• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Prawo w&...

Nawigacja

Prawo własności w ujęciu prawnym iu ekonomicznym.



Prawo własności w ujęciu prawnym iu ekonomicznym.


Pojęcie własności jest wieloznaczne i nie może być jednoznacznie interpretowane , ponieważ tym pojęciem posługują się rżne dyscypliny . Przykładowo można wskazać na znaczenia tej nazwy w ujęciu ekonomicznym oraz w ujęciu prawnym . Właśnie tymi dwoma zagadnieniami zajmę się w swojej pracy .

Własność w znaczeniu ekonomicznym oznacza określone materialne stosunki społeczne zachodzące między ludźmi w procesie wytwarzania . Ekonomiczne pojęcie własności odpowiada na pytanie , kto włada środkami produkcji , w czyich interesach

i w jakim celu są one wykorzystywane oraz kto nimi rozporządza . Własność w znaczeniu ekonomicznym istniała , istnieje i będzie istnieć we wszystkich formacjach społecznych , zarwno w tych , ktrym obca jest kategoria państwa i prawa , jak i w tych , ktre znają historyczną kategorię państwa i prawa . Nie może być mowy o żadnej produkcji , a zatem

i o żadnym społeczeństwie tam , gdzie nie istnieje żadna forma własności . W każdej jednakże formacji społecznej własność rozwija się w odmiennych warunkach społecznych

i dlatego na przestrzeni historii społeczeństwa ludzkiego ulega ona przeobrażeniom , zmieniając swoje formy .

Własność w znaczeniu prawnym – prawo własności , to kategoria historyczna , ktra pojawiła się w społeczeństwie klasowym , znającym państwo i prawo . Ale ta nazwa nie jest jednoznaczna . Nazwa prawo własności jest używana przynajmniej w dwch znaczeniach : w szerszym oraz w węższym . W szerszym ze znaczeń obejmuje wszelkie prawa majątkowe – zarwno cywilne : prawo rzeczowe , wierzytelności , prawa na dobrach niematerialnych : jak i niecywilne , np. z zakresu prawa administracyjnego , finansowego

itp. , ktre przysługują albo mogą przysługiwać określonemu podmiotowi prawnemu .

Na terenie prawa cywilnego odpowiednikiem prawa własności w szerszym znaczeniu

(w znaczeniu konstytucyjnym) jest przede wszystkim pojęcie mienia . Informacje na ten temat znajdziemy w art.44 kodeksu cywilnego . Z kolei odnosząc się do węższego zakresu należy powiedzieć , że jedną z gałęzi prawa , ktra precyzuje bliżej pojęcie własności w znaczeniu węższym , jest prawo cywilne . Na jego terenie zakres nazwy prawo własności jest o wiele węższy . Prawo własności , albo krcej własność w znaczeniu cywilistycznym , stanowi prawny wyraz jedynie podstawowej części materialnych stosunkw społecznych , jakie zachodzą między ludźmi w procesie produkcji . Zupełnie oglne pojęcie własności w ujęciu cywilistycznym określa art.140 kodeksu cywilnego . Przepis ten stanowi : W granicach określonych przez ustawy i zasady wspłżycia społecznego właściciel może , z wyłączeniem innych osb , korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem swego prawa , w szczeglności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy . W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą .

Prawo własności w ujęciu cywilistycznym stanowi rdzeń konstytucyjnego pojęcia własności i ma za przedmiot rzeczy w znaczeniu technicznym oraz jest ono prawem bezwzględnym . Wymienione przeze mnie cechy nie są jednak właściwe samemu tylko prawu własności . Charakteryzują one także całą grupę podmiotowych praw majątkowych zwanych prawami rzeczowymi . Cechą szczeglną , charakteryzującą prawo własności stanowi to , że pod względem treści prawo własności jest najszerszym i najpełniejszym pośrd wszystkich praw rzeczowych. O ile w innych , poza własnością , prawach rzeczowych tkwi z reguły jakieś określone uprawnienie , to uprawnień wynikających z prawa własności nie da się wyliczyć wyczerpująco . Z prawa własności wynika nie tylko uprawnienie do posiadania , do korzystania , do rozporządzania rzeczą . Wspomniana tutaj przeze mnie tzw. triada uprawnień właściciela nie wyczerpuje treści prawa własności . Mogą bowiem zaistnieć sytuacje , wprawdzie majątkowe , kiedy właściciel zostaje pozbawiony (czasowo) wszystkich trzech wymienionych uprawnień , a mimo to jego prawo własności nie wygasa , lecz istnieje nadal . Należy jednak pamiętać, że własność jest prawem najpełniejszym w granicach określonych przez ustawy rżnych gałęzi prawa oraz przez zasady wspłżycia społecznego oraz przez społeczno - gospodarcze przeznaczenie tego prawa . tylko w wymienionych granicach można mwić o uprawnieniach właściciela stanowiących treść jego prawa własności . Nie można też zapomnieć o tym , że treść prawa własności przedstawia się w sposb odmienny w zależności od tego , czy chodzi o prawo własności , ktrego przedmiotem jest nieruchomość , czy też

o prawo własności na rzeczy ruchomej . Zwłaszcza w pierwszym przypadku zakreślenie granic treści oraz wykonywania prawa własności ma szczeglnie doniosłe znaczenie społeczne i gospodarcze . Dlatego też w odniesieniu do prawa własności na nieruchomościach ustawodawca wprowadza cały szereg reguł szczeglnych oddziaływujących na treść

i wykonywanie tego prawa . Spośrd wielu możliwych uprawnień, ktre składają się na treść prawa własności kodeks cywilny w artykule 140 wymienia przykładowo tylko dwa z nich ,

a mianowicie uprawnienie do korzystania z rzeczy i uprawnienie do rozporządzania nią . Korzystanie z rzeczy obejmuje w pierwszym rzędzie możność faktycznego władania rzeczą oraz możność pobierania pożytkw i innych dochodw z rzeczy , możność przetwarzania jej , zużycia a nawet zniszczenia . Z kolei rozporządzanie rzeczą oznacza możność dokonywania zarwno czynności prawnych rozporządzających , np. przeniesienie własności , jak

i dyspozycji czysto faktycznych .

Własność należy nabyć . Jej nabycie , jak i nabycie innych praw majątkowych , może być pierwotne oraz pochodne . Nabycie nazywamy pierwotnym , jeśli nabywca nie wywodzi swojego prawa od dotychczasowego właściciela , nabywa je więc niezależnie od jego uprawnień .Nie ma więc tutaj poprzednika i następcy prawnego .W zasadzie przy tym nabyciu nabywca uzyskuje prawo własności bez obciążeń . Przykładem może być zasiedzenie , przemilczenie , połączenie zawłaszczenia . Drugim rodzajem nabycia jest , jak już wspomniałam , nabycie pochodne . Jego przesłanką jest istnienie u innej osoby tego samego lub innego prawa . Przy nabyciu tym prawo przysługujące jednej osobie przechodzi na drugą . Występuje tu następstwo prawne , zbywca jest poprzednikiem prawnym , zaś nabywca następcą prawnym , a prawo pozostaje takie samo . Skutkiem takiego nabycia jest to , że na nabywcę przechodzi prawo w takich granicach , w jakich przysługiwało poprzednikowi ,

a więc ze wszystkimi obciążeniami . Nabyciem pochodnym jest uzyskanie własności na podstawie umowy . Przykładem może być przeniesienie własności , zgodnie z artykułem 155 i następnymi kodeksu cywilnego . Można nabywać nie tylko własność od innej osoby , ale także własność państwową i spłdzielczą . Do sposobw nabycia własności państwowej należy : przepadek mienia , wywłaszczenie , wpływy majątkowe , czy też grzywny itd. Następnie do sposobw nabycia własności spłdzielczej należą : udziały członkowskie

i wpisowe , wkłady członkowskie , przekazywanie mienia przez państwo .

W prawie własności ważnym pojęciem jest także pojęcie wspłwłasności . Polega ona na tym , że własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom , jest to zgodne z art. 195 – 221 kodeksu cywilnego . Cechami wspłwłasności są : jedność przedmiotw , wielość podmiotw , niepodzielność prawa . Niepodzielność prawa oznacza , że wspłwłaściciel ma prawo do całej rzeczy będącej wspłwłasnością , a nie tylko do pewnej jego części . W systemie praw występują dwa rodzaje wspłwłasności : łączna i w częściach ułamkowych . Pierwsza z nich jest pochodną osobistego stosunku łączącego podmioty , np. ustawowa wsplność małżeńska . Bez tego stosunku wspłwłasność łączna nie powstaje , nie ma więc charakteru samoistnego , jest podporządkowana temu stosunkowi całkowicie . Ponadto odznacza się tym , że jak długo ona trwa , udziały w rzeczy wsplnej nie są oznaczone . W konsekwencji tego poszczeglni wspłwłaściciele nie mogą rozporządzać przysługującym im prawem , dopki trwa stosunek osobisty będący podstawą wspłwłasności łącznej , nie można żądać podziału rzeczy wsplnej . Drugi rodzaj wspłwłasności jest oparty na tym , że mimo niepodzielności tego prawa , każdy ze wspłwłaścicieli ma określony udział w prawie własności . Oznacza to ,że prawo własności zostaje podzielone między kilka osb na części ułamkowe , czyli idealne , stąd też obok tej nazwy występuje też inna -

wspłwłasność w częściach idealnych . .

Pojęcie , ktre ściśle wiąże się z prawem własności w obu znaczeniach , zarwno prawnym , jak i ekonomicznym , jest ochrona własności . Jest to system środkw prawnych przyznanych właścicielowi w przypadku naruszenia jego prawa . Poszczeglne środki prawne służące do ochrony własności często rozrżnia się między sobą w sposb znaczny .

W przypadku pozbawienia właściciela jego rzeczy , może on żądać jej wydania i mwimy wtedy o roszczeniu windykacyjnym – rei vindicatio . Właściciel może z niego korzystać wtedy , gdy umowa najmu wygasła , a najemca nie chce opuścić lokalu . W razie gdy forma naruszenia własności jest inna niż pozbawienie właściciela jego rzeczy , może on wystąpić

z roszczeniem negatoryjnym – actio negatoria . Roszczenie to jest uzasadnione , jeśli osoba nieuprawniona systematycznie przechodzi przez cudzy grunt . Występują też roszczenia uzupełniające do windykacyjnych . Występują między właścicielem a posiadaczem danej rzeczy .

Tak przedstawia się oglnie pojęcie prawa własności , zarwno w ujęciu prawnym , jak i ekonomicznym . Trybunał Konstytucyjny stwierdził , że prawo własności traktowane jest w naszym systemie prawnym jako prawo podmiotowe o najszerszej treści i w porwnaniu z innymi prawami , jako prawo najsilniejsze w stosunku do rzeczy .

Podsumowując tą pracę można stwierdzić , że własność jest bezterminowym prawem . Trwa tak długo , jak długo istnieje rzecz , ktra jest przedmiotem własności .



























BIBLIOGRAFIA :

1. Prawo rzeczowe , Edward Gniewek , wyd. C.H.BECK , Warszawa , rok 2000

2. Prawo rzeczowe , Jerzy Ignatowicz , Wydawnictwo Prawnicze PWN , Warszawa ,

rok 2000

3 . Prawo cywilne , Stefan Grzybowski , wyd. PWN , Warszawa ,

rok 1979

4. Kodeks cywilny pod redakcją Izabeli Ratusińskiej , wyd. Zakamycze ,

stan prawny na 15 marca 2005 roku







Przykadowe prace

Jakie związki łączą odrodzenie z kulturą antyczną?

Jakie związki łączą odrodzenie z kulturą antyczną? W pierwszych wiekach naszej ery dorobek kultury grecko-rzymskiej został odrzucony, jako pogański. Jednak, gdy chrześcijaństwo zwyciężyło ostatecznie, w kulturze europejskiej zaczęto obserwować zainteresow...

Turystyka etniczna

Turystyka etniczna 1. cele- poszukiwanie swych korzeni. 2. Zjawisko diaspory- rozproszenie jakiejś narodowości na obczyźnie, towarzyszy jej proces kształtowania się grup etnicznych rozumianych jako grupa społeczna, ktrą charakteryzuje poczucie własnego pochodzenia i kultury oraz wi...

Ku Secesji Stanw Zjednoczonych ( Geneza wojny )

Ku Secesji Stanw Zjednoczonych ( Geneza wojny ) Badając przyczyny wybuchu wojny secesyjnej nie można ograniczyć się tylko do stwierdzenia że był to konflikt między czynnikiem zmierzającym do reform a czynnikiem zachowawczym lub, że była to walka abolicyjnej płnocy z...

Socjologia- działania społeczne

Socjologia- działania społeczne Jak socjologia rozumie działania społeczne? Jakie sa typy działań według Maxa Webera? Pojecie działań społecznych wprowadził Max Weber. Odrzucał on pozytywistyczna koncepcje nauk społecznych jako nauk pozytywistycznych (kt...

motyw idealnej i wyidealizowanej miłosci

motyw idealnej i wyidealizowanej miłosci Miłość szczęśliwa. Czy to jest normalne, Czy to poważne, Czy to pożyteczne? Miłość jest uczuciem bliskim każdemu człowiekowi, może właśnie dlatego jest tak częstym motywem wielu powieśc...

Jak założyć własną firmę/działalność gospodarczą? (Podjęcie działalności gospodarczej) Praca Kontrolna Cz: I

Jak założyć własną firmę/działalność gospodarczą? (Podjęcie działalności gospodarczej) Praca Kontrolna Cz: I PODJĘCIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ W WYBRANEJ FORMIE. I. Rejestracja w Urzędzie Miasta. Zgłoszenie do ewidencji (us...

Analiza techniczna i ekonomiczna materiałw termoizolacyjnych

Analiza techniczna i ekonomiczna materiałw termoizolacyjnych Wstęp Żeby ogrzewać budynki skutecznie i tanio, czyli efektywnie, należy przede wszystkim ograniczyć straty ciepła przez przegrody zewnętrzne, a następnie zadbać o efektywność systemu grzewczego. Mo...

Kolory i Zawody po Niemiecku

Kolory i Zawody po Niemiecku KOlory: biały- weiB żłty- gelb złoty- golden pomarańczowy- orange czerwony- rot rżowy- rosa fioletowy- Violett niebieski- blau granatowy- dunkelblau zialony- grun beżowy- baige brązowy- Braun szary- grau czarny- Schwarz kolorowy- bunt jasny- ...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry