• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Psychiatria

Nawigacja

Psychiatria



Psychiatria




I. LĘK JAKO OBJAW PSYCHOPATOLOGICZNY (PSYCHOPATOLOGIA OGLNA)



II. SCHIZOFRENIA (OKREŚLENIE, POSTACIE KLINICZNE, ROKOWANIE) (PSYCHOPATOLOGIA SZCZEGŁOWA)



III. TRZY GŁWNE OBSZARY TEMATYCZNE USTAWY O OCHRONIE ZDROWIA PSYCHICZNEGO 1994 ROKU ( ELEMENTY PSYCHIATRII SPOŁECZNEJ)



LĘK JAKO OBJAW PSYCHOPATOLOGICZNY

SCHIZOFRENIA

TRZY GŁWNE OBSZARY TEMATYCZNE USTAWY OCHRONIE ZDROWIA PSYCHICZNEGO





LĘK JAKO OBJAW PSYCHOPATOLOGICZNY



Lęk jako objaw bardzo często występuje w rżnych chorobach somatycznych i psychicznych. Jest przypadłością szeroko rozpowszechniona wśrd ludzi. Należy do emocji, ktre podobnie jak radość lub gniew, wpływają na nasze reakcje, myśli i odczucia. Lęk objawia się w postaci wyraźnego przeżywania uczucia strachu i zagrożenia bez wyraźnej obiektywnej przyczyny lub uczucie to występuje w sytuacjach obiektywnie niestanowiących zagrożenia. Zaburzenia lękowe są stosunkowo najczęściej pojawiającymi się zaburzeniami nerwicowymi oraz jednym z najczęstszych objaww psychopatologicznych. Bardzo często wspłwystępują z zaburzeniami nastroju- głwnie z depresją, przyjmuje się, że u około 40% osb chorujących na depresje ma rwnież zaburzenia lękowe. W przypadku, gdy objawy lęku i depresji są stosunkowo łagodne mwimy o postaciach mieszanych. Osoby, u ktrych występują wzorce zachowania unikającego, stałego i nadmiernego przeżywania oraz cechy lękliwości, napięcia i niepewności maja charakter utrwalony i negatywnie wpływają na całe życie pacjenta, to mwimy wtedy o osobowości unikającej, lękliwej.

Do głwnych zaburzeń lękowych należą:

- lęk separacyjny

- zaburzenia lęku oglnego

- fobie

- zaburzenia lęku panicznego

- zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne



KLASYFIKACJA ZABURZEŃ LĘKOWYCH]



W związku z coraz bardziej narastającym problemem lęku międzynarodowe klasyfikacje chorb – DSM-IV i ICD- 10- wyrżniają rżne, specyficzne rodzaje zaburzeń lękowych. Obecnie obowiązująca wersja ICD-10 ukazała się w 1992 roku. We wcześniejszych wersjach ICD nerwice stanowiły kategorię odrębną od psychoz i zaburzeń organicznych. Na zmiany w klasyfikacji zaburzeń nerwicowych ICD-10 wpłynęły m.in. prace nad zaburzeniami afektywnymi. I tak tez wszelkie zaburzenia nastroju z depresja nerwicową włącznie połączono w jedna kategorie diagnostyczną. Wśrd zaburzeń lękowych odrżniono zaburzenia lękowe z lękiem napadowym od zaburzenia lękowego uoglnionego.

Podstawowe kategorie klasyfikacyjne zaburzeń lękowych w ICD-10:

- zaburzenia lękowe

a) lęk napadowy

b) lęk uoglniony

c)zaburzenia lękowo-depresyjne mieszane



- zaburzenia fobijne

a) agorafobia

b) fobia społeczna

c) fobie społeczne



- zaburzenia związane ze stresem

a) ostra reakcja na stres

b) zaburzenia stresowe pourazowe



-zaburzenia osobowości

a) osobowość lękliwa



Według DSM-IV zaburzenia lękowe pojawiają się u około 5-15 % oglnej populacji ludzi dorosłych. W populacji dzieci i młodzieży zaburzenia lękowe występują z częstością od około 7% do 11%.



Podstawowe kategorie klasyfikacyjne zaburzeń lękowych w DSM-IV



- zaburzenia lękowe

a) lęk napadowy z agorafobią

b) lęk napadowy bez agorafobii

c) lęk uoglniony

d) agorafobia bez napadw lękowych w wywiadzie

e) fobia społeczna

f) fobie swoiste

g) zaburzenia obsesyjno- kompulsyjne

h) ostra reakcja na stres

i) zaburzenia stresowe- pourazowe

- zaburzenia osobowości

a) osobowość unikająca

- lęk związany z:

a) chorobą somatyczną

b) użyciem substancji psychoaktywnych



Istnieje kilka koncepcji lęku. Wśrd nich wyrżniamy takie koncepcje jak:



BIOLOGICZNE KONCEPCJE LĘKU



Istnieje kilka grup biologicznych teorii lęku: pierwsza grupa tych teorii głosi, że lęk ma swoje uwarunkowania genetyczne.

Inna grupa teorii biologicznych wskazuje, że przyczyną występowania tego rodzaju zaburzeń jest nieprawidłowe funkcjonowanie neuroprzekaźnikw i w związku, z czym w zaburzeniach lękowych zmniejsza się poziom dopaminy i serotoniny z zwiększa się poziom noradrenaliny.

Niektre teorie biologiczne głoszą, że w zaburzeniach lękowych występuje nieprawidłowy przepływ krwi w mzgu oraz mogą występować zaburzenia w przemianie glukozy.



BIOLOGICZNE, GENETYCZNE I EPIDEMIOLOGICZNE ASPEKTY ZABURZEŃ LĘKOWYCH



Odkrycie lekw o działaniu swoiście przeciwlękowym ( przeciwlękowym przeciwieństwie od uprzednio stosowanych lekw o działaniu uspokajającym i nasennym) wiązało się z badaniami nad biologicznymi aspektami zaburzeń lękowych. Stosunkowo niewielka liczba doniesień na ten temat wskazuje na trudności w badaniach nad epidemiologia zaburzeń lękowych. Najstarszą formą badań epidemiologicznych medycynie jest poszukiwanie pomocy u psychiatry i lekarzy innych specjalności. W psychiatrii statystyki przez długi czas obejmowały najczęściej wyłącznie pacjentw hospitalizowanych. Jednakże pacjenci z zaburzeniami nerwicowymi stanowili jedynie odsetek populacji istotnie cierpiących na te zaburzenia.

Badania wskazują, że zaburzenia lękowe są często spotykane i występują w podobnych proporcjach w rżnych kulturach. Występowanie zaburzeń lękowych wykazuje tendencje rodzinne- badania odnotowują występowanie zaburzeń lękowych u 15% członkw rodzin pacjentw tymi zaburzeniami, podczas gdy w oglnej populacji wskaźnik występowania tych zaburzeń wynosi około 3%. Niemniej jednak prba oddzielenia działania czynnikw genetycznych od działania czynnikw psychospołecznych w patogenezie zaburzeń lękowych jest niezmiernie trudna. Jak wykazują badania za wystąpienie zaburzeń lękowych czynniki genetyczne odpowiadają w około 30% natomiast czynniki środowiskowe w 70%.



SPOŁECZNO-KULTUROWE KONCEPCJE LĘKU



W tej koncepcji za przyczynę powstania zaburzeń uznaje się nieprawidłowości w funkcjonowaniu rodziny (patologie rodzinne), ale rwnież przeżycie sytuacji traumatycznych oraz czynniki oglno-społeczne( szybkie tempo życia, materializm, życie w epoce techniki, informatyzacji).



PSYCHOLOGICZNE KONCEPCJE LĘKU



Do psychologicznych teorii, ktre wskazują na zależność lęku z niezaspokojonymi popędami potrzebami psychicznymi należą:

1) teoria Freuda: określił rolę lęku jako głwnego mechanizmu patogenetycznego kształtowaniu patologii zaburzeń nerwicowych czy zaburzeń emocjonalnych człowieka. Rola ta wywarła ogromny wpływ na rozwj teorii psychologicznych kierunkw psychoterapeutycznych. Według interpretacji psychoanalitycznej lek paniczny jest wyrazem nagłej presji pewnych impulsw- histeryczne stanowią wyraz konwersji lęku w unerwienie czuciowe i ruchowe ciała. U podłoża natręctw kryje się lęk moralny, ktry zaś leży u podłoża poczucia winy. W tym dynamicznym układzie zasadniczą rolę ma ego, czyli kierująca się zasadą realności struktura obronna, ktra utrzymuje rwnowagę między dwiema poprzednimi przeciwstawnymi siłami poprzez wytwarzanie mechanizmw obronnych, a jednocześnie zapewniająca utrzymanie kontaktu ze światem zewnętrznym poprzez funkcje poznawcze. W ciągu pierwszych 5-6 lat życia dokonuje się rozwj aparatu radzenia sobie z lękiem, czyli rozwoju osobowości. Zatem okres dzieciństwa jest decydujący dla przyszłego funkcjonowania człowieka. Psychoterapia polega na odkrywaniu konfliktw, ktre w dzieciństwie utrudniały lub uniemożliwiały ten rozwj i na przepracowywaniu na nowo procesw kształtujących osobowość, przede wszystkim procesu zwanego kompleksem Edypa, poprzez przeżycie go na nowo w sytuacji terapeutycznej i rozwiązanie konfliktu w inny, nieneurotyczny sposb. Powinno to doprowadzić do wytworzenia się dostatecznie silnego ego.

2) teoria Adlera: następca Freuda, jako pierwszy zwrcił uwagę na znaczenie samooceny, a przede wszystkim widzenia siebie w kategoriach siła-słabość jako głwnego źrdła lęku i kształtowania się postaw obronnych przed lękiem w postaci neurotycznych mechanizmw kompensacji, a także nadmiernej kompensacji.

3) teoria Karen Horney- według tej teorii dla prawidłowego rozwoju dziecka bardzo duże znaczenie ma prawidłowa relacja dziecka z rodzicami, a zwłaszcza z matką. Gdy w tej relacji występują pewne nieprawidłowości czy zakłcenia, dziecko ma niezaspokojoną potrzebę miłości, bezpieczeństwa i przynależności-wwczas rozwija się u dziecka lęk pierwotny. Powoduje on to, że dziecko w przyszłości ma trudności w nawiązywaniu prawidłowych relacji z innymi ludźmi oraz nie potrafi przystosować się do otaczającego świata. U dziecka wykształca się jedna z postaw:

- postawa do – osoba staje się nadmiernie uległa, podatna na wpływy społeczne, bezkrytyczna wobec postępowania innych oraz mająca trudności z obroną własnych poglądw i własnej autonomii.

- postawa od- izolowanie się od innych, życie w samotności

- postawa przeciw- przejawianie agresji, wrogości, braku empatii wobec innych.

Osoba przejawia we wszystkich sytuacjach jedna z postaw. Tym sposobem nie potrafi przystosować się do realnych warunkw otoczenia i zaczynają występować rżnego rodzaju konflikty oraz trudności w funkcjonowaniu społecznym, zawodowym i rodzinnym. U osoby pojawiają się tendencje egocentryczne ora zaczyna wykształcać się lęk wtrny, ktry polega na występowaniu nieustannej obawy przed samodzielnym funkcjonowaniem. W momencie powstania lęku wtrnego rozwija się osobowość neurotyczna.

Szkoły humanistyczne psychiatrii- podkreślają zakłcenia oceny i wydarzeń zewnętrznych wskutek narzucania norm i wartości przez otoczenie. Nieustanną przyczynę przeżywania lęku i napięcia stanowi konflikt między własną oceną a narzuconymi ocenami innych, przyjętymi za własne w procesie socjalizacji.

Szkoły egzystencjalne psychiatrii- zwracają uwagę na źrdło lęku zawarte w konflikcie związanym z ludzką egzystencją, tj. w konflikcie potrzeby transcendencji i odniesienia do nieśmiertelności cechującej psychikę człowieka z koniecznością śmierci, cierpienia, ograniczenia bytu ludzkiego.







LĘK JAKO STAN I LĘK JAKO CECHA A ZABURZENIA LĘKOWE, NAPADOWE I UOGLNIONE



Na rozrżnienie stanu lęku i cechy lęku zwrcono uwagę w latach pięćdziesiątych XX wieku, co związane było z uwzględnieniem w następujących po sobie klasyfikacjach zaburzeń psychicznych osobowości lękliwej jako odrębnej od nerwicy lękowej. Następnie stworzono szereg kwestionariuszy służących określeniu, czy człowiek znajduje się w stanie lęku, czy może posiada cechę leku. Skalą najczęściej stosowaną w Polsce jest skala lęku S.T.Charlesa Spielbergera, ktra wyrżnia:

Lęk jako stan, ktry obejmuje:

- składowe psychologiczne: poznawcze, emocjonalne zachowanie

- składową fizjologiczną: objawy pobudzenia osi podwzgrzowo- przysadkowo- nadnerczowej

Lęk jako cecha, ktra obejmuje:

- stałe, wszechogarniające uczucie napięcia i zagrożenia

- częste przeżywanie uczucia zakłopotania, niższości

- dominującą potrzebę bycia akceptowanym i lubianym

- nadwrażliwość na krytykę i odrzucenie

- unikanie wchodzenia w bliższe związki z innymi, jeśli nie zapewniają one

bezkrytycznej akceptacji

- tendencję do przesady w ocenianiu potencjalnych zagrożeń w życiu

codziennym oraz unikanie pewnych sytuacji

- pewne ograniczenia w trybie życia, wynikające z nadmiernej potrzeby

bezpieczeństwa





ZABURZENIA LĘKU SEPARACYJNEGO



Lęk separacyjny, charakterystyczny szczeglnie dla dzieci młodszych, pojawia się, gdy dziecko doświadcza rozłąki z najbliższymi i rozłące tej towarzyszą przykre przeżycia, doznania. Od tego momentu u dziecka powstają obawy przed sytuacją rozłąki. Gdy dziecko oczekuje rozłąki lub, gdy ona następuje pojawiają się u niego rżne zaburzenia układu wegetatywnego (ble żołądka, głowy, nudności), oraz zaburzenia rytmu serca. Ponadto można zaobserwować zaburzenia snu, trudności w zasypianiu, częste budzenie się w nocy, krzyki przez sen oraz nocne koszmary.



ZABURZENIA LĘKOWE UOGLNIONE



Zaburzenia lęku uoglnionego to inaczej bezpodstawny lęk o zmiennym natężeniu, ktry przejawia się lękowym oczekiwaniem na zagrożenie. Zaburzenie to cechuje lęk oglny, przewlekły i uporczywy, występujący niezależnie od wydarzeń zewnętrznych. Objawia się oglnym niepokojem, niejasnym poczuciem zagrożenia, lękiem przed codziennymi trudnościami, zamartwianiem się możliwością choroby lub wypadku. Występują zaburzenia snu i uwagi.



W zaburzeniach lęku uoglnionego występują charakterystyczne, nieprawidłowości w reakcjach psycho- fizycznych: pobudzenie układu wegetatywnego-, co przejawia się: skrceniem oddechu, dusznościami, przyśpieszoną akcją serca, kołataniem serca, poceniem się, suchością w ustach, zawrotami głowy, nudnościami oraz uderzeniami na przemian zimna i gorąca; napięcie motoryczne-, ktre przejawiają się w drżeniu całego ciała, blach mięśni, wzmożonym napięciu mięśniowym, poczuciu zmęczenia: oglne, zwiększone pobudzenie- przejawiające się w nadmiernym przyglądaniu się otoczeniu, uczuciu zagubienia, zaburzenia snu, drażliwością, nadmierna reakcja strachu.



Napady lęku są mniej nasilone i rzadsze niż w zaburzeniu lękowym napadowym. Zaburzenie leku uoglnionego występuje najczęściej u ludzi dorosłych ( częściej u kobiet niż u mężczyzn), chociaż można je spotkać rwnież u młodzieży, a nawet dzieci.



ZABURZENIA LĘKU PANICZNEGO



Zaburzenie lęku panicznego to lęk krtko trwający o bardzo dużym natężeniu, ktry pojawia się nieoczekiwanie. Ataki paniki występują nagle, tzn. nie ma żadnego bezpośredniego powiązania między pojawiającym się atakiem, a obiektywną sytuacją. Ataki paniki charakteryzują się nie tylko nadmiernym lekiem, ale rwnież występowaniem wielu następujących reakcji psycho- fizycznych: poczuciem duszenia się, poczuciem nadchodzącej śmierci, obawą przed utratą kontroli nad sobą, poczuciem uderzenia na przemian zimna i gorąca, blem i dyskomfortem w klatce piersiowej, drętwieniem całego ciała, dławienie się, zachłystywaniem powietrzem, uczuciem depersonalizacji, derealizacji, uczuciem słabości, aż do omdlenia, przyśpieszenia akcji serca, nieprawidłowościami układu trawiennego.

Atak paniki może trwać od kilku minut do pł godziny. Po napadzie występuje obawa przed ponownym wystąpieniem napadu, co często prowadzi do unikania sytuacji podobnych do tej, w ktrej napad wystąpił po raz pierwszy. Często napady te występują na tle przewlekłego uczucia napięcia, niepokoju i zaburzeń snu.

Wiek, w ktrym najczęściej następuje zaburzenie to okres między 20 i 25 rokiem życia. Ponadto odnotowuje się częstsze występowanie choroby u kobiet niż u mężczyzn.







FOBIE



Mwiąc o leku nie można pominąć także fobii. Fobie to irracjonalny lęk przed określonym przedmiotem, grupą przedmiotw lub sytuacją. ICD-10 wyrżnia trzy rodzaje fobii:

1. Agorafobia- lęk przed przebywaniem w miejscach i sytuacjach, z ktrych ucieczka jest trudna czy kłopotliwa i w ktrych udzielanie pomocy osobie w razie napadu lęku jest utrudnione lub uniemożliwione. Lęk ten powoduje, że osoba unika takich miejsc bądź też wymaga obecności innych osb. Do miejsc, przed ktrymi osoby mogą czuć lęk zaliczamy: bycie w tłumie, stanie w kolejce, samotne wyjście z domu, stanie na moście czy jazdę środkami lokomocji. Często lęk może się pojawić na skutek myślenia przez osobę, że musi znaleźć się w wyżej wymienionych miejscach. Miejscach czasie przebywania w takich miejscach może towarzyszyć koncentracja hipochondryczna, obsesyjne myślenie, poczucie depersonalizacji i derealizacji.

2. Fobia prosta- irracjonalne lęki przed pojedynczymi przedmiotami czy też grupami przedmiotw. W fobiach lęk występuje zarwno czasie rzeczywistego spotkania osoby z danym przedmiotem, jak i wtedy, gdy osoba myśli o danym przedmiocie czy też spodziewa się, iż go spotka, zobaczy. Oglne fobie dzieli się na:

? środowiskowe- związane ze zwierzętami, siłami przyrody ( kynofobia- lek przed psami, astrafobia- lęk przed burzą)

? fobie związane z ciałem ludzkim, chorobami- algofobia lek przed blem

? fobie sytuacyjne- notofobia- lęk przed ciemnościami

3. Fobia społeczna- lęk przed przebywaniem w sytuacjach, w ktrych osoba narażona jest na ocenę i osąd innych ludzi. Często fobie społeczne polegają na lęku przed wszystkimi interakcjami innymi ludźmi. W fobiach społecznych wyrżniamy charakterystyczny lęk przed objawami lęku. Często w sytuacjach społecznych występuje charakterystyczne. Oglne pobudzenie całego organizmu oraz pobudzenie układu wegetatywnego.









ZABURZENIA OBSESYJNO- KOMPULSYJNE



Zaburzenia obsesyjno- kompulsyjne to lek oglny powodujący występowanie obsesji oraz natręctw czynności, czyli kompulsji.

Natrętne myśli, czyli obsesje ( ktre często dotyczą przeżyć erotycznych lub sytuacji katastrofy), pojawiają się wbrew woli osoby i często są sprzeczne z poglądami danej osoby. Człowiek odczuwa cierpienie, gdyż nie może tych myśli opanować. Kompulsji mogą przejawiać się zarwno czynnościach fizycznych( mycie rąk, dotykanie przedmiotw, zamykanie i otwieranie drzwi) jak i psychicznych ( liczenie samochodw, nieustanne dodawanie). Stwierdzono, że obsesje wynikają z uoglnionego lęku, natomiast kompulsji to prba na rozładowanie zarwno lęku jak i obsesji.



NAPADY LEKU- ICH WYSTĘPOWANIE ORAZ LECZENIE



Napady lękowe mogą występować w:

? Zaburzeniu lękowym uoglnionym- w mniejszym nasileniu i mniejszej częstotliwości

? Zaburzeniach lękowych w postaci fobii- zwłaszcza agorafobii

? Zaburzeniach somatycznych

? Zaburzeniach afektywnych

? Zaburzeniach psychotycznych

? Ostrych zaburzeniach o podłożu organicznym



Ustalenie jednego z powyższych rozpoznań wyklucza rozpoznanie zaburzenia lękowego z napadami leku panicznego. Leczenie napadw lęku występuje przeważnie w formie oddziaływania psychoterapeutycznego, jak i farmakoterapii. W leczeniu tym należy wziąć pod uwagę kilka zdań:

? Zredukować liczbę napadw

? Zredukować nasilenie napadw

? Nauczyć pacjenta postępowania przerywającego napad, jeśli już nastąpił

? Zmniejszyć oglny poznam lęku, co w dużym stopniu ułatwi zapobieganie nawrotom





SCHIZOFRENIA





OKREŚLENIE SCHIZOFRENII



Schizofrenia jest tajemniczą chorobą do dnia dzisiejszego i nazywana jest przez psychiatrw delficką wyrocznią psychiatrii, gdyż koncentrują się w niej najważniejsze zagadnienia psychiki ludzkiej. Jest ona zaliczana do chorb społecznych, gdyż, co setny człowiek na nią choruje. Właściwie schizofrenia jest grupą chorb rżnorodnym przebiegu klinicznym. Charakterystyczny objaw schizofrenicznej dezintegracji psychicznej składa się z rżnorodnych objaww, takich jak:

? Deficyt, w postaci apatii, logii, abulii

? Dezorganizacja czynności psychicznych, rżne dysfunkcje i niedostosowanie czynności poznawczych oraz uczuciowo- motywacyjnych

? Zniekształcenie oceny rzeczywistości, w postaci urojeń, omamw

Powyższe objawy można uznać za fragmenty poważniejszych zaburzeń, ktre polegają na:

? Niesprawności wymiany informacji i energii między środowiskami zewnętrznymi i wewnętrznymi, co prowadzi do dysfunkcjonalnych wzorcw komunikowania się i wspłdziałania z otoczeniem albo do ich całkowitego zerwania, ( co obserwuje się w autyzmie)

? Niesprawność scalania środowiska wewnętrznego, znajdującego subiektywny wyraz w dysfunkcjonalnym przezywaniu poczucia własnego JA ( jaźni) natomiast wyraz obiektywny w dysfunkcjach, jakie możemy dostrzec- m.in. mowy, ruchu, uczuć, motywacji, itp.



Charakterystyczna długotrwałość przebiegu i trwania choroby przejawia się tendencją do nawracania, utrwalania się zaburzeń, ktra często prowadzi do defensywnego stylu życia, nacechowanego wycofaniem się, biernością, ograniczeniem sposobu wyrażania emocji, zainteresowań i potrzeb. Dezadaptacja życiowa, ktra powstaje w następstwie powyższych zaburzeń obejmuje następujące aspekty przystosowanie się chorego:

? Somatyczne- od braku troski o własne zdrowie po zagrażające życiu czy prby samobjcze

? Osobowe- od łagodnej depersonalizacji po głębokie zmiany tożsamości

? Społeczne- od małych deficytw zakresie umiejętności społecznych po całkowitą utratę umiejętności odgrywania rl społecznych, a także zależności od innych ludzi czy instytucji.



Ryzyko zachorowania na schizofrenię sięga w ciągu życia 1%. Cechy przebiegu i względnie wczesny początek choroby powodują, że chorzy potrzebują kompleksowego, długotrwałego oraz wszechstronnego oparcia społecznego, jak rwnież świadczeń związanych z niepełnosprawnością. Schizofrenie określa się jako chorobę ludzi młodych, ponieważ najczęściej występuje między okresem dorastania, a pełną dorosłością, czyli mniej więcej miedzy 15 a 30 rokiem życia. W okresie dzieciństwa można zaobserwować tylko poszczeglne objawy czy elementy choroby, jak autyzm, dziwaczność zachowania się, zaburzenia mowy, ataki leku wspłwystępujące z omamami.

Choroba pojawiająca się po raz pierwszy w okresie dorosłości czy starości to bardzo często nawrt choroby, ponieważ przebyta w młodości choroba, a wraz z nią jej objawy mogły minąć niepostrzeżenie lub mogły być związane z okresem przejściowym, zwłaszcza z ograniczonymi uszkodzeniami mzgu.

Przyczyna schizofrenii nie została jak dotąd ustalona. Wiele koncepcji wskazuje na patogenezę wieloczynnikową z udziałem czynnikw zarwno dziedzicznych jak i nabytych, ktre zależne są od układu nerwowego, układw regulujących oraz uwarunkowań środowiskowych. Inne badania zakładają zależność ujawnienia się choroby od wzajemnych oddziaływań między dziedziczoną lub nabytą we wcześniejszym okresie życia podatnością na stres a okolicznościami, ktre stanowią stres. Znanych jest wiele czynnikw pośredniczących między uwrażliwieniem a stresem, ktre wspłokreślają czy podatność wystąpi jako choroba czy też nie. Czynniki te mogą mieć charakter:

? Somatogenny- przebyte choroby układu nerwowego, substancje stymulujące, substancje halucynogenne.

? Psychogenny- postawy życiowe, cechy osobowości.

? Socjogenny- typ kultury, sytuacja rodzinna



Nie rozgranicza się częstości występowania schizofrenii ze względu na płeć, gdyż jest ona taka sama. Istotne rżnice niezaobserwowane zostały rwnież w obrazie chorobowym. Rżnicą jest jedynie to, że u kobiet występuje częściej tematyka erotyczna, a u mężczyzn- heroiczna. U osb z tzw. Ryzykiem zachorowalności można zaobserwować charakterystyczne cechy osobowości: poczucie niższości, ktre kompensowane są skłonnością do marzeń; przesadna uległość, nieśmiałość; trudności w nawiązywaniu kontaktw z innymi.



POSTACIE KLINICZNE SCHIZOFRENII



Obserwowane formy schizofrenii rżnią się przewagą lub dominacją określonych grup objaww lub innych cech klinicznych. Podczas rozpoznawania postaci zaburzeń trzeba uwzględnić:

? Cechy jego obrazu klinicznego- w przypadku pierwszego epizodu

? Cechy obrazu dominującego w całości obserwowanego okresu choroby- w przypadku nawrotw lub przewlekłego przebiegu choroby



Obecnie wyrżniane są następujące postacie schizofrenii:

1. Schizofrenia paranoidalna: cechuje się przewagą lub dominacją typowych bądź nietypowych objaww wytwrczych ( tak jak omamy czy urojenia), przy obecności innych objaww ujawniających się w rżnym stopniu. Najczęściej rozpoznawana postacią schizofrenii w Polsce jest postać paranoidalna- około 65% wszystkich zdiagnozowanych przypadkw schizofrenii. Typowym zespołem jest zespł paranoidalny. Wielu psychiatrw przeciwstawiają omawianą postać choroby pozostałym nieparanoidalnym, podkreślając jednocześnie ich bardziej uformowany i skrystalizowany obraz, bardziej korzystne rokowania, odrębny profil zaburzeń poznawczych, jak rwnież częstość oraz umiejscowienie strukturalnych

funkcjonalnych nieprawidłowości mzgu.



2. Schizofrenia katatoniczna- postać ta cechuje się dominacją charakterystycznych objaww katatonicznych tj. stanu pobudzenia, stanu osłupienia, stanu onirycznego lub mieszanych postaci wymienianych stanw-ograniczonego lub zniesionego kontaktu z otoczeniem, przy podwyższonym udziale innych objaww. Ta postać choroby w Polsce rozpoznawana jest rzadko-około 1,9%. Typowym zespołem jest zespł katatoniczny, ktry nie jest swoisty dla schizofrenii. Wyjątkową odmianą zespołu katatonicznego jest bardzo rzadko występująca katatonia ostra ( śmiertelna), w ktrej na tle pobudzenia lub osłupienia występuje bardzo wysoka gorączka oraz gwałtowne załamanie rwnowagi oglnoustrojowej i sprawności ośrodkowych mechanizmw regulujących, ktre prowadzą w wielu przypadkach do zgonu.

3. Schizofrenia hebefreniczna- cechuje się dominacja objaww dezorganizacji i niedostosowania w zakresie myślenia, wypowiadania się oraz w zakresie relacji uczuciowych i motyww działania, ktre nadają zachowaniu chorych cechy chaotyczności, niskiej przewidywalności, zmienności. W Polsce rozpoznawalna jest w bardzo małej ilości przypadkw- około 0,5%. Typowym zespołem jest zespł hebefreniczny ( dezorganizacji psychicznej). Ta postać choroby związana jest z mało pomyślnym rokowaniem długoterminowym.

4. Schizofrenia niezrżnicowana- cechuje się brakiem podstaw do rozpoznawania innych postaci z powodu braku przewagi ktregoś ze składnikw obrazu klinicznego, lub tez dużej ich zmienności. W Polsce stanowi około 1,3% ogłu rozpoznań schizofrenii, poza tym u około 10% postać choroby pozostaje nieokreślona.

5. Schizofrenia rezydlana- jest to postać, ktra charakteryzuje się utrzymywaniem objaww rezydualnych tzn. objaww o niewielkim, lecz stabilnym nasileniu, pośrd ktrych przeważają objawy o zabarwieniu negatywnym. W Polsce diagnozowanych jest około 18% przypadkw.

6. Schizofrenia prosta- cechuje się powolnym, lecz postępującym rozwojem definitywnie widocznej dezadaptacji życiowej tj. wycofanie się, utrata zainteresowań brak celu, bezczynność, dziwaczność zachowań, oraz występowanie objaww deficytowych. Ta postać w ICD-10 uważana jest za postać trudną do wiarygodnego rozpoznania i rzadką- w Polsce stanowi około1% wszystkich rozpoznawanych przypadkw.

7. Depresja poschizofreniczna- występowanie obniżonego nastroju spełniającego kryterium zespołu depresyjnego o istotnym klinicznie czasie trwania. Omawiany zespł pojawia się, gdy po przebytym epizodzie schizofrenicznym lub w czasie jego ustępowania niektre jego objawy wytwrcze bądź deficytowe, jeszcze w niewielkim nasileniu trwają. W Polsce rozpoznanie depresji wynosi około 0,8%.



W ciągu ostatnich lat wzrosła częstość rozpoznawania schizofrenii paranoidalnej, zmniejszyła się natomiast częstość diagnozowanych tradycyjnych postaci. Według międzynarodowych badań nad schizofrenią częstość rozpoznawania postaci choroby wynosi odpowiednio:

> postać paranoidalna- 40%

> postać hebefreniczna- 11%

> postać katatoniczna- 7%

> postać prosta- 4%

Pozostałą część stanowią postaci niezrżnicowane.

ROKOWANIA









Jeżeli chodzi o schizofrenię to korzystniejszy przebieg choroby obserwowany jest w krajach rozwijających się, niż w krajach wysoko rozwiniętych. Tradycyjne ujęcie przebiegu schizofrenii, podkreśla, role przewlekłego oraz postępującego, nieodwracalnego procesu chorobowego. Jako wskaźniki korzystnego rokowania możemy uznać pomyślne przystosowanie przed chorobą- dobra sprawność intelektualna, rozwinięte zainteresowani, kwalifikacje zawodowe, kontakty z ludźmi, małżeństwo, związki heteroseksualne; przed chorobą- stabilne oraz niewyrżniające się cechy osobowości; pźniejszy wiek zachorowania; gwałtowny i ostry początek choroby; falujący przebieg choroby; szybkie ustępowanie zaostrzeń; obecność reaktywnych czynnikw wyzwalających; obecność objaww afektywnych; brak zaburzeń myślenia; brak objaww deficytowych; brak dysfunkcji neuropoznawczych; krtkie hospitalizacje.

W przypadku braku powyższych wskaźnikw rokowania są mniej pomyślne. Wartość większości czynnikw jest zawodna, pomimo coraz bardziej poprawnych badań i ogromnej ilości prb.

Ryzyko kolejnych nawrotw choroby zwiększa się w przypadku:

? Nadmiernie stymulujących warunkw życia

? Niedostatecznie stymulujących warunkw życia

? Mało sprzyjającej atmosfery w najbliższym otoczeniu

? Nadmiernej ingerencji emocjonalnej w sprawy chorego

? Krytycznych komentarzy

? Wzbudzania poczucia winy

? Okazywania wrogości

Badania potwierdzają, że powyższe zachowania bardziej niekorzystnie wpływają na poziom nieprzystosowania i odległe rokowania aniżeli nasilenie objaww psychopatologicznych( psychopatologicznych, ktrymi korelują w sposb umiarkowany).

Leczenie schizofrenii powinno mieć charakter indywidualny, wszechstronny i długotrwały.





TRZY GŁWNE OBSZARY TEMATYCZNE USTAWY

O OCHRONIE ZDROWIA PSYCHICZNEGO

OGLNA CHARAKTERYSTYKA USTAWY



Ochrona zdrowia psychicznego doczekała się wreszcie ustawowej regulacji. W dniu 19 sierpnia 1944 roku. Sejm uchwalił jednomyślnie Ustawę o ochronie zdrowia psychicznego. Psychicznego odrżnieniu, bowiem od innych dyscyplin medycznych psychiatria w wysokim stopniu zaangażowana jest w wykonanie tej formy kontroli społecznej, ktra funkcjonuje na zasadzie stosowania przymusu zewnętrznego. Wiąże się to, więc bezpośrednio z wolnością jednostki, poczuciem jej autonomii, a tym samym z doniosłą sferą podstawowych, konstytucyjnych praw obywatelskich. Postępowanie dopuszczające możliwość naruszania tak ważnych dbr prawnych i społecznych musi być regulowana wyłącznie na drodze ustawy. Brak regulacji ustawowej lecznictwa psychiatrycznego pozbawiał pacjentw instytucjonalnej ochrony ich podstawowych praw, psychiatrw zaś- wyraźnej podstawy prawnej, określającej treść stosunku: lekarz- pacjent. Należy podkreślić, iż owa ustawa obejmuje szeroki zakres zagadnień ochrony zdrowia psychicznego. Psychicznego ustawie określono zreformowany model opieki zdrowotnej nad osobami zaburzeniami psychicznymi oraz przepisy zapewniające poprawę dostępności i zrżnicowania tej opieki.

Ponadto tym akcie normatywnym zostały określone lub zdefiniowane pojęcia takie jak: ochrona zdrowia psychicznego, osoba z zaburzeniami psychicznymi, szpital psychiatryczny, dom pomocy społecznej, zgoda pacjenta. Pojęciu zdrowia psychicznego ustawa ta nadała szeroki zakres. Obejmuje ono zgodnie z treścią art.2 ustawy promocji zdrowia psychicznego zapobieganiu zaburzeniom psychicznym, zapewnieniu osobom z zaburzeniami psychicznymi wielostronnej i powszechnie dostępnej opieki zdrowotnej oraz innych form opieki i pomocy niezbędnych do życia w środowisku rodzinnym i społecznym, kształtowaniu wobec osb z zaburzeniami psychicznymi właściwych postaw społecznych, a zwłaszcza zrozumienia, tolerancji, życzliwości, a także przeciwdziałaniu ich dyskryminacji. Kluczowe dla ustawy jest także pojęcie osoby z zaburzeniami psychicznymi, określone w art.3 ustawy. Na jej pojęcie składają się trzy kręgi przedmiotowe o rżnych zakresach. Ilekroć przepisy niniejszej ustawy stanowią o: osobie z zaburzeniami psychicznymi, odnosi się to do osoby: chorej psychicznie (wykazującej zaburzenia psychotyczne), upośledzonej umysłowo, wykazującej inne zakłcenia czynności psychicznych, ktre zgodnie ze stanem wiedzy medycznej zaliczane są do zaburzeń psychicznych, psychicznych osoba ta wymaga świadczeń zdrowotnych lub innych form pomocy i opieki niezbędnych do życia w środowisku rodzinnym lub społecznym.







TRZY GŁWNE OBSZARY TEMATYCZNE USTAWY

445e





Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego obejmuje niejako trzy głwne kręgi tematyczne.



Pierwszy obszar tematyczny dotyczy zapewnienia promocji zdrowia psychicznego zapobiegania zaburzeniom psychicznym (art.4). ustawa przewiduje podejmowanie działań zapobiegawczych przede wszystkim wobec dzieci i młodzieży, osb starszych i osb znajdujących się w sytuacjach stwarzających zagrożenie dla ich zdrowia psychicznego. Podstawowym instrumentem działań promocyjnych zapobiegawczych będzie rozporządzenie Rady Ministrw określające sposb organizowania i prowadzenia tej działalności (art.4 ust. 3). Jest to między innymi stosowanie zasad ochrony zdrowia psychicznego pracy szkł, placwek oświatowych, opiekuńczo- wychowawczych, resocjalizacyjnych oraz w jednostkach wojskowych, tworzenie placwek rozwijających działalność zapobiegawczą, przede wszystkim poradnictwa psychologicznego, oraz placwek specjalistycznych, specjalistycznych z uwzględnieniem wczesnego rozpoznawania potrzeb dzieci z zaburzeniami rozwoju psychoruchowego, wspieranie grup samopomocy i innych inicjatyw społecznych w zakresie ochrony zdrowia psychicznego przez zakłady opieki zdrowotnej, wprowadzenie zagadnień ochrony zdrowia psychicznego do programu przygotowania zawodowego osb zajmujących się wychowaniem, nauczaniem, resocjalizacją, leczeniem i opieka, zarządzaniem i organizacją pracy oraz organizacją wypoczynku, podejmowanie badań naukowych służących umacnianiu zdrowia psychicznego zapobieganiu zaburzeniom psychicznym, uwzględnienie zagadnień zdrowia psychicznego w działalność publicznych środkw masowego przekazu, a zwłaszcza w programach radiowych i telewizyjnych.

Drugi obszar tematyczny- zawiera informacje na temat zapewnienia osobom z zaburzeniami psychicznymi wielostronnej i powszechnie dostępnej opieki zdrowotnej i innych form pomocy, niezbędnych do życia w środowisku społecznym i rodzinnym

( art. 2 ust.2), ustawa przewiduje:

? Stworzenie nowoczesnego modelu opieki zdrowotnej i innych form pomocy. Ujęte jest to w art. 5 gdzie mowa o tym, iż Opieka zdrowotna nad osobami zaburzeniami psychicznymi jest wykonywana w ramach podstawowej i specjalistycznej opieki zdrowotnej, zwłaszcza psychiatrycznej opieki zdrowotnej- w formie opieki doraźnej, ambulatoryjnej, dziennej, szpitalnej i środowiskowej oraz w domach opieki społecznej.

? Zobowiązanie wojewodw do tworzenia- zgodnie z potrzebami i prowadzenia zakładw psychiatrycznej opieki zdrowotnej oraz organizowania usług i domw pomocy społecznej, dostosowanych do szczeglnych potrzeb osb z zaburzeniami psychicznymi- art.6 Samorząd wojewdztwa zgodnie z potrzebami wynikającymi w szczeglności z liczby i struktury społecznej ludności wojewdztwa tworzy i prowadzi zakłady psychiatrycznej opieki zdrowotnej w ramach docelowej sieci tych zakładw, określonej przez ministra właściwego do spraw zdrowia

? Zapewnienie nauczania dzieci upośledzonych umysłowo i specjalnego postępowania rewalidacyjno- wychowawczego wobec nich- art.7 Dla dzieci o młodzieży upośledzonej umysłowo bez względu na stopień upośledzenia organizuje się naukę i zajęcia rewalidacyjno- wychowawcze, w szczeglności w przedszkolach, szkołach, placwkach opiekuńczo- wychowawczych, ośrodkach rehabilitacyjno- wychowawczych, wychowawczych domach pomocy społecznej i zakładach opieki zdrowotnej, a także w domu rodzinnym. Organizuje się rwnież rehabilitacje leczniczą, zawodową i społeczną. Rehabilitacja i zajęcia rewalidacyjno- wychowawcze są bezpłatne. Opieka niezbędna do prowadzenia rehabilitacji i zajęć rewalidacyjno- wychowawczych wchodzi w zakres tych czynności.

? Organizowanie oparcia społecznego dla psychicznie chorych upośledzonych umysłowo, ktrzy maja poważne trudności w życiu codziennym- art.8 i 9 mwią, iż

Jednostki organizacyjne i inne podmioty działające na podstawie ustawy o pomocy społecznej, zwane dalej organami do spraw pomocy społecznej, w porozumieniu z zakładami psychiatrycznej opieki zdrowotnej organizują na obszarze swojego działania oparcie społeczne dla osb, ktre z powodu choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego maja poważne trudności w życiu codziennym, zwłaszcza w kształtowaniu swoich stosunkw otoczeniem, w zakresie zatrudnienia oraz w sprawach bytowych. Oparcie społeczne polega w szczeglności na: podtrzymywaniu i rozwijaniu umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia, organizowaniu w środowisku społecznym pomocy ze strony rodziny, innych osb, grup, organizacji społecznych i instytucji, udzielania pomocy finansowej, rzeczowej oraz innych świadczeń na zasadach określonych w ustawie o pomocy społecznej.



? Bezpłatne świadczenia zdrowotne dla psychicznie chorych upośledzonych umysłowo (art.10)

? Zobowiązanie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej do opracowania docelowej sieci publicznych zakładw opieki psychiatrycznej, a Ministra Pracy i Polityki Socjalnej do opracowania docelowej sieci domw pomocy społecznej i środowiskowych domw samopomocy. Realizacja tych sieci ma nastąpić w ciągu 10 lat od wejścia w życie Ustawy (art. 55)



Trzeci obszar tematyczny-zawarty jest w ustawie, dotyczy o ochrony praw obywatelskich osb z zaburzeniami psychicznymi. Ustawa w związku z tym przewiduje:

? Nawiązanie do podstawowych praw pacjenta i częściowe powtrzenie postanowień zawartych w obowiązujących już dotychczas ustawach (ustawa o zawodzie lekarza, ustawa o zakładach opieki zdrowotnej;

? Wprowadzenie nowych przepisw dotyczących stosunku pacjent- lekarz, właściwych dla lecznictwa psychiatrycznego, np. specyficzne określenie gody pacjenta (art.3 pkt.4), szczeglna ochrona tajemnicy zawodowej (art.50, 51, 52);

? Określenie gwarancji praw pacjentw przyjmowanych do szpitali i leczonych w szpitalach bez ich zgody. Gwarancje te obejmują z jednej strony system gwarancji administracyjno- medycznych, sądowo-procesowych, sądowo- kontrolnych, kontrolnych drugiej przesłanki medyczne i behawioralne przymusowego postępowania.





BIBLIOGRAFIA:

1.Bilikiewicz A. i Wspłautorzy: Psychiatria tom 2, Wydawnictwo Medyczne

Urban & Partner, Wrocław 2002;

2. Bilikiewicz A.( red.): Psychiatria dla studentw medycyny PZWL,

Warszawa 2000;

3. Leary M., Kowalski R.: Lęk społeczny, Gdańskie Wydawnictwo

Psychologiczne 2001



4. Krzyzowski J.: Stany lękowe Wydawnictwo Medyk 2001

5. Kępiński A.: Schizofrenia: wydawnictwo Literackie 2001

6. Alen Y.: Schizofrenia, jej przyczyny i leczenie dostosowane do potrzeb IPN Warszawa 2000

7. Dąbrowski S., Pietrzykowski J.: Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego. Komentarz z suplementem, IPN Warszawa 1997;

8. Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego dnia 19 sierpnia 1994 rok






Przykadowe prace

"Romantyczność" Adama Mickiewicza jako utwr programowy polskiego romantyzmu.

"Romantyczność" Adama Mickiewicza jako utwr programowy polskiego romantyzmu. Utwr ten uznawany był przez romantykw (i jest nadal) za kwintesencję romantyzmu; zawiera on wiele elementw rozwijającej się literatury romantycznej. Irracjonalny stosunek do świata prezentuje Mickiewicz ju&#...

Dorobek kulturalny Grecji i Rzymu.

Dorobek kulturalny Grecji i Rzymu. Grecja i Rzym to dwie starożytne cywilizacje, ktre znacznie wpłynęły na życie w starożytności. Osiągnęły one bardzo wysoki poziom rozwoju już bardzo dawno temu, jednak ich osiągnięcia naukowe pozostały do dziś, nadal ko...

Wpływ społeczny

Wpływ społeczny 1) Pojęcie wpływu społecznego i manipulacji: a) wpływ społeczny ? proces w wyniku ktrego dochodzi do zmiany zachowania, opinii lub uczuć człowieka wskutek tego, co robią, myślą lub czują inni ludzie b) manipulacja ? forma zamierzonego ...

Streszczenie - książki pt. Opium w rosole

Streszczenie - książki pt. Opium w rosole Niedziela, 30 stycznia 1983r.-początek akcji 1. Jeden z głwnych bohaterw - Maciek Ogorzałka zostaje przedstawiony w tym rozdziale w czasie spaceru po mieście. Jest mroźny i śnieżny dzień, chłopiec czuje, że ktoś...

Szkoła "ruchu" i szkoła "niezmienności" czyli jak rozumieli byt greccy filozofowie przyrody.

Szkoła "ruchu" i szkoła "niezmienności" czyli jak rozumieli byt greccy filozofowie przyrody. 1. Sposoby pojmowania świata w starożytności Starożytny sposb pojmowania świata przez pierwszych filozofw był bardzo niedoskonały. Opierał się on głwnie...

Pozytywne i negatywne skutki globalizacji.

Pozytywne i negatywne skutki globalizacji. Wielu przywdcw światowych widzi w globalizacji nową szanse na rozwiązanie problemw międzynarodowych. Tymczasem spotkania na szczycie poświęcone temu zagadnieniu wywołują mnstwo zamieszek i protestw. Czym jest globalizacja? Jakie są jej p...

Polityka konkurencji – jakie zadania ma w niej państwo, a jakie przedsiębiorstwo

Polityka konkurencji – jakie zadania ma w niej państwo, a jakie przedsiębiorstwo Rozważania na powyższy temat należy rozpocząć od zdefiniowania słowa konkurencja. Konkurencja to podstawowy fundament wolnego rynku. Zakłada ona wolność wspłzawodniczenia ze sobą p...

Etyka Kanta

Etyka Kanta PRACA EGZAMINACYJNA Z FILOZOFII TEMAT: ETYKA KANTA PLAN PRACY : 1. Definicja etyki i moralności 2.Etyka Kantowska 3.Imperatyw kategoryczny 4. Krytyka Kanta 5 Podsumowanie. 6. Literatura Etyka jest działem filozofii ktry zajmuje się moralności&#...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry