• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Poję...

Nawigacja

Pojęcia z polskiego



Pojęcia z polskiego




Pamflet



Pamflet, utwór publicystyczny lub literacki, nierzadko anonimowy, zmierzający do zdemaskowania, ośmieszenia i poniżenia osoby, środowiska społecznego, instytucji. Posługuje się ekspresywną retoryką, przejaskrawieniami w sformułowaniach, elementami satyrycznymi.

Pamflet był w przeszłości zwrócony najczęściej przeciwko osobom, instytucjom społecznym i stronnictwom politycznym (np. Lukian z Samosat, Seneka, P. Aretino, J. Swift, Wolter, H. Heine, H. Mann), a także zjawiskom życia społecznego i obyczajowego, religii, twórczości artystycznej i literackiej, szczególnie w epokach gwałtownych przemian i przewrotów historycznych, jak okres rewolucji francuskiej czy obrad Sejmu Wielkiego w Polsce.

Pamflety łączą powinowactwa z filipiką, inwektywą, paszkwilem i satyrą.



Pastisz



Pastisz (z francuskiego pastiche - "utwór naśladowany"), kompilacyjne dzieło sztuki świadomie naśladujące styl jakiegoś twórcy, epoki, szkoły, ale nie mające cech fałszerstwa. W literaturze świadome naśladowanie stylu określonego pisarza, dzieła, szkoły literackiej, prądu, epoki itp.

Pastisz jest zbliżony do parodii, nie zmierza jednak do karykaturowania czy wyjaskrawiania cech pierwowzoru, ale do uwyraźnienia jego rysów charakterystycznych.

Należy do zabaw literackich o charakterze żartobliwym, ale może również spełniać pewne oczekiwania badawcze, ujawniając właściwości stylistyczne bądź służąc do zrekonstruowania uszkodzonego tekstu, np. wiersz A. Mickiewicza Wsłuchać się w szum wód głuchy... w zbiorze pastiszów K. Wyki Duchy poetów podsłuchane. Pierwsze pastisze powstały w starożytnym Rzymie, gdzie naśladowano styl rzeźby greckiej.



Persyflaż



Persyflaż (z francuskiego persiflage - "przemówienie ironiczne, kpina"), wypowiedź głównie o charakterze literackim, zawierająca pod pozorami uprzejmości i powagi kpinę lub drwinę, w formie ironicznych pochwał, komplementów itp., których rzeczywisty sens jest odwrotny niż deklarowany werbalnie. Zbliża się do pastiszu i parodii.

W szerszym sensie persyflaż oznacza subtelną ironię, zawoalowane wykpiwanie cudzego stylu bądź wszelkie ukryte szyderstwo w utworze literackim lub innej formie wypowiedzi.



ALEGORIA Alegoria to motyw zawarty w dziele literackim (przedmiot, postac, sytuacja, zdarzenie) lub zespól motywów przedstawiajacy w sposób obrazowy pewne abstrakcyjne pojecia lub idee. Motyw ów oprócz swego znaczenia jawnego, doslownego, danego bezposrednio przez sens poszczególnych wyrazów, które sie do niego odnosza, ma takze znaczenie ukryte (alegoryczne), wymagajace rozszyfrowania przez odbiorce. Znaczenie to odczytuje odbiorca dzieki znajomosci pewnych stalych zwiazków o charakterze konwencjonalnym, przekazywanych w tradycji kulturowej, religii sztuce. Znaczenie alegoryczne jest umowne i ustalone; daje sie zrozumiec tylko w jeden sposób. ANAFORA Srodek stylistyczny, który polega na powtarzaniu tego samego wyrazu lub zwrotu ANIMIZACJA ozywienie, nadanie przedmiotom martwym cech istot zywych APOSTROFA bezposredni zwrot do osoby, bóstwa, uosobionego przedmiotu

EPITET Epitet (przydawka) to wyraz pelniacy w tekscie funkcje okreslajaca wobec rzeczownika. Glówne cele epitetu to wzbogacenie wiedzy o przedmiocie, ujawnienie stosunku mówiacego do przedmiotu, wprowadzenie elementu obrazowosci; przyklady: zalosne ubiory, sen zelazny.

INWERSJA Inwersja to struktura skladniowa polegajaca na przestawieniu naturalnego szyku wyrazów w zdaniu lub czlonów skladniowych. Polega ona równiez na takim uksztaltowaniu fabuly, ze zostaje naruszona chronologia wydarzen; podane jest najpierw wydarzenie pózniejsze, mieszaja sie wydarzenia z róznych okresów zycia postaci (powiesci strumienia swiadomosci, np. J. Joyce "Ulisses").

METAFORA (PRZENOSNIA) Metafora (przenosnia) to wyrazenie w którym zestawione ze soba wyrazy ulegaja wzajemnym przeksztalceniom znaczeniowym. Jeden ze skladników znaczenia wyrazu zostaje podkreslony w tym zestawieniu przez sasiedztwo innego wyrazu o podobnym skladniku znaczeniowym. Przytlumione zostaja natomiast pozostale jednostki sensu, np. "cerkwi helmy" - zostal uwydatniony ksztalt kopuly cerkiewnej, pokrycie jej blyszczacym metalem, przynaleznosc do sfery wznioslej wyrazu "cerkiew". Podobne elementy zostaly zaakcentowane w wyrazie "helm". Pominieta zostala natomiast przynaleznosc "helmu" do militariów, cerkwi do sfery religijnej. Metafory wystepuja równiez w jezyku potocznym, np. drapacz chmur. Z metafora zwiazane sa jeszcze dwa pojecia:

- personifikacja - nadawanie przedmiotom, zjawiskom, zwierzetom, pojeciom abstrakcyjnym cech ludzkich (uosobienie);

- animizacja - nadawanie przedmiotom martwym i abstrakcyjnym cech istot zywych (uspiony las, konajacy dzien).

METAFORA (PRZENOSNIA) Metafora (przenosnia) to wyrazenie w którym zestawione ze soba wyrazy ulegaja wzajemnym przeksztalceniom znaczeniowym. Jeden ze skladników znaczenia wyrazu zostaje podkreslony w tym zestawieniu przez sasiedztwo innego wyrazu o podobnym skladniku znaczeniowym. Przytlumione zostaja natomiast pozostale jednostki sensu, np. "cerkwi helmy" - zostal uwydatniony ksztalt kopuly cerkiewnej, pokrycie jej blyszczacym metalem, przynaleznosc do sfery wznioslej wyrazu "cerkiew". Podobne elementy zostaly zaakcentowane w wyrazie "helm". Pominieta zostala natomiast przynaleznosc "helmu" do militariów, cerkwi do sfery religijnej. Metafory wystepuja równiez w jezyku potocznym, np. drapacz chmur. Z metafora zwiazane sa jeszcze dwa pojecia:

- personifikacja - nadawanie przedmiotom, zjawiskom, zwierzetom, pojeciom abstrakcyjnym cech ludzkich (uosobienie);

- animizacja - nadawanie przedmiotom martwym i abstrakcyjnym cech istot zywych (uspiony las, konajacy dzien).

PERSONIFIKACJA inaczej uosobienie. nadanie przedmiotom lub roslina cech ludzkich.

PYTANIE RETORYCZNE pytanie nie wymagajace odpowiedzi. pytanie pozorne.

UTWÓR PARENETYCZNY utwór majacy charakter pouczajacy, moralizatorski, ksztaltujacy i propagujacy wzory postepowania zwiazane z odgrywaniem okreslonych ról spolecznych. Przykladem utworu parenetycznego jest "Piesn o Rolandzie".

WIERSZ CIAGLY (STYCHICZNY) utwór liryczny, w którym wyodrebnione sa tylko wersy, nie ma podzialu na strofy. WIERSZ STROFICZNY utwór liryczny, w którym wyodrebnione sa strofy (zwrotki) WIERSZ SYLABICZNY utwór liryczny. charakteryzuje sie:1 stala liczba sylab w wersie, 2 sredniówka w wersach dluzszych niz osmiosylabowe. 3 stalym akcentem. WIERSZ WOLNY wiersz odrzucajacy reguly budowy










Przykładowe prace

Podstawy eksploatacji maszyn

Podstawy eksploatacji maszyn Użytkowanie-jest to praca sprawnej maszyny plus bieżąca kontrola jej stanu technicznego Obsługiwanie-jest to przywracanie pierwotnego stanu technicznego (obsługa i naprawa techniczna) Połączenia części: *połączenia ruchowe *połączeni...

Paprotniki kopalne

Paprotniki kopalne W dzisiejszych czasach paprotniki nie odgrywają znaczącej roli w różnych biocenozach. Jednak 300 mln lat temu, w okresie karbońskim ery paleofitycznej, były one na świecie rozpowszechnione jako ogromne formy drzewiaste i właśnie dzięki nim posiadamy bardzo potrzebny...

Przemiana człowieka, jako zasada romantycznego stylu życia.

Przemiana człowieka, jako zasada romantycznego stylu życia. Przede wszystkim należy wytłumaczyć pojęcie romantyzmu. Według podręcznika Przeszłość to dziś, wydawnictwa Stentor, jest to nurt ideowy dominujący w kulturze europejskiej pierwszej połowy XIX w. W tej...

"Nowy Ład" w USA - dwudziestolecie wojenne

"Nowy Ład" w USA - dwudziestolecie wojenne NOWY ŁAD FRANKLINA D. ROOSEVELTA *Nowy prezydent występuje naprzeciw kryzysowi Dnia 4 marca 1933 roku na prezydenta Stanów Zjednoczonych Ameryki po raz pierwszy wybrano Franklina Delano Roosevelta. Tego samego dnia wygłosił on swoje pierwsze przemów...

Wojna 30-letnia

Wojna 30-letnia Wojna 30-letnia W rzeszy niemieckiej tendencje ośrodkowe – reprezentowane przez władców licznych państw i państewek, przeciwstawne dążeniom dynastii Habsburgów do zjednoczenia Niemiec pod swą władza zbiegły się z podziałami wyznaniowymi. W czechach ...

Porównaj bohaterów greckich z cierpiącym Hiobem i Abrahamem. Jaki był stosunek do ciepienia starożytnych Greków, a jaki Hebrajczyków? Czy konflikt tragiczny jest mozliwy w świecie

Porównaj bohaterów greckich z cierpiącym Hiobem i Abrahamem. Jaki był stosunek do ciepienia starożytnych Greków, a jaki Hebrajczyków? Czy konflikt tragiczny jest mozliwy w świecie rzadząnym przez sprawiedliwego Boga? Zadnie z ksiązki pt."P Każdy człowiek pragnie być szczę&#...

Znaczenie II Wojny Światowej dla historii i rozwoju transportu, historia transportu w powojennym świecie.

Znaczenie II Wojny Światowej dla historii i rozwoju transportu, historia transportu w powojennym świecie. Druga wojna światowa stanowiła przełom w rozwoju techniki i gospodarki. Był to końcowy akord epoki, rozpoczętej u schyłku XIX wieku, a zaznaczonej w transporcie postęp...

Tolerancja

Tolerancja Słowo tolerancja jest teraz bardzo popularne, lecz czy wiemy, co tak naprawdę oznacza? Termin ten wg Encyklopedii PWN i Słownika Języka Polskiego jest to uznawanie prawa innych ludzi do posiadania poglądów, gustów, wierzeń, upodobań itp., różniących się...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoła streszczenie notatka ściąga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura książka

Prawa

Do g?ry