• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Pierwsza...

Nawigacja

Pierwsza republika burżuazyjna w Europie. Przyczyny powstania w Niderlandach.



Pierwsza republika burżuazyjna w Europie. Przyczyny powstania w Niderlandach.






Ustrj Niderlandw opierał się na samorządzie, ktry istniał w każdej prowincji. Organy centralne składały się z pełnomocnika krla, generalnego gubernatora, Rady Państwa i połączonego sejmu krajowego (stanw generalnych). Niderlandy, będące najbardziej rozwiniętym regionem rzemieślniczym wczesnej Europy, najgęściej zaludnione i liczące ponad 300 miast.

Niderlandy można podzielic na 3 regiony płnoc Holandie i Zelandię nastawionymi na handel, w mniejszym stopniu na przemysł, środkowy Flandrię i Brabancję silnie przemysłowo, oraz południe Luxemburg, Namur, i Artois typowo rolnicze. Centrami handlowo – bankowymi stały się przede wszystkim Amsterdam i Antwerpie.

Na początku stulecie doszło do przewrotu cen. System czynszowy panujący na wsi niderlandzkiej, doprowadził do ubożenia szlachty. Wartość realna pieniądza, ktre szlachta otrzymywała od chłopw się zmniejszała, co powodowało ich bogacenie, a ubożenie szlachty.

Doprowadzało to do rozkładu średniowiecznych stosunkw feudalnych.

W takich warunkach prądy reformacyjne trafiały na jak najbardziej podatny grunt. Luteranizm i Zwinglianizm nie zakorzenił się tak bardzo, dopiero Kalwinizm opanował wielkie obszary kraju.

Po przekazaniu Niderlandw Filipowi II, przez Karola V ten Małgorzatę z Parmy, pełniąca rolę generalnego namiestnika (1559-67) i jej doradcę, kardynała Mikołaja Granvelliego. Na czele opozycji, religijno – narodowej stali natomiast namiestnicy prowincji - Lamoral Egmont, Philippe Hoorn i Wilhelm Orański (1533-84). Filip II dążył do "hispanizacji" Niderlandw, wbrew miejscowym tradycjom religijnym i politycznym.

Do pierwszego konfliktu doszło w latach 1557-1558 gdy Filip II zażądał wyższych podatkw. Delegaci szlachty opozycyjnej udali się do regentki, żądając zaprzestania prześladowań(1566). Zawieszenie broni trwało jednak krtko, wkrtce wybuchły krwawe rozruchy(ruch obrazoburczy), Filip zdecydował się na stłumienie powstania wojskami pod wodzą ks. Alby. 22 Sierpnia 1567 wojska te wkroczyły do Brukseli. Regentka podała się do dymisji.

Pod regencją ks. Alby Rozpoczęły się kolejne lata rządw twardych i bezwzględnej polityki wobec opozycjonistw. Ścięto między innymi Egemonta i Hoorna, ktrych Rada Zaburzeń, nazwana potem Krwawa Radą skazała na śmierć, natomiast ich majątek skonfiskowano. Jedynie Wilhelmowi Orańskiemu udało się zbiec do swoich posiadłości w Niemczech.

Kolejne lata to okres ciągłych rozgrywek pomiędzy obiema stronami i narzucania przez Hiszpanie swojej polityki w Niderlandach. W 1572 r. dochodzi jednak do przełomu, gdy Wilhelm Orański wraca do kraju i wraz z poparciem hugenotw (francuskich kalwinw) ogłasza się namiestnikiem prowincji. Szala zwycięstwa zaczęła się wwczas przechylać na korzyść opozycjonistw, bowiem wielki rozgłos towarzyszył poczynaniom gezw morskich, zwłaszcza, gdy 1 kwietnia 1572. r. opanowali twierdze Briel na wyspie Boorne. Od tej daty rozpoczyna się wojna o niepodległość Niderlandw .

W lipcu 1572 roku Wilhelm zawiera ze stanami Holandii i Zelandii Układ w Dordrechcie, w ktrym stany uznały go za namiestnika kraju i przywdcę w walce z Hiszpanami, udzieliły mu rwnież pomocy finansowej. Okazało się po pewnym czasie ze rżnice pomiędzy protestancką płnocą a katolickim, uciskanym przez Hiszpanw południem są już bardzo wyraźne.

W 1573 r. odwołano Albę z Niderlandw. Jego polityka przyniosła odwrotne do zamierzonych skutki. W jego miejsce zostaje powołany hrabia de Requesens, ktrego rządy odznaczały się już większa łagodnością, chociaż wytrwał na swoim stanowisku 3 lata (aż do śmierci), prowadząc intensywna działalność pokojową i na polach bitwy, gdy zawodziły układy. Na jego dobro można zapisać zniesienie Rady Zaburzeń.

Kolejnym namiestnikiem został Don Juan d’ Austria, ktry przejął władze w okresie niezwykle trudnym, gdyż konflikt narastał coraz bardziej, a w szeregach armii hiszpańskiej zaczęło się szerzyć niezadowolenie, głwnie z faktu, iż brakowało pieniędzy zarwno na działania wojenne, ale także na żołnierski żołd. Ta sytuacja doprowadziła do ataku niepłatnych żołnierzy hiszpańskich , ktrzy wypadli z okupowanej przez siebie cytadeli na Antwerpie, dokonując rabunkw, gwałtw i mordw ludności. Wieść ta miała duży wpływ na obrady stanw generalnych, ktre zostały zmuszone do błyskawicznych decyzji.

Pacyfikacja Gandawska, 8 listopada – 1576, akcie obwieszczającym podjęcie walki z wojskami hiszpańskimi. Zarysowano w nim schemat przyszłych stosunkw, zapowiedziano powszechna amnestię i tolerancję religijną z tym, że dwch prowincjach, w Holandii i Zelandii uznano za religię oficjalna kalwinizm. Duże znaczenie miały dodatkowo rozporządzenia o wolnym handlu komunikacji pomiędzy wszystkim częściami kraju. W styczniu 1577 roku pacyfikacja została konfirmowana przez unie brukselską, na ktrej został oparty wieczny edykt , podpisany przez nowego namiestnika Don Juana d`Austria. Potwierdzał on wszystkie wcześniejsze ustalenia, a dodatkowo uznawał ks. Wilhelma namiestnikiem Holandii i Zelandii.

Don Juan jednak wkrtce złamał pokj, na co Stany Generalne południowych prowincji przywołały na pomoc Wilhelma Orańskiego. W styczniu pod Gembloux Don Juan stoczył zwycięską bitwę z Wilhelmem, nie zmieniło to jednak sytuacji. Don Juan został otruty, a jego następcą został Aleksander Farnese(1578-92)wykorzystał rosnące sprzeczności między kalwińską płnocą, a katolickim południem.

Potwierdził południowym (katolickim) prowincjom ich swobody i pozyskał je dla Hiszpanii na mocy zawartej w 1579 r. unii w Arras. W opozycji do niej zawiązała się unia w Utrechcie (1579), łącząca płnocne, protestanckie, prowincje. W ten sposb dokonał się podział Niderlandw. Filip II skazał Wilhelma Orańskiego na banicję i wezwał do zabicia go. Unia odpowiedziała w 1581 r. proklamacją niepodległości, uwalniającą się od hiszpańskiej "tyranii i bezprawia". Wilhelm zginął jednak zamordowany w Delft (1584).

Delegaci z siedmiu Zjednoczonych Prowincji obradowali w Hadze pod przewodnictwem delegatw z prowincji Holandii (stąd nazwą tą zaczęto określać rwnież całe Zjednoczone Prowincje). Po śmierci Wilhelma Orańskiego ster rządw przejmuje Jan van Oldenbarneveldt (1567-1619). Farnese zaatakował Zjednoczone Prowincje i zajął Flandrię i Brabancję.

W 1585 r., po upadku Antwerpii, Zjednoczone Prowincje otrzymały pomoc ze strony Anglii. Jednocześnie podjęły one walkę z Hiszpanami poza własnym terytorium, atakując ich (i portugalskie) faktorie oraz budując własne imperium kolonialne. Nawet Hiszpania zmuszona została niebawem do handlowania z wrogiem i finansowania w ten sposb wojny przeciw sobie. Holandia stawiała bardzo skuteczny opr rwnież na lądzie. Ponadto Zjednoczone Prowincje miały, w osobie Maurycego Orańskiego (1585-1625), syna Wilhelma, genialnego organizatora i wodza.

Przeprowadzony w latach 1591-98 kontratak holenderski, wspomagany przez Anglię, zmusił Hiszpanię do odwrotu. Wskutek poniesionych klęsk Filip III zawarł dwunastoletni rozejm na korzystnych dla Holendrw i Anglikw warunkach (1609).

W 1621 r. doszło do ostatecznego starcia z Hiszpanią, ktra przegrawszy musiała uznać nową republikę w pokoju haskim (1648).






Przykadowe prace

Gospodarka Holandii w ujęciu historycznym

Gospodarka Holandii w ujęciu historycznym Gospodarka kraju Wzrost gospodarki i zatrudnienie Rok 1973 jest rokiem szczeglnym dla rozwoju gospodarz holenderskiej licząc od czasu zakończenie 11 Wojny Światowej. Właściwie przed pierwszym kryzysem paliwowym, mającym miejsce w tym właś...

Analiza i interpretacja "Marności" Daniela Naborowskiego.

Analiza i interpretacja "Marności" Daniela Naborowskiego. Początek baroku przypada na koniec wieku XVI – a więc na czas niepokoju religijnego i filozoficznego, wynikającego z głębokich przemian zachodzących w Kościele katolickim. Reformacja sprzyjała powstawaniu wielu ...

Techniki organizatorskie

Techniki organizatorskie II przełom – rewolucja przemysłowa i pojawienie się maszyn włkienniczych. Praca zaczęła być zorganizowana. Pojawienie się systemu przemysłowego, praca wiązała się z poszerzaniem czynności zawodowych. Pojawiły się fabryki a co...

Skomentuj myśl Emmanuela Mouniera:

Skomentuj myśl Emmanuela Mouniera: Każda epoka literacka, a przede wszystkim filozofia dąży do ukształtowania człowieka idealnego. Według wielu założeń ukazywano człowiekowi drogę, wskazywano drogowskazy, według ktrych ma iść przez życie. Ale bardzo...

Choroby genetyczne

Choroby genetyczne Trzy procent dzieci rodzi się z wadami wrodzonymi, z tego 85% defektw jest uwarunkowanych genetycznie. Powstawanie wad jaja płodowego wiąże się ściśle z uszkodzeniem aparatu genowego chromosomw. Może dojść do tego podczas zapładniania komrki jajow...

Czy dla człowieka XXI wieku życie może być ciekawe?

Czy dla człowieka XXI wieku życie może być ciekawe? Czy dla człowieka XXI wieku życie może być ciekawe? Dzisiejszy świat stwarza nam wiele możliwości do tego by człowiek mgł żyć w nim ciekawie. Wystarczy chcieć. Wszystko zależ...

Jan Kochanowski

Jan Kochanowski Jan Kochanowski urodził się w Sycenie koło Zwolenia najprawdopodobnie w roku 1530. Po ojcu odziedziczył część wsi Czarnolas, gdzie po latach studiw i podrży oraz służby dworskiej osiadł na ostatnie, niezwykle płodno poetycko piętnastolecie swego &...

Sztuka starożytnego Egiptu.

Sztuka starożytnego Egiptu. Sztuka rozwijająca się na terenie starożytnego Egiptu od IV tysiąclecia p.n.e. Pełniła funkcję służebną w stosunku do władzy państwowej i religii. Większość przedmiotw, ktre dotarły do naszych czasw, została ...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry