• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: Promienio...

Nawigacja

Promieniowanie rentgenowskie



Promieniowanie rentgenowskie




Wilhelm Konrad von Rontgen (Roentgen) urodził się 27 marca 1845 roku w Lennep, w Niemczech. Początkowo kształcił się w Holandii, potem w Zurychu (Szwajcaria). W wieku 40 lat został profesorem fizyki na uniwersytecie w Wurtzburgu, 10 lat pźniej (1885 rok) odkrył promieniowanie rengenowskie. W 1896 roku otrzymał Medal Rumforda od Towarzystwa Krlewskiego w Londynie, a od 1900 roku wykładał w Monachium, gdzie prowadził rwnież swoje prace badawcze (nie tylko promieniowanie, rwnież fizyka kryształw, własności cieczy pod wysokimi ciśnieniami). W 1901 roku za swoje odkrycie otrzymał pierwszą Nagrodę Nobla z dziedziny fizyki. Jak do tego doszło?

Roentgen badał właściwości promieni katodowych, postanowił sprawdzić czy promienie te przechodzą rwnież przez zwykłą ściankę szklaną. Posłużył się gruszkowatą rurką Crookes’a, do ktrej z jednej strony wprowadził katodę zakończoną niewielkim wklęsłym zwierciadłem, z boku doczepił anodę. Owinął rurkę czarnym papierem, choć sam nie wiedział dlaczego, a następnie podłączył napięcie (ok. 50 tysięcy V). Strumień elektronw skupiony w zwierciadle zaczął wydzielać promieniowanie skierowane do dna rurki. W tym momencie ustawiony w pobliżu papierowy ekran fluorescencyjny (powleczony specjalną masą) zaświecił samoistnie zielonkawym blaskiem. Zjawisko to nie zostało wywołane przez promienie katodowe (zbyt duża odległość), nie było to światło widzialne. Gdy przybliżył ekran do rurki, trzymając go w dłoni na ekranie pojawiły się kości tejże dłoni. Roentgen odkrył promienie przenikające ludzkie ciało! Nazwał je promieniami X. Pierwsza fotografia ludzkiego ciała została wykonana 22 grudnia 1895 roku. Roentgen fotografował też inne przedmioty, jak np. kawałki drutu przez drewnianą grubą deskę czy odważniki zamknięte w pudełku.



Promieniowanie rentgenowskie powstaje przy przejściach elektronw na wewnętrzne powłoki elektronowe atomu, jego długości zawarte są w przedziale 0,1 pm do ok. 50 nm, tj. między promieniowaniem gamma i ultrafioletowym. Dzieli się na miękkie (większa długość fali, mniej przenikliwe) i twarde (większa długość fali, bardziej przenikliwe).



Źrdłem promieniowania X jest aparat rentgenowski, reaktor jądrowy, akcelerator a także pierwiastki promieniotwrcze i wiele obiektw astronomicznych. W aparacie rentgenowskim znajduje się lampa prżniowa lub gazowa, w ktrej strumień elektronw pada na elektrodę zwaną anykatod. Promieniowanie rentgenowskie wytwarzane jest też przez dwie lampy: jonową oraz Coolidge’go z żarzoną katodą, ktra służy do wytwarzania elektronw swobodnych. Jonowa lampa rentgenowska to bańka szklana, kulista, wypełniona gazem; wewnątrz znajdują się trzy elektrody metalowe.

Do prześwietlania służy: ekran fluoryzujący, ekran rentgenologiczny, wzmacniacz elektronowy obrazu ekranowego. Ekran fluoryzujący zawiera elementy fluoryzujące, ktre pod wpływem promieniowania X dają obraz słabo odbierany przez siatkwkę oka, ale silnie przez błony fotograficzne. Ekran rentgenowski przetwarza promienie X w promienie widzialne.

Ciekawostką jest, że Słońce, gwiazdy i inne obiekty w przestrzeni kosmicznej (np. czarne dziury) są naturalnymi źrdłami promieni X. Wokł Ziemi krążą satelity wyposażone w teleskopy wysyłające obrazy rentgenowskie z przestrzeni kosmicznej. Po przetworzeniu dają one obraz trjwymiarowy.



Własności promieniowania X:

- wszelkie substancje są dla promieni X w mniejszym lub większym stopniu przejrzyste

- są niewidzialne, ale wywołują fluorescencję

- wywołują jonizację powietrza



- wiele substancji fosforyzuje przy naświetlaniu promieniami X

- emulsje fotograficzne są czułe na promienie X, powodujące zaczernienie kliszy

- w prżni mają prędkość światła

- rozchodzą się po liniach prostych, ich tor nie zakrzywia się w polu magnetycznym ani elektrycznym

- padając na ciało naelektryzowane powodują, że ciało to traci ładunek



Zastosowanie promieni X:

- pierwszą dziedziną, w ktrej wykorzystano promienie X była medycyna

- prześwietlają bagaże na lotniskach

- pomagają w defektoskopii (wykrywaniu wad metali) i budowaniu konstrukcji stalowych

- każdy odbiornik telewizyjny emituje promienie X, ktre jednak nie przedostają się przez szybę odbiornika

- używane są w fizyce jądrowej (mikroskopy elektronowe, cyklotrony, akcelatory)

- wykorzystywane są w badaniach pierwiastkowego składu chemicznego substancji oraz struktur kryształw

- umożliwiają obserwację przyćmionych ciał, np. pulsarw

- podczas I wojny światowej za pomocą promieni X szukano kul i ich odłamkw w ciałach rannych żołnierzy

- W 1896 roku we Francji promienie X wykorzystywane były do diagnozowania gruźlicy

Jednak największe zastosowanie promienie X znalazły w medycynie- służą do otrzymywania obrazu organw wewnętrznych oraz leczenia schorzeń. Dzięki tomografowi rentegowskiemu udaje się uzyskać bardzo dokładny obraz nawet małych zmian chorobowych. Najczęściej robi się zdjęcia klatki piersiowej i układu kostnego; wprowadzenie promieni X do układu naczyniowego pozwala na uwidocznienie przebiegu i zarysu tętnic i żył. Promienie rentgenowskie wykorzystywane są rwnież do niszczenia chorych komrek, najczęściej nowotworowych.



Promieniowanie rentgenowskie jest promieniowaniem jonizującym. W dawkach stosowanych w medycynie nie powinno powodować działań niepożądanych, choć należy zachować ostrożność i nie nadużywać go. Promieniowanie X może wpływać na rozwj płodu, duże dawki są szkodliwe dla zdrowia. Powodują przede wszystkim uszkodzenie szpiku kostnego, co prowadzi do niedokrwistości. Reakcja organizmu na promieniowanie X zależy przede wszystkim od jego ilości, wieku (im osoba młodsza tym bardziej narażona), rodzajw tkanek. Dlatego stosuje się fartuch z gumy ołowiowej, ktry chroni nie badane części ciała.



Promieniowanie rentgenowskie mogą mieć zarwno widmo ciągłe jak i liniowe. Podczas zmniejszania się prędkości cząstek naładowanych powstaje widmo promieniowania hamowania (widmo ciągłe), jego maksymalne natężenie zależy od energii cząstek bombardujących (zazwyczaj elektrony). Widmo liniowe (widmo promieniowania charakterystycznego) zależy od rodzaju atomw emitujących to promieniowanie, składa się ono z grup linii tworzących serie widmowe, odpowiadające przejściom elektronw na odpowiednie zewnętrzne powłoki elektronowe.



Promienie odkryte w 1895 roku przez niemieckiego fizyka Roentgena stały się nieodzowne w medycynie, pomagają też w wielu innych dziedzinach życia. Rozwj techniki i coraz większa wiedza o świecie pozwalają na tworzenie coraz lepszych aparatw rentgenowskich oraz poszerzanie stosowania promieni X.








Przykadowe prace

Mid jako środek leczniczy

Mid jako środek leczniczy Mid jest wysoce cenionym środkiem leczniczym. Jego właściwości lecznicze były już znane w bardzo odległych czasach. Najstarszy, znany nam dokument, sprzed 4000 lat wskazuje na stosowanie miodu jako lekarstwa. 1550 lat p.n.e. zalecano mid jako środek moczop...

Hamatria, czyli wina tragiczna to nie tylko konflikt dwch rwnorzędnych racji, to pewna szczeglna sytuacja egzystencjalna.

Hamatria, czyli wina tragiczna to nie tylko konflikt dwch rwnorzędnych racji, to pewna szczeglna sytuacja egzystencjalna. Rodzina Antygony została obciążona klątwą Labdakidw. W wojnie domowej zginęli jej dwaj bracia- Eteokles i Polinejkes. Kreon, nowy władca Teb, wuj Antygony uz...

Opracowanie apokalipsy

Opracowanie apokalipsy 1. Słowo apokalipsa pochodzi z języka greckiego (apokalipsis ) i oznaczało odsłonięcie, objawienie. Jest to rodzaj utworu biblijnego w ktrym mwi się o tajemnicach dotyczących sensu dziejw i końca świata. Apokalipsa świętego Jana stanowi ostatni&...

Rozwj teatru greckiego. Wybitni dramatopisarze.

Rozwj teatru greckiego. Wybitni dramatopisarze. Teatr grecki wyrsł z uroczystości ku czci Dionizosa. Dwa razy w roku obchodzono je, świętowano, bawiono się i oglądano przygotowane widowiska. Pierwsza uroczystość organizowana w II połowie marca nosiła nazwę Dionizjw Wielki...

Narkotyki i alkohol

Narkotyki i alkohol Moim pragnieniem jest, aby żadne dziecko nie musiało stawiać czoła niesamowicie silnej presji sprbowania narkotykw i alkoholu. Niestety wiele rodzin będzie cierpieć z tego powodu. Zbyt wielu rodzicw sądzi, że okrutne zjawisko narkomanii nie dotknie nigdy ich ...

Biblia i mity (znaczenie, związki z literaturą pźniejszych epok, kosmogonia, wizerunek człowieka).

Biblia i mity (znaczenie, związki z literaturą pźniejszych epok, kosmogonia, wizerunek człowieka). Biblia dzieli się na Stary Testament - zbir 46 ksiąg judaizmu, ktry powstawał od XIII w. p.n.e. oraz na Nowy Testament - 27 ksiąg chrześcijaństwa - od 51 do 96r. n.e. Dzieło...

Motyw śmierci w literaturze w średniowieczu i baroku. Omw zagadnienie, odwołując się do wybranych tekstw

Motyw śmierci w literaturze w średniowieczu i baroku. Omw zagadnienie, odwołując się do wybranych tekstw 1) a)Śmierć jest stanem, w ktrym organizm zatraca kontakt ze światem zewnętrznym Dla niektrych koniec cielesności stanowi pewnego rodzaju pocieszenie, ale dla wi...

Zakres działania i zadania powiatu

Zakres działania i zadania powiatu POWIAT wykonuje zadania publiczne o charakterze ponadgminnym. Funkcje powiatu mają charakter uzupełniający w stosunku do gminy. ZADANIA WŁASNE POWIATU: - ponadgminna infrastruktura społeczna (pomoc społeczna, opieka społeczna, prowadzenie szpi...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry