• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: Polskie p...

Nawigacja

Polskie państwo podziemne w okresie wojny i okupacji - edukacja i kultura.



Polskie państwo podziemne w okresie wojny i okupacji - edukacja i kultura.




Pod datą 1 września 1939 roku Maria Dąbrowska zamieściła w swoim dzienniku zapis: O piątej rano zaczęła się wojna. Przy najcudniejszym poranku spadły na Warszawę pierwsze bomby.

Druga wojna światowa rozpoczęta napadem Niemcw na Polskę była najcięższym doświadczeniem polskiego narodu w XX wieku, brzemiennym w daleko idące i długotrwałe skutki. W środowisku kulturalnym i literackim wszystko radykalnie się zmieniło; od sposobu kształcenia, form życia literackiego, pozycji pisarzy, do zasad wydawania książek.



Na obszarze zajętym przez wojska niemieckie, władze okupacyjne przystąpiły natychmiast do niszczenia kultury polskiej i prześladowania jej twrcw. W zamyśle hitlerowcw Polacy mieli zostać zdegradowani do roli niewykwalifikowanych robotnikw. Z obszaru włączonego do Rzeszy wysiedlano więc przede wszystkim inteligencję, rozpoczęła się także fala masowych aresztowań, zsyłanie do obozw koncentracyjnych, rozstrzeliwania nauczycieli, duchownych i ludzi z wyższym wykształceniem. Publiczne używanie języka polskiego było zakazane, zamknięto wszystkie polskie szkoły, teatry kina, palono biblioteki (m. in. Uniwersytecką w Poznaniu) oraz wycofywano wydawnictwa autorw wrogich Niemcom (m.in. A. Mickiewicza, M. Konopnickiej) rabowano mienie, wzbogacając niemieckie kolekcje.

Od pierwszych tygodni okupacji Polacy organizowali konspiracyjne życie kulturalne, w celu podtrzymania tożsamości narodowej, siły oporu wobec działań wroga. Już w październiku 1939 r. powstało pierwsze czasopismo

pt. "Polska żyje". Znajomość nowych utworw była jednak ograniczona do wąskiego kręgu. Pisma i antologie literackie miały niewielki nakład. Ich wydawanie, rozpowszechnianie i czytanie wiązało się z dużym niebezpieczeństwem. Utwory publikowano przeważnie pod pseudonimami lub anonimowo.



Pojawiło się jednak środowisko młodych twrcw, debiutujących w czasie okupacji, nazwane pźniej pokoleniem Kolumbw. Najwybitniejsi przedstawiciele związani byli z tajną polonistyką Uniwersytetu Warszawskiego. Należeli do niego Krzysztof Kamil Baczyński, Tadeusz Gajcy i Tadeusz Borowski. Ważną rolę odegrało czasopismo "Sztuka i Nard". W kraju podczas okupacji tworzyli też pisarze starszego pokolenia, tacy jak Zofia Nałkowska, Maria Dąbrowska, Leopold Staff, Jarosław Iwaszkiewicz i Czesław Miłosz.

Wielu pisarzy znalazło się razem z pierwszą falą uchodźcw już w 1939 r. na emigracji. Do Stanw Zjednoczonych udali się Julian Tuwim, Jan Lechoń, Kazimierz Wierzyński. W Wielkiej Brytanii przebywali Antoni Słonimski, Maria Kuncewiczowa, Maria Pawlikowska-Jasnorzewska. Mieczysław Grydzewski, redaktor przedwojennych "Wiadomości Literackich.

W Argentynie znalazł się Witold Gombrowicz, a w ZSSR Władysław Broniewski oraz Gustaw Herling-Grudziński.



Duże skupisko polskich intelektualistw powstało we Lwowie. Początkowe władze radzieckie umożliwiały działalność pisarzom deklarującym chęć wspłpracy z władzą komunistyczną. Powstało pismo w języku polskim

pt. "Czerwony Sztandar". Jednak w 1940 r. liczni pisarze, w tym Broniewski i Teodor Parnicki, zostali aresztowani. W łagrze znalazł się też młody Gustaw Herling-Grudziński. Po zajęciu Lwowa przez wojska niemieckie w 1941 r. został rozstrzelany Tadeusz Boy-Żeleński. Z innym pismem lewicowym "Nowe Widnokręgi" wspłpracowali Wanda Wasilewska, Mieczysław Jastrun, Julian Przyboś, Jerzy Putrament, czy Adam Ważyk.



Z inicjatywy nauczycieli, rodzicw oraz uczniw powstało tajne szkolnictwo. Utworzono podziemne szkoły na wszystkich szczeblach. W szkołach podstawowych prawie uczono dzieci przedmiotw wycofanych przez Niemcw. Uruchomiono także gimnazja i licea, organizując nauczanie w mieszkaniach prywatnych. W końcowych latach okupacji w szkołach średnich uczyło się ok. 100 tys. młodzieży. Stworzono także podziemny system szkolnictwa wyższego. W Warszawie działały: Uniwersytet Warszawski i Uniwersytet Ziem Zachodnich, Politechnika Warszawska, Wolna Wszechnica Polska, Akademia Medyczna, SGH, SGGW, Polskie Konserwatorium Muzyczne. W Krakowie tajną działalność prowadziły: Uniwersytet Jagielloński, Akademia Grniczo-Hutnicza i Instytut Pedagogiczny Związku Nauczycielstwa Polskiego. Po roku 1941 tajne nauczanie podjęły uniwersytety we Lwowie (Uniwersytet Lwowski) i w Wilnie (Uniwersytet Wileński). Ogłem wiedzę na poziomie wyższym zdobywało kilka tysięcy studentw.

Znaczącą rolę w organizacji podziemnej oświaty polskiej odegrali m.in.: J. Groszkowski, E. Lipiński, W. Szafer i ksiądz M. Rhode. Tajne nauczanie było bezwzględnie zwalczane przez niemieckie władze okupacyjne - w latach 1939-1945 na skutek eksterminacji życie utraciło 8,5 tys. nauczycieli polskich.






Przykadowe prace

Krzyżacy (w wieku XIII - XV)

Krzyżacy (w wieku XIII - XV) KRZYŻACY, właściwie Zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie, przyjęta w Polsce nazwa niemiecka zakonu rycerskiego, w Niemczech zwany Zakonem Niemieckim; zał. 1190 w Palestynie i przekształcony 1198 w zakon rycerski; gł...

Oglne - odpowiedzi na pytania

Oglne - odpowiedzi na pytania 1. Podaj zasady obliczania wartości dziesiętnych liczb zapisanych w systemie dwjkowym Przyjmujemy że każda pozycja musi być przemnożona przez 2 ktra jest podniesiona do odpowiedniej potęgi (Licząc od prawej strony od 0 do n - 20,21,22,...,2n) i doda...

Kształtowanie i rozwj osobowości dzieci i młodzieży

Kształtowanie i rozwj osobowości dzieci i młodzieży Pojęcie osobowości Część definicji to typowe definicje operacyjne zawierające umowne określenia pojęcia osobowości adekwatne do opracowanych narzędzi. Inne można nazwać defin...

Bojowe Środki Zapalające

Bojowe Środki Zapalające Bojowe Środki Zapalające. Wszystko w załączniku! ADRIAN JASNY 1b LO CHOROBRY PSZCZYNA I.POJĘCIE BOJOWYCH ŚRODKW ZAPALAJĄCYCH I ICH PODZIAŁ. Bojowe środki zapalające, to związki chemiczne zdolne razić ludzi, przedmioty i inne m...

Pozytywny wpływ mediw na kształtowanie się społeczeństwa

Pozytywny wpływ mediw na kształtowanie się społeczeństwa Temat: Pozytywny wpływ mediw na kształtowanie się społeczeństwa. Upowszechnienie dostępu do mediw zrewolucjonizowało życie wspłczesnego człowieka. Stały się one wa&...

Das Internet

Das Internet Das Internet wurde vom Pentagon entwickelt, also Amerikanern haben erfunden. Es hat fr eigene Geschfte gedient. Heutzutage ist das Internet die grte Erfindung der Welt, die berall Anwendung hat. Es ist als die grste Quelle des Wissens. Im Internet kann jeder ntige Informationen herausfinden. Die Entfernung spielt...

List otwarty, ktrego nadawcą są młodzi ludzie , przeciwnicy wojny, pacyfiści

List otwarty, ktrego nadawcą są młodzi ludzie , przeciwnicy wojny, pacyfiści Warszawa 13.11.2007r. Kochani rodacy Ze względu na nieświadomość młodych ludzi i brak jakichkolwiek informacji na temat wojny... chcemy otwarcie przeciwstawić się wszelkim przejawom ...

Biografia - Marta Fox

Biografia - Marta Fox Marta Fox (ur. 1 stycznia 1952 w Siemianowicach Śląskich) – polska poetka, powieściopisarka i eseistka. Działalność zawodowa i kulturalna. Ukończyła filologię polską na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach w 1974, w 1982 dod...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry