• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: Powstanie...

Nawigacja

Powstanie warszawskie - przyczyny, przebieg i skutki



Powstanie warszawskie - przyczyny, przebieg i skutki




Powstanie Warszawskie było wystąpieniem zbrojnym w okupowanej przez wojska niemieckie Warszawie, zorganizowanym przez Armię Krajową w ramach planu Burza. Rozpoczęło się 1 sierpnia 1944 roku, a zakończyło 2 października 1944 roku.

Operacja strategiczna pod kryptonimem Burza była akcją zbrojną, zorganizowaną przeciwko Niemcom i mającą wejść w życie w momencie załamania się ich potęgi. Polskie jednostki zbrojne miały jednak ograniczyć operacje przeciwko okupantom do czasu, gdy będzie je można skoordynować z działaniami wojsk radzieckich. Na początku z działań zbrojnych planu Burza miały być wyłączone duże miasta, w tym Warszawa jako największe z miast Polski. Jednak w świetle zaistniałych wydarzeń na froncie wschodnim, planem postanowiono objąć rwnież Warszawę. Oddziały radzieckie, ktre posuwały się od wschodu i zmuszały Niemcw do cofania się, aresztowały i internowały oddziały Armii Krajowej, ktre wyszły z ukrycia i rozpoczęły walkę z wycofującymi się oddziałami niemieckimi. Władze radzieckie wykorzystały nawet poniemiecki obz zagłady w Majdanku jako pomieszczenie dla internowanych żołnierzy AK. Zaistniała więc realna możliwość, że Warszawa dostanie się pod kontrolę komunistw, a AK zostanie szybko i bez większych trudności zdławiona.

Od strony militarnej powstanie skierowane było przeciwko niemieckiemu okupantowi. Jednak głwnym jego celem było ratowanie powojennej suwerenności i niepodległości Polski przed Rosjanami, ktrzy mieli względem Polski własne plany polityczne narzucenia Polsce marionetkowych władz uzależnionych od Związku Radzieckiego.

Zamach bombowy na życie Hitlera w Kętrzynie 20 lipca 1944r. pozwalał przypuszczać, że upadek Niemiec może już być blisko. Także w lipcu 1944r. Niemcy przeprowadzali częściową ewakuację z Warszawy magazynw i jednostek administracyjnych. 30 lipca pierwsze oddziały radzieckie przekroczyły Wisłę 60 km od Warszawy, a 5 dywizji niemieckich ruszyło do kontrataku. 31 lipca zaobserwowano już czołgi radzieckie na Pradze. Chwila do wybuchu powstania wydawała się organizatorom najlepsza.

Na rozkaz dowdcy AK generała Tadeusza Bora-Komorowskiego powstanie w Warszawie wybuchło 1 sierpnia o godzinie 17.00. W walkach wzięło udział ok. 50 tys. żołnierzy AK, do ktrych dołączyły jednostki Narodowych Sił Zbrojnych w liczbie 700-800 żołnierzy i Armii Ludowej w sile 500 żołnierzy. Byli to w przeważającej większości ludzie młodzi i bardzo młodzi, często dzieci. Do powstańcw przyłączyła się ludność cywilna, zasilając oddziały powstańcze i organizując zaplecze. Uzbrojenie oddziałw powstańczych było fatalne. Dysponowali oni niewielką, niewystarczającą ilością broni - w stosunku do liczby powstańcw i przeważających sił niemieckich: 1,7 tys. pistoletw, 1087 ckm-w, 60 rkm-w, 300 pistoletw maszynowych, 1,4 tys. karabinw, 25 tys. granatw i własnej roboty butelki zapalające oraz niedostateczną liczbę amunicji. Podczas trwania powstania młodzi powstańcy zdobyli na Niemcach samochd pancerny, nazwany pźniej Kubusiem oraz 3 sztuki Pz.Kpfw. V Panther Ausf. G, z czego bojowo wykorzystano dwie, Jagdpanzera 38 (t) Hetzer, nazwanego Chwatem, 2 sztuki Sd.Kfz. 251/1 Ausf. D, nazwanych Szary Wilk i Starwka. Łączność między powstańczymi oddziałami zapewniały przede wszystkim łączniczki i kurierzy.

Przeciwko powstańcom stanęły świetnie uzbrojone i profesjonalnie wyszkolone formacje Wehrmachtu, dywizja SS-Herman Goring, dywizja pancerna SS-Viking, 3 bataliony uformowane z sowieckich jeńcw, brygada partyzancka złożona ze zwolnionych z więzień kryminalistw, oraz brygada RONA uformowana z dezerterw radzieckich, ktrą dowodził były oficer radziecki polskiego pochodzenia Mieczysław Kamiński. Brygada ta cieszyła się bardzo złą sławą (dokonali oni m.in. bestialskich mordw na ludności cywilnej Ochoty już na początku sierpnia).

Do 3 sierpnia powstańcy zajęli centralne dzielnice miasta: większą część Śrdmieścia z Powiślem, Stare Miasto, Żoliborz, Mokotw i część Ochoty. Nie udało się opanować Cytadeli, Dworca Gdańskiego, mostw na Wiśle i lotniska na Okęciu.

W tym czasie front wschodni, na rozkaz Stalina, stanął w miejscu. Oddziały AK, spieszące spoza Warszawy na pomoc walczącej stolicy na rozkaz Bora-Komorowskiego, były przez wojska radzieckie otaczane, rozbrajane i po pewnym czasie były wywożone na wschd. Jednocześnie przed zachodnimi sojusznikami Stalin twierdził, że powstanie w Warszawie jeszcze się nie rozpoczęło.

Po pierwszych sukcesach powstańcy zostali zepchnięci do defensywy. Na rozkaz Hitlera Niemcy stosowali bezwzględny terror w kontrolowanych przez siebie dzielnicach. Po wycofywaniu się powstańcw Niemcy natychmiast przeprowadzali masowe mordy na ludności cywilnej, podpalali szpitale wraz ze znajdującymi się w nich pacjentami i personelem medycznym. Używali rwnież kobiet i dzieci jako ruchomych tarcz, przywiązując je do czołgw jako osłonę przed atakami z zasadzki.

2 sierpnia załamało się powstanie na Pradze.

6 sierpnia Niemcy odcięli Stare Miasto od Śrdmieścia.

10 sierpnia załamało się natarcie AK na Dworzec Gdański.

11 sierpnia skapitulowały oddziały walczące na Ochocie.

11 sierpnia powstańcy walczący w Śrdmieściu zdobyli Pałac Staszica.

12 sierpnia Niemcy rozpoczęli natarcie na Stare Miasto. Użyli najcięższego sprzętu wojennego: artylerii i lotnictwa.

19 sierpnia Niemcy rozpoczęli generalny szturm na Stare Miasto, mając na celu otwarcie komunikacji przez most Kierbedzia.

20 sierpnia oddziały powstańcze zdobyły punkt niemieckiego oporu – gmach Polskiej Akcyjnej Spłki Telefonicznej, a 23 sierpnia Komendę Policji na Krakowskim Przedmieściu.

2 września powstańcy ze Starego Miasta ewakuowali się kanałami i brodząc w nieczystościach przebyli 6-kilometrową drogę ratunku.

5 września Niemcy rozpoczęli atak wzdłuż Alei Jerozolimskich pomiędzy Nowym Światem a Marszałkowską, powstrzymany jednak przez powstańcw.

6 września upadło Powiśle.

W dniach 9-10 września Komenda Głwna AK podjęła rozmowy kapitulacyjne z Niemcami, z powodu poniesionych dotkliwych strat i żadnych perspektyw na pomyślny rozwj wydarzeń.

10 września wojska radzieckie rozpoczęły uderzenie na Pragę.

11 września Niemcy przerwali połączenie Czerniakowa ze Śrdmieściem.

14 września Pragę zdobyły polskie dywizje pod dowdztwem radzieckim i podjęto prbę sforsowania rzeki.

W dniach 16 – 21 września przeprowadzono w rejonie Czerniakowa, Powiśla i Żoliborza desant żołnierzy 2 i 3 dywizji piechoty Pierwszej Armii Wojska Polskiego, jednak nie zdołały one utrzymać przyczłkw na Czerniakowie i Żoliborzu.

18 września brytyjskie i amerykańskie samoloty zrzuciły powstańcom 1800 pojemnikw z bronią i zapasami żywności. Na moment wśrd powstańcw odżyła nadzieja, jednak ok. 80 procent zrzutw dostało się w ręce Niemcw.

23 września padł Czerniakw.

26 września – Mokotw.

27 września w ramach operacji przeciw powstaniu siły hitlerowskie uderzyły na oddziały AK kryjące się w Puszczy Kampinoskiej, ktre na przełomie sierpnia i września prbowały przyjść powstańcom z odsieczą i zmusiły je do odwrotu.

30 września padł Żoliborz. Odcięte i otoczone w małych enklawach Śrdmieścia oddziały AK zostały zmuszone do kapitulacji.

2 października w kwaterze generała Ericha von dem Bacha w Ożarowie generał Br-Komorowski podpisał akt kapitulacji.

W dniach 3-5 października oddziały powstańcze złożyły broń i poddały się Niemcom.

Przez cały wrzesień w stolicy brakowało wody, szerzył się głd, gdyż Warszawa nie miała dostatecznych zapasw żywności, natomiast znakomicie działała służba zdrowia i pomimo coraz gorszych warunkw uniknięto epidemii. Walczący podtrzymywali się na duchu modlitwą, pieśnią i lekturą wolnej prasy, a powstanie przyniosło przykłady bohaterstwa i solidarności w obliczu śmierci.

W początkowym okresie powstania rozstrzeliwano powstańcw jako bandytw, natomiast po kapitulacji, pod wpływem zachodnich sojusznikw, żołnierzom AK przyznano prawa kombatantw, przeszli w ręce Wehrmachtu jako jeńcy wojenni i zostali wysłani do stalagw. Nastąpiła rwnież ewakuacja ludności miasta. Około 550 tys. osb wywieziono do obozu przejściowego w Pruszkowie, a potem do obozw koncentracyjnych. 150 tys. osb wysłano na przymusowe roboty do Rzeszy. Zgodnie z rozkazami Hitlera niemieckie jednostki specjalne rozpoczęły wysadzanie nielicznych ocalałych budynkw, aby całkowicie zetrzeć Warszawę z powierzchni ziemi. Wtedy to wysadzono rwnież zamek krlewski, a ocalały tylko te nieliczne budynki, ktre do stycznia 1945r. zajmowali Niemcy. Wrzesień 1944r. był miesiącem jasnych nocy od płonącego miasta. Zniszczenia Leningradu, Hiroszimy czy Drezna nie dorwnują zniszczeniom Warszawy. Straty w ludziach były ogromne. Śmierć poniosło ok. 200 tys. osb cywilnych, głwnie pomordowanych przez Niemcw. Straty powstańcw: ok. 18 tys. zabitych i zaginionych, ok. 25 tys. rannych, do niewoli dostało się ok. 15 tys. żołnierzy i oficerw, w tym generał Br-Komorowski. Niemcy stracili ok. 10 tys. zabitych, ok. 6 tys. zaginionych, ok. 9 tys. rannych oraz ok. 300 pojazdw pancernych. Jednak nigdy nie będą znane prawdziwe liczby osb poległych i zaginionych.

Stłumienie powstania oznaczało koniec dawnego porządku w Polsce. Rząd emigracyjny w Londynie stracił wpływ na przebieg dalszych wydarzeń. Związek Radziecki ustanowił w Polsce podległy sobie komunistyczny Rząd Tymczasowy Rzeczpospolitej Polskiej. Armia Krajowa została rozwiązana, a jej członkowie poddani represjom. Niszczycielska Armia Czerwona kontynuowała swj wyzwoleńczy, zwycięski przemarsz przez Polskę.



W oczach wielu Polakw powstanie warszawskie było najtragiczniejszym błędem w historii najnowszej, jedną z największych klęsk narodowych w historii Polski. Wszystkie inne powstania polskie razem wzięte nie spowodowały takiej liczby ofiar, jak powstanie warszawskie. Wprawdzie podjęte było ze szlachetnych pobudek przez ludzi, ktrzy walczyli o niepodległość Polski ze wszystkimi jej wrogami, powstanie nie miało szans na pomyślne zakończenie. Zabrakło porozumienia z dowdztwem radzieckim. W interesie Moskwy leżało, aby nie udzielić pomocy powstańcom, mordowanych i unicestwianych niemieckimi rękami i spokojnie patrzyć na ich klęskę. Gdyby powstanie nie wybuchło, Rosjanie zmuszeni by byli do ciężkich walk ulicznych na terenie Warszawy. A w tej sytuacji mieli czas na reorganizację i uzupełnienia. W interesie mocarstw zachodnich rwnież nie leżało udzielenie pomocy walczącej Warszawie i tym samym zaangażowanie się w konflikt z sowieckimi sojusznikami. Zrzuty, ktrych dokonywano z Włoszech i amerykańskie zrzuty przez super fortece, były niewielkie i mało efektywne. Powstanie było wywołane w bardzo nieodpowiednim momencie i nie miało żadnego znaczenia militarnego.



W opinii innych powstanie odegrało istotną rolę militarną. Powstańcy zadali Niemcom dotkliwe straty, zarwno pod względem zabitych i rannych żołnierzy, jak i zniszczonego sprzętu wojskowego, a także ze względu na to, że przez 63 dni wiązało znaczne siły 9 Armii niemieckiej. Sam Heinrich Himmler we wrześniu 1944r. mwił, że walka w Warszawie była najcięższa z tych, ktre Niemcy prowadzili od początku wojny. Ponadto Stalin przekonał się, że Polacy w obronie niepodległości zdolni są do wszystkiego, więc bolszewizacja Polski wcale nie będzie łatwa. Przestj armii radzieckiej na froncie pozwolił armiom anglo-amerykańskim na dotarcie do granic Niemiec na zachodzie, co uniemożliwiło Stalinowi podbj całego terenu Rzeszy i tym samym ocaliło zachodnią część Niemiec przed bolszewikami, a także uchroniło Polskę od losu kolejnej republiki radzieckiej.



Jednak niezależnie od wszystkiego wielkim nieporozumieniem wydaje mi się powstanie strony internetowej Przeciwnikw kultu przywdcw Powstania Warszawskiego. Chociaż ani organizatorw ani przywdcw powstania nie można rozgrzeszyć za to, że swą nieodpowiedzialną decyzją skazali bezbronną ludność stolicy na bezsensowną śmierć, pomysł ten wydaje mi się co najmniej niesmaczny i uwłaczający pamięci setek tysięcy zabitych i pomordowanych w powstaniu Polakw, ktrzy nie myśleli o tym, że mogą zginąć, tylko poświęcając swe, często bardzo młode, życie walczyli za suwerenną Polskę.





BIBLIOGRAFIA:

- A. Czubiński Historia Polski XX w.;

- Wojciech Roszkowski Historia Polski 1914-2001;

- Norman Davies Boże igrzysko.






Przykadowe prace

Monografia pedagogiczna

Monografia pedagogiczna Za monografię na gruncie pedagogiki przyjąć należy taką metodę postępowania, ktra prowadzi do opisu instytucji wychowawczych, rozumiejąc pod pojęciem instytucji wychowawczej struktury sformalizowane takie jak: Towarzystwo Przyjacił Dzieci, Uni...

List motywacyjny

List motywacyjny Herr Stickel Bewerbung um eine Stelle fr Kellner ? Ihre Anzeige in der ?Bamberger Zeitung? vom 2.09.2006 Sehr geehrte Herr Stickel, mit groen Interesse habe ich die Stellenanzuge fr Kellner gelesen. Da mich diese Beruf-Stelle sehr interessiert, mchte ich mich gern bei Ihnen dafr bewrben. Obwohl ich ...

Tematy i idee liryki młodopolskiej

Tematy i idee liryki młodopolskiej Poezja Młodej Polski ukształtowała się w ostatnim dziesięcioleciu wieku XIX, zaś jej największe osiągnięcia przypadają na pierwsze lata wieku XX. Poezja odegrał rolę przodowniczki w formowaniu się modernistycznego modelu kul...

Mon week-end prefere.

Mon week-end prefere. J'aime passer le week-end avec mes amis. J'ai passe mon week-end le plus prefere a la campagne pres de Torun. Chaque annee je me rencontre la- bas avec les copins. Nous aimons passer le temps ensemble. Le premier jour, il faisait beau le soleil brillait, les oiseaux chantaient. C'etait une tres belle jo...

Wpływ konfliktw polsko-krzyżackich na związki Litwy z Polską w XIV-XV wieku

Wpływ konfliktw polsko-krzyżackich na związki Litwy z Polską w XIV-XV wieku Michał Adamczyk IVc Wpływ konfliktw polsko-krzyżackich na związki Litwy z Polską w XIV-XV wieku. Wiek XIV to okres rozkwitu państwa krzyżackiego. Zakon coraz bardziej pozwala&...

Charakterystyka niektrych fraszek Kochanowskiego

Charakterystyka niektrych fraszek Kochanowskiego NA SWOJE KSIĘGI - autor mwi przez tą fraszkę że nie pisze w nich o wojnach, bohaterach, czyli rzeczach poważnych, lecz ich charakter jest bardziej luźny - utwr przypomina formę anakreontyku - autor uzasadnia sens swoich utworw KU ...

Obraz utraconej ojczyzny we fragmencie epilogu "Pana Tadeusza" (68-99) i wierszu C. K. Norwida "Moja piosenka".

Obraz utraconej ojczyzny we fragmencie epilogu "Pana Tadeusza" (68-99) i wierszu C. K. Norwida "Moja piosenka". Dla każdego człowieka pod słowem ojczyzna kryją się zupełnie inne treści. Jeden uważa, że ojczyzna to miejsce, w ktrym przyszło się człowiekowi urodzić ...

Quo Vadis

Quo Vadis Recenzja filmu Quo Vadis Film Jerzego Kawalerowicza pt. Quo Vadis na podstawie powieści Henryka Sienkiewicza obejrzałem dwa razy i uważam, że było warto. Film zainteresował mnie tak bardzo, że postanowiłem w najbliższym czasie sięgnąć po dzi...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry