• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: Pozycja s...

Nawigacja

Pozycja społeczna ucznia w klasie szkolnej



Pozycja społeczna ucznia w klasie szkolnej




Pozycja społeczna ucznia w klasie szkolnej



AUTOR: Waśkowska Ewa



Czynniki wpływające na pozycję ucznia w klasie szkolnej Wspłczesna socjologia zajmuje się jednym z podstawowych pojęć jakim jest pozycja społeczna. Każdy człowiek przez całe życie uczestniczy w grupie, dąży do zajęcia określonej pozycji w społeczeństwie. Przez polskiego socjologa Z. Zaborowskiego rozumiana jest jako miejsce jednostki w społecznej hierarchii grupy, związane z jej autorytetem i wpływem na grupę".Pojęcie pozycji społecznej określane jest jako miejsce w strukturze społecznej wyznaczające jednostce określone zadania, funkcje, obowiązki i przywileje; określa w jakim stopniu i w jaki sposb jednostka ma uczestniczyć w społeczeństwie; im wyższa pozycja, tym większy dostęp do dbr pożądanych w danym społeczeństwie, wyższy status społeczny".Pozycja społeczna zawsze odnosi się do określonego miejsca w strukturze stosunkw społecznych np.: dotyczy takiej struktury jaką jest klasa szkolna. M. Łobocki odnosząc pojęcie pozycji społecznej do środowiska szkolnego, określa ją jako miejsce ucznia w klasie i nierzadko także związaną z nim rolę społeczną, czyli zbir zasad określających sposb zachowania się ucznia zajmującego daną pozycję". Klasa szkolna, w ktrej przebywa jednostka przez większość swojego dnia ma na nią ogromny wpływ bowiem w procesie rozwoju jednostki, grupa rwieśnicza odgrywa istotną rolę. Przyczynia się do zaspokojenia takich potrzeb psychologicznych dziecka jak: potrzeba uznania, dodatniej samooceny, uczestnictwa w grupie i identyfikacji z nią.W procesie psychospołecznego rozwoju dziecka, ważną rolę odgrywa, prawidłowe zaspokojenie jego potrzeb, ktre regulują jego aktywność. Nie zaspokojone potrzeby oraz związane z tym stany frustracji, powodują występowanie głwnych zaburzeń w zachowaniu, trudności wychowawczych nieprzystosowania społecznego, co z punktu widzenia pedagogiki jest bardzo niekorzystne zwłaszcza dla uczniw w młodszym wieku szkolnym. Jednostka dopiero bowiem się rozwija i jej wcześniejsze doświadczenia wpływają na jej całe życie.Autorzy wyrżniają następujące rodzaje potrzeb, ktrych zaspokojenie jest też ważne w tym wieku. Z. Skorny do potrzeb psychologicznych dziecka w tym wieku zalicza: potrzebę bliskiego związku tzw. afiliacji, bezpieczeństwa, kontaktw społecznych, uznania społecznego i przynależności grupowej. Z. Zaborowski wyrżnia jeszcze potrzeby: identyfikacji z zespołem i partycypacji.Korzystna pozycja sprzyja prawidłowemu rozwojowi, pomaga utrzymać rwnowagę psychiczną. I odwrotnie, jeśli pozycja ta przejawiła się w izolacji czy odrzuceniu, to dziecko unika towarzystwa, budzi się w nim poczucie krzywdy i osamotnienia. Wkrtce prowadzi to do zaburzeń w zachowaniu, a przyczyną jest wwczas niekorzystna pozycja w grupie rwieśniczej. Zachwiana jest jego kariera szkolna, powodzenie w nauce i społeczny rozwj. Wiadomo jednak, że rżnym dzieciom, udaje się to w rżnym stopniu. Jedne zdobywają dość łatwo i utrzymują dobrą pozycję społeczną w klasie, inne mają duże trudności, są przez kolegw izolowane i odrzucane. Można stwierdzić, iż dziecko, ktre posiada uznanie grupy, jest aprobowane przez nią ma większe szanse na to, aby jego nauka była rzeczą przynoszącą osiągnięcia i sukcesy. Znaczenie pozycji w tym wieku szkolnym odgrywa doniosłą rolę. Dobrze ukształtowana pozycja społeczna w klasie ma wpływ na dalsze losy szkolne dziecka.. W każdej klasie szkolnej tworzy się struktura społeczna, czyli wzajemny układ stosunkw pomiędzy poszczeglnymi uczniami badanej grupy". Uczniowie zajmują określone pozycje, rwnocześnie z tymi zjawiskami następuje podział na wzajemne sympatie i antypatie w grupie, kształtuje się też atmosfera zespołu klasowego.Stwierdzono, iż pozycja socjometryczna dziecka w klasie jest uzależniona od tzw. czynnikw socjologicznych takich jak: wykształcenie i zawd rodzicw, pozycja dziecka w rodzinie, warunki domowe (stosunek ojca i matki do dziecka), standard ekonomiczny rodziny. Badania dotyczące wpływu czynnikw socjologicznych na pozycję ucznia w klasie szkolnej przeprowadził m. in. W. Kozłowski. Udowodnił on, że na pozycję ucznia wpływa: pozycja społeczna rodzicw, warunki środowiska społecznego, w ktrym dziecko się wychowuje, stosunki międzyludzkie w rodzinie. W. Kozłowski dowodzi też, że dzieci rodzicw z wyższym wykształceniem i zawodach cieszących się wysoką oceną opinii społecznej, z reguły posiadają lepszy start w uzyskaniu dla siebie korzystnej pozycji w grupie dziecięcej. Jest tak, ponieważ sądy i oceny dorosłego społeczeństwa, odbijają się w świadomości dzieci i kształtują ich własne sądy i oceny. Popularność i niepopularność dzieci w klasach uzależniona jest między innymi od warunkw środowiska wychowawczego.Elizabeth Hurlock analizując jakie cechy mogą zapewnić dziecku popularność w zespole, wyrżnia: zdolność do wspłpracy, życzliwość, energię, bezpośredniość, odpowiedzialność, pewność siebie, dobre wyniki w nauce, zdrowie i sprawność fizyczna, atrakcyjny wygląd zewnętrzny, inteligencja, płeć, pozycję materialną rodzicw, pozycję dziecka w rodzinie. Cechami powodującymi niepopularność są: nieśmiałość, ociężałość, powściągliwość, brak energii, nieprzystępność, zbytnie odstawanie od grupy, agresywność, niesolidność, nielojalność, egocentryzm. Niektrzy autorzy podkreślają, iż te negatywne cechy i przejawiane odchylenia w zachowaniu, mogą być rezultatem braku uznania i akceptacji w grupie, a nie jego przyczyną.Wielu autorw uważa, że przyczyna złej pozycji jednostki w zespole nie zawsze tkwi w rzeczywistych mankamentach dziecka, lecz głwnie w ukształtowanych przez środowisko opiniach. Opinie te są dwch rodzajw. Pierwsze kształtują się już najczęściej przed przyjściem do szkoły lub powstają po bardzo krtkim pobycie dzieci w klasie. Drugie - to opinie tworzące się wolniej, w toku nauki i wspłżycia na terenie klasy. Oprcz wymienionych opinii powinny powstać jeszcze inne, te ktre są zależne od nauczyciela - wychowawcy, ktre on celowo kształtuje i umacnia. Opinie te mają skorygować niewłaściwą pozycję ucznia w klasie oraz przyczynić się do powstania serdecznych stosunkw koleżeńskich. Ujemne opinie powodujące negatywne postrzeganie dziecka mają następujące przyczyny:1. niesprawność dziecka - fizyczna, ułomność;2. brak zdolności, słaby rozwj umysłowy;3. złe warunki domowe i rodzinne;4. poglądy rodzicw i najbliższego otoczenia;5. brak karności, agresywność dziecka.Każdy z wymienionych czynnikw wpływa na powstanie opinii, ktre mogą dać obraz stosunkw panujących w klasie. Zespł, a głwnie uczniowie najaktywniejsi są bardzo surowi w ocenie kolegw. Zasłyszana opinia czy też własne spostrzeżenia, bywają w sposb dosadny wygłaszane w klasie. Dziecko, ktre źle czuje się w grupie, jest wyśmiewane przez kolegw, odrzucane, nie jest w stanie skupić się na lekcjach, nie dorwnuje innym i często nie orientuje się w materiale nauczania. Widać, iż przyczyny złej pozycji dziecka tkwią w opinii otoczenia (często krzywdzącej lub obiektywnie pozbawionej podstaw, np. etykietowania") lub w zachowaniu i cechach osobowości jednostki, ktre są wynikiem przynależności dziecka do określonego środowiska społecznego.Zapoznając się z wynikami badań na podstawie literatury nasuwa się wniosek, że we wszystkich badaniach dotyczących pozycji społecznej ucznia w zespole, był uwzględniony czynnik warunkw środowiskowych dziecka. Analizując warunki środowiskowe najczęściej bierze się pod uwagę : pochodzenie społeczne, wykształcenie rodzicw, liczebność rodzin, warunki materialne, system stosowanych przez rodzicw kar i nagrd.W tym momencie potwierdzają się wyniki badań rżnych autorw, a mianowicie: pochodzenie społeczne jest cechą, ktra rżnicuje pozycje społeczne uczniw akceptowanych lub nieakceptowanych, wykształcenie rodzicw (zawd i standard ekonomiczny) jest czynnikiem wpływającym na prestiż danej rodziny w środowisku, atmosferę domową, zaspokajanie potrzeb i aspiracji dziecka, postawy wychowawcze rodzicw.Mnie rwnież zainteresował problem zajmowanej pozycji uczniw w mojej klasie w związku z przyczyną niepowodzeń szkolnych. Chciałam zorientować się na ile środowisko rodzinne dziecka wpływa na pozycję ucznia w klasie.Na podstawie badań przeprowadzonych przeze mnie w wiejskiej szkole podstawowej w kl. II doszłam do następujących wnioskw: 1) czynniki związane z cechami społeczno-demograficznymi rodziny mają ogromny wpływ na pozycję i postępy dzieci w nauce szkolnej. Dziecko, ktre pochodzi ze stabilnej rodziny jest o wiele bardziej zorganizowane, pewniejsze siebie i potrafi łatwiej podejmować decyzje;2) atmosfera wspłżycia w rodzinie jest najistotniejszym czynnikiem spośrd analizowanych. Kiedy dziecko ma poczucie bezpieczeństwa, jakie zapewnia mu ustabilizowane życie rodzinne, łatwiej pokona czyhające na niego trudności, zarwno w szkole jak i poza nią. Jeżeli nie poświęci się dziecku dość dużo uwagi w domu, to może ono szukać jej w nieodpowiednim środowisku, co z kolei pociąga za sobą dalsze kłopoty wychowawcze. Szczeglną troską należy otoczyć uczniw z rodzin patologicznych, w ktrych zaburzona jest więź emocjonalna. 3) Dobre wyniki w nauce zależą od ich sytuacji rodzinnej. Rodzina jest bowiem głwnym przekaźnikiem systemu wartości i wzorcw, od ktrych zależy powodzenie w szkole.









2. Osiągnięcia szkolne a pozycja ucznia w szkole



Każda grupa społeczna posiada pewien system wartości. Jednostka, ktra pragnie być uznawana i popularna w grupie musi spełniać pewne warunki i reprezentować sobą cenione wartości. Badania dowodzą, że w klasach początkowych dzieci cenią u swych kolegw i koleżanek przede wszystkim: koleżeńskość, aktywność, uprzejmość w zachowaniu oraz osiąganie wynikw w nauce. Mniej wartościowe cechy to: sprawność fizyczna i dobra materialne.



Aby dziecko mogło zdobywać zaufanie grupy, musi spełniać niektre warunki, a więc przejawiać te cechy, ktre sprawiają, że będzie w grupie uznawane. Osiągnięcia w nauce, nie są istotną wartością dla najmłodszych dzieci, więc aby zdobyć zaufanie grupy nie wystarczy tylko dobrze uczyć się.



Liczne badania dowodzą, że wyniki w nauce określają w pewien sposb pozycję ucznia w zespole klasowym. Pojawia się tutaj zależność, a mianowicie, dzieci osiągające dobre i bardzo dobre wyniki w nauce, zajmują wyraźnie wyższą pozycję w klasie niż ich rwieśnicy, ktrzy osiągają słabsze wyniki w nauce. Dzieci zwracają uwagę na to, jak się uczą ich koledzy i koleżanki, oceniają ich przez pryzmat wynikw nauczania. Uczeń osiągający powodzenie w nauce, cieszy się większą popularnością wśrd rwieśnikw.



Zaborowski badając stosunki społeczne w klasie szkolnej stwierdził, że szacunkiem cieszą się uczniowie osiągający dobre wyniki w nauce oraz przejawiający pozytywne cechy charakteru, takie jak: koleżeńskość i uczciwość.



Osiąganie wyższej pozycji uczniw z dobrymi wynikami, nie w każdej klasie kształtuje się tak samo. Rżnicę tę podkreśla H.Filipczuk. Przykładem może być tutaj klasa I, gdzie uczniowie starają się uzyskać jak najlepsze oceny po to, aby zyskać uznanie dorosłych rzadziej rwieśnikw. Natomiast w klasie III dobre wyniki w nauce umożliwiają zdobycie wyższej pozycji w strukturze klasy, bowiem naukę traktuje się w tej klasie jako jedno z głwnych zadań, ktre należy sumiennie realizować. Uczniowie w klasie III kierują się tym, że poprzez własne osiągnięcia chcą przyczynić się do wzrostu znaczenia klasy jako grupy, wzmocnić jej popularność.



Badania potwierdzają, że nie zawsze na osiąganie wyższej pozycji, mają wpływ dobre osiągnięcia w nauce. Od klasy III występuje takie zjawisko, że uczniowie dobrzy wcale nie mają najlepszej pozycji w zespole rwieśniczym, a są uważani przez koleżanki i kolegw za kujonw. Popularnymi stają się ci, ktrzy np. potrafią zachować się arogancko, przeciwstawić się nauczycielowi lub zdobyć tylko oceny niedostateczne.



Powstanie takiej zależności w klasie jest zazwyczaj wyrazem panujących tam stosunkw społecznych, łączących poszczeglnych członkw zespołu klasowego.



Na to, czy osiąganie dobrych wynikw może warunkować wyższą pozycję w klasie, wpływają rwnież normy i wartości w niej uznawane. I tak np.: początkowo dobry uczeń osiągający powodzenie w nauce jest popularny w klasie szkolnej, innym razem osoba taka, staje się wręcz izolowana, uważana za prymusa i nie mająca uznania w grupie rwieśnikw.



W badaniach między innymi H.Filipczuk oraz U.Chełmińskiej podkreślane jest uznawanie norm i wartości w danej strukturze klasy. Jeśli klasa jako całość, niechętnym okiem patrzy na najlepszych uczniw, poszczeglni uczniowie uczą się z mniejszym zapałem. Jeśli zaś klasa akceptuje dobre wyniki w nauce i umożliwia to zdobycie wyższej pozycji, każdemu wwczas uczniowi zależy na ich uzyskaniu dla zdobycia aprobaty, dobrej pozycji wśrd koleżanek i kolegw.



Zaprezentowane powyżej stanowiska, pozwalają stwierdzić, że na pozycję ucznia w klasie, mają pewien wpływ osiągnięcia szkolne uczniw. Uzależnione to jest jednak, od ukształtowanych norm i wartości w danej klasie szkolnej. Jeśli uczeń uzyskuje powodzenie w nauce, to w zasadzie jego pozycja jest wyższa w klasie niż innych rwieśnikw, ktrzy tego powodzenia nie uzyskują.



Bibliografia



1. Chełmińska U., Niepowodzenia w nauce jako przyczyna zaburzeń w zachowaniu. [W] Prace pedagogiczne, Krakw 1984.

2. Ekiert-Grabowska D., Dzieci nieakceptowane w klasie szkolnej, WSiP, Warszawa 1983.

3. Filipczuk H., Zapobieganie trudnościom i niepowodzeniom szkolnym, IWZZ, Warszawa 1985.

4. Hurlock E., Rozwj dziecka, PWN, Warszawa 1985.

5. Janowski A., Poznawanie uczniw, WSiP, Warszawa 1985.

6. Kozłowski W., Klasa szkolna jako grupa społeczna. Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze 1995, nr 3.

7. Słownik psychologiczny, red. W. Szewczuk. Wiedza Powszechna, Warszawa 1979.

8. Skorny Z., Potrzeby psychiczne dziecka,frustracja oraz przeciwdziałanie jej ujemnym skutkom, [W:] Vademecum dla rodzicw dzieci od lat 6 do 10, pod red. W. Pomykało, RSW Prasa-Książka-Ruch", Warszawa 1987.

9. Zaborowski Z., Pozycja społeczna ucznia w klasie, Kwartalnik Naucz. Opolskie 1990, nr 1-4.






Przykadowe prace

Emocje i postawy, jakie doświadczają rodzice dzieci z zaburzeniami rozwoju

Emocje i postawy, jakie doświadczają rodzice dzieci z zaburzeniami rozwoju Emocje należą do stanw reaktywnych i pojawiają się w odpowiedzi na bodźce płynące z otoczenia, a także z własnego ustroju. Urodzenie dziecka bywa zazwyczaj najważniejszym wydarzeniem ...

Składniki chemiczne produktw – białka, węglowodany

Składniki chemiczne produktw – białka, węglowodany Składniki chemiczne produktw – białka, węglowodany Składniki pokarmowe dzielimy na 5 grup: 1. białka Są potrzebne do budowy nowych i odtwarzania starych komrek. Należą więc do składn...

Hasła pozytywistyczne

Hasła pozytywistyczne SCJENTYZM-charakterystyczne dla tych racjonalnych czasw umiłowanie nauki, przekonanie, że tylko ona może dostarczyć prawdziwej wiedzy o rzeczywistości, a jej rozwj przyczyni się do postępu ludności oraz wyeliminuje nędzę i nierwność. UTYLIT...

Problemy społeczno-prawne w informatyce

Problemy społeczno-prawne w informatyce Temat; ??Problemy społeczno-prawne w informatyce?? Zakres tekstowy; 1.Informatyka a prawo 2.Bezpieczeństwo danych 3.Przestępczość komputerowa 4.Komputer a zdrowie 5.Bezpieczna praca z komputerem Ustawa z dnia 4lutego 1994r.o prawie autorskim podzi...

W jaki sposb przeszłość kształtuje relacje pomiędzy chłopami a inteligencją na podstawie sceny 30 aktu I Wesela Stanisława Wyspiańskiego? Odwołaj si&

W jaki sposb przeszłość kształtuje relacje pomiędzy chłopami a inteligencją na podstawie sceny 30 aktu I Wesela Stanisława Wyspiańskiego? Odwołaj się do całości utworu. W epoce o nazwie Młoda Polska modne stały się tak zwane małżeństw...

Wacław Potocki jako głwny przedstawiciel literatury dworskiej.

Wacław Potocki jako głwny przedstawiciel literatury dworskiej. TEMATYKA I KOMIZM DROBNYCH UTWORW POTOCKIEGO "Ogrd fraszek" Jest to zbir 1800 utworw rozmaitej wielkości i rżnorodnej treści (O czym mwi bardzo dziwaczny i bardzo rozbudowany tytuł - "Ogrd ale nie plewiony, brg, ale co...

Przywileje szlachedzkie

Przywileje szlachedzkie Lutomyśl 1291 Wacław 2 potwierdzenie dotychczasowych praw, przyrzeczenie nie nakładania nowych podatkw, zgoda na obsadzie urzędw Buda 1355 L. Węgierski : określenie świadczeń szlachty na rzecz państwa, ustanowienie wynagrodzeń za straty w wyprawac...

Podatki lokalne

Podatki lokalne Daniny publiczne nakładane na osoby prawne i fizyczne na określonym terytorium przez organy do tego uprawnione; stanowią dochody własne gminy, ustalane są i pobierane na podstawie ustaw podatkowych. Wjt, burmistrz lub prezydent ma prawo do udzielania ulg, odroczeń i umorzeń oraz d...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry