• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: Polskie p...

Nawigacja

Polskie państwo podziemne w okresie wojny i okupacji - edukacja i kultura.



Polskie państwo podziemne w okresie wojny i okupacji - edukacja i kultura.




Pod datą 1 września 1939 roku Maria Dąbrowska zamieściła w swoim dzienniku zapis: O piątej rano zaczęła się wojna. Przy najcudniejszym poranku spadły na Warszawę pierwsze bomby.

Druga wojna światowa rozpoczęta napadem Niemcw na Polskę była najcięższym doświadczeniem polskiego narodu w XX wieku, brzemiennym w daleko idące i długotrwałe skutki. W środowisku kulturalnym i literackim wszystko radykalnie się zmieniło; od sposobu kształcenia, form życia literackiego, pozycji pisarzy, do zasad wydawania książek.



Na obszarze zajętym przez wojska niemieckie, władze okupacyjne przystąpiły natychmiast do niszczenia kultury polskiej i prześladowania jej twrcw. W zamyśle hitlerowcw Polacy mieli zostać zdegradowani do roli niewykwalifikowanych robotnikw. Z obszaru włączonego do Rzeszy wysiedlano więc przede wszystkim inteligencję, rozpoczęła się także fala masowych aresztowań, zsyłanie do obozw koncentracyjnych, rozstrzeliwania nauczycieli, duchownych i ludzi z wyższym wykształceniem. Publiczne używanie języka polskiego było zakazane, zamknięto wszystkie polskie szkoły, teatry kina, palono biblioteki (m. in. Uniwersytecką w Poznaniu) oraz wycofywano wydawnictwa autorw wrogich Niemcom (m.in. A. Mickiewicza, M. Konopnickiej) rabowano mienie, wzbogacając niemieckie kolekcje.

Od pierwszych tygodni okupacji Polacy organizowali konspiracyjne życie kulturalne, w celu podtrzymania tożsamości narodowej, siły oporu wobec działań wroga. Już w październiku 1939 r. powstało pierwsze czasopismo

pt. "Polska żyje". Znajomość nowych utworw była jednak ograniczona do wąskiego kręgu. Pisma i antologie literackie miały niewielki nakład. Ich wydawanie, rozpowszechnianie i czytanie wiązało się z dużym niebezpieczeństwem. Utwory publikowano przeważnie pod pseudonimami lub anonimowo.



Pojawiło się jednak środowisko młodych twrcw, debiutujących w czasie okupacji, nazwane pźniej pokoleniem Kolumbw. Najwybitniejsi przedstawiciele związani byli z tajną polonistyką Uniwersytetu Warszawskiego. Należeli do niego Krzysztof Kamil Baczyński, Tadeusz Gajcy i Tadeusz Borowski. Ważną rolę odegrało czasopismo "Sztuka i Nard". W kraju podczas okupacji tworzyli też pisarze starszego pokolenia, tacy jak Zofia Nałkowska, Maria Dąbrowska, Leopold Staff, Jarosław Iwaszkiewicz i Czesław Miłosz.

Wielu pisarzy znalazło się razem z pierwszą falą uchodźcw już w 1939 r. na emigracji. Do Stanw Zjednoczonych udali się Julian Tuwim, Jan Lechoń, Kazimierz Wierzyński. W Wielkiej Brytanii przebywali Antoni Słonimski, Maria Kuncewiczowa, Maria Pawlikowska-Jasnorzewska. Mieczysław Grydzewski, redaktor przedwojennych "Wiadomości Literackich.

W Argentynie znalazł się Witold Gombrowicz, a w ZSSR Władysław Broniewski oraz Gustaw Herling-Grudziński.



Duże skupisko polskich intelektualistw powstało we Lwowie. Początkowe władze radzieckie umożliwiały działalność pisarzom deklarującym chęć wspłpracy z władzą komunistyczną. Powstało pismo w języku polskim

pt. "Czerwony Sztandar". Jednak w 1940 r. liczni pisarze, w tym Broniewski i Teodor Parnicki, zostali aresztowani. W łagrze znalazł się też młody Gustaw Herling-Grudziński. Po zajęciu Lwowa przez wojska niemieckie w 1941 r. został rozstrzelany Tadeusz Boy-Żeleński. Z innym pismem lewicowym "Nowe Widnokręgi" wspłpracowali Wanda Wasilewska, Mieczysław Jastrun, Julian Przyboś, Jerzy Putrament, czy Adam Ważyk.



Z inicjatywy nauczycieli, rodzicw oraz uczniw powstało tajne szkolnictwo. Utworzono podziemne szkoły na wszystkich szczeblach. W szkołach podstawowych prawie uczono dzieci przedmiotw wycofanych przez Niemcw. Uruchomiono także gimnazja i licea, organizując nauczanie w mieszkaniach prywatnych. W końcowych latach okupacji w szkołach średnich uczyło się ok. 100 tys. młodzieży. Stworzono także podziemny system szkolnictwa wyższego. W Warszawie działały: Uniwersytet Warszawski i Uniwersytet Ziem Zachodnich, Politechnika Warszawska, Wolna Wszechnica Polska, Akademia Medyczna, SGH, SGGW, Polskie Konserwatorium Muzyczne. W Krakowie tajną działalność prowadziły: Uniwersytet Jagielloński, Akademia Grniczo-Hutnicza i Instytut Pedagogiczny Związku Nauczycielstwa Polskiego. Po roku 1941 tajne nauczanie podjęły uniwersytety we Lwowie (Uniwersytet Lwowski) i w Wilnie (Uniwersytet Wileński). Ogłem wiedzę na poziomie wyższym zdobywało kilka tysięcy studentw.

Znaczącą rolę w organizacji podziemnej oświaty polskiej odegrali m.in.: J. Groszkowski, E. Lipiński, W. Szafer i ksiądz M. Rhode. Tajne nauczanie było bezwzględnie zwalczane przez niemieckie władze okupacyjne - w latach 1939-1945 na skutek eksterminacji życie utraciło 8,5 tys. nauczycieli polskich.






Przykadowe prace

Charakterystyka Podstoliny - Anny Czepiersińskiej

Charakterystyka Podstoliny - Anny Czepiersińskiej Pierwowzorem Podstoliny jest najprawdopodobniej piękna Helena z komedii Waltera Syn marnotrawny. Wiemy, że pochowała trzech mężw i planuje po raz czwarty wyjść za mąż. Tytuł podstoliny pozostał jej po trzecim m...

Internet to okno na świat.

Internet to okno na świat. Uważam, że internet jest oknem na swiat. Postaram się to udowodnić następującymi faktami. W internecie można się dowiedzieć wielu ciekawych informacji jak np. co się dzieje na świecie lub dokonać zakupw w sklepie internetowy...

Postępowanie cywilne opracowanie

Postępowanie cywilne opracowanie POSTĘPOWANIE CYWILNE zagadnienia do egzaminu 1. Co to jest pozew? Pozew to pismo procesowe wszczynające postępowanie sporne. Pozew- żądnie skierowane do sądu, zawierające żądanie wydania wyroku o określonej Treści...

Saving Private Ryan - Szeregowiec Ryan

Saving Private Ryan - Szeregowiec Ryan Szeregowca Ryana (tytuł oryginalny: Saving Private Ryan ) nakręcił w roku 2001 Steven Spielberg, ktry dał się już poznać chociażby z Jurassic Park . Akcję osadzono w Europie z roku 1944. Jest to czas odwrcenia karty: Alianci zdoby...

Turystyka osb niepelnosprawnych

Turystyka osb niepelnosprawnych Turystyka osb niepelnosprawnych. Obraz turystyki niepełnosprawnych Polakw wciąż jest pesymistyczny. W stosunku do zdrowych rodakw niepełnosprawni podrżują ponad trzy razy rzadziej. Ich udział w podrżach zagranicznych jest czternastokrotnie mniej...

Mikołajkowa wycieczka do kina

Mikołajkowa wycieczka do kina W piątek – 9. grudnia – została zorganizowana w mojej klasie mikołajkowa wycieczka do kina. Obejrzeliśmy tam czwartą część przygd Harrego Pottera – Harry Potter i Czara Ognia. Film został zekranizowany na podstawie książk...

Budowa i zasada działania pamięci taśmowych.

Budowa i zasada działania pamięci taśmowych. SPIS TREŚCI 1. Wstęp 2. Co to jest pamięć 3. Zastosowanie 4. Przyczyny utraty danych 5. Historia pamięci taśmowych 6. Technologie taśmowe 6.1 Technologia DAT 6.2 Technologia SLR 6.3 Technologia DTL ...

Głwne organy ONZ działające na rzecz utrzymania pokoju

Głwne organy ONZ działające na rzecz utrzymania pokoju Do omawianych w niniejszym referacie organw Organizacji Narodw Zjednoczo-nych zaliczymy Zgromadzenie Oglne i Radę Bezpieczeństwa. Oczywiście poza wymienio-nymi organami, Organizacja Narodw Zjednoczonych powołała wiele organw pomo...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry