• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Poję...

Nawigacja

Pojęcia z polskiego



Pojęcia z polskiego




Pamflet



Pamflet, utwór publicystyczny lub literacki, nierzadko anonimowy, zmierzający do zdemaskowania, ośmieszenia i poniżenia osoby, środowiska społecznego, instytucji. Posługuje się ekspresywną retoryką, przejaskrawieniami w sformułowaniach, elementami satyrycznymi.

Pamflet był w przeszłości zwrócony najczęściej przeciwko osobom, instytucjom społecznym i stronnictwom politycznym (np. Lukian z Samosat, Seneka, P. Aretino, J. Swift, Wolter, H. Heine, H. Mann), a także zjawiskom życia społecznego i obyczajowego, religii, twórczości artystycznej i literackiej, szczególnie w epokach gwałtownych przemian i przewrotów historycznych, jak okres rewolucji francuskiej czy obrad Sejmu Wielkiego w Polsce.

Pamflety łączą powinowactwa z filipiką, inwektywą, paszkwilem i satyrą.



Pastisz



Pastisz (z francuskiego pastiche - "utwór naśladowany"), kompilacyjne dzieło sztuki świadomie naśladujące styl jakiegoś twórcy, epoki, szkoły, ale nie mające cech fałszerstwa. W literaturze świadome naśladowanie stylu określonego pisarza, dzieła, szkoły literackiej, prądu, epoki itp.

Pastisz jest zbliżony do parodii, nie zmierza jednak do karykaturowania czy wyjaskrawiania cech pierwowzoru, ale do uwyraźnienia jego rysów charakterystycznych.

Należy do zabaw literackich o charakterze żartobliwym, ale może również spełniać pewne oczekiwania badawcze, ujawniając właściwości stylistyczne bądź służąc do zrekonstruowania uszkodzonego tekstu, np. wiersz A. Mickiewicza Wsłuchać się w szum wód głuchy... w zbiorze pastiszów K. Wyki Duchy poetów podsłuchane. Pierwsze pastisze powstały w starożytnym Rzymie, gdzie naśladowano styl rzeźby greckiej.



Persyflaż



Persyflaż (z francuskiego persiflage - "przemówienie ironiczne, kpina"), wypowiedź głównie o charakterze literackim, zawierająca pod pozorami uprzejmości i powagi kpinę lub drwinę, w formie ironicznych pochwał, komplementów itp., których rzeczywisty sens jest odwrotny niż deklarowany werbalnie. Zbliża się do pastiszu i parodii.

W szerszym sensie persyflaż oznacza subtelną ironię, zawoalowane wykpiwanie cudzego stylu bądź wszelkie ukryte szyderstwo w utworze literackim lub innej formie wypowiedzi.



ALEGORIA Alegoria to motyw zawarty w dziele literackim (przedmiot, postac, sytuacja, zdarzenie) lub zespól motywów przedstawiajacy w sposób obrazowy pewne abstrakcyjne pojecia lub idee. Motyw ów oprócz swego znaczenia jawnego, doslownego, danego bezposrednio przez sens poszczególnych wyrazów, które sie do niego odnosza, ma takze znaczenie ukryte (alegoryczne), wymagajace rozszyfrowania przez odbiorce. Znaczenie to odczytuje odbiorca dzieki znajomosci pewnych stalych zwiazków o charakterze konwencjonalnym, przekazywanych w tradycji kulturowej, religii sztuce. Znaczenie alegoryczne jest umowne i ustalone; daje sie zrozumiec tylko w jeden sposób. ANAFORA Srodek stylistyczny, który polega na powtarzaniu tego samego wyrazu lub zwrotu ANIMIZACJA ozywienie, nadanie przedmiotom martwym cech istot zywych APOSTROFA bezposredni zwrot do osoby, bóstwa, uosobionego przedmiotu

EPITET Epitet (przydawka) to wyraz pelniacy w tekscie funkcje okreslajaca wobec rzeczownika. Glówne cele epitetu to wzbogacenie wiedzy o przedmiocie, ujawnienie stosunku mówiacego do przedmiotu, wprowadzenie elementu obrazowosci; przyklady: zalosne ubiory, sen zelazny.

INWERSJA Inwersja to struktura skladniowa polegajaca na przestawieniu naturalnego szyku wyrazów w zdaniu lub czlonów skladniowych. Polega ona równiez na takim uksztaltowaniu fabuly, ze zostaje naruszona chronologia wydarzen; podane jest najpierw wydarzenie pózniejsze, mieszaja sie wydarzenia z róznych okresów zycia postaci (powiesci strumienia swiadomosci, np. J. Joyce "Ulisses").

METAFORA (PRZENOSNIA) Metafora (przenosnia) to wyrazenie w którym zestawione ze soba wyrazy ulegaja wzajemnym przeksztalceniom znaczeniowym. Jeden ze skladników znaczenia wyrazu zostaje podkreslony w tym zestawieniu przez sasiedztwo innego wyrazu o podobnym skladniku znaczeniowym. Przytlumione zostaja natomiast pozostale jednostki sensu, np. "cerkwi helmy" - zostal uwydatniony ksztalt kopuly cerkiewnej, pokrycie jej blyszczacym metalem, przynaleznosc do sfery wznioslej wyrazu "cerkiew". Podobne elementy zostaly zaakcentowane w wyrazie "helm". Pominieta zostala natomiast przynaleznosc "helmu" do militariów, cerkwi do sfery religijnej. Metafory wystepuja równiez w jezyku potocznym, np. drapacz chmur. Z metafora zwiazane sa jeszcze dwa pojecia:

- personifikacja - nadawanie przedmiotom, zjawiskom, zwierzetom, pojeciom abstrakcyjnym cech ludzkich (uosobienie);

- animizacja - nadawanie przedmiotom martwym i abstrakcyjnym cech istot zywych (uspiony las, konajacy dzien).

METAFORA (PRZENOSNIA) Metafora (przenosnia) to wyrazenie w którym zestawione ze soba wyrazy ulegaja wzajemnym przeksztalceniom znaczeniowym. Jeden ze skladników znaczenia wyrazu zostaje podkreslony w tym zestawieniu przez sasiedztwo innego wyrazu o podobnym skladniku znaczeniowym. Przytlumione zostaja natomiast pozostale jednostki sensu, np. "cerkwi helmy" - zostal uwydatniony ksztalt kopuly cerkiewnej, pokrycie jej blyszczacym metalem, przynaleznosc do sfery wznioslej wyrazu "cerkiew". Podobne elementy zostaly zaakcentowane w wyrazie "helm". Pominieta zostala natomiast przynaleznosc "helmu" do militariów, cerkwi do sfery religijnej. Metafory wystepuja równiez w jezyku potocznym, np. drapacz chmur. Z metafora zwiazane sa jeszcze dwa pojecia:

- personifikacja - nadawanie przedmiotom, zjawiskom, zwierzetom, pojeciom abstrakcyjnym cech ludzkich (uosobienie);

- animizacja - nadawanie przedmiotom martwym i abstrakcyjnym cech istot zywych (uspiony las, konajacy dzien).

PERSONIFIKACJA inaczej uosobienie. nadanie przedmiotom lub roslina cech ludzkich.

PYTANIE RETORYCZNE pytanie nie wymagajace odpowiedzi. pytanie pozorne.

UTWÓR PARENETYCZNY utwór majacy charakter pouczajacy, moralizatorski, ksztaltujacy i propagujacy wzory postepowania zwiazane z odgrywaniem okreslonych ról spolecznych. Przykladem utworu parenetycznego jest "Piesn o Rolandzie".

WIERSZ CIAGLY (STYCHICZNY) utwór liryczny, w którym wyodrebnione sa tylko wersy, nie ma podzialu na strofy. WIERSZ STROFICZNY utwór liryczny, w którym wyodrebnione sa strofy (zwrotki) WIERSZ SYLABICZNY utwór liryczny. charakteryzuje sie:1 stala liczba sylab w wersie, 2 sredniówka w wersach dluzszych niz osmiosylabowe. 3 stalym akcentem. WIERSZ WOLNY wiersz odrzucajacy reguly budowy










Przykładowe prace

Zasada zrównoważonego rozwoju w świetle art. 5 konstytucji i dokumentów międzynarodowych oraz postepowania i wdrażania w Polsce

Zasada zrównoważonego rozwoju w świetle art. 5 konstytucji i dokumentów międzynarodowych oraz postepowania i wdrażania w Polsce Zrownowazony rozwoj jest zasada ujeta w Konstytucji RP i traktatach Unii Europejskiej. Jego istota jest powiazanie szybkiego rozwoju gospodarczego i wzrostu jakosci zycia ludnosci z pop...

FORMY USTROJOWE PAŃSTW

FORMY USTROJOWE PAŃSTW FORMY USTROJOWE PAŃSTW STAROŻYTNYCH Pragnąć zrozumieć powyższy temat i móc go w pełni wyczerpać musimy zapoznać się z następującymi pojęciami: Pierwszym z tych pojęć jest państwo. Jest to organizacja p...

Litowce, metale, węgiel

Litowce, metale, węgiel Litowce: -pierwiastki: lit, sód, potas, rubid, cez, frans (są to pierwiastki metaliczne) Litowce są pierwiastkami aktywnymi w przyrodzie, nie występują w stanie wolnym lecz występują w związkach chemicznych: NaCl- sól kuchenna (kamienna) NaNO3- azotan V...

Sposoby rozwiązywania zadłużeń

Sposoby rozwiązywania zadłużeń SPOSOBY ROZWIĄZYWANIA ZADŁUŻEŃ Gdy państwo traci płynnośc finansową oznacza to powstanie DŁUGU PUBLICZNEGO. Państwowy dług publiczny to nominalne zadłużenie podmiotów sektora finansów publicznych, ust...

Zaburzenia łaknienia

Zaburzenia łaknienia Anoreksja, bulimia i wewnętrzny przymus nadmiernego jedzenia to schorzenia związane z zaburzeniami łaknienia. Osoby dotknięte tymi chorobami mają obsesję na punkcie własnej wagi. Towarzyszą temu stany depresyjne, poczucie wyobcowania, bezsilność, niepokó...

Leki przeciwbólowe

Leki przeciwbólowe Od niepamiętnych czasów medycyna ludowa stosowała mleczny sok wyciekający z niedojrzałych makówek jako skuteczny środek przeciwbólowy i nasenny. Zażywany w większych dawkach wywoływał sen letargiczny, a potem śmierć. W Polsce istniał niegdyś na ...

List do króla Władysława króla polski od chłopów

List do króla Władysława króla polski od chłopów D o Jaśnie Panującego Władysława króla Polski, Wielkiego Księcia Litewskiego i Żmudzi, Księcia Ruskiego, zwierzchnika Prus Królewskich, Inflant, Kurlandii, Mazowsza, Podlasia, Księcia Siewierskiego etc.etc... My lud stanu p...

Środki językowe

Środki językowe 1.Synonimy - wyrazy o podobnym znaczeniu. pieniądze - forsa, kasa, bilon, monety, kapucha.. 2. Homonimy - wyrazy o jednakowym brzmieniu, lecz o różnym znaczeniu. Zamek , służba, lód 3. Antonimy - wyrazy o przeciwnym znaczeniu. czarny - biały; proza – poezja ...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoła streszczenie notatka ¶ci±ga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksi±żka

Prawa

Do g?ry