• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Okres st...

Nawigacja

Okres stalinowski w Polsce



Okres stalinowski w Polsce




System Stalinowski to forma dyktatury komunistycznej zapoczątkowana ok. 1929roku w ZSRR przez jednego z rządzących Rosją, od ktrego wzięło się słowo stalinizm Jzefa Stalina. Jego prawdziwe imię brzmi Losif Wissarionowicz Dżugaszwili z pochodzenia Gruzin, urodzony w 1879roku a zmarły w 1953 roku.

Stalinizm zwany też kultem jednostki po II Wojnie Światowej został rozszerzony na związane z ZSRR państwa europejskie i azjatyckie, w tym także na Polskę. System ten dominował w Polsce szczeglnie w latach 1944-1954.

Za początek stalinizmu w Polsce można, uznać powstanie 21 maja 1944 roku w Moskwie pod bezpośrednim nadzorem Stalina, Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego (PKWN) i ogłoszenie tzw., Manifestu PKWN. Wzywał on do walki z okupantem, do zemsty nad Niemcami, podkreślał rolę Armii Czerwonej, wyzwalającej kraj wraz z Armią Polską. Nie znalazło się tam, ani jedno słowo o przyszłej niepodległości Polski. Jednak do końca działań wojennych najwyższą władzę na ziemiach polskich przejmował Naczelny Wdz Wojsk Radzieckich, Jzef Stalin. PKWN przystąpiło do udzielenia wszelkiej pomocy Armii Czerwonej, mimo że rząd RP w Londynie uznał manifest za godzący w niepodległość Polski. Jednym z posunięć PKWN było przeprowadzenie reformy rolnej przez przymusową i nieodpłatną parcelację majątkw. Za utrudnianie lub prbę udaremnienia realizacji reformy groziła kara śmierci. Parcelacja przeprowadzona siłą oznaczała zniszczenie kultury ziemiańskiej. Zgodnie z logiką komunistw wynajdowanie sztucznych wrogw umożliwiała umacnianie władzy. Wprowadzenie systemu Stalinowskiego rozpoczęto od budowy nowego aparatu państwowego w oparciu o NKWD, UB i MO. MO (Milicja Obywatelska) miała zastąpić dawna Policję Państwową, natomiast UB (Urząd Bezpieczeństwa) był nową instytucja w Polsce, wzorowaną na sowieckiej. Jej celem była likwidacja wszelkich form oporu wobec nowej władzy i kontrola politycznych postaw obywateli. Metody śledcze UB polegały na stosowaniu tortur. Najpopularniejsze z nich były: konwejer- nieustające przesłuchanie, podczas ktrego śledczy zmieniali się, a przesłuchanemu nie pozwalano zasnąć, czy bicie prętem po nogach. Tego, kto przeżył czekała głodwka. W takich warunkach ludzie przyznawali się do wszystkiego.

Posunięciem typowo propagandowym było wzmocnienie działalności Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego przez PKWN. W Lublinie uruchomiono rozgłośnię radiową, ktra podobnie jak prasa oficjalna znalazła się pod ścisłą kontrolą cenzury, kierowanej przez J. Borejszę (fanatycznego Komunistę). Kolejnym punktem wprowadzenia systemu stalinowskiego były decyzje w sprawie Polski, podjęte na konferencji w Jałcie 11 lutego 1945 roku przez Wielką Trjkę, do ktrej należeli: przywdca Wielkiej Brytanii- Winston Churchill, prezydent USA- Franklin Delano Roosevelt i ZSRR- Jzef Stalin. Zatwierdzono zabr przez ZSRR jako republiki związkowej. Władza Ludowa (komuniści będący pod wpływem ZSRR) rozpoczęli akcje zastraszania ludności. Brutalne pacyfikacje, rabunki i rozstrzeliwania stały się codziennością. W okolicach Lublina więziono ok. 8 tys.osb. Zamordowano między innymi oficerw AK.

NKWD (tajna policja rosyjska) przeprowadziła aresztowania i śledztwa przywdcw Polski Podziemnej. 21 kwietnia 1945 roku w Moskwie premier Rządu Tymczasowego- Edward Osbka-Morawski oraz Jzef Stalin, podpisali na dwadzieścia lat Układ o Przyjaźni Pomocy Wzajemnej i Wspłpracy. Wielu Polakw znalazło się w ZSRR. Najstraszniejszy los spotkał ok. 50tys.nowych zesłańcw, głwnie żołnierzy i oficerw AK oraz działaczy Polski Podziemnej, aresztowanych i wywiezionych w głąb ZSRR w chwili zajmowania Polski przez Armię Czerwona. Dołączyli oni do tysięcy Polakw umierających w radzieckich łagrach, gdzie znaleźli się jeszcze w czasie wojny. Niedożywieni, zmęczeni, przepracowani, pozbawieni dostępu do podstawowych dbr kultury, tonęli w otchłani archipelagu Gułagu.

W czerwcu 1945roku rozpoczęły się dalsze procesy dowdcw polskich sił zbrojnych między innymi Pużaka, Okulickiego i wielu innych. NKGB (Naczelny Komisariat Bezpieczeństwa Państwowego)chodziło o wymuszenie fikcyjnych zeznań, o stwierdzenie nielegalności AK. W tym celu zarzucano im fikcyjne zbrodnie, spiski, akty terroru, utrzymywanie wywiadu.

Celem komunistw stała się także walka z Kościołem. Propaganda stalinowska dowodziła, iż księża podporządkowują interesy kraju Watykanowi stojącemu na usługach imperializmu amerykańskiego co oczywiście w odniesieniu do Państwa Kościelnego było jawną bzdurą. Początkowo znając potęgę kościoła w Polsce nie odważali się na frontalny atak. Poprzestawali na wykorzystywaniu każdej okazji do skrytych uderzeń. Z czasem władze radzieckie zaczęły zaciekle zwalczać kościł i ludzi wierzących, deportując i zsyłając ich do obozw dla księży. Tym niemniej wprowadzono tylko śluby cywilne był zakaz ślubw kościelnych, zniesiono także obowiązek nauczania religii w szkołach podstawowych i średnich. Jednak w sierpniu 1949 roku wydano dekret o ochronie wolności sumienia, w ktrym zapowiedziano kary więzienia za zmuszanie do udziału w praktyce religijnej oraz udział w zbiegowiskach publicznych. Na podstawie tego dekretu można było skaza właściwie każdego praktykującego katolika. Jednym z krokw szukania kompromisu była zawarta 14 kwietnia 1950 roku umowa między Episkopatem a rządem, w ktrej- Kościołowi przyznano prawo nauczania religii w szkołach, prawo utrzymania seminariw, pracy duszpasterskiej w wojsku i zakładach karnych oraz działań opiekuńczo-dobroczynnych. W zamian Kościł był zobowiązany do nauczania wiernych poszanowania prawa i władzy państwowej, czyli potępienia podziemia, popierania polityki polskiej w kwestii Ziem Odzyskanych.

19 stycznia 1947 roku odbyły się wybory do Sejmu Ustawodawczego. Wyeliminowały one z gry politycznej prawdziwą opozycję w postaci PSL (Polskie Stronnictwo Ludowe), ktra od samego początku była niewygodna dla komunistw. Jej przywdca Stanisław Mikołajczyk zarzucał koalicji PPR,PPS,SD i SL fałszerstwo wyborcze. Już pierwszego dnia wybrano nowego prezydenta Bolesława Biureta. W nowym rządzie znaleźli się wyłącznie komuniści i ludzie im ulegli. W tym roku odbywały się procesy polityczne przeciwko organizacjom i przywdcą podziemia. Stanisław Mikołajczyk zagrożony fizyczną likwidacja, musiał opuści Polskę w październiku 1947 roku. 19 lutego 1947 roku pod dyktando komunistw powołano ustawę o małej konstytucji.

Tymczasem zaczęła się ostrzejsza walka z podziemiem, z PSL, niezależnymi socjalistami, ataki na Kościł, terroryzowanie ludności oraz ideologiczna indoktrynacja młodzieży.

W grudniu 1948 roku powstała PZPR (Polska Zjednoczona Partia Robotnicza), co było sygnałem do jednoczenia ruchu chłopskiego i środowisk rzemieślniczych. W praktyce od początku lat pięćdziesiątych mieliśmy na scenie politycznej PZPR jako siłę dominującą i dwa stronnictwa sojusznicze: ZSL i SD. W aparacie przymusu (bezpieczeństwo i wojsko) powielane były wzory wypracowane przez ZSRR. Normalnie pracowało w nim tysiące obywateli ZSRR. W listopadzie 1949 roku szefem MON (Ministerstwo Obrony Narodowej) został marszałek ZSRR i Polski- Konstanty Rokossowski. W marcu 1949 roku powstało sławne Biuro Specjalne Departamentu (MBP)Dyrektorem jego został płk. Anatol Fejgin, a zastępcą Jzef Światło. Nowe departamenty MBP zajmowały się między innymi Kościołem (XI) i samą partią (X). Wraz z ujarzmieniem politycznym społeczeństwa polskiego komuniści dokonywali ważnych przemian w życiu gospodarczym. Celem ich było podporządkowanie jednostek przez wydziedziczenie ich z resztek własności produkcyjnej, tak by pozbawione samodzielnego oparcia materialnego stały się zbiorowiskiem całkowicie uzależnionym od wszechobecnego państwa. Komuniści prowadzili bitwę o handel brutalnie niszcząc prywatny handel i rzemiosło oraz likwidując niezależność spłdzielni przy użyciu wszelkich chwytw. W 1948 roku rzucili hasło socjalistycznych przeobrażeń wsi w duchu kolektywizacji.

Komuniści wpłynęli także znacząco na kulturę. Celem ich stało się wprowadzenie realizmu socjalistycznego. Nasilały się narady i zjazdy naukowcw, twrcw, ktrym stawiano nowe warunki działalności. Organizowano liczne konkursy i festiwale na dany temat, dzięki czemu można było likwidować artystw nie poddających się presji politycznej. Powołano nowe instytucje nadzorujące kulturę. Czasopisma lansowały socrealizm jako obowiązujący kanon w literaturze i sztuce.

W szczytowym okresie stalinizmu, po złamaniu organizacji politycznych i okiełznaniu samorządności społecznej i gospodarczej, w polu bezpośredniego ataku władz komunistycznych znalazło się życie duchowe narodu polskiego. Jedną z płaszczyzn walki z tożsamością kulturalną Polakw była ofensywa antykościelna, zmierzająca do zniszczenia chrześcijaństwa polski i przekształcenie społeczeństwa w masę posłusznych i bezwolnych automatw, tak jak to się stało w ZSRR. Tym czasem władze PRL coraz bardziej integrowały w podobnym kierunku w życie naukowe, w literaturę i sztukę, w życie rodzinne oraz świadomość społeczną stosując szeroką gamę środkw administracyjnych, propagandowych i represji. W całej sferze polityki życia społecznego, gospodarczego i kulturalnego kluczowe znaczenie miała propaganda ( głwny obok terroru instrument władzy komunistycznej, przenikający nie tylko do treści informacji, ale i do języka codziennego). Podstawowym celem propagandy, ktrej komuniści nadali zupełnie nowy sens, było wytresowanie społeczeństwa w uwielbienie dla władzy, ktrą ukazywano jako spełnienie procesu dziejowego i najwyższy cel marzeń oraz nienawiści do wszystkiego, co nie pochodziło od tej władzy, bądź uniemożliwiało jej ogarnięcie całego życia ludzkiego. Osoby, ktre w tezy propagandy nie wierzyli bądź im nie ulegali miała ona straszyć siłą władzy, ktra wszystko może, wszystko wie i wszystko powiedziała.

W państwie polskim terror policyjny sankcjonowano stopniowo przez wprowadzanie nowych zasad prawnych. Ich podstawą było, zgodnie z ideologia marksistowską, barbarzyńskie rozumienie prawa jako woli klasy panującej, a w praktyce stalinowskiej-partyjnego kierownictwa. Całe prawodawstwo miało, więc na celu nie utrzymywanie porządku moralnego i względnej choćby sprawiedliwości, lecz umacnianie ustroju, czyli dyktatury komunistycznej. W ten sposb prawo polskie dostosowano do praktyki rosyjskiej, w ktrej nie liczyły się nigdy normy prawne, lecz wola panującego.



W państwie polskim 18 stycznia 1951 roku Sejm Ustawodawczy zlikwidował święto 3 Maja i niektre święta kościelne, jako dni wolne od pracy. W dniach 14-22 września 1953 roku toczył się w sądzie wojskowym proces przeciwko biskupowi kieleckiemu Czesławowi Kaczmarkowi, zaś 26 września aresztowano prymasa Stefana Waszyńskiego, a 17 listopada zorganizowano ślubowanie wierności dla PRL przez episkopat polski, pod przewodnictwem biskupa Michała Klepacza z Łodzi. Jeżeli chodzi o wymiar instytucjonalno-prawny to w 1952 roku przyjęto konstytucję wzorowaną na konstytucji radzieckiej. Na czele PZPR stanął wierny wykonawca poleceń Moskwy, a także prawdopodobnie agent NKWD, Bolesław Bierut. Dotychczas był on oficjalnie bezpartyjnym Prezydentem, mimo to przez cały czas uczestniczył w naradach przywdztwa partii. Życie całego społeczeństwa kontrolowała partia robotnicza i służby aparatu bezpieczeństwa. Walka o władzę prowadziła do eliminacji, często fizycznej, przeciwnikw. Oskarżenie o odchylenie prawicowo-nacjonalistyczne pozwoliło na wyeliminowanie z walki politycznej Władysława Gomłki przywdcy PPR (Polska Partia Robotnicza). 2 sierpnia 1951 roku został on aresztowany. 13 grudnia 1954 roku zwolniono go z więzienia (po śmierci Jzefa Stalina), zaś w sierpniu 1956 roku zwrcono legitymację partyjną. Inni działacze polityczni, zwłaszcza z okresu jednoczenia partii politycznych, mieli mniej szczęścia. Przede wszystkim lata rządw stalinowskich były naznaczone terrorem. PZPR przejęła stalinowską tezę o zaostrzającej się walce klasowej, w miarę postępw budowy socjalizmu. Prowadziło to do rozbudowy aparatu bezpieczeństwa oraz pozaprawnych metod jego działania. Donosy były wystarczającymi dowodami winy, uprawniającymi do aresztowania. Na 20 departamentw Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, osiem kierowali specjaliści radzieccy. Do początku lat 50-tych terror był skierowany na politycznych przeciwnikw. Przełom lat 40-tych i 50-tych to z kolei walka z wrogiem klasowym i fabrykowanie procesw politycznych.

Schyłek epoki stalinizmu rozpoczął się po śmierci Jzefa Stalina w marcu 1953 roku. W Polsce koniec 1953 roku pojawiły się pewne oznaki zmiany. W grudniu 1953 roku szefowie Informacji Wojskowej D Wożniesieński i A. Skulbaszewski zostali odwołani do ZSRR. W grudniu 1954 roku zlikwidowano MBP, a na jego miejsce powstało MSW i Komitet do spraw Bezpieczeństwa Publicznego.

Okres stalinizmu odcisnął się głębokim piętnem na społeczeństwie polskim. W tym mrocznym czasie rozegrało się bardzo wiele ludzkich dramatw. Skutki większości z nich są widoczne do dnia dzisiejszego, zaś duża ilość czeka dopiero na odkrycie. Dlatego też pozostaje mieć tylko nadzieję, iż nigdy więcej nie powtrzy się sytuacja gdzie wola jednej, obłąkanej ideologią jednostki prowadzi będzie do cierpień i zagłady milionw ludzkich istnień.






Przykadowe prace

Wychowanie i nauczanie w starożytnej Grecji i Rzymie

Wychowanie i nauczanie w starożytnej Grecji i Rzymie Starożytni Grecy pierwsi odkryli, że wychowanie jest procesem podobnym do budowania. Czy idzie o sprawność rąk czy ng, czy ducha, jak pod węgielnicę nienagannie zbudowany — tak opisuje gr. poeta Pindar pełnię męskic...

Relacje pomiędzy kobietami a mężczyznami i ich zmiany w ostatnich pięćdziesięciu latach w obyczajowości społeczeństwa polskiego.

Relacje pomiędzy kobietami a mężczyznami i ich zmiany w ostatnich pięćdziesięciu latach w obyczajowości społeczeństwa polskiego. W czasach, ktre znamy z historii, a ktre w Polsce skończyły się wraz z II wojną światową, obyczaj, sposb mwienia, ubieran...

Obyczajowość Polskie XVI WIEKU

Obyczajowość Polskie XVI WIEKU 1.1 WIEŚ I JEJ UROKI JAN KOCHANOWSKI Są to fraszki Czarnoleskie w ktrych poeta zawarł pochwałę spokojnego, szczęśliwego życia na wsi, gdzie zaistniały odpowiednie warunki do uprawiania twrczości poetyckiej, a czarnoleska lipa uros...

Wieża - streszczenie - Gustawa Herlinga-Grudzińskiego.

Wieża - streszczenie - Gustawa Herlinga-Grudzińskiego. Opowiadanie „Wieża” składa się z dwch planw akcji, plan pierwszy to wspłczesność narratora, zaś drugi to rekonstrukcja historii. Część pierwsza opowiada o tym jak autor przybył do Aosty...

Ochrona przeciwporażeniowa w urządzeniach elektrycznych na napięcie do 1 kV.

Ochrona przeciwporażeniowa w urządzeniach elektrycznych na napięcie do 1 kV. Ochrona przeciwporażeniowa w urządzeniach elektrycznych na napięcie do 1 kV. Działanie prądu na organizm ludzki. Prąd elektryczny przepływając przez ciało człowieka wywołuje w n...

Biografia - Aleksander Wielki

Biografia - Aleksander Wielki W mojej biografii Aleksandra Wielkiego zamierzam przedstawić go jako wielkiego przywdcę i odkrywcę nowych horyzontw, ktremu od narodzin było dane zostać wielkim człowiekiem. Jako osobę ktrej czyny były uważane za możliwe do wykonania tylko ...

Gospodarka w Krlestwie Polskim od roku 1815 do początku XIX wieku.

Gospodarka w Krlestwie Polskim od roku 1815 do początku XIX wieku. Gospodarka w Krlestwie Polskim od roku 1815 do początku XIX wieku. W chwili powstania Krlestwa Polskiego sytuację gospodarczą wyznaczał pogłębiający się długotrwały kryzys: obumieranie feudalneg...

Sztuka starożytnej Grecji.

Sztuka starożytnej Grecji. Sztuka starożytnej Grecji Encyklopedia dzieli się na następujące okresy kulturowe: 1. XI w. p.n.e. - Egejski 2. XI - VI w. p.n.e. - Archaiczny 3. V - IV w. p.n.e. - Klasyczny 4. I I I w. - Hellenistyczny ad.1 W tym okresie wykształci...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry