora. Znają oni tylko najwybitniejsze postaci – w tym wypadku Lecha Wałęsę oraz papieża - czy najważniejsze (często sensacyjne) wydarzenia, takie jak antyrządowe demonstracje i strajki. Jeden z rozmwcw krytykuje nawet fragmentaryczność przekazu telewizyjnego:

czy można wierzyć

tej naszej telewizji, koszmar, prawda? .

Telewizja przekazuje także obraz, dzięki czemu obcokrajowiec zapamiętuje wygląd człowieka, a nie jego nazwisko – jak w przypadku Wałęsy – wąsy. Jak już wspomniałam Amerykanie znają Polskę (choć także inne kraje) jedynie ze srebrnego ekranu , dlatego zabawnie brzmią słowa:

znam Polskę, widziałem dwa filmy

z Papieżem - ten wasz Papież nic nie wie o świecie,

straszny konserwatysta .

Jedyne, co przeszkadza im w telewizji to reklamy. Od ich nadmiaru, aż jeży się włos na głowie.

Z wiersza Barańczaka łatwo odczytać obraz społeczeństwa, ktre zna tylko własne problemy. Mentalność ludzi wychowanych wśrd dobrobytu pokazuje kontrast z rzeczywistością, jaką zna emigrant. Świat nie jest przez niego krytykowany, lecz nie może być także w pełni zrozumiany. Ma to związek zarwno z rżnicą doświadczeń dziejowych, sposobem myślenia i odczuwania własnej roli w aktualnie przeżywanej historii, jak i specyficznymi regułami towarzysko - obyczajowych podporządkowanymi etykiecie i grzeczności.

Wiersz Barańczaka kończy się charakterystyczną mini - scenką:

Hej, wy tam, kończcie wreszcie, co to za fatalny

obyczaj - dyskutować przy winie, zakąsce

na poważne tematy .

Na przyjęciach nie wypada po prostu rozmawiać o sprawach poważnych – psuje to biesiadny, pogodny nastrj.

W utworze Barańczaka Polak nie odzywa się ani słowem, bowiem nie może dojść do głosu, wśrd tylu pytań i odpowiedzi. Pytanie: I co też się dzieje ostatnio w Polsce znaczy tyle samo, co retoryczne: Co słychać? . Nie można, więc nawiązać konkretnego dialogu. W swym dziele Barańczak stara się wskazywać na problem z rżnych jego aspektw: rżnicy kulturowej, obyczajowej czy narodowościowej, ale także językowej. Wspłcześnie to najczęściej język staje się barierą nie do pokonania.

Motto utworu Barańczaka ma charakter nawiązania intertekstualnego – są to słowa z wiersza Norwida Ostatni – despotyzm :

Pomarańcza, jak widzę, z Malty – wyśmienita!

Zabieg ten jest celowy, bowiem teksty mają wiele cech wsplnych - niejako ze sobą rozmawiają. Wiersz Norwida jest kontekstem interpretacyjnym dla wiersza Barańczak. Analizując oba wiersze od razu widać, że Barańczak pisał pod wpływem Norwida. Wskazuje na to podobna sytuacja liryczna - spotkanie towarzyskie. U Norwida przyjęcie salonowe, u Barańczaka zaś tzw. garden party – czyli przyjęcie towarzyskie pod gołym niebem , a także motyw niezwykłego gościa. Tematem obu wierszy są trudności w porozumiewaniu się ludzi. Obaj poeci wskazują na takie bariery, jak etykieta, rżnica doświadczeń historycznych uniemożliwiająca kontakt czy język. Warto jednak zwrcić uwagę na problematykę obu utworw, z ktrą wiąże się temat wypracowania. Bohaterowie tych dzieł utracili to, co było dla nich najważniejsze. Utracili Ojczyznę, dla ktrej walczyli, o ktrą dbali i pielęgnowali.

Ponadto w obu wierszach sytuacja liryczna przedstawiona jest w postaci wypowiedzi dialogowych, są to relacje rozmw ujęte w cudzysłowie, natomiast podmiot liryczny właściwie nie występuje. W obu mamy do czynienia z rymami dokładnymi żeńskimi.

Ostatni – despotyzm Cypriana Kamila Norwida, ktry bez wątpienia był pierwowzorem dla Garden party Stanisława Barańczaka przedstawia podobną sytuację. Tu rwnież temat Polski nie należy do najważniejszych. Efekt jest taki, że nie dowiadujemy się ani tego, co słychać w Polsce ani jak runął w despotyzm . Refleksje po przeczytaniu i interpretacji obu utworw są podobne: sprawa Polski dla obywateli innych narodowości, nigdy nie będzie najważniejsza. Dlatego to my powinniśmy sami zatroszczyć się o naszą Ojczyznę, bo nikt inny tego za Polakw nie uczyni.



Przykadowe prace

Analiza i interpretacja reklamy TOP SECRET

Analiza i interpretacja reklamy TOP SECRET W większości przypadkw reklamy, przerywające film, na ktry długo czekaliśmy lub szczeglnie interesujący program, bardzo nas denerwują. Jednak są wśrd nich i takie, ktre, świadomie lub nie, chcemy zobaczyć ponownie. Cechują...

Prawo własności w ujęciu prawnym iu ekonomicznym.

Prawo własności w ujęciu prawnym iu ekonomicznym. Pojęcie własności jest wieloznaczne i nie może być jednoznacznie interpretowane , ponieważ tym pojęciem posługują się rżne dyscypliny . Przykładowo można wskazać na znaczenia tej nazwy w...

Co demotywuje mnie w pracy?

Co demotywuje mnie w pracy? Zarwno w życiu osobistym, jak i w pracy zawodowej ważnym czynnikiem działania człowieka jest motywacja i demotywacja. Zjawisko demotywacji można dopiero zrozumieć, jak zrozumie się mechanizm działania motywacji. Więc co oznaczają oba te pojęcia? ...

Aleksander Fredro - życie i twrczość.

Aleksander Fredro - życie i twrczość. Fredro Aleksander (1793-1876), polski komediopisarz, pamiętnikarz i poeta. Wykształcenie domowe w ziemiańskim dworze. 1809 wstąpił do armii Księstwa Warszawskiego, brał udział w wojnie z Rosją 1812 (wojny napoleońskie), zbieg&...

Motywy literackie

Motywy literackie WAŻNIEJSZE MOTYWY LITERACKIE ARKADIA Biblia Ogrd Eden jako miejsce pobytu pierwszych ludzi, kraina żyzna z pięknymi drzewami, obcowanie z Bogiem. Dante "Boska Komedia" Umieszczony na poszczeglnych planetach, szczęśliwi ludzie, istotą jest p...

Podstawy przedsiębiorczości

Podstawy przedsiębiorczości 1.Rodzaje działalności jednostek organizacyjnych. -działalność gospodarcza polegająca na produkcji wyrobw lub usług oraz handlu.Prowadzą ją jednostki organizacyjne zwane przedsiębiorstwami -działalność oświatowa i socjalno...

Znaczenie kwasw organicznych w owocach i warzywach oraz metody oznaczeń.

Znaczenie kwasw organicznych w owocach i warzywach oraz metody oznaczeń. W produktach roślinnych, a zwłaszcza w owocach, występują głwnie hydroksykwasy, ktre oprcz kwśności wykazują pewien właściwy im przyjemny posmak, a także obniżają wartość p...

Skrzywdzone dziecko w literaturze pozytywizmu i wspłczesności. Przedstaw i porwnaj na wybranych przykładach.

Skrzywdzone dziecko w literaturze pozytywizmu i wspłczesności. Przedstaw i porwnaj na wybranych przykładach. Słownik symboli Władysława Kopalińskiego podaje, że dziecko jest symbolem początku, niewinności, niewiedzy. Jest ono niezwykle ważne dla Boga, ktry kocha najm ...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry