• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Polska n...

Nawigacja

Polska na przełomie XVI i XVII wieku.



Polska na przełomie XVI i XVII wieku.


Kolejnym państwem, z ktrym potykała się Polska w pierwszej połowie XVII wieku była Turcja, a pretekstem było zawarcie przymierza Rzeczpospolitej z Mołdawią, krajem uznawanym przez Turkw za swoją strefę wpływw. Kampania 1620 roku zakończyła się klęską Polakw nad Cecorą, gdzie podczas odwrotu zginął hetman Żłkiewski. W następnym roku Turcy chcieli zakończyć wojnę zwycięstwem i podporządkowaniem sobie Polski. Rzeczpospolita nie zamierzała poddać się bez walki. Zmobilizowano 55 tysięcy żołnierzy, w tym 25 tysięcy Kozakw zaporoskich dowodzonych przez P. Konaszewicza-Sahajdacznego, zaś całością dowodził wielki hetman litewski Jan Karol Chodkiewicz. W połowie lipca 1621 roku Polacy przekroczyli Dniestr i dotarli pod Chocim, ktry był polską twierdzą graniczną. By zdążyć przed nadejściem Turkw Chodkiewicz zaczął błyskawiczne umacnianie polskich pozycji. Na przylegającym do miasta terenie zbudowano trzy obozy. Obz głwnych sił bronił bezpośrednio dostępu do twierdzy i został najsilniej ufortyfikowany, a obroną poszczeglnych odcinkw dowodzili hetman S. Lubomirski, krlewicz Władysław i Chodkiewicz. Z lewej strony znajdował się obz Kozakw, a nieco wysunięty do przodu był obz lekkiej jazdy, zwanej lisowczykami, ktrych było około 3,5 tysiąca.

2 września ze swą stutysięczną armią sułtan Osman II i rozpoczęły się krwawe walki. Chodkiewicz, stosując taktykę obrony czynnej, starał się nie dopuścić do bezpośredniego zagrożenia murw Chocimia, często odpierając ataki kontruderzeniami, ktre przynosiły wiele strat Turkom. Oddziały sułtana nie mogąc zdobyć terenu walkami na przedpolach twierdzy przeprawili się na płnocny brzeg Dniestru, lecz udało im się tylko odciąć dostawy żywności. Mimo tego i plagi chorb Polacy trwali w skutecznej obronie. Rwnież śmierć głwnodowodzącego hetmana Chodkiewicza 24 września nie załamała obrońcw. W końcu tego miesiąca walki ustały, ponieważ szeregi tureckie zostały także znacznie uszczuplone i były bardzo wyczerpane morderczymi bojami. Ostatecznie wojska Osmana II odstąpiły od murw Chocimia 9 października po zawarciu rozejmu, na mocy ktrego Polska uznała zwierzchność Turcji nad Mołdawią.

Traktat zawarty po wojnie z Turkami w 1672 roku w Buczaczu uznawał zależność Polski od Turcji i wypłacanie jej corocznej kontrybucji. Nic dziwnego zatem, że Sejm Rzeczpospolitej nie zatwierdził tej umowy, a uchwalił podatki na utworzenie silnej armii, ktra pokonałaby Turkw. Głwnodowodzący hetman wielki koronny Jan Sobieski zgromadził 40 tysięcy wojska i ruszył na Chocim, twierdzę, ktra kiedyś była w polskich rękach, a teraz stacjonowało tam 30 tysięcy Turkw. Przekroczył Dniestr w pewnej odległości od Chocimia, licząc na element zaskoczenia. 10 listopada 1673 roku pod osłoną artylerii wojska koronne zajęły pozycje naprzeciw Turkw. Wojska litewskie dowodzone przez hetmana wielkiego litewskiego M. Paca zajęły pozycje od zachodu i południa, podczas gdy Polacy od strony południowo-wschodniej.

Taktyka walki opracowana przez pźniejszego krla Polski była ryzykowna, gdyż zakładała atak po wewnętrznych liniach obrony Turkw. Jeszcze tego samego dnia piechota, tym razem ustawiona w pierwszej linii szturmowała od strony wschodniej pozycje Turkw, lecz mimo zdobycia pierwszej linii umocnień została odrzucona. Przez całą noc Sobieski nakazał ostrzeliwać artylerii umocnienia wroga, by go zmęczyć, gdyż następnego dnia od samego rana rozpoczął atak. Po niezwykle zaciętych walkach wyczerpani Turcy wpuścili Polakw za wał obronny i zaczęli odwrt w kierunku mostu, ktry umożliwiał przejście na płnocny brzeg Dniestru. Kiedy polska jazda zagroziła przeprawie zaczęła się paniczna ucieczka, ktra zamieniła się w pogrom, gdy artyleria zniszczyła most. Setki Turkw utonęło prbując przepłynąć Dniestr wpław. Zwycięstwo pod Chocimiem było w dużej mierze zasługą taktyki Sobieskiego, ktry zdyskontował ten sukces w rok pźniej, kiedy w aureoli wybawcy ojczyzny z tureckiego jarzma został wybrany na krla Polski.

Jedna z bitew między Polską a Szwecją w walce o dominację w basenie Morza Bałtyckiego. Dodatkowym czynnikiem, ktry doprowadził do tej bitwy były pretensje polskiego krla Zygmunta III Wazy do tronu szwedzkiego, objętego przez Karola IX, stryja polskiego władcy. Obaj postanowili swe pretensje rozstrzygnąć w walce. Latem 1605 roku Szwedzi zajęli Inflanty i oblegli Rygę. Krl Zygmunt III by odciążyć to miasto, wysłał pod wodzą J.K. Chodkiewicza 4 tysiące żołnierzy, w tym 3 tysiące jazdy oraz 7 dział. Krl Szwecji zmobilizował dużo większe siły, gdyż dysponował 10 tysiącami ludzi, w tym 2,5 tysiąca szwedzkiej lekkiej jazdy zwanej rajtarią oraz 11 działami. Bitwa rozegrała się 27 września 1605 roku.

Obie strony ustawiły się na przeciwległych wzgrzach. Od rana Chodkiewicz wysłał do walki oddział Tatarw, ktrzy po pewnym czasie wykonali pozorowane wycofanie, by sprowokować Szwedw do ataku. Manewr powidł się, a polski hetman mgł zastosować opracowaną przez siebie taktykę, mianowicie prawe skrzydło i centrum miało wytrzymać napr szwedzkich rajtarw i pikinierw, podczas gdy na lewym skrzydle atak polskiej husarii doprowadził do załamania szyku atakujących. Wtedy na całej długości pola walki rozpoczął się odwrt Szwedw. Karol IX prbował zorganizować jeszcze linię obrony w samej wsi Kircholm i dlatego na najbardziej mu zagrażające prawe skrzydło wojsk polskich rzucił 5 odwodowych oddziałw rajtarw. Jednak Chodkiewicz rwnież wykorzystał wojska rezerwowe i plan Szwedw się nie powidł. Co gorsza dla nich polska jazda weszła na tyły piechoty i wwczas zaczął się bezładny odwrt żołnierzy Karola IX, ktry resztki swych wojsk ewakuował drogą morską. Bitwa pod Kircholmem była triumfem taktyki hetmana Chodkiewicza nad siłą Szwedw, ktrzy stracili 6 tysięcy ludzi, przy czym wielu utonęło w czasie panicznej ucieczki, natomiast wśrd Polakw zginęło zaledwie około stu ludzi

Wyprawa wojenna podjęta w 1683 przez krla Jana III Sobieskiego na pomoc Wiedniowi oblężonemu przez Turkw. Oddziały polskie na terenie Austrii połączyły się z wojskami książąt niemiecki, a komendę nad całością objął Jan III. Podczas bitwy pod Wiedniem (12 IX) atak połączonych sił na obz turecki doprowadził do ich całkowitego rozgromienia. Rozmiary zwycięstwa dały krlowi polskiemu sławę i na krtko przywrciły Polsce pozycję w Europie.



Przykadowe prace

Recenzja – Anna Lisowska-Nieopoklczycka: 'Wielki krl'

Recenzja – Anna Lisowska-Nieopoklczycka: 'Wielki krl' Niewątpliwie Kazimierz Wielki był jednym z najwybitniejszych polskich władcw okresu średniowiecza. Niewątpliwie też za jego czasw Polska stała się silnym i niezależnym państwem. Ustabilizował on przede w...

Cierpienie siłą kształtującą charakter człowieka na podstawie Księgi Hioba.

Cierpienie siłą kształtującą charakter człowieka na podstawie Księgi Hioba. Cierpienie jest nierozerwalnie związane z ludzkim losem, dotyka każdego człowieka, nie można przed nim uciec. Cierpienie można potraktować jako środek do wzbogacenia własnej osobo...

Streszczenie - Napisz spjny tekst o tym, czego dowiedziałeś się z I aktu Zemsty, dodaj informacje o genezie utworu.

Streszczenie - Napisz spjny tekst o tym, czego dowiedziałeś się z I aktu Zemsty, dodaj informacje o genezie utworu. Pierwszy pomysł napisania Zemsty narodził się jeszcze w 1829r., kiedy to Aleksander Fredro po poślubieniu Zofii Skarbkowej (listopad 1829) otrzymał w posagu żony kluc...

Homoseksualizm -wybr czy uwarunkowanie genetyczne?Podstawowe fakty o orientacji seksulanej.

Homoseksualizm -wybr czy uwarunkowanie genetyczne?Podstawowe fakty o orientacji seksulanej. ,, Im bardziej centralną pozycję zajmuje homoseksualizm w kulturze,tym bardziej dla większości ludzi staje się niejasne,czym właściwie jest-rodzajem wrażliwości,nienormalnym zachowaniem,upodob...

Mein Zimmer- opis pokoju

Mein Zimmer- opis pokoju Mein Zimmer ist klein aber sehr gemtlich. Rechts, neben der Tr steht mein Schreibtisch. Darauf steht mein Computer und generell viele Klamotten. An dem Schreibtisch steht mein reter Stuhl und unter dem Schreibtisch ist mein Abfalleimer. Neben dem Schreibtisch, an der Wand steht mein Bett. Dahinter, an d...

Dwa ujęcia motywu pracy. Porwnaj fragmenty Nad Niemnem Elizy Orzeszkowej i Ludzi Bezdomnych Stefana Żeromskiego.

Dwa ujęcia motywu pracy. Porwnaj fragmenty Nad Niemnem Elizy Orzeszkowej i Ludzi Bezdomnych Stefana Żeromskiego. Bardzo często wykorzystywanym motywem w literaturze jest topos pracy. W swojej pracy chciałabym porwnać dwa ujęcia motywu pracy: w powieści pozytywistycznej ?Nad Niemnem?, ropaguj&...

Doktryna cesarska- Biznacjum, układ społeczny, kultura.

Doktryna cesarska- Biznacjum, układ społeczny, kultura. Doktryna cesarska- Biznacjum, układ społeczny, kultura. doktryna ogł założeń, twierdzeń, przekonań z określonej dziedziny filozofii, teologii, polityki itd., właściwy danemu myślicielowi, d...

Streczczenie - Zemsty

Streczczenie - Zemsty Cześnik ujawnia swe plany małżeńskie wobec Podstoliny. Nakazuje Papkinowi udać się do niej i powiedzieć o tym. Podstolina się zgadza. Tymczasem, Rejent naprawia mur graniczny. Cześnik wysyła ludzi, aby przerwali pracę. Wacław z Klarą spotyk...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry