• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: Polityka ...

Nawigacja

Polityka zewnętrzna i wewnętrzna Kazimierza Wielkiego



Polityka zewnętrzna i wewnętrzna Kazimierza Wielkiego




Władysław Łokietek pozostawił synowi państwo nie skonsolidowane wewnętrznie, zniszczone wojnami i śmiertelnie zagrożone od zewnątrz. Śląsk, Pomorze, Kujawy i Mazowsze pozostawały poza granicami Polski. Kazimierz, mając w chwili śmierci ojca 23 lata, niezwłocznie koronował się na krla i natychmiast przystąpił do rozwiązywania problemw pozostawionych mu przez ojca. Aby zrealizować cel nadrzędny, jakim było ułożenie stosunkw z wrogimi państwami i wzmocnienie pozycji międzynarodowej Polski, stosował politykę doraźnych ustępstw. Tym samym zyskiwał czas na powiększenie potencjału gospodarczego i militarnego. Zdając sobie sprawę z siły przeciwnikw, starał się przede wszystkim rozerwać sojusz krzyżacko-luksemburski. Przedłużył rozejm z Krzyżakami i rozpoczął układy z Janem Luksemburskim w sprawie uchylenia jego roszczeń do korony polskiej (1335 rok). Patronował tym rozmowom potężny monarcha węgierski, Karol Robert, sojusznik Kazimierza Wielkiego. Pierwsze rozmowy w Trenczynie nie przyniosły rezultatw. Kazimierz nie zgodził się na uznanie praw korony czeskiej do Śląska i Mazowsza w zamian za rezygnację z roszczeń do korony polskiej. W Wyszehradzie Kazimierz Wielki doprowadził do zrzeczenie się roszczeń do korony za olbrzymią, na tamte czasy, sumę 20 tysięcy kp groszy praskich. Był to niewątpliwy sukces polityki polskiej. W kilka lat pźniej, w czasie obrad sądu warszawskiego w 1339 roku Kazimierz Wielki, chcąc pozyskać poparcia Jana Luksemburskiego w swym sporze z Krzyżakami, zrzekł się swych praw do Śląska i księstwa płockiego. Traktował to jako chwilowe ustępstwo i miał plany powrcić do tej sprawy w dogodnym dla siebie momencie. Kazimierz podjął prbę rewindykacji Śląska w latach czterdziestych. Zawarł przymierze z cesarzem przeciw Luksemburgom, uwięził Karola Luksemburczyka i wdał się w wojnę o Śląsk. Jednak zbrojna prba odzyskania tej dzielnicy nie powiodła się. Pechowo dla Polski, nowym cesarzem został Karol Luksemburczyk. Ogłosił on formalny akt wcielenia Śląska do krlestwa czeskiego, potwierdzony potem w 1355 roku. W pokoju namysłowskim 1348 roku Polska wycofała się z wojny, rezygnując ze Śląska. Udało się natomiast Kazimierzowi udaremnić cesarskie plany oderwania Śląska od polskiej prowincji kościelnej. W 1351 roku Kazimierz Wielki przyłączył do Polski Mazowsze płockie, a z pozostałych ziem mazowieckich uczynił lenno korony. Cesarz Karol Luksemburczyk zrzekł się swych praw do Mazowsza w zamian za księstwo świdnicko-jaworskie, ostatnie niezależne księstwo śląskie. Zostało to ostatecznie potwierdzone układem z 1356 roku. Kazimierz Wielki nie rezygnował jednak że swych praw Śląska. Uzyskał poparcie papieża dla unieważnienia wcześniejszych, dotyczących tej dzielnicy układw. Nie zdążył już tego wykorzystać, a jego następcy zaniechali realizacji jego planw. Spr polsko-krzyżacki miał być rozsądzony przez Karola Roberta i Jana Luksemburskiego. Na zjeździe w Wyszehradzie (1335 rok) ustalono, że Kujawy i Ziemia Dobrzyńska mają być zwrcone Polsce, zaś Pomorze pozostanie przy Krzyżakach. Kazimierz, niezadowolony z wyroku grał na zwłokę i wystarał się w Rzymie o odmowę zatwierdzenia postanowień wyszehradzkich. Powołano następnie trybunał papieski, ktry w 1339 roku w Warszawie zdecydował, że Krzyżacy mają zwrcić Polsce wszystkie zagarnięte ziemie, a także zapłacić olbrzymie odszkodowanie. Krzyżacy wyroku sądu nie uznali, a krl polski nie miał dość siły, aby dochodzić swych praw zbrojnie. W 1343 roku w Kaliszu Kazimierz Wielki zawarł z Krzyżakami traktat, na mocy ktrego Kujawy i Ziemia Dobrzyńska wrciły do Polski, a Pomorze Gdańskie Polska przekazała Zakonowi jako "wieczystą jałmużnę". Kazimierz zachował formalny tytuł zwierzchności nad Pomorzem. W tych konkretnych warunkach traktat kaliski można uznać za sukces dyplomatyczny. W 1340 roku Kazimierz Wielki podjął wyprawę na Ruś. Podbj Rusi realizowany był przy pomocy Węgier, a rywalem w ekspansji na te tereny była Litwa. Sukcesy z 1340 roku okazały się nietrwałe, Kazimierz wielokrotnie wyprawiał się na Ruś, prowadząc wojny z Litwinami o zasięg wpływw. Ostatecznie do Polski przyłączono Ruś Halicką, zaś Bełz, Chełm i Ruś Włodzimierska stały się lennem Polski. W latach sześćdziesiątych do ziem lennych dołączono rwnież Podole. Akcentowano przy tym odrębność Krlestwa Rusi i wydaje się, że związek z Polską miał charakter unii. W 1350 roku Kazimierz Wielki i Ludwik Andegaweński ustalili, że Ruś miała należeć do państwa polsko-węgierskiego zgodnie z układem o sukcesji. W przypadku niezrealizowania układu z Ludwikiem, Ruś miała być wykupiona przez Węgry. Przyłączenie Rusi stwarzało na ziemiach polskich nową sytuację. Wprowadzało ono odmienny element etniczny i religijny. Zgodne wspłżycie legło u podstaw sławnej polskiej tolerancji. Kazimierz Wielki zamierzał ściślej związać z Polską Pomorze Zachodnie. W 1337 roku zawarł przymierze z księstwami pomorskimi. Swą crkę Elżbietę wydał za księcia Bogusława V słupskiego. Dla wzmocnienia swej pozycji na płnocy zawarł przymierze z Danią. Bez powodzenia prbował przywrcić zwierzchność archidiecezji gnieźnieńskiej nad biskupstwem pomorskim. Sukcesem było czasowe uzależnienie lenne od Polski Drezdenka i Santoku oraz przyłączenie Wałcza i Czaplinka (kosztem Brandenburgii). W polityce międzynarodowej Kazimierz Wielki odnosił wielkie sukcesy. Umocnił suwerenność Polski, uregulował stosunki z sąsiadami, dwukrotnie zwiększył stan posiadania terytorialnego. Wyrazem rosnącej pozycji krla Kazimierza był kongres krakowski w 1364 roku, upamiętniony słynna ucztą Wierzynka. Celem kongresu było utwierdzenie pokojowych stosunkw i politycznej rwnowagi w Europie Środkowej. Kazimierz Wielki był też gospodarzem i rwnorzędnym partnerem takich politykw, jak cesarz Karol IV Luksemburczyk, krl węgierski Ludwik Andegaweński, krl duński Waldemar, książę świdnicki i mazowiecki oraz krl Cypru, Piotr.



W polityce wewnętrznej Kazimierz Wielki rwnież wykazywał wielką aktywność. Jego przedsięwzięcia zmierzające do faktycznej integracji zjednoczonego kraju są bardzo istotne. Kraj stanowił zlepek prowincji, rżniących się od siebie odmiennymi prawami, obyczajem, interesami gospodarczymi. Brakowało funduszy i fachowcw na przeprowadzenie zmian. Kazimierz Wielki podjął reformę systemu skarbowego i administracji. Wprowadził jedną monetę dla całego krlestwa (grosz) i jednakowe obciążenie skarbowe i wojskowe. Dzięki dochodom z regaliw skarb państwowy był pełen pieniędzy. Urząd starosty zaczął odgrywać większą rolę, w porwnaniu z dawnymi urzędami dzielnicowymi. Na szczeblu centralnym Kazimierz Wielki powołał radę krlewską, ktrej skład ustalał monarcha. Wprowadził urzędy centralne, takie jak podskarbi i podkanclerz krlestwa. Zaletą krla Kazimierza była umiejętność doboru ludzi, ktrzy wraz z nim dokonywali przebudowy Polski. Spośrd najbliższych mu wspłpracownikw należy wymienić Jarosława Bogorię ze Skotnik czy Janusza Suchywilka. U jego boku karierę robili też przedstawiciele drobniejszego rycerstwa, jak Florian Mokrski czy Janko z Czarnkowa. Wśrd wspłpracownikw krla znajdowali się tak Małopolanie jak i Wielkopolanie, zawsze fachowcy, a nie pochlebcy. Zrozumienie Kazimierza dla potrzeby posiadania wykwalifikowanej kadry zaowocowało założeniem Uniwersytetu w Krakowie w 1364 roku. Uniwersytet miał posiadać, obok medycyny i sztuk wyzwolonych, aż osiem katedr prawa. Wielką zasługą Kazimierza Wielkiego była kodyfikacja i spisanie zwyczajowego prawa w Wielkopolsce i Małopolsce. Krl zdawał sobie sprawę, że na pełną unifikację było jeszcze za wcześnie. Na potrzeby miast powołał Sąd Najwyższy Prawa Niemieckiego w Krakowie (1356 roku ). Odtąd w sprawach spornych miasta nie musiały odwoływać się do Magdeburga. Procesowi integracji sprzyjało też przyjęcie koncepcji Korony Krlestwa Polskiego. Pojęcie to obejmowało rwnież ziemie, pozostające w danym momencie poza granicami państwa. Ważnym i kontrowersyjnym posunięciem krla Kazimierza były decyzje w sprawie sukcesji po nim. Krl bowiem zmarł, nie pozostawiwszy męskiego potomka. Na zjeździe w Wyszehradzie w 1338 roku Kazimierz Wielki dokonał formalnego aktu przyrzeczenia polskiego tronu Andegowenom (w przypadku nie pozostawienia potomkw męskich). Był to układ obliczony na doraźną korzyść polityczną. Kazimierz miał wwczas 28 lat, zmarła jego pierwsza żona, mgł więc liczyć na rychłe potomstwo. Gdy jego nadzieje nie spełniły się, prbował unieważnić powyższy traktat. W 1368 roku przelał prawa synowskie na swego wnuka, Kaźka słupskiego. Jednocześnie zapisał mu swoją ojcowiznę (ziemie łęczycko-sieradzką, dobrzyńską, część Kujaw i Wałcz). Tereny te nie przestawały być częścią Korony. Legat ten stwarzał możliwość połączenia Pomorza Zachodniego z Polską i utrzymania dynastii piastowskiej na tronie. Za panowania Kazimierza Wielkiego zaszły na polskich ziemiach istotne zmiany gospodarcze. Europa Zachodnia przeżywała kryzys i Polska stała się atrakcyjnym obszarem dla wczesnych przedsiębiorcw. Zasługą Kazimierza był fakt, że umiał wykorzystać sprzyjające okoliczności i patronował lub organizował rżne przedsięwzięcia gospodarcze. Sprowadzał np. fachowcw finansistw, Żydw i Włochw, Niemcw i Ormian. Napływał do Polski i kapitał i ludzie. Krl zakładał nowe miasta i wsie, modernizował stare i budował nowe zamki. Za jego panowania powstało około 70 punktw obronnych. Krytycy Kazimierza Wielkiego podkreślają fakt, że podobne rzeczy działy się rwnież w państwach ościennych i na tym tle Kazimierz nie był liderem postępu. Rozwijał się handel. Polska stała się jednym z wygodniejszych szlakw lądowych łączących Bliski Wschd z Niderlandami i Anglią. Polskie miasta zostały członkami Hanzy. Kazimierz, kosztem cudzoziemcw, popierał swoich poddanych. Gdy Wrocławianie (poddani czescy) skarżyli się, że krl nie pozwala im jeździć swobodnie do Lwowa, odpowiedział im, że zdobył Ruś dla swoich ludzi.






Przykadowe prace

Mj sąd o moralnej wartości ludzi, poznanych w dziełach Stefana Żeromskiego.

Mj sąd o moralnej wartości ludzi, poznanych w dziełach Stefana Żeromskiego. Barykowie w Przedwiośniu, Tomasz Judym w Ludziach bezdomnych, tytułowy doktor Piotr i jego ojciec, chłop w Rozdziobią nas kruki, wrony, a także Gibałowie w Zmierzchu – wszyscy ci ludzie przyję...

Dlaczego folia sama przylega do żywności - ciekawostki.

Dlaczego folia sama przylega do żywności - ciekawostki. Folia przylega do żywności z dwch powodw- jest elastyczna i po rozciągnięciu prbuje powrcić do poprzedniej formy. Jest rwnież naładowana ładunkiem statycznym ,ktry przyciąga wiele produktw. Sekret elastyczno&...

Być kobietą u progu XX wieku. Analiza tematu w oparciu o fragment "Ludzi bezdomnych" Stefana Żeromskiego. Odwołaj się do całości utworu. Zwrć uwagę na fun

Być kobietą u progu XX wieku. Analiza tematu w oparciu o fragment "Ludzi bezdomnych" Stefana Żeromskiego. Odwołaj się do całości utworu. Zwrć uwagę na funkcję charakterystyki Teci. [fragment Ludzi Bezdomnych, w ktrym Joanna opisuje życie Tekli] W przytoczonym framencie ...

Genetyka

Genetyka Genetyka to nauka o dziedziczności i zmienności organizmw, ktre są oparte na podstawowych jednostkach dziedziczności - genach. Za prekursora genetyki uważa się czeskiego zakonnika Grzegorza Mendla. Sformułował on podstawowe zasady dziedziczności, tak zwane prawa Men...

"Bajki" Ignacy Krasicki

"Bajki" Ignacy Krasicki Pojęcia i zagadnienia Bajka - gatunek literatury dydaktycznej. Jej zadaniem jest wskazywanie uniwersalnych prawd moralnych, stąd historyjka opowiedziana w utworze jest tylko ilustracją prawdy - najczęściej zawartej w końcowym morale. Bohaterami tekstu są zwierzęt...

Polakw portret własny w literaturze romantyzmu.

Polakw portret własny w literaturze romantyzmu. Literatura jest zwierciadłem, w ktrym można obejrzeć własną twarz. Nie zawsze mwi ono prawdę, czasem gloryfikuje, niekiedy zniekształca. Portret Polakw stał się tematem wielu wypowiedzi literackich epoki romantyzmu. Wizer...

Wizerunki maryjne w liryce średniowiecznej. Analiza i interpretacja "Bogurodzicy" i "Lamentu Świętokrzyskiego"

Wizerunki maryjne w liryce średniowiecznej. Analiza i interpretacja "Bogurodzicy" i "Lamentu Świętokrzyskiego" Literatura średniowiecza opierała sią w dużej mierze na kulcie świętych jednak w szczeglności na liryce maryjnej, ktrą tworzyły wszystkie...

Praca zaliczeniowa z prawa

Praca zaliczeniowa z prawa 1. Zasady odpowiedzialności wsplnikw w spłkach osobowych. Scharakteryzować z podziałem na poszczeglne spłki. Spłka jawna – każdy wsplnik odpowiada za zobowiązania spłki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry