• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: Polskie p...

Nawigacja

Polskie państwo podziemne w okresie wojny i okupacji - edukacja i kultura.



Polskie państwo podziemne w okresie wojny i okupacji - edukacja i kultura.




Pod datą 1 września 1939 roku Maria Dąbrowska zamieściła w swoim dzienniku zapis: O piątej rano zaczęła się wojna. Przy najcudniejszym poranku spadły na Warszawę pierwsze bomby.

Druga wojna światowa rozpoczęta napadem Niemcw na Polskę była najcięższym doświadczeniem polskiego narodu w XX wieku, brzemiennym w daleko idące i długotrwałe skutki. W środowisku kulturalnym i literackim wszystko radykalnie się zmieniło; od sposobu kształcenia, form życia literackiego, pozycji pisarzy, do zasad wydawania książek.



Na obszarze zajętym przez wojska niemieckie, władze okupacyjne przystąpiły natychmiast do niszczenia kultury polskiej i prześladowania jej twrcw. W zamyśle hitlerowcw Polacy mieli zostać zdegradowani do roli niewykwalifikowanych robotnikw. Z obszaru włączonego do Rzeszy wysiedlano więc przede wszystkim inteligencję, rozpoczęła się także fala masowych aresztowań, zsyłanie do obozw koncentracyjnych, rozstrzeliwania nauczycieli, duchownych i ludzi z wyższym wykształceniem. Publiczne używanie języka polskiego było zakazane, zamknięto wszystkie polskie szkoły, teatry kina, palono biblioteki (m. in. Uniwersytecką w Poznaniu) oraz wycofywano wydawnictwa autorw wrogich Niemcom (m.in. A. Mickiewicza, M. Konopnickiej) rabowano mienie, wzbogacając niemieckie kolekcje.

Od pierwszych tygodni okupacji Polacy organizowali konspiracyjne życie kulturalne, w celu podtrzymania tożsamości narodowej, siły oporu wobec działań wroga. Już w październiku 1939 r. powstało pierwsze czasopismo

pt. "Polska żyje". Znajomość nowych utworw była jednak ograniczona do wąskiego kręgu. Pisma i antologie literackie miały niewielki nakład. Ich wydawanie, rozpowszechnianie i czytanie wiązało się z dużym niebezpieczeństwem. Utwory publikowano przeważnie pod pseudonimami lub anonimowo.



Pojawiło się jednak środowisko młodych twrcw, debiutujących w czasie okupacji, nazwane pźniej pokoleniem Kolumbw. Najwybitniejsi przedstawiciele związani byli z tajną polonistyką Uniwersytetu Warszawskiego. Należeli do niego Krzysztof Kamil Baczyński, Tadeusz Gajcy i Tadeusz Borowski. Ważną rolę odegrało czasopismo "Sztuka i Nard". W kraju podczas okupacji tworzyli też pisarze starszego pokolenia, tacy jak Zofia Nałkowska, Maria Dąbrowska, Leopold Staff, Jarosław Iwaszkiewicz i Czesław Miłosz.

Wielu pisarzy znalazło się razem z pierwszą falą uchodźcw już w 1939 r. na emigracji. Do Stanw Zjednoczonych udali się Julian Tuwim, Jan Lechoń, Kazimierz Wierzyński. W Wielkiej Brytanii przebywali Antoni Słonimski, Maria Kuncewiczowa, Maria Pawlikowska-Jasnorzewska. Mieczysław Grydzewski, redaktor przedwojennych "Wiadomości Literackich.

W Argentynie znalazł się Witold Gombrowicz, a w ZSSR Władysław Broniewski oraz Gustaw Herling-Grudziński.



Duże skupisko polskich intelektualistw powstało we Lwowie. Początkowe władze radzieckie umożliwiały działalność pisarzom deklarującym chęć wspłpracy z władzą komunistyczną. Powstało pismo w języku polskim

pt. "Czerwony Sztandar". Jednak w 1940 r. liczni pisarze, w tym Broniewski i Teodor Parnicki, zostali aresztowani. W łagrze znalazł się też młody Gustaw Herling-Grudziński. Po zajęciu Lwowa przez wojska niemieckie w 1941 r. został rozstrzelany Tadeusz Boy-Żeleński. Z innym pismem lewicowym "Nowe Widnokręgi" wspłpracowali Wanda Wasilewska, Mieczysław Jastrun, Julian Przyboś, Jerzy Putrament, czy Adam Ważyk.



Z inicjatywy nauczycieli, rodzicw oraz uczniw powstało tajne szkolnictwo. Utworzono podziemne szkoły na wszystkich szczeblach. W szkołach podstawowych prawie uczono dzieci przedmiotw wycofanych przez Niemcw. Uruchomiono także gimnazja i licea, organizując nauczanie w mieszkaniach prywatnych. W końcowych latach okupacji w szkołach średnich uczyło się ok. 100 tys. młodzieży. Stworzono także podziemny system szkolnictwa wyższego. W Warszawie działały: Uniwersytet Warszawski i Uniwersytet Ziem Zachodnich, Politechnika Warszawska, Wolna Wszechnica Polska, Akademia Medyczna, SGH, SGGW, Polskie Konserwatorium Muzyczne. W Krakowie tajną działalność prowadziły: Uniwersytet Jagielloński, Akademia Grniczo-Hutnicza i Instytut Pedagogiczny Związku Nauczycielstwa Polskiego. Po roku 1941 tajne nauczanie podjęły uniwersytety we Lwowie (Uniwersytet Lwowski) i w Wilnie (Uniwersytet Wileński). Ogłem wiedzę na poziomie wyższym zdobywało kilka tysięcy studentw.

Znaczącą rolę w organizacji podziemnej oświaty polskiej odegrali m.in.: J. Groszkowski, E. Lipiński, W. Szafer i ksiądz M. Rhode. Tajne nauczanie było bezwzględnie zwalczane przez niemieckie władze okupacyjne - w latach 1939-1945 na skutek eksterminacji życie utraciło 8,5 tys. nauczycieli polskich.






Przykadowe prace

Konferencje : Jałta, Teheran, Pocztam oraz Okupacja ziem polskich [ŚCIĄGA]

Konferencje : Jałta, Teheran, Pocztam oraz Okupacja ziem polskich [ŚCIĄGA] Treść książki "Notatki z lekcji" - Zalecana wielkość czcionki - Verdana 3pt. Oryginał dla I-LO w Tarnowie :) Pozdrowienia W załączniku gotowa wersja do wydrukowania Powstani...

Bankowość Internetowa

Bankowość Internetowa Wstęp 1. Rozwj bankowości internetowej na świecie 2. Pojęcie bankowości elektronicznej i jej elementy Rozwinięcie 3. Bankowość internetowa w Polsce Wstęp 1. Rozwj bankowości elektronicznej, podobnie jak Internetu nastąpił w Stanach...

Bg

Bg Tysiące lat temu Bg stworzył człowieka na Swoje podobieństwo. Był on prawie doskonały... Prawie, bo nie potrafił się przeciwstawić pokusom. W Raju Ewa zerwała jabłko z zakazanego drzewa i tak człowiek poznał, co to grzech, gniew Boski, wstyd... Ludzie n...

Miłość jest największą słodyczą i największą goryczą na ziemi - rozważania.

Miłość jest największą słodyczą i największą goryczą na ziemi - rozważania. Miłość jest największą słodyczą i największą goryczą na ziemi- poprzyj lub zaneguj słowa Eurypidesa na przykładach z literatury. Ze ...

Metale ciężkie: miedź.

Metale ciężkie: miedź. Miedź jest metalicznym, wystepujacym w sladowych ilosciach mineralem niezbednym do zycia dla wszystkich kregowcw i kilku gatunkw bezkregowcw. Miedz jest szeroko rozpowszechniona w skorupie ziemskiej i kazdy kilogram zawiera 70 mg miedzi. Woda morska zawiera 1 do 2 mg miedzi na litr....

Motyw miłości na podstawie "Cierpień młodego Wertera" J. W. Goethe.

Motyw miłości na podstawie "Cierpień młodego Wertera" J. W. Goethe. Miłość - czym jest? To pytanie zadaje sobie człowiek od zarania dziejw. Istnieje wiele odmian miłości: może to być uczucie Boga do człowieka, rodzicw do dzieci oraz mężczyzny do kobiety...

Zagrożenia chorobą Aids.

Zagrożenia chorobą Aids. HIV ? jest to skrt od angielskiego określenia dla wirusa wywołującego brak odporności immunologicznej. Nasz organizm wyposażony jest w mechanizm obronny, ktry zwalcza atakujące nas infekcje oraz choroby. HIV powoli osłabia ten, system aż do jego ostatec...

Środki trwałe i metody ich amortyzacji

Środki trwałe i metody ich amortyzacji 1. Pojecie środkw trwałych i ich klasyfikacja. Środki trwałe to rzeczowe aktywa trwałe i zrwnane z nimi zasoby jednostki spełniające rwnocześnie trzy następujące warunki: - przewidywany okres ich ekonomicznej użyt...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry