• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Pan Tade...

Nawigacja

Pan Tadeusz



Pan Tadeusz


Większość z nas - usłyszawszy o tym, że powstaje ekranizacja "Pana Tadeusza" - zapewne nie mogła sobie wyobrazić, jak to będzie wyglądało. Bo jakże to - film, w ktrym wszyscy mwią wierszem? Film z inwokacją - "Litwo, ojczyzno moja..." - na początku? Sfilmować takie dzieło jak "Pan Tadeusz" to rzecz niewątpliwie trudna. Przecież jest to książka, ktrą czytał niemal każdy Polak, a jeśli nie, to przynajmniej orientuje się co do jej treści. Kiedy więc idzie on na film, prawdopodobnie spodziewa się, że będzie on wierny książce. Ma też już pewne własne wyobrażenia o miejscach, w ktrych toczy się akcja, o bohaterach - ich wyglądzie, charakterze. Reżyser musi więc mieć świadomość, iż widz będzie wymagający. Dotyczy to rwnież problemw poruszonych w dziele literackim. "Pan Tadeusz" to prba utrwalenia przez poetę - piszącego swj utwr na emigracji - obrazu kraju pogodnych lat dzieciństwa, czego wyrazem są bogate opisy przyrody i obyczajw staropolskich, jak i pewna "historia szlachecka", czyli opowieść. Reżyser musi więc liczyć się i z tym, że widz, obejrzawszy film, stwierdzi, że za mało było - na przykład - akcji, lub że - według niego - Księdza Robaka powinien grać ktoś inny.

Wydaje mi się, że Andrzejowi Wajdzie udała się adaptacja najbardziej znanej polskiej książki. Umiał stworzyć dzieło, ktre nie jest zbyt dokładnym przekładem treści utworu literackiego na język filmu, ale zachowało ten specyficzny klimat. Ponadto potrafił sprawić to, że mowa wierszem nie jest postrzegana jako coś nienaturalnego.

Wbrew oczekiwaniom, pierwsze co widzimy, to nie Soplicowo, lecz salonik w Paryżu i samego Mickiewicza, czytającego grupce emigrantw swoje dzieło, wypowiadającego najpierw słowa zawarte w Epilogu:

"O tym-że dumać na paryskim bruku..."

Potem dopiero z szarego i smutnego Paryża przenosimy się na Litwę i podziwiamy jej wspaniałe krajobrazy, jesteśmy świadkami powrotu młodego Tadeusza do Soplicowa.

Trzeba przyznać, że A. Wajda umie dobrze obsadzić role. W "Panu Tadeuszu" zobaczymy plejadę polskich gwiazd: Daniela Olbrychskiego (Gerwazy), Andrzeja Seweryna (Sędzia Soplica), Grażynę Szapołowską (Telimena), Marka Kondrata (Hrabia) i wielu innych. Kontrowersje wzbudzało z początku powierzenie roli Jacka Soplicy Bogusławowi Lindzie, ktry kojarzy się głwnie z postaciami brutali, "macho", granymi przez niego we wcześniejszych filmach. Jednak - moim zdaniem - Linda role Soplicy zagrał całkiem dobrze. Śmiało można też stwierdzić, że rola Telimeny - podstarzałej, ale wciąż powabnej kokietki - jest stworzona dla G. Szapołowskiej. Szczeglnie jednak podobał mi się Sędzia, ktry w dziele Mickiewicza "chowa się" w cieniu innych, bardziej wyrazistych bohaterw, za to w filmie wysuwa się na pierwszy plan i zyskuje ogromną sympatię widzw jako postać szlachetna, pogodna i z poczuciem humoru. Świetnie spisali się rwnież młodzi aktorzy: Michał Żebrowski (Tadeusz) i pełna wdzięku debiutantka Alicja Bachleda-Curuś (Zosia).

Film "Pan Tadeusz" to rwnież piękne obrazy przyrody, dokładnie odtworzone wnętrze dworku szlacheckiego i zamku, zwyczaje szlachty. Jest więc gaj, w ktrym przechadzają się bohaterowie na kształt "elizejskich cieni", zbierając grzyby, jest matecznik - nieprzebyte ostępy leśne i trzęsawiska; jest zegar wygrywający melodię "Mazurka Dąbrowskiego" i stary zegar na zamku, nakręcany przez Gerwazego. Zobaczymy też, jak parzono kawę we dworze, jak ucztowano, usłyszymy Jankiela grającego na cymbałach, ujrzymy wreszcie słynnego poloneza, jednoczącego wszystkich tańczących go bohaterw filmu.

Adaptacja filmowa zawsze będzie inna niż tekst, na podstawie ktrego została stworzona. Pytanie tylko, czy sama w sobie będzie udanym dziełem. Myślę, że "Pan Tadeusz" jest udanym filmem. Przekazuje nam to, co najistotniejsze - także i dla Mickiewicza - uświadamia nam, że do osiągnięcia wsplnego celu potrzebna jest zgoda, jedność tych, ktrym na osiągnięciu tego celu zależy. Utrwala kruchy i piękny obraz przeszłości, kraju dzieciństwa poety, jego "małej ojczyzny". Przy tym wszystkim nie jest też pozbawiony humoru. Warto to zobaczyć i przeżyć - pośmiać się, zachwycić i wzruszyć.







Na akcje poematu składają się trzy wątki: rodowy (spr Sędziego - Andrzeja Seweryna z Hrabią - Markiem Kondratem, potomkiem Horeszkw, o zamek), romansowy (miłość Tadeusza - Michała Żebrowskiego i Zosi - Alicji Bachledy - Curuś; przypadkowy romans bohatera z Telimeną - Grażyną Szapołowską) oraz polityczny (działalność księdza Robaka - Bogusława Lindy, przygotowującego na Litwie powstanie). Rozwijają się one w ścisłym zespoleniu, mają też wsplne źrdło: dawną historię Jacka Soplicy, dziś księdza Robaka. Domownik i przyjaciel Stolnika Horeszki; kiedy ten odmwił mu ręki crki, Jacek stracił sens życia. Prbował zapomnieć: ożenił się, gospodarował. Żyć jednak spokojnie nie umiał – zaczął pić, unieszczęśliwił żonę, ktra też wkrtce zmarła, zostawiając mu syna, Tadeusza...

Tak w skrcie można opisać film Andrzeja Wajdy, nakręcony na podstawie epopei Adama Mickiewicza. Opowiedziana przez poetę historia jest znakomitym w swoich realiach obrazem należącego już do przeszłości życia narodowego i domowego. Świat Soplicowa, rżny, wielobarwny, to świat dawny i miniony, a jednocześnie taki, ktry chciałoby się zachować jako dom człowieka. Mickiewicz wyidealizował wsplną ojczyznę jako wartość najważniejszą - sam zawdzięczał jej całą swoją konstytucje duchową. Forma wiersza była najprostszą i najgłębiej w rodzimej tradycji osadzoną.

Moim zdaniem, wyrazy uznania należą się też autorowi (jak i reżyserowi) scenariusza, Andrzejowi Wajdzie. Umiejętnie zarysował on fabułę i umieścił w niej jedynie najważniejsze wydarzenia. Ważną zaletą filmu są praca i ruch kamery. Dużym plusem jest to, iż kamera dokonuje umiejętnych zbliżeń pokazując detale, dzięki czemu widz może głębiej wejrzeć w przeżycia wewnętrzne bohaterw. Wojciech Kilar z niezwykłym wyczuciem dopasował ścieżkę dźwiękową do poszczeglnych scen. Niektre z nich uwydatnił, inne przyćmił. Poza tym, co istotne, dźwięki pasują do obrazw, tworzą z nimi zwartą całość. A to już prawdziwa sztuka. Nie można rwnież zapomnieć o wspaniałej, i jakże dojrzałej, grze aktorw - wcześniej wymienionych.







Przykadowe prace

Ściąga: słwka z niemieckiego (Alles Klar)

Ściąga: słwka z niemieckiego (Alles Klar) besichtigt zwiedzać Sehenswrdingkeiten rzecz godna zobaczenia erzhlt opowiada besucht odwiedzać Hauptstadt stolica verbracht spędziłem Altstadt stare miasto gefhrt prowadzić bewundert podziwiać waren byli ...

Obrona konieczna

Obrona konieczna Chociaż nigdy nie byłam w sytuacji zagrożenia życia spowodowanego przez innego człowieka i nigdy bym nie chciała w takiej być, to ten artykuł jeszcze bardziej mnie wystraszył. Wniosek jaki się nasuwa jest dość zatrważający. Osoba atakowana...

Polscy prezydenci

Polscy prezydenci Gabriel Narutowicz (1865-1922) - profesor politechniki w Zurychu; w 1922 r. wybrany na pierwszego prezydenta RP spośrd 5 kandydatw. Głosy mniejszości narodowych w dużym stopniu przyczyniły się do objęcia przez niego tego stanowiska. Zwycięstwo w wyborach spowodował...

Streszczenie - Plan wydarzeń utworu Pieśń o Rolandzie

Streszczenie - Plan wydarzeń utworu Pieśń o Rolandzie Plan wydarzeń: 1. Wybranie Rolanda na tylną straż. 2. Zauważenie pogan nadchodzących w stronę wojsk. 3. Decyzja Rolanda o samodzielnej prbie pokonania wroga. 4. Rozpoczęcie bitwy. 5. Wielka rzeź na p...

Dojrzewanie dziewczat

Dojrzewanie dziewczat Dojrzewaniem określa się fizyczną i psychiczną przemianę dziecka w osobę dorosłą. Okres dojrzewania nie jest ściśle uzależniony od wieku kalendarzowego. Rżnice w rozpoczęciu dojrzewania płciowego zależą od cech dziedzicznych, o...

Skutki wojen polskich w XVII wieku

Skutki wojen polskich w XVII wieku Skutki wojen polskich w XVII wieku Następstwa wojen polsko-szwedzkich ,polsko-rosyjskich i polsko-tureckich były do siebie podobne. Rżnice są jednak bardziej widoczne na tle politycznym niż społecznym. Wojna trzydziestoletnia zmieniła układ sił...

Investigation of the extreme male brain theory of autism, proposed by Baron-Cohen (2002).

Investigation of the extreme male brain theory of autism, proposed by Baron-Cohen (2002). The purpose of the research was to replicate the findings of study one in Baron-Cohen and Wheelright (2003) using the abbreviated version of Friendship Questionnaire to see, whether there is a difference between masculine and femini...

Meine Sommerferien

Meine Sommerferien Dieses Schuljahr war fr mich sehr lang und schwer, weil ich sehr viel Zeit fr das Lernen widmen musste. Deswegen wartete ich auf die Sommerferien ungeduldig. Am Anfang hatte ich keine Ideen wie ich die Sommerferien verbringen knnte. Natrlich wollte ich im August aufs Land fahren, aber es gab auch den ganzen J...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry