• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Portrety...

Nawigacja

Portrety postaci historycznych w literaturze i malarstwie. Przedstaw na wybranych przykładach.



Portrety postaci historycznych w literaturze i malarstwie. Przedstaw na wybranych przykładach.




1. Określenie problemu.

Tematem mojej prezentacji są postaci historyczne ktre funkcjonują w literaturze i w malarstwie. Skoncentrowałem się na bohaterach z powieści Henryka Sienkiewicza. Jest to pisarz powszechnie znany, chętnie czytany przez kolejne pokolenia. Wybr jednego pisarza ułatwia prezentację tematu, ktry jest bardzo szeroki. Selekcja materiału jest konieczna. Zawężenie go gwarantuje rwnież jego uporządkowaną prezentację. W zakresie malarstwa swj wybr podporządkowałem konkretnym postaciom historycznym, o czym informuje plan prezentacji.



a) Cechy powieści historycznej jako gatunku literackiego.

Powieść historyczna reprezentująca epikę, w ktrej prcz postaci fikcyjnych występują bohaterowie historyczni musi spełniać określone cechy. W kolejnych epokach literackich podlegała ona ewolucji. W powieści tego typu autor tworzy świat przedstawiony jako rekonstrukcja przeszłości. Istotne jest więc wykorzystanie źrdeł (dokumentw i opracowań), a także określenie stosunku do minionych czasw. Cechą dobrej powieści historycznej jest właściwa proporcja pomiędzy wątkami fikcyjnymi, a motywami historycznymi. Takiej proporcji przestrzegał min. Jzef Kraszewski (I poł. XIX.), a francuski pisarz Aleksander Dumas (wym. Dima) przyjął zasadę odwrotną Utwr powinien uwzględniać tzw. realia epoki, ktrą przedstawia, a mianowicie sytuację społeczno-polityczną ludzi tej epoki; charakterystyczną obyczajowość widoczną min. w ubiorach i sposobie życia. Aby koloryt epoki* był pełny nieodzowna jest stylizacja języka, a konkretnie jego archaizacja*. Wprowadził ja do swoich powieści Henryk Sienkiewicz. W Krzyżakach dialogi bohaterw stylizowane są na język z początkw XV w., a w Potopie bohaterowie mwią XVII wieczną polszczyzną. W Quo vadis archaizacja ogranicza się do słownictwa, ktre Sienkiewicz wykorzystał do nazwania przedmiotw, zjawisk, formacji wojskowyh, budynkw istniejących w starożytnym Rzymie.



b) Rola postaci historycznych w fabule utworu.

Postacie historyczne są nieodzownym elementem omawianych utworw. To one w przeszłości tworzyły historię. Decydowały o ważnych wydarzeniach w losach danego narodu. Twrca powieści historycznej musi wykazać się wiedzą na temat tych autentycznych postaci. Wokł nich toczy się akcja utworu. Wydarzenia, w ktrych uczestniczyli stanowią etapy w treści powieści. Najczęściej te postacie wchodzą w związki z bohaterami fikcyjnymi i wwczas przeplatają się dwa wątki historyczny i romansowy. Wielu znawcw historii komentuje najczęściej literackie kreacje bohaterw historycznych i wykazują oni pewne nieścisłości. Nie są one jednak istotne dla przeciętnego odbiorcy powieści historycznej.



2. Kolejność prezentowanych argumentw.

a) NERON w Quo vadis Henryka Sienkiewicza

Pierwszy argument ilustrujący wybrany przeze mnie temat dotyczy postaci NERONA. Był on cesarzem rzymskim w latach 54-68 Jego pełne nazwisko brzmiało Nero Claudius Cezar. W ujęciu Sienkiewicza postać ma charakter bardzo realistyczny. Autor uwzględnił okrucieństwo cesarza w kilku rozdziałach powieści. Jego postać sprawia wrażenie błazna, a nie okrutnika. Cesarz jako postać literacka pojawia się na uczcie, ktrą opisuje Sienkiewicz, jest jej gospodarzem i osobą najważniejszą, ktrej wszyscy składają hołd. Uważnie przypatruje się przez wypolerowany szmaragd przybyłym gościom i komentuje ich wygląd i zachowanie. Zewnętrzna postać NERONA nie budziła zaufania. Jego oblicze kryło złość, a ogromna głowa osadzona na grubym karku wywoływała zdziwienie. Ubrany był w tkaninę ametystowej barwy (kolor od kamienia płszlachetnego purpurowoczerwonego. Włosy miał ciemne, ułożone w loki. Czoło sugerowało olimpijski spokj i poczucie ogromnej mocy. Sienkiewicz bardzo krytycznie opisał postać, a nawet dopuścił się obraźliwych słw, gdyż stwierdził, że oblicze NERONA to była twarz małpy, pijaka i komedianta, prżna i pełna żądz. NERO miał w zwyczaju pokazywać gestem swoją okrutną decyzję o zabiciu człowieka zwracając w dł kciuk prawej dłoni.

Pisarz wyeksponował ambicję artystyczne NERONA, ktry był zapatrzony w siebie i oczekiwał od tłumu wielkiego uznania. Uwielbiał popisywać się na prośbę bliskich mu osb, zaspokajał swj egoizm, odgrywając rolę poety i śpiewaka. Najczęściej nosił na głowie wieniec laurowy, ktry miał dowodzić o jego wielkości.

WŁADCA RZYMU wielokrotnie opuszczał stolicę swojego cesarstwa, odwiedzał nadbrzeżne miasta, występował publicznie wywołując przede wszystkim niepokj swoim szalonym zachowaniem i strach z powodu nieliczenia się z godnością i życiem ludzi, ktrymi władał.

NERO nie wierzył w bogw, ale bał się ich, dlatego składał im ofiarę, np. za pomyślną podrż. Koniecznie chciał utrwalić swoją postać dla następnych pokoleń, dlatego tworzył pieśni i organizował igrzyska. Lud rzymski pozornie wielbił CEZARA i uczestniczył we wspominanych igrzyskach. Cezar często okazywał znudzenie otaczającą go rzeczywistością, szukał uciech i rozrywki. Mwił, że dusi się w mieście i marzył o zniszczeniu Rzymu wskutek trzęsienia ziemi lub wielkiego pożaru, mgłby wwczas dowieść swojej potęgi i zbudować miasto będące jego sukcesem.

Najbardziej krytycznie ocenił Sienkiewicz ostatnie szaleństwo NERONA. Rozpoczynął on prześladowanie chrześcijan. Kazał ich wszystkich aresztować, a potem skazał na śmierć podczas igrzysk dla ludu. Dzikie lwy były przeciwnikami bezbronnych zwolennikw nowej wiary. NERON patrzył na ową tragiczną śmierć z satysfakcją. Igrzyska zorganizował, aby dać ludowi rzymskiemu poczucie zemsty za spalenie miasta. NERON uczestniczył w kolejnych dniach mordowania chrześcijan, patrząc z satysfakcją na emocje Rzymian. Jako cesarz okazywał okrucieństwo, akceptował je i swj lud uczynił także okrutnym. W finale powieści Quo vadis Sienkiewicz opisał w zwięzły sposb epizod śmierci NERONA. Senat wydał wyrok na Władce. Miała to być śmierć poprzez biczowanie przy udziale mieszkańcw Rzymu. Zwłoki miały być wrzucone do Tybru. Przyjaciele skłaniali go do samobjstwa, aby mgł uniknąć hańby. Według pisarza NERO przeminął jak wicher, burza i pożar , a bazylika św. Piotra ciągle jest symbolem chrześcijaństwa, ktrego nie udało się zniszczyć cesarzowi.

b) NERON w Pochodniach Nerona Henryka Siemiradzkiego

Postać NERONA – szaleńca i człowieka okrutnego stała się inspiracją dla artystw rżnych dziedzin sztuki, szczeglnie dla rzeźbiarzy, ktrzy tworzyli popiersia władcy Rzymu.

W malarstwie polskim sylwetkę NERONA w otoczeniu dworu i uczestnikw widowiska utrwalił Henryk Siemiradzki (1843-1902) Jest on twrcą olejnego malowanego na płtnie, a zatytułowanego Pochodnie Nerona . Obraz powstał w 1876r. Inny tytuł dzieła brzmi Świeczniki Chrześcijaństwa . Siemiradzki reprezentował nurt klasycyzmu połączonego z naturalizmem. Tematyka jego dzieł były sceny obyczajowe z życia Grekw i Rzymian. Taka właśnie scena przedstawiona jest na obrazie. Oddaje on potęgę starożytnego Rzymu i atmosferę życia na dworze NERONA. Postać cezara jest mało widoczna, zdecydowanie drugoplanowa chodziarz umieszczona w centralnym punkcie dzieła. NERON zasiada w wytwornej lektyce, ktrą podtrzymuje kilku czarnoskrych niewolnikw. Siemiradzki uczynił historycznego bohatera uczestnikiem okrutnego widowiska. Sprawia on wrażenie zapatrzonego w pochodnie ustawione przed nim. Głownie tych pochodni tworzą ludzie, a konkretnie chrześcijanie przywiązani do wysokich słupw, ktre ozdobione są kwiatami, a więc jak na ironię w dniu śmierci zadbano o estetykę. Obraz mgłby stanowić ilustrację do powieści Sienkiewicza. W sposb teatralny przedstawił Siemiradzki kilkadziesiąt osb w rżnych pozach i miejscach. Mężczyźni odziani są w tuniki, a kilka kobiet ujawnia swoją nagość. Swawolne poczynania były przyjęte na dworze NERONA i nikogo nie dziwiły. Tylko niektre spośrd postaci obrazu wpatrują się w Świeczniki Chrześcijaństwa . Malarz usytuował scenę na tle ogromnej budowli, zachowując detale stylu rzymskiego, ktry wyrżniał się przepychem i ogromną dekoracyjnością (płaskorzeźby, posągi lww, kolumny, gzymsy). Wspłczesnego widza szokuje w obrazie kontrast pomiędzy przepychem dworu cesarskiego, a śmiercią chrześcijan, ktra była formą rozrywki dla zwolennikw cesarza i jego pomysłem.



c) Władysław Jagiełło w Krzyżakach Henryka Sienkiewicza

Kolejna wybrana przeze mnie powieść historyczna to Krzyżacy , ktrych treść dotyczy czasw średniowiecza. Swoją uwagę skoncentruje na dwch uczestnikach bitwy pod Grunwaldem w 1410 roku. Pierwsza postać historyczna to Władysław.

W opisie bitwy dokonanej przez H. Sienkiewicza nie wszystko jest autentyczne. Ważne jest jednak to że podkreślił pisarz rangę tego wydarzenia i rzeczowo przedstawił wspomniane postacie. Władysław Jagiełło był władcą rozważnym w swoich działaniach i decyzjach; według historykw grował nas swoim otoczeniem kulturalnym zachowaniem i właściwym traktowaniem ludzi. W bitwie Grunwaldzkiej odegrał znaczącą rolę. Po przybyciu licznych wojsk pod Grunwald Jagiełło i Witold wraz z innymi osobistościami zorganizowali radę wojenną, a także uczestniczyli we wsplnej modlitwie (wraz z rycerstwem), aby polecić Bogu historyczne przedsięwzięcie. Jagiełło, jak pisze Sienkiewicz wzdrygał się przed wojną i bardzo pragnął pokoju. Wsparcia w wojennej strategii szukał u Księcia Witolda. Sądził, że krzyżacy wyślą do niego jako władcy Polski swoich rycerzy z misją pokojową. Nie doczekał się poselstwa, zgody i pokoju, a stanęli przy nim posłowie pyszni i żądni wojny i ktrzy darowali mu miecze przed bitwą. Krl kierował bitwą, obserwując jej przebieg z wzniesienia w pobliżu placu boju. Wydawał rozkazy, rozsyłał pachołkw i sam zamierzał iść do boju. Straż krlewska osłoniła swojego pana własnymi ciałami, jednak krl wykazał w tym momencie ogromną odwagę, stając w pierwszym szeregu naprzeciwko zbliżających się chorągwi niemieckich. Ostatecznie mistrz Krzyżakw nie zaatakował orszaku krlewskiego, ale uczynił to olbrzymi Niemiec, ktry rozpoznał Jagiełłę. Krla obronił jego sekretarz Zbigniew, ktry zabił napastnika. PO bitwie u stp władcy na znak zwycięstwa złożono rwnież niemieckie chorągwie oddając krlowi należny mu hołd, także w podzięce za pokierowanie bitwą.

Książę Witold w Krzyżakach Henryka Sienkiewicza

Jagiełłę jako bohatera powieści można nazwać postacią statyczną. Dynamicznym bohaterem jest Książę Witold, ktry podczas bitwy dowodził Litewskimi chorągwiami. Książę Witold był bardzo żywiołowy, szybko reagował na trudne sytuacje, nie lękał się niebezpieczeństwa, a wprost przeciwnie wychodził mu naprzeciw, okazując wielką odwagę. To on na czele niewielkiego oddziału ruszył na zwiady. Wojska Witolda były najlepiej uzbrojone. Działały zgodnie ze strategią narzuconą przez Krla i Księcia Witolda, wspomagały rycerstwo polskie w wyznaczonych miejscach bitwy. Bitwa rozpoczęła się atakiem jazdy Litewskiej, ktra została rozbita, ale bardzo szybko na czele z Witoldem powrciła na pole bitwy.

Swj opis Bitwy pod Grunwaldem odczytał H. Sienkiewicz 27 Kwietnia 1900 roku w Sukiennicach Krakowskich, przed obliczem obrazu Matejki Bitwa pod Grunwaldem Ten fakt świadczy, że sam pisarz łączył swoje dzieło z malarskim ujęciem. Stworzył przy użyciu języka literackiego drugą wersję bitwy, rwnie wielką i porywającą. Nastrj opisu jest zgony z nastrojem obrazu. Obydwa dzieła utrwaliły Bitwę pod Grunwaldem w sposb fragmentaryczny, gdyż powieść i obraz mają swoje ograniczenia.



d) KSIĄŻĘ WITOLD w obrazie Jana Matejki Bitwa pod Grunwaldem

Podobnie jak w pierwszym moim przykładzie, tak i teraz dzieło malarskie Jana Matejki Bitwa pod Grunwaldem można uznać za ilustrację do Krzyżakw Henryka Sienkiewicza. Obraz powstał w 1878r. Powieść Sienkiewicza powstała w 1900r., a więc powieściopisarz szukał inspirację nie tylko w źrdłach historycznych, ale rwnież w panoramicznym obrazie Matejki.

Centralna postacią kompozycji jest WITOLD. Matejko zgodnie z relacjami kronikarzy postać KRLA umieścił na wyniosłym pagrku poza linią bojową. Witold wyrżnia się barwą swojego stroju, gdyż czerwień jest kolorem intensywnym i przyciąga wzrok widza. Jego postać emanuje siłą i odwagą. Jako rycerz średniowieczny usytuowany został na szpakowatym rumaku. Drugim atrybutem wojownika jest wysoko wzniesiony miecz. Na głowie WITOLDA widnieje książęca mitra. Walczący rycerz porzucił wodze, podnisł tarcze i pędzi prosto przed siebie ogarnięty szaleństwem walki. Książę WITOLD w realizacji Matejki jest personifikacją (uosobieniem) zwycięstwa. Na lewo od WITOLDA rozgrywa się decydujący moment bitwy – atak na Wielkiego Mistrza Zakonu Ulryka von Jungingena. Po prawej stronie centralnej postaci walczy jednooki olbrzym w łuskowatym pancerzu (Jan Żiżka).



e) KSIĄŻĘ JANUSZ RADZIWIŁ jako zdrajca w powieści Potop H. Sienkiewicza

Znaczącą powieścią w dorobku H. Sienkiewicza jest Trylogia obejmująca Ogniem i Mieczem , Potop i Pana Wołodyjowskiego . W trzech kolejnych częściach występuje kilkadziesiąt postaci historycznych. W Potopie wyeksponowana została postać Księcia Janusza Radziwiłła jako zdrajcy narodu. Pisarz scharakteryzował bohatera z wielkim rozmachem, zgodnie z osobowością, jaką reprezentował dumny magnat. Sienkiewicz przypominał wszystkie tytuły Radziwiłła związane z władzą, jaką sprawował na Litwie i Żmudzi. Doskonale oddał jednak charakter Radziwiłła. KSIĄŻĘ zwołując dowdcw wraz z oddziałami do Kiejdan, chciał pozyskać ich ufność i deklarację wierności. Cieszył się wielkim autorytetem, wierzono, że poprowadzi magnaterię i szlachtę przeciwko najeźdźcy Szwedzkiemu, ktry wkroczył do Polski w lipcu 1655 roku. Radziwiłł zawidł pułkownikw i ich żołnierzy. Ogłosił na uczcie w Kiejdanach iż oddaje Litwę pod panowanie Szwedzkiego krla Karola Gustawa. Sienkiewicz , przypominając atmosferę przed ucztą i jej przebieg wiele miejsca poświęcił postawie Radziwiłła. Pokazał przebiegłość w rozmowach z ludźmi, jego umiejętność pozyskiwania uznania, a rwnocześnie ugodowość wobec wrogw. Decyzja, jaką podjął Radziwiłł nie była łatwa, co też uwzględnił twrca Potopu przypisując Radziwiłłowi przerażenie przed ogłoszeniem decyzji i strach przed konsekwencjami zdrady. Ambicją Jana Radziwiłła było zdobycie Korony Polski i Litwy dzięki pomocy Szwedw - nie została ona spełniona. Sienkiewicz tworząc losy Księcia uwzględnił proces wewnętrznego załamania Radziwiłła. Po zdradzie, jakiej się dopuścił utracił autorytet i przyjacił. Okazało się, że Szwedzi nie uznali go za swojego sprzymierzeńca i Radziwiłł coraz mocniej odczuwał samotność i desperację, a także utratę swojego bogactwa). Odczuwał głębokie poczucie hańby. Radziwiłł umarł w zamku w Tykocinie obleganym przez rycerstwo polskie, gdyż rezydowali w tym zamku Szwedzi. W chwili śmierci świadomy był swojego upadku i winy. Powieściowa scena śmierci jest bardzo przekonywująca, a osobiste przeżycia Radziwiłła świadczą, że Sienkiewicz w doskonały sposb umiał portretować bohaterw swoich utworw.



STEFAN CZARNIECKI jako wdz - patriota w powieści Potop H. Sienkiewicza

Postacią kontrastową w stosunku do Radziwiłła jest w Potopie Stefan Czarniecki. Jako doskonały wdz Czarniecki chciał zniszczyć wroga poprzez wojnę podjazdową stopniowo rozbijał oddziały szwedzkie. Z pogardą mwił o wrogu, że to szwedziki, nie szwedy . Zastępy Czarnieckiego działały na całym terenie zajętym przez wrogw, ktrych niszczono poprzez zasadzki, ograniczenie dostępu do żywności. Czarniecki wspłdziałał z wojskiem Lubomirskiego i Sapiehy. Dzięki ich zwycięstwom cały kraj zaczął podnosić się do walki. Kiedy Szwedzi ruszyli w kierunku Warszawy zmobilizowano wszystkie Polskie siły wojskowe. Drobna Szlachta i mieszczaństwo walczące pod dowdztwem Sapiehy i Czarnieckiego nie dopuściło do całkowitego zajęcia Warszawy. Sienkiewicz stworzył w Potopie postać wielkiego bohatera. Jego niezłomność i odwaga najmocniej zostały uwypuklone podczas oblężenia Krakowa. Stefan Czarniecki mianowany został komendantem miasta. Pomimo ogromnej przewagi Szwedw w zakresie liczebności wojska i siły uzbrojenia kilkakrotnie domawiał kapitulacji. Niestety musiał ją podpisać, gdyż miasto zostałoby całkowicie zniszczone.

Jako postać historyczna Stefan Czarniecki po potopie Szwedzkim brał udział w walkach na terenie Danii. Wdz zmarł w 1665 roku, a jego śmierć utrwalono w dziele malarskim.



STEFAN CZARNIECKI w obrazie Wojciecha Kossaka.

Wielu twrcw sztuk plastycznych czyniło Stefana Czarnieckiego bohaterem swoich dzieł. Szczeglny hołd złożył Juliusz Kossak (XIX wieczny reprezentant malarstwa portretowego, historycznego i realistycznego) Był on kronikarzem czynw rycerstwa i wojska polskiego, ilustratorem narodowej przeszłości. Ulubioną epoka, do ktrej tworzył ilustrację był wiek XVII. Nic dziwnego, że z upodobaniem odtwarzał sceny z Sienkiewiczowskiej Trylogii. Kossak doskonale wyczuwał szlachecką mentalność, bohaterstwo wodzw i wielkość malowanego wydarzenia. Był rwnież najwybitniejszym malarzem Koni. To wszystko potwierdza się w wybranym przeze mnie obrazie. Jego tytuł brzmi Czarniecki pod Kołdyngą (Dania) Jest to akwarela utrzymywana w stonowanych barwach. Można przypuszczać, że barwy tego dzieła były kiedyś bardziej wyraziste, gdyż akwarela jest techniką wyjątkowo nietrwałą. W obrazie przeważa tonacja wyblakłej zieleni z elementami delikatnego złota, ktre było ulubionym kolorem Kossaka. Postacią centralną akwareli jest Czarniecki siedzący na wspaniałym koniu. Zachowana została właściwa proporcja w ujęciu rumaka i jeźdźca. Sylwetka jeźdźca dopasowana jest do uchwyconego ruchu zwierzęcia. Patrząc na obraz odnosi się wrażenie, że koń stąpa do przodu. Postać wojownika pokazana jest w całości, jego tyłw skierowany jest ku jadącemu za nim oddziałowi żołnierzy. Ubir wojownika trudno opisać, gdyż stonowana kolorystyka nie pozwala na dostrzeżenie szczegłw. Widoczna jest ascetyczna twarz, charakterystyczna fryzura oraz długa broda sygnalizująca sędziwy wiek. Niewątpliwie taki wizerunek twarzy miał podkreślić znaczenie postaci. Czarniecki uchwycony w akwareli wznisł prawą rękę w ktrej trzyma szablę – atrybut wojownika i czapkę będącą uzupełnieniem stroju. Podobnie, jak inne obrazy Kossaka, tak i ten owiany jest ciepłem serdeczności ze strony twrcy. Głwna postać jest upoetyzowana.



3. Wnioski.

a) Od najdawniejszych czasw rżne dziedziny kultury uzupełniały się, a jedna dla drugiej stanowiła źrdło twrczej inwencji. Tak było i nadal jest w przypadku literatury i malarstwa. Korelacja tych dziedzin sztuki jest najbardziej widoczna w ilustracjach funkcjonujących w danej książce. Wwczas wspłzależność jest najsilniejsza. Ilustrację ułatwiają odbiorcy wyobrażenie sobie miejsc, przedmiotw, osb, ktre opisuje autor. Dzieła malarskie jako odrębne wizje artysty powstają często niezależnie od treści utworu. Człowiek, ktry ma orientację w sztuce kojarzy sobie dane dzieło malarskie z wybranym utworem za przykład posłużyć może jednoznaczne skojarzenie opisu bitwy pod Grunwaldem, dokonanej przez Sienkiewicza w Krzyżakach z obrazem Jana Matejki. Zarwno powieści historyczne, jak i malarstwo odwołujące się do minionych wiekw mają na celu utrwalanie przeszłości, aby następne pokolenia mogły poznać rżnorodne ujęcia wydarzeń batalii i postaci, ktre decydowały o biegu historii.



Pojęcia:

Archaizacja języka – upodobnienie języka utworu do czasw akcji (słownictwo, formy gramatyczne – fleksja, budowa zdań – składnia, frazeologia)

Korelacja – wzajemne powiązanie, wspłzależność pojęć, czy zagadnień





TEMAT: Portrety postaci historycznych w literaturze i malarstwie. Przedstaw na wybranych przykładach.



I. Literatura podmiotu:

1. Henryk Sienkiewicz Potop , Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1969r.

2. Henryk Sienkiewicz Krzyżacy , Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1996r.

3. Henryk Sienkiewicz Quo vadis , Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 1993r.

4. Juliusz Kossak, Czarniecki pod Kołdyngą , Muzeum Pomorza Środkowego. Słupsk 1893r., Akwarela

5. Jan Matejko, Bitwa pod Grunwaldem , 1878r., Olej na płtnie, Muzeum Narodowe w Warszawie.

6. Henryk Siemiradzki, Pochodnie Nerona (Świeczniki Chrześcijaństwa) 1876r., Olej na płtnie, Muzeum Narodowe. Krakw.



II. Literatura przedmiotu:

1. Literatura polska. Przewodnik Encyklopedyczny Tom II s. 217-219, 357-359 Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1984r.

2. Ignacy Witz, Polscy malarze. Polskie obrazy, Nasza Księgarnia 1974r.



III. Ramowy plan wypowiedzi.

1. Określenie problemu

Portrety postaci historycznych w powieściach Henryka Sienkiewicza i w malarstwie polskim.

a) cechy powieści historycznej jako gatunku literackiego

b) rola postaci historycznych w fabule utworu



2. Kolejność prezentowanych argumentw

a) literacka koncepcja postaci Nerona w powieści Henryka Sienkiewicza Quo vadis

b) wizualizacja życia bohatera historycznego w obrazie Henryka Siemiradzkiego Pochodnie Nerona



c) sylwetki postaci historycznych w Krzyżakach Henryka Sienkiewicza. Wybrani uczestnicy bitwy pod Grunwaldem – Władysław Jagiełło i Książę Witold

d) Książe Witold jako centralna postać olejnego obrazu Jana Matejki Bitwa pod Grunwaldem



e) kontrastowi bohaterowie powieści Henryka Sienkiewicza Potop : Książę Janusz Radziwiłł jako zdrajca, Stefan Czarniecki jako wdz - patriota.

f) malarska prezentacja Stefana Czarnieckiego w ujęciu Juliusza Kossaka.



3. Wnioski.

a) Korelacja literatury i malarstwa; utrwalenie przeszłości historycznej poprzez słowo pisane i obraz.



IV. Materiały pomocnicze.

1. Reprodukcje obrazw wymienionych w literaturze podmiotu w postaci cyfrowej

2. Rzutnik multimedialny – prezentacja na płycie CD






Przykadowe prace

Romantyzm, klasycyzm

Romantyzm, klasycyzm ROMANTYZM : HISZPANIA Łuk Triumfalny na paryskim Placu Gwiazdy zbudowano w około 1806 stał się jednym z symboli dojrzałego klasycyzmu . Płaskorzeźba Francois Rud'a umieszczonej na nim 30 lat pźniej przedstawia grupę żołnierzy w ozdobnych zbrojach wyrus...

Demokracja to najgorszy system, ale nie wymyślono nic lepszego - Winston Churchill

Demokracja to najgorszy system, ale nie wymyślono nic lepszego - Winston Churchill Polityk brytyjski i mąż stanu w czasie II wojny światowej i po jej zakończeniu – Winston Churchill wypowiedział jakże proste lecz głębokie słowa: demokracja jest najgorszą formą rz&...

"Lot nad kukułczym gniazdem"

"Lot nad kukułczym gniazdem" Lot nad kukułczym gniazdem to amerykański film fabularny, oparty na znakomitym bestsellerze Kena Keseya pod tym samym tytułem. Powstał w 1975 roku i został nagrodzony pięcioma Oscarami w kategoriach: najlepszy aktor, najlepsza aktorka, najlepszy film, re&#...

Souvenirs d'enfance

Souvenirs d'enfance Mon enfance etait gaie. Comme l'enfant j'avais beacoup d'energie. J'allais au bois et au parc avec ma mere. Je ne frequentais pas la creche. Je ne frequentais pas l'ecole maternelle. C'etait ma grand mere, qui me gardait. Je passais mes vacances chez une tante a la campagne et a la mer. Je faisais des promen...

Napisz i uzasadnij, czy twoim zdaniem praca powinna być źrdłem satysfakcji czy też dochodw finansowych?

Napisz i uzasadnij, czy twoim zdaniem praca powinna być źrdłem satysfakcji czy też dochodw finansowych? Praca jest obowiązkiem każdego. W pracy dokonuje się samorealizacja człowieka. Poprzez nią zdobywa on doświadczenie, wzmacnia siły swego charakteru, poczucie obowią...

Parlament-organizacja wewnętrzna

Parlament-organizacja wewnętrzna Parlament – organizacja wewnętrzna Parlament - władza ustawodawcza, organ naczelny (państwowy) złożony z demokratycznie wybieranych przedstawicieli narodu, realizujący władzę ustawodawczą i sprawujący kontrolę nad fu...

Czy “Oda do Młodości Adama Mickiewicza mogłaby być manifestem twojego pokolenia?

Czy “Oda do Młodości Adama Mickiewicza mogłaby być manifestem twojego pokolenia? Adam Mickiewicz pisząc "Odę do młodości" miał 22 lata. W latach 1817 - 1823 Mickiewicz należał do tajnego Towarzystwa Filomatw i Filaretw. W 1820 r. dla przyjacił z towar...

Powtrka do bierzmowania

Powtrka do bierzmowania Co to są sakramenty? Sakramenty święte są to znaki widzialne, przez ktre Jezus Chrystus daje łaskę jednoczącą człowieka z Bogiem. Co to jest wiara? Wiara jest to cnota nadprzyrodzona, przez ktrą wszystko, co Bg objawił, pod wpły...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry