• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Okresy r...

Nawigacja

Okresy rozwoju człowieka. Wiek niemowlęcy.



Okresy rozwoju człowieka. Wiek niemowlęcy.


Okresy rozwoju człowieka.

Wiek niemowlęcy.





Wiekiem niemowlęcym określamy pierwszy rok życia dziecka. Wśrd 12 miesięcy, ktre składają się zatem na niemowlęctwo, wyodrębniamy pierwszy miesiąc życia jako stadium noworodka.

Noworodkiem donoszonym nazywamy dziecko, urodzone po upływie 270 dni od chwili zapłodnienia jaja. Przeciętna waga donoszonego noworodka waha się od 2800 do 3500 g. Przeciętna długość ciała wynosi ok. 50-52 cm. Proporcje ciała noworodka są odmienne od proporcji ciała człowieka dorosłego: głowa i mzg są stosunkowo duże, twarz stosunkowo mała, tułw długi, a kończyny krtkie.



Układ kostny noworodka jest w zasadniczych zarysach ukształtowany, lecz nie osiągnął jeszcze swej ostatecznej postaci. Tkanka kostna przypomina raczej chrząstkę niż kość. Kości czaszki, twardsze od innych, są ze sobą połączone włknisto-chrząstkowymi spojeniami. Na sklepieniu czaszki, w miejscu zetknięcia kości ciemieniowych i czołowych, znajduje się ciemiączko duże, tj. przestrzeń wypełniona miękką tkanką włknistą. Przestrzeń pomiędzy kośćmi ciemieniowymi a kością potyliczną, wypełnioną podobną tkanką włknistą, nazywamy ciemiączkiem małym. Obydwa ciemiączka mają duże znaczenie dla rozwoju czaszki. W miarę wzrostu czaszki szwy i ciemiączka kostnieją i zarastają. Ciemiączko małe zarasta w pierwszym kwartale życia, a duże około 15 miesiąca.

Rwnież układ krążenia, skład krwi noworodka, jego przewd pokarmowy, układ moczowy, gruczoły wydzielania wewnętrznego ulegają w ciągu pierwszych miesięcy życia licznym przekształceniom, dokonującym się pod wpływem nowego środowiska.

Okres przełomowy noworodka kończy się z chwilą, kiedy organizm jego przystosowuje się do zmienionych warunkw pobierania pokarmu, oddychania, wydalania, utrzymywania stałej temperatury ciała itp. Niemowlę, uzyskując w nowym środowisku względną samodzielność, jest nadal ściśle zależne od matki ze względu na pobieranie od niej pokarmu. Aby się utrzymać przy życiu, dziecko musi byś w tym okresie otoczone opieką i troską.



Układ mięśniowy noworodka nie jest jeszcze całkowicie rozwinięty ani pod względem budowy anatomicznej, ani sposobu funkcjonowania. Włkna mięśniowe są cienkie, a siła ich skurczu niewielka. Zaznacza się wyraźna przewaga zginaczy.

Gdy noworodek leży na plecach, głowa jego prawie zawsze jest zwrcona na bok, a kończyny ułożone są w sposb asymetryczny. Zdrowy noworodek położony na brzuszku przyciąga nżki i rączki do tułowia, sprawiając wrażenie skulonego. Głwka pozostaje zwrcona w jedną stronę. Jeśli noworodek ma kończyny stale wyprostowane, jest to objaw chorobowy, świadczący o nieprawidłowym obniżeniu napięcia mięśniowego.

Głwka posadzonego noworodka opada ku przodowi, a kręgosłup zgina się na całej przestrzeni począwszy od okolicy szyjnej aż do lędźwiowo- krzyżowej.

Stosunek noworodka do otaczającego go świata regulują przede wszystkim odruchy bezwarunkowe. Poza specyficznymi reakcjami bezwarunkowymi, ktre są odpowiedzią na określone bodźce, widzimy u noworodka reakcje ruchowe na całokształt bodźcw związanych z nowym środowiskiem. Ten drugi rodzaj aktywności ruchowej nazywamy ruchami błędnymi-są to nieskoordynowane ruchy całego ciała.

Kora mzgowa noworodka nie jest jeszcze zdolna do kierowania działalnością ośrodkw podkorowych, jednak zasadniczą rolę w jego zachowaniu odgrywa podkora.

Odruchy bezwarunkowe noworodka można podzielić na 3 zasadnicze grupy:

1. odruchy wsplne dla noworodka i człowieka dorosłego;

2. odruchy normalne dla noworodka i niemowlęcia, a patologiczne u człowieka dorosłego;

3. odruchy występujące tylko u noworodka.

Pierwsza grupa odruchw ma zasadnicze znaczenie w ontogenezie człowieka, jako głwna baza dla formowania się licznych odruchw warunkowych.

Przykłady odruchw należących do pierwszej grupy: odruch źrenicowy, odruch mrugania, krzyk, liczne odruchy bezwarunkowe związane z pobieraniem pokarmu, jak ssanie, wydzielanie śliny oraz odruchy związane z wydzielaniem moczu i kału.

Przykładem odruchw należących do drugiej grupy jest tzw. odruch Babińskiego, ktre polega na tym, że przy podrażnieniu podeszwy stopy duży palec podnosi się do gry. Odruch ten zanika w okresie niemowlęctwa. U dorosłego człowieka przy podrażnianiu podeszwy stopy wszystkie palce zginają się do dołu. Występowanie u człowieka dorosłego odruchu Babińskiego jest objawem patologicznym; odgrywa on dużą rolę w diagnostyce neurologicznej, świadczy bowiem o organicznych patologicznych zmianach w centralnym systemie nerwowym.

Przykładem trzeciej grupy odruchw jest odruch chwytny. Przy dotknięciu wewnętrznej powierzchni dłoni noworodka jakimś przedmiotem, dłoń jego zaciska się tak mocno na przedmiocie, że można dziecko podnieść za ręce do gry. Odruch ten, u noworodka bardzo wyraźny, zanika około 2 miesiąca życia. Wśrd odruchw tej grupy należy wymienić jeszcze: odruch toniczno-szyjny: gdy noworodek leży na wznak i przekręcimy mu głowę w prawo, to ręka skręci prawa wyprostuje się, a lewa skurczy; odruch Moro-zwany inaczej odruchem obejmowania: nagłe szarpniecie dziecka, silny hałas i światło wywołują u noworodka ruch wyprostny kończyn grnych i zbliżenie ich do tułowia; odruch oczno- karkowy Peipera: przy silnym świetle, działającym nagle na oko noworodka, głowa jego cofa się wstecz, oraz odruch marszu automatycznego-przy zetknięciu stp z podłożem dziecko wykonuje rytmiczne ruchy chodzenia.

W ciągu pierwszych 4 tygodni związki korowe tworzą się powoli, kora mzgowa szybko się męczy i noworodek potrzebuje dużo wypoczynku. Dlatego śpi 4/5 doby, a okresy czuwania są bardzo krtkie i łatwo przechodzą w drzemkę. Noworodek wykazuje dużą wrażliwość na ułożenie ciała, uspokaja się w czasie kołysania, huśtania, noszenia go na rękach. Na słabe i średnie bodźce dźwiękowe nie odpowiada, a na silne reaguje wstrząsem ciała. Wykazuje natomiast dużą wrażliwość na bodźce wzrokowe, ale tylko na duże, jaskrawe, świecące i poruszające się plamy.

Poza odruchami bezwarunkowymi pojawiają się u dziecka odruchy warunkowe. Szybkość wytwarzania ich zależy od dojrzałości mzgowej części analizatora. Początkowo odruchy te nie są trwałe, lecz stopniowo osiągają stadium trwałego związku czasowego. Najczęściej pojawiają się u niemowlęcia odruchy warunkowe jako reakcje negatywne, a niezależnie od nich także pozytywne. Już u dwutygodniowych dzieci stwierdzono występowanie ruchw ssania przy ułożeniu do karmienia. Pźniej warunkowy odruch ssania pojawi się na bodźce spostrzegane z odległości, na widok piersi matki lub butelki z pokarmem. Początkowo reakcje warunkowe dziecka powstają na podłożu bezwarunkowych odruchw pokarmowych, a następnie wytwarzają się na słowa dorosłego.



Rozwj fizyczny niemowlęcia.

Dziecko rodzi się wprawdzie ze stosunkowo dobrze rozwiniętymi narządami zmysłowymi, z ukształtowanym w zasadniczych zarysach aparatem kostno-mięśniowo- stawowym, z dość dobrze, pod względem swojej struktury, uformowanym układem nerwowym, jednakże jego kora mzgowa- podobnie jak aparat ruchowy i narządy zmysłowe- nie jest od razu w pełni gotowa do wykonywania skomplikowanych funkcji, ktre z czasem staną się jej udziałem. Bardzo szybkie zmiany zachodzą właśnie pod tym względem u dziecka w pierwszym roku jego życia.

Niemowlę rośnie w innym tempie niż płd. Średnio niemowlęciu przybywa na wadze w ciągu I kwartału 30 g dziennie, pźniej nieco mniej do 12 g dziennie. Dziecko po ukończeniu 1 roku życia waży przeciętnie 10,2 kg.

Przyrost wzrostu niemowlęcia wynosi średnio 10 cm w I kwartale, do 4 cm w IV kwartale. Dziecko roczne ma przeciętnie wzrost 76 cm.

W porwnaniu z człowiekiem dorosłym niemowlę ma dużą głowę, krtką szyję, duży tułw, krtkie kończyny. Rżnice w proporcjach występują też w obrębie poszczeglnych części ciała. Najwyraźniej widać to w proporcjach głowy. Czaszka niemowlęcia jest stosunkowo duża, natomiast część twarzowa mała. Uderza wysokie czoło, duże oczy, mały nosek, duże, odstające uszy, małe usta.

Już w korze mzgowej dziecka dwu i trzy miesięcznego tworzą się liczne związki czasowe, a zachowanie jego staje się coraz bardziej złożone. U dzieci w tym wieku daje się zauważyć zależność wytwarzania się odruchw warunkowych, z jednej strony, od funkcjonalnej gotowości czy też dojrzałości korowej partii analizatora, na ktry działa bodziec warunkowy, z drugiej zaś-od fizjologicznej siły bodźca warunkowego i jego stosunku do bodźca bezwarunkowego.



Rozwj ruchowy niemowlęcia oraz rozwj podstawowych form jego działalności.

1. Zmiany postawy ciała i rozwj lokomocji.

Zmiany postawy ciała wywołuje nie tylko rozwj ruchw, lecz i zachodząc zmiany w napięciu mięśniowym. Dziecko początkowo leży na plecach, a jego głwka chwieje się przy każdej zmianie pozycji. Trzymiesięczne dziecko już trzyma głwkę sztywno, a ułożone na brzuszku unosi głwkę i może ją utrzymać przez krtki czas. Nie może jeszcze unosić samego tułowia; dopiero dziecko 6-miesięczne może siedzieć i poruszać tułowiem. Z pozycji siedzącej stara się przejść do stojącej, ale dopiero dziecko 9-10 miesięczne unosi swoje ciało do pozycji pionowej.

Okres chodzenia poprzedza raczkowanie, to jest przesuwanie się ciała opartego na rączkach i nżkach przy poziomym ułożeniu tułowia. Raczkowanie jest spowodowane słabszym rozwojem kończyn dolnych, ktre nie są w stanie utrzymać ciała w pozycji stojącej. Rozwj lokomocji i postawy ciała w dużej mierze zależy od cech indywidualnych dziecka. Mimo dużych wahań indywidualnych przyjmuje się następujące normy: dziecko 10- miesięczne powinno samodzielnie siedzieć, a 18-28- miesięczne samodzielnie chodzić.

2. Rozwj manipulacji.

U małego dziecka najpierw rozwijają się ruchy głowy, a potem ruchy rąk, pozwalające na chwytanie przedmiotw i manipulowanie nimi. W dalszej kolejności kształtują się ruchy pozwalające na utrzymanie ciała w pozycji pionowej. Najbardziej wyraźnie u niemowlęcia występuje chwytanie, najpierw obydwiema rączkami, a potem każdą oddzielnie. W wieku 5-7 miesięcy dziecko chwyta przedmioty całą dłonią, nie przeciwstawiając dużego palca czterem pozostałym. W III kwartale dziecko zaczyna przeciwstawiać kciuk pozostałym palcom, a szczeglnie wskazującemu. W tym czasie chwyty się doskonalą i są coraz dokładniejsze. Dziecko zaczyna manipulować pochwyconymi przedmiotami, obracać je w rączkach, wkładać przedmioty mniejsze do większych, rzucać nimi. W IV kwartale niemowlę zaczyna posługiwać się przedmiotami w sposb specyficznie ludzki.

H. M. Halwerson w latach 1931-1937 wyrżnił cztery etapy chwytania:

1.Stadium I (4-5 miesiąc) dziecko zbliża obydwie rączki do przedmiotu, ktry widzi za pomocą staww barkowych. Towarzyszy temu słaby chwyt łokciowo-dłoniowy. Ręce niemowlęcia nie są zdolne same uchwycić przedmiot, a jeżeli wsuniemy mu przedmiot do rączki, bardzo szybko go puszcza. Jego ręce działają na zasadzie całkowitej symetrii, nie jest też w nich widoczna przewaga czynnościowa.

2.Stadium II ( 5-6 miesiąc) poruszając ramionami w stawach barkowych wyciąga ręce do przedmiotu i wyprostowuje rwnocześnie ręce w łokciach. Chwyt następuje przy użyciu palcw dłoni, z wyłączeniem kciuka. Okres ten zwany jest też chwytem dłoniowym prostym. Dziecko nie potrafi utrzymać dwch przedmiotw rwnocześnie, gdyż na widok drugiego z nich puszcza pierwsze.

3.Stadium III (7-8 miesiąc) dziecko zaczyna posługiwać się przy chwytaniu także kciukiem, potrafi rwnież utrzymać po jednym przedmiocie w każdej rączce posługuje się tzw. chwytem nożycowym, gdyż nie potrafi przeciwstawić kciuka pozostałym palcom i wykonuje jedynie ruch przywodzenia i odwodzenia kciuka w stosunku do pozostałych palcw. Okres ten jest rwnież czasem rżnicowania się prawej i lewej ręki. Od tego momentu można spostrzec, czy dziecko będzie praworęczne , czy leworęczne

4.Stadium IV (od 9 miesiąca) tzw. chwyt pęsetkowy, w ktrym kciuk przeciwstawia się pozostałym palcom. Pod koniec pierwszego roku życia niemowlę potrafi już trzymać przedmioty między kciukiem, a palcem wskazującym, co pozwala na precyzyjniejsze ruchy. Jest to też czas, w ktrym

d6b9

dziecko nabywa umiejętności wkładania przedmiotw do większych pojemnikw, rzuca nimi.

Początkiem manipulacji jest chwytanie przedmiotw w zasięgu wzroku. Dziecko 7-8-miesięczne bez większego trudu sięga po zabawki znajdujące się w pobliżu. Często wykazują się też dużą wytrwałością w osiąganiu przedmiotw leżących nieco dalej. W IV kwartale życia zdrowe niemowlęta są bardzo ruchliwe, często zmieniają pozycję ciała, a radość sprawia im każdy zdobyty przedmiot. Jest to tzw. okres manipulacji niespecyficznej. Pod koniec okresu niemowlęcego dziecko zaczyna naśladować otaczający świat, uczy się turlać piłeczkę , układać klocki itp.

3. Zabawy manipulacyjne.

Zabawa jest charakterystycznym składnikiem zachowania wszystkich normalnych, zdrowych dzieci. Ma ona duże znaczenie dla ich psychicznego rozwoju. Z punktu widzenia dziecka celem zabawy jest czysta przyjemność, bez żadnych świadomych praktycznych lub biologicznych celw.

Zabawy manipulacyjne polegają na stukaniu przedmiotem o jakąś podstawę, uderzaniu jednym przedmiotem o drugi, naciskaniu piszczących zabawek, wsłuchiwaniu się w powstałe dźwięki, dotykaniu przedmiotw.

W miarę rozwoju lokomocji-dziecko zdobywa sobie zabawki i interesujące je przedmioty coraz bardziej od niego oddalone, początkowo pełzając, a pźniej szybko ku nim raczkując.

Dopiero pod koniec okresu niemowlęcego, naśladując niektre czynności osb dorosłych, dziecko uczy się turlać piłeczkę po podłodze, wkładać klocki do większego naczynia, ustawiać jeden klocek na drugim, oraz robić pa , klaskać w rączki. Z zabaw manipulacyjnych rozwijają się pźniejsze rodzaje zabaw, przypadające na okres poniemowlęcy.



Rozwj procesw poznawczych.

1. Rozwj wrażeń i spostrzeżeń.

Noworodek niewątpliwie posiada pewną wrażliwość na światło. Jest on rwnież zdolny do krtkotrwałego zatrzymania wzroku na bodźcach świetlnych. Według niektrych autorw dziecko już w pierwszym miesiącu życia rżnie reaguje na rżne kolory. Mierzono czas w jakim dziecko wpatruje się w papiery rżnych kolorw, i stwierdzono, że najdłużej zatrzymuje wzrok na niebieskim i zielonym, nieco krcej na czerwonym, a najkrcej na żłtym.

Poszczeglni autorzy nie są zgodni co do wieku, w ktrym dzieci zdobywają umiejętność poprawnego nazywania poszczeglnych kolorw, jednak większość badaczy wiąże ten etap z okresem przedszkolnym.

Jest on bardzo intensywny w okresie niemowlęcym. Rozwj spostrzeżeń wzrokowych obserwuje się u dziecka na podstawie reakcji na twarz ludzką. Już jednomiesięczne dziecko potrafi zlokalizować kontur głowy z niewielkiej odległości; siedmiotygodniowe niemowlę potrafi przyglądać się matczynej twarzy w obrębie konturu, a gdy matka mwi do dziecka-patrzy jej w oczy.Dziecko 3-miesięczne potrafi odrżnić twarz matki w masce i bez maski, a 4-miesięczne-twarze bliskich od obcych, 7-miesięczne odrżnia wyraz mimiczny gniewu od wyrazu przyjaźni u tej samej osoby. Wiadomo rwnież, że pod koniec pierwszego roku dzieci potrafią rozrżnić wzrokowo przedmioty, z ktrymi się stykały. W czwartym kwartale zaczynają szukać oczami przedmiotw nazywanych przez dorosłego.

W tym okresie dziecko zaczyna rwnież wymawianych uprzednio sylab tworzyć pierwsze proste słowa, ktre najczęściej słyszy: ma-ma, ta-ta, ba-ba, pa-pu i wymawia je w określonym znaczeniu.

Około 4 tygodnia niemowlę staje się wrażliwe na głos ludzki, a około 6-8 tygodnia zaczyna przejawiać już reakcje mimiczne. Wtedy też uśmiecha się na dźwięk znanego głosu matki.

Odruchy warunkowe na bodźce słuchowe zaczynają się wytwarzać około 3 miesiąca życia, a więc nieco pźniej niż odruchy warunkowe na bodźce wzrokowe.

Rozwj wrażeń i spostrzeżeń słuchowych wiąże się bardzo ściśle z rozwojem mowy u dziecka.

Najnowsze badania dowodzą, że dzieci rodzą się z pewnymi uprzedzeniami oraz że spostrzegają znacznie więcej niż kiedykolwiek przypuszczano. Mają rwnież wykształcone preferencje co do zapachw, dźwiękw i widokw. Już w 12 godzin po urodzeniu przejawiają rozmaite przejawy zadowolenia na smak osłodzonej wody lub wanilii i uśmiechają się, wąchając esencję bananową. Niechętnie odnoszą się do smaku cytryny, krewetek oraz zapachu zgniłych jaj.

Ich słuch funkcjonuje jeszcze przed urodzeniem, są więc przygotowane do reagowania na pewne dźwięki natychmiast po urodzeniu. Preferują żeńskie głosy; zwracają uwagę na brzęki i trzaski; lepiej zasypiają, słysząc bicie serca. Niektre z tych preferencji słuchowych wynikają zapewne ze znajomości tych dźwiękw jeszcze z czasw życia wewnątrzmacicznego.

Widzenie jest mniej rozwinięte w momencie narodzin niż inne zmysły; w istocie dzieci rodzą się w dużym stopniu ślepe, z ostrością wzroku około 20/500. Istnieją trzy powiązane ze sobą powody tego początkowo zamazanego widzenia: słaba optyka, niewystarczająca ilość czopkw i niewystarczająca ilość neuronw. W momencie narodzin nie została jeszcze utworzona wystarczająca ich liczba. Jednakże te niedojrzałe systemy rozwijają się bardzo szybko, a w miarę ich rozwoju wzrokowe możliwości niemowlęcia stają się widoczne.

2. Rozwj mowy i myślenia.

Rozwj mowy niemowlęcia przechodzi przez kolejne etapy i jest wstępnym przygotowaniem do rozwoju mowy artykułowanej. W 2 i 3 miesiącu życia niemowlę zaczyna wydawać dźwięki artykułowane o pozytywnym zabarwieniu emocjonalnym. Jest to tak zwany okres gruchania. Gruchanie spełnia wiele funkcji, a między innymi ćwiczy aparat artykulacyjny. Około miesiąca życia dziecko zaczyna wymawiać sylaby. Do najczęściej wymawianych sylab należą: ma, la, ta, pa; potem łączy je i tworzy całe łańcuchy, nie nadając im żadnego znaczenia. Pod koniec pierwszego roku życia z wymawianych w czasie gaworzenia sylab wyłaniają się pierwsze słowa składające się z dwch takich samych sylab, np. mama, lala, oznaczające nazwy osb lub przedmiotw z otoczenia. Roczne dziecko używa sensownie około 3-5 słw.

Myślenie noworodka znajduje się w stadium inteligencji zmysłowo-ruchowej. Dziecko uczy się widzieć i słyszeć to, co je otacza. Poznaje zmysłami przedmioty, wkładając je do ust, liżąc, wąchając. Na podstawie zdobytych doświadczeń niemowlę uoglnia. Roczne dziecko potrafi przyciągnąć zabawkę za pomocą sznura, wkładać i wyjmować jeden przedmiot z drugiego. Myślenie jego nie stanowi jednak wyodrębnionego procesu, lecz jest włączone w działalność spostrzeżeniowo-ruchową.





Rozwj uczuć, kontaktw społecznych i woli.

1. Rozwj uczuć i kontaktw społecznych.

Pierwsze przejawy uczuć są u niemowlęcia związane bezpośrednio z jego potrzebami organicznymi. Owe prymitywne odczucia, wywoływane sytością lub głodem, zimnem lub ciepłem, wygodną lub niewygodną pozycją, dalekie są od pźniejszych złożonych i skomplikowanych reakcji uczuciowych o charakterze społecznym.

Dziecko uczy się reagować w sposb emocjonalny, a pźniej uczuciowy, pod wpływem zdobytych doświadczeń. Już niemowlę kilkunasto tygodniowe odpowiada uśmiechem na uśmiech, a dziecko kilkunasto miesięczne odzwierciedla wyrazem swojej twarzy mimikę dorosłego. Już w trzecim miesiącu życia potrafi uśmiechać się na widok znanej osoby, zanim zaobserwuje wyraz jej twarzy. Około czwartego miesiąca życia niemowlę cieszy się na widok matki, a na widok obcej osoby może nawet zareagować płaczem-świadczy to o dość precyzyjnym rżnicowaniu spostrzeżeń, lecz rwnież o pojawianiu się zaczątkw uczuć o charakterze społecznym.

Już niemowlę w pierwszym kwartale życia żywo reaguje na twarz ludzką, na dźwięk ludzkiego głosu, na uśmiech i pieszczotliwy ton. Syte i suche dziecko dwumiesięczne w życzliwym kontakcie z człowiekiem dorosłym łatwo staje się wesołe i ożywione. Stan ten, ktry nazywa się stanem radosnego ożywienia, jest niezwykle ważny dla całokształtu rozwoju psychicznego dziecka, a przede wszystkim dla jego obcowania społecznego z otoczeniem oraz dla rozwoju życia uczuciowego. Trudno jednoznacznie stwierdzić, że reakcja radosnego ożywienia niemowlęcia jest przejawem jego pierwszych uczuć o charakterze społecznym. Jednak wydaje się, że ta reakcja, rozwijając się i rżnicując, prowadzi do coraz bardziej złożonych społecznych form zachowania niemowlęcia.

Dziecko 7-8 miesięczne osiąga dużą sprawność rąk, potrafi wziąć przedmiot, podnieść go, rzucić. Ten sposb posługiwania się przedmiotami sprawia, że za pomocą dostępnych mu rzeczy zaczyna wspłdziałać ze starszymi. Starsi podsuwają mu przedmiot, a ono bierze i go rzuca, starsi podnoszą, podają, a ono znowu rzuca. Podczas tej zabawy między dzieckiem i starszymi nawiązuje się kontakt zwany obcowaniem przedmiotowym. Przedmioty stają się ogniwem łączącym dziecko z dorosłymi. Obserwując ruchy dorosłych dziecko zaczyna je naśladować. Pod koniec okresu niemowlęctwa dziecko zdolne jest do posługiwania się niektrymi przedmiotami w sposb typowy dla ludzi.

2. Rozwj woli.

Pierwsze przejawy woli dziecka mają charakter mało zrżnicowany. Zakres chceń niemowlęcia w zestawieniu z przejawami woli dziecka starszego i człowieka dorosłego jest bardzo wąski; jednakże bez uwzględnienia procesw woli małego dziecka trudno zrozumieć jego zachowanie.

Sfera chceń niemowlęcia w pierwszych miesiącach jego życia, podobnie jak i sfera jego uczuć, wiąże się bardzo ściśle z podnietami fizjologicznymi.

Pierwsze prymitywne akty woli można już widzieć w ruchach 4-5 miesięcznego dziecka ukierunkowanych na określony przedmiot. Niemowlę w III i IV kwartale potrafi już chwycić przedmiot pod kontrolą wzroku, a nawet pokonywać niektre przeszkody, utrudniające mu zdobycie pożądanego przedmiotu czy też wykonanie określonej czynności.

Zaczątki procesw woli są u małego dziecka tak ściśle związane z innymi procesami psychicznymi, że niezmiernie trudno jest je wyodrębnić i poddać precyzyjnemu badaniu.



Warunki niezbędne dla prawidłowego rozwoju niemowlęcia.

W okresie pierwszego roku życia, należy zapewnić dziecku odpowiednią ilość snu przeplataną z okresami czuwania:

-niemowlęta w okresie od 2 do 5 miesiąca powinny przez 16 godzin spać i 8 godzin na dobę czuwać

-od 5-9 miesiąca powinny spać 14-15 godzin, czuwać od 9 do 10 godzin

-od 10-12 miesiąca powinny spać 13-14 godzin, czuwać zaś 10-11 godzin.

Zdrowe dzieci w wieku 2-5 miesięcy powinny czuwać cztery razy po 2-2,5 godziny, spać w dzień trzy razy po 2 godziny, a w nocy 10 godzin. Niemowlęta w czwartym kwartale mogą już czuwać trzy razy po 3-4 godziny, a spać dwa razy po 1,5-2 godziny. Długość fazy REM w czasie snu wynosi 50% i spada wyraźnie w okresie wczesnego dzieciństwa do 20%.

Ogromne znaczenie ma pewna ustalona kolejność czynności. Prawidłowa kolejność jest następująca: sen, następnie karmienie , wreszcie czuwanie. Jest to o tyle ważne, że dziecko wyspane ma lepszy apetyt, a najedzone jest spokojniejsze.

W czasie czuwania trzeba zadbać o odpowiednią ilość bodźcw zewnętrznych, ktre trzeba dostosować do wieku:

-w I kwartale życia dziecko powinno mieć dostarczone przede wszystkim bodźce słuchowo-wzrokowe. Począwszy od 2 miesiąca wskazane jest zawieszać nad łżkiem pociechy kolorowe zabawki, karuzele itp., muszą być one umiejscowione w widocznym miejscu. Dobrze jest też podchodzić do malucha z zabawką w ręku, poruszając nią w zasięgu jego wzroku i mwić łagodnym, przyjaznym tonem

-w II kwartale życia należy szczeglnie zwrcić uwagę na rozwj ruchowy. Dziecku trzeba zapewnić dogodne warunki do zmiany pozycji ciała. Kontakt z przedmiotami powinien zmuszać dziecko do odruchu chwytnego. Malucha należy uczyć kojarzenia mowy ludzkiej z konkretnymi zabawkami, sytuacjami itp.

- w III kwartale dziecko musi mieć zapewnioną możliwość częstego i bezpośredniego kontaktu z przedmiotami. Powinno je trzymać, badać ich kształt , właściwości ,ustawiać rzucać itp.

-w IV kwartale dziecko powinno jak najwięcej się poruszać. Trzeba zapewnić mu odpowiednią przestrzeń (np. pokj), dostarczać rzeczy pomocniczych do oparcia przy chodzeniu i staniu, pobudzać i zachęcać do wymawiania prostych słw, zwrotw.

U dzieci zaniedbanych występuje apatia, bierność, nadmierna krzykliwość, płaczliwość. Prawidłowo wychowane i wypieszczone dziecko roczne cechuje ruchliwość, żwawość, nabycie pewnych umiejętności jak: samodzielne stanie, chodzenie z podprką, picie ze szklanki, otwieranie pudełka, układanie klockw, słuchanie i rozumienie poleceń, wymawianie pierwszych słw itd.



Od lat pięćdziesiątych XX wieku ocenia się poziom rozwoju narodzonego dziecka. Skala Agar służy do oceny takich podstawowych funkcji organizmu, jak: częstotliwość uderzenia serca, reakcja na bl. Z kolei Skala Oceny Zachowania stosowana jest do pomiaru wybranych właściwości zachowania dziecka, takich jak: fizjologiczna reakcja na stres, kontrola pobudzenia, napięcie mięśniowe, uwaga i relacje społeczne. Tego rodzaju badania pozwalają wyselekcjonować grupę dzieci, ktre będą potrzebowały specjalnej troski w następnych okresach życia. Są to dzieci grupy ryzyka, ktrym grożą opźnienia rozwojowe.



William James, czołowy amerykański psycholog przełomu wiekw, uważał, że ludzkie niemowlę jest całkowicie bezradnym i zagubionym organizmem. Po doświadczeniu spokoju życia w macicy, niemowlę zostaje zaatakowane ze wszystkich stron przez nagły wybuch stymulacji-świat staje się jednym wielkim rozkwitającym hałaśliwym chaosem . W 1928 r. John Watson, twrca behawioryzmu, opisał ludzkie niemowlę jako żywy, wijący się kawałek mięsa, zdolny do wykonania kilku prostych reakcji .

Niemniej jednak, jakbyśmy nie określili tej małej, żywej istotki, jest pewne, że potrzebuje ona ciepła i miłości swych rodzicw, aby mogła wykształcić w sobie tak bardzo ważne poczucie bezpieczeństwa, od ktrego zależy jej dalszy rozwj.





Bibliografia:

1. Maria Żebrowska Psychologia rozwojowa dzieci i młodzieży

2. Zygmunt Putkiewicz, Barbara Dobrowolska, Teresa Kukołowicz Podstawy psychologii, pedagogiki i socjologii

3. www. urwis.pl

4. Ann Birch, Tony Malim Psychologia rozwojowa w zarysie. Od niemowlęctwa do dorosłości

5. Jan Strelau Psychologia. Podstawy psychologii. Tom I

6. Philip Zimbardo Psychologia i życie





Przykadowe prace

Czasownik-sprawdzin dla klas 5

Czasownik-sprawdzin dla klas 5 1. W podanych zdaniach podkreśl czasowniki, określ ich liczbę, osobę, rodzaj, czas, tryb. a) Mama kupiła prezent synowi, ktry ma urodziny. b) Cieszę się, że jadę na wakacje. c) Idź do domu i posprzątaj. d) Czy miałby...

Drogi do odzyskania niepodległości przez Polskę 1901-1921

Drogi do odzyskania niepodległości przez Polskę 1901-1921 Kiedy Polska straciła niepodełgłość w 1795r. Polacy nie chcieli się z tym pogodzić. Niestety wszystkie prby jej odzyskania nie powodziły się (powst. Listopadowe 1831, powst. Styczniowe 1863). Pod koniec XIX ...

Charakterystyka porwnawcza Cześnika i Rejenta

Charakterystyka porwnawcza Cześnika i Rejenta "Jeden ogień, drugi woda, chcąc pogodzić czasu szkoda". Cześnik Raptusiewicz oraz Rejent Milczek są głwnymi bohaterami dramatu Aleksandra Fredry pt. "Zemsta". Obydwoje bardzo się rżnią, zarwno charakterem, jak i wygl...

Barok- charakterystyka epoki

Barok- charakterystyka epoki Harmonia sprzeczności Ogromny wpływ na kulturę XVI i XVII wieku wywarła kontrreformacja- działania Kościoła zmierzającego do odzyskania dawnego wpływu we wszystkich dziedzinach życia. W 1563 roku zakończył obrady trwający a&#...

OBWE w stosunku do agresji.

OBWE w stosunku do agresji. AGRESJA Agresja (łac. aggressio – napaść, natarcie) – w prawie międzynarodowym jest to określenie zbrojnej napaści (najazdu, ataku) jednego lub kilku państw na inne. Państwo, ktre pierwsze dokonało aktu agresji na inne określa się ...

Bogactwo postaci w komedii Moliera.

Bogactwo postaci w komedii Moliera. Molier w swoich utworach przedstawił obraz XVII-wiecznej Francji, obraz uderzający plastycznością i życiem. Do postaci najmniej spotykanych w teatrze Moliera należy wieśniak naiwny i sprytny. Mieszczanie w komedii molierowskiej są liczni i rżnorodn...

Odwołując się do bajek udowodnij słuszność stwierdzenia: "Słowo mocniej bije niż najtęższe kije".

Odwołując się do bajek udowodnij słuszność stwierdzenia: "Słowo mocniej bije niż najtęższe kije". Bajka jest gatunkiem literackim powstałym w drugiej połowie XVIII wieku, czyli w epoce polskiej literatury zwanej oświeceniem. w gatunek epicki ze wzglę...

Turystyka sentymentalna w rejonie wschodnim lww wilno park europy cmentarz orląt lwowskich

Turystyka sentymentalna w rejonie wschodnim lww wilno park europy cmentarz orląt lwowskich Turystyka sentymentalna w rejonie wschodnim Wilno, stolica Litwy. Nierozerwalnie związanych jest z Wilnem wiele wybitnych postaci, ktre przywykliśmy uważać za rodakw, by wspomnieć Mickiewicza...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry