• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: PRZEMIAN...

Nawigacja

PRZEMIANY GOSPODARCZE W POLSCE PO 1989 ROKU



PRZEMIANY GOSPODARCZE W POLSCE PO 1989 ROKU




W wyniku porozumień Okrągłego Stołu, 4 czerwca 1989 roku odbyły się w Polsce pierwsze częściowo wolne wybory. Zwycięstwo odniosła w nich solidarnościowa opozycja, zdobywając wszystkie z 35% możliwych do zdobycia mandatw w tzw. Sejmie Kontraktowym i 99 ze 100 miejsc w Senacie. Premierem pierwszego niekomunistycznego rządu w powojennej historii Polski został Tadeusz Mazowiecki. Tekę ministra finansw powierzył on Leszkowi Balcerowiczowi. Rząd zdecydował się na szybkie wprowadzenie programu mającego ustabilizować sytuację ekonomiczną w Polsce oraz na transformację polskiej gospodarki do systemu wolnorynkowego..

Gospodarka w Polsce, podobnie jak w innych krajach dawnego bloku wschodniego, była nierynkowa i zdominowana przez sektor państwowy, a zwłaszcza przez wielką państwową własność (ogromne przedsiębiorstwa przemysłowe, transportowe i budowlane, państwowy system bankowy i większość usług). Państwo dotowało i regulowało zarwno sferę produkcji jak i konsumpcji. Czyniło to gospodarkę mało elastyczną i nieefektywną. Producenci nie kierowali się realnym popytem, tylko odgrnymi nakazami. Powszechne były przerosty zatrudnienia w przedsiębiorstwach państwowych. Cały system był ponadto nastawiony na produkcję antyimportową, istniał powszechny protekcjonizm państwowy - stawki celne i inne ograniczenia praktycznie uniemożliwiały sprowadzanie na większą skalę towarw z zagranicy.

Strukturę gospodarki centralnie planowanej w Polsce charakteryzowała duża dysproporcjonalność. Przeważał w niej przemysł ciężki - tak pod względem produkcji (wytwarzał on 2/3 całej produkcji przemysłowej), jak też koncentracji środkw trwałych i zasobw siły roboczej. Nienaturalnie duży udział w majątku trwałym posiadało także rolnictwo. Sfera materialna miała wyraźne pierwszeństwo przed usługami niematerialnymi. Podczas więc gdy przemysł był nadmiernie rozbudowany, sektor usług pozostawał niedorozwinięty. Udział usług niematerialnych w strukturze środkw trwałych wynosił w Polsce w 1989 roku jedynie 4%, zaś w krajach OECD wskaźnik ten był sześć razy większy!

W dość krtkim czasie, bo w ciągu zaledwie paru miesięcy, Minister Finansw Leszek Balcerowicz wraz z grupą ekspertw przygotował program transformacji gospodarczej, znany pźniej powszechnie jako Plan Balcerowicza. Wśrd specjalistw ważną rolę odgrywali doradcy zagraniczni (zwłaszcza Amerykanin Jeffrey Sachs) i polonijni (profesor Stanisław Gomułka). Program ten opublikowano w październiku 1989 roku, a już w grudniu zaaprobował go Parlament. Plan zakładał gruntowną przebudowę we wszystkich dziedzinach gospodarki. Przejście do nowego systemu miało się odbyć natychmiastowo - dzień wprowadzenia reformy ustalono na 1 stycznia 1990 roku (co w rzeczywistości miało się okazać bardzo trudne do wykonania). Całą operację transformacji można podzielić na dwa etapy:

pierwszy (krtki - w granicach kilku miesięcy) - miał na celu osiągnięcie stabilizacji gospodarczej, czyli przede wszystkim likwidację inflacji;

drugi (dłuższy - mierzony nie w miesiącach, a w latach) - zakładał przekształcenia instytucjonalne i rzeczowe polskiej gospodarki.

17 grudnia 1989 roku Leszek Balcerowicz przedstawił w Sejmie opracowane przez grupy ekspertw projekty ustaw, ktrych wprowadzenie było koniecznym warunkiem przejścia do gospodarki rynkowej. Początkowo było ich 40, pźniej jednak minister finansw zdecydował, aby ograniczyć ich liczbę do 10 najbardziej niezbędnych. W trakcie przemwienia w Sejmie Balcerowicz powiedział m.in.: “Trzeba skończyć z fałszywą grą, w ktrej ludzie udają, że pracują, a państwo udaje, że płaci. Alternatywa, ktrą proponujemy, to życie udane zamiast udawanego. [2]

27 i 28 grudnia 1989r. Sejm kontraktowy uchwalił wszystkie 10 ustaw “pakietu Balcerowicza“:

1)Ustawa o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych. Likwidowała gwarancję istnienia wszystkich przedsiębiorstw państwowych niezależnie od ich wynikw finansowych i efektywności produkcji oraz pozwalała na przeprowadzanie postępowania upadłościowego przedsiębiorstw nieefektywnych.

2)Ustawa o prawie bankowym. Zakazywała finansowania deficytu budżetowego przez bank centralny i uniemożliwiała nieograniczoną emisję pieniądza bez pokrycia.

3) Ustawa o kredytowaniu. Znosiła preferencje kredytowe dla przedsiębiorstw państwowych i wiązała stopę oprocentowania kredytw ze stopą inflacji.

4) Ustawa o podatku od wzrostu wynagrodzeń. Ograniczała wzrost płac nominalnych w przedsiębiorstwach w stosunku do realnego wzrostu cen (wprowadzając tzw. popiwek).

5)Ustawa o nowych zasadach opodatkowania. Wprowadzała jednolite zasady płacenia podatkw we wszystkich sektorach gospodarki.

6)Ustawa o działalności gospodarczej prowadzonej przez inwestorw zagranicznych. Zobowiązywała przedsiębiorstwa zagraniczne do odsprzedawania dewiz państwu po ustalonym przez bank centralny kursie, zapowiadała możliwość wywozu zyskw za granicę i zwalniała przedsiębiorstwa z kapitałem zagranicznym od płacenia popiwku.

7)Ustawa o prawie dewizowym. Likwidowała państwowy monopol w handlu zagranicznym i wprowadzała wewnętrzną wymienialność złotwki, a także zobowiązywała przedsiębiorstwa do odsprzedawania państwu zarobionych dewiz.

8)Ustawa o prawie celnym. Wprowadzała jednakowe dla wszystkich podmiotw gospodarczych zasady clenia towarw importowanych.

9)Ustawa o zatrudnieniu. Unieważniała ustawę o osobach uchylających się od obowiązku pracy oraz zmieniała zasady funkcjonowania biur pośrednictwa pracy.

10)Ustawa o szczeglnych warunkach zwalniania pracownikw. Stwarzała nowe przepisy chroniące ludzi zwalnianych z pracy (zwłaszcza w drodze zwolnień grupowych), zapewniała odprawę finansową przy zwolnieniu i wprowadzała okresowe zasiłki dla bezrobotnych.

Powyższe ustawy były niezbędną podstawą zarwno stabilizacji polskiej gospodarki, jak i jej przemiany systemowej.

Niezadowolenie społeczne, towarzyszące realizacji Planu Balcerowicza, wiązane jest w powszechnej opinii z pogorszeniem się warunkw życia części społeczeństwa. Jednak podsumowując, stwierdzam, że –mimo wysuwanych pod jego adresem zarzutw-zakończył się on sukcesem .



BIBLIOGRAFIA:

1. Balcerowicz Leszek “800 dni Polska Oficyna Wydawnicza BGW Warszawa 1992

2. Gach Zbigniew “Leszek Balcerowicz. Wytrwać Oficyna Wydawnicza Interim Warszawa 1993

3.Nasiłowski Mieczysław “Czy terapia szokowa była w Polsce uzasadniona? Transformacja gospodarki. PAN i Fundacja Friedricha Eberta Warszawa 1997

4.Nasiłowski Mieczysław “Transformacja systemowa w Polsce Wydawnictwo Key Text Warszawa 1995

5.Encyklopedia Multimedialna PWN






Przykadowe prace

Jargon - Chat Francofun

Jargon - Chat Francofun Voici une liste des abrviations les plus souvent utilises sur le chat: @+ plus tard alp la prochaine ! arf ! et doh ! exprime un tonnement ! A/S/V age/sexe/ville ASAP As Soon As Possible (ds que possible) Away absent, au loin BRB Be Right Back (je reviens) BTW By Th...

Łączność bezprzewodowa

Łączność bezprzewodowa Do systemw łączności bezprzewodowej należy radiokomunikacja stacjonarna. Opiera się ona na wykorzystaniu fal elektromagnetycznych wypromieniowanych w przestrzeń. Zapewnia łączność radiową między stałymi stacjami radiowym...

"Opowieść małżonki świętego Aleksego" K. Iłłakowiczwna.

"Opowieść małżonki świętego Aleksego" K. Iłłakowiczwna. Podmiotem mwiącym w wierszu Kazimiery Iłłakowiczwny jest żona tytułowego bohatera. Z perspektywy czasu opowiada ona o wydarzeniach ktre miały miejsce w przeszłości: nocy po&...

Spłki kapitałowe

Spłki kapitałowe Temat: Spłki Kapitałowe Spis treści: Wiadomości podstawowe …………………………….........……………………..3 Spłka z Ograniczona Odpowi...

Film, ktry podbił serca widzw

Film, ktry podbił serca widzw Pokaz "Quo vadis" Jerzego Kawalerowicza w Watykanie w obecności Papieża, galowa premiera w warszawskim Teatrze Wielkim, uroczysta prezentacja na zakończenie festiwalu gdańskiego, cykl premier w największych miastach, to niewątpliwie ważne wydarzenia ...

Udowodnij, że technizacja życia może stanowić zagrożenie dla środowiska

Udowodnij, że technizacja życia może stanowić zagrożenie dla środowiska Rozwj cywilizacji przynosi nam wiele korzyści w naszym codziennym życiu, ale prowadzi także do zanieczyszczania oraz degradacji środowiska. W dużym stopniu do tego przyczynia się rolnictwo. Gł...

Determinaty dochodu narodowego

Determinaty dochodu narodowego Produkcja potencjalna, to produkcja, ktrą można by wytworzyć w gospodarce, gdyby racjonalnie wykorzystać wszystkie czynniki produkcji (zasoby pracy, kapitału, ziemi). Rozmiary tej produkcji zależą od wielkości czynnikw produkcji oraz efektywności ich wyko...

PRZESTĘPSTWA NA SZKODĘ WIERZYCIELI

PRZESTĘPSTWA NA SZKODĘ WIERZYCIELI Przestępstwa na szkodę wierzycieli Do tej grupy przestępstw zaliczane są czyny karalne na podstawie art. 300-303 Kodeksu Karnego. W ścisłym związku z nimi pozostaje art. 308 Kodeksu Karnego, ktry rozszerza zakres powtarzających si...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry