• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Reż...

Nawigacja

Reżimy polityczne na przykładzie wybranego kraju(Polska)



Reżimy polityczne na przykładzie wybranego kraju(Polska)




Reżim polityczny jest to zespł metod jakimi państwo wpływa na zachowanie jednostek i zbiorowości. Bardzo wiele państw przechodziło zmiany ustroju w poprzednim wieku, z czym reżim polityczny bezpośrednio się wiąże. W Polsce XX wieku wyrżnić można wyraźnie reżim demokratyczny oraz autorytarny.

Władza w państwie autorytarnym jest skupiona w ręku jednego człowieka lub nielicznej grupy, odrzuca rwność między ludźmi, wolność oraz tolerancję. Jednostka ludzka musi się bezwzględnie podporządkować organom państwowym. Dużą role w takim systemie odgrywa policja, posiadająca sieć donosicieli i agentw , kontrolująca społeczeństwo. Czasami w takim państwie władze sprawuje wojsko. Wysokie stanowiska w takim państwie zajmują wojskowi. Potocznie autorytaryzm jest nazywany rządami mocnej ręki. W autorytaryzmie rząd nie jest oparty na większości parlamentarnej i nie podlega kontroli społeczeństwa, chociaż mogą w nim występować elementy demokracji np. samorząd, a wiele spraw ekonomicznych, społecznych, religijnych, kulturowych jest pozostawionych aktywności indywidualnej. Autorytatywne rządy uzasadniają często swe powstanie zgubnymi przerostami demokracji, a w rzeczywistości świadczą o niedorozwoju demokracji w danym państwie. Autorytaryzm kieruje się pragmatyzmem i w odrżnieniu od totalitaryzmu rzadko opiera się na uniwersalnej ideologii, tajnej policji, terrorze i monopolu gospodarczym.

W Polsce zamach (przewrt) majowy 12-12 V 1926 r. zapoczątkował 9-letnie autorytarne rządy Jzefa Piłsudskiego i jego obozu sanacji (do 1935 r.). Głwną jego przyczyną była katastrofalna sytuacja gospodarcza (wzrastające bezrobocie, spadek produkcji przemysłowej, hiperinflacja opanowana dopiero za rządw A. Skrzyńskiego, strajki i utrudniająca eksport polityka celna Niemiec) i niezaradni politycy u władzy (walki polityczne, brak większości parlamentarnej, częste zmiany gabinetu - 13 rządw w ciągu 8 lat niepodległej Polski). Protesty wzbudzało fiasko polityki zagranicznej (układ w Locarno w 1925 roku), wielu przeciwnikw miała rządząca prawica kojarzona z faszyzmem, nacjonalizmem i zabjstwem prezydenta Narutowicza w 1922 r. Wpływ miał też spr Piłsudskiego z Sikorskim i Szeptyckim nt. sił zbrojnych oraz poprawa koniunktur, ktra mogła zwiększyć poparcie dla przyszłej władzy. Celem Piłsudskiego było zwiększenie interwencjonizmu państwowego. Piłsudski wierzył w swj autorytet osobisty w społeczeństwie. Był przekonany, że może być przywdca, ktry skupi wokł siebie społeczeństwo, wezwie je do pracy, do zaprzestania sporw. Obok moralizatorstwa, właśnie idea solidaryzmu dźwięczy najmocniej w jego przemwieniach i pismach. Siebie widział w centrum sił społecznych w Polsce i jakby ponad układami partyjnymi. Tworząc w następnych latach dość oryginalny, polski model rządw autorytarnych Piłsudski pragnął jednak zachować instytucje demokratyczne. W wywiadzie dla gazety francuskiej stwierdzał: Jestem człowiekiem silnym, lubię decydować sam, należy zrobić wszystko aby skończyć ze złymi zwyczajami sejmowymi. Oświadczenia Piłsudski składał publicznie ponieważ bardzo pragnął, aby jego rządy były przez społeczeństwo akceptowane, aby odbywały się w majestacie prawa, aby były legalne. 2 sierpnia 1926 roku została uchwalona tzw. nowela sierpniowa. Miała ograniczyć znienawidzoną prze Piłsudskiego sejmokrację i bardziej uniezależnić rząd od parlamentu. Uprawniała ona Prezydenta do rozwiązywania Sejmu i Senatu na wniosek rządu. Prezydent otrzymał także nowe prawo wydawania niektrych rozporządzeń z mocą ustawy, w okresie gdy Sejm był rozwiązany ( między kadencjami) lub w okresie kadencji, na podstawie ustawowego pełnomocnictwa. Podsumowując ustawa ta wzmacniała znacznie rolę rządu i prezydenta. W praktyce dawała Piłsudskiemu ogromną władzę, tym bardziej że Prezydent Mościcki był powolnym narzędziem w jego ręku. Szybko zresztą wprowadzono zwyczaj, że gabinety powoływano, nie bacząc na układ sił politycznych w Sejmie, a nawet bez konsultacji z nim.

Drugim aktem – wzmacniającym autorytarną władzę Jzefa Piłsudskiego był dekret z 6 sierpnia 1926 roku O organizacji najwyższych władz wojskowych w Polsce. Powoływał on do życia instytucję Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych, niezależnego od Sejmu, a także od rządu i podlegającego jedynie Prezydentowi. Generalnym Inspektorem, a także zwierzchnikiem Sztabu Głwnego został Piłsudski. On także był nieprzerwanie ministrem spraw wojskowych od maja 1926 roku aż do swej śmierci w maju 1935 roku (w 14 kolejnych gabinetach).

Nowa władza przeprowadziła czystki nie tylko w wojsku, lecz także w administracji państwowej. Ważniejsze stanowiska (wojewodw, starostw, naczelnikw departamentw i szefw policji) obsadzono starymi piłsudczykami. W stosunku do osb niepokornych i niewygodnych dopuszczano się aktw przemocy. W noc z 30 września na 1 października 1926 roku grupa oficerw wdarła do mieszkania posła Zdziechowskiego i dotkliwie go pobiła, tylko dlatego, że ośmielił się proponować w Sejmie obcięcie budżetu wojskowego. Szczeglnym instrumentem tłumienia krytyki skierowanej pod adresem rządu stał się dekret prasowy, ktry pozwalał na kary pieniężne, bądź areszt do 3 miesięcy, redaktorw pism szerzących plotki.

Ważnym i konsekwentnie realizowanym elementem przygotowania przez Piłsudskiego gruntu dla przyszłych zmian systemowych było wykazanie nieudolności Sejmu, a co za tym idzie pomniejszanie jego autorytetu.





Kolejnym reżimem polski jest demokracja. Panowała w II RP w przed przewrotem majowym oraz po śmierci Piłsudskiego. Tego sposobu sprawowania władzy możemy doświadczyć w chwili obecnej, ponieważ istnieje w Polsce od 1989 r. W ustroju demokratycznym źrdłem władzy jest nard, ktry decyduje o sprawach najważniejszych dla państwa. Ogł obywateli sprawuje władzę w sposb pośredni, wybierając prezydenta, parlament oraz organy samorządu terytorialnego. Obywatele mają też możliwość sprawowania władzy bezpośrednio np. poprzez referendum czy weto ludowe. W państwie demokratycznym panuje zasada pluralizmu czyli istnieje wiele niezależnych od władz partii politycznych, ktre mogą utworzyć opozycje. Oprcz tego obowiązuje podział władz na ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą. Organy te muszą działać na podstawie prawa i w jego granicach. Prawa i wolności obywatelom gwarantuje konstytucja oraz ustawy międzynarodowe przyjęte przez państwo. Prawo nie może działać wstecz, a wszyscy obywatele są wobec niego rwni.

W Polsce demokracja polega w głwnej mierze na suwerenności narodu, suwerenności i niepodległości państwa, demokracji państwa prawnego, pluralizmu politycznego i wolności działania partii politycznych, podziału władz, przyrodzonej godności człowieka wyznaczającej system praw i wolności jednostki. Konstytucyjne prawa i wolności nawiązują do rozwiązań przyjętych w demokracjach zach., a także w Europejskiej konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Prawa i wolności przysługują w zasadzie każdemu, niektre z nich jednak są zastrzeżone tylko dla obywateli RP; ich treść (ujęta w 3 kategorie: prawa i wolności osobiste, prawa i wolności polityczne oraz wolności i prawa ekonomiczne) osnuta jest wokł 3 głwnych idei: przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka; wolności człowieka, rozumianej jako swoboda czynienia wszystkiego, czego prawo nie zakazuje, jeżeli nie koliduje to z prawami lub wolnościami innych osb; rwności, oznaczającej zakaz dyskryminacji. Ograniczenia w korzystaniu z praw i wolności mogą być ustanowione tylko w drodze ustawy i w zakresie koniecznym w celu ochrony bezpieczeństwa państwa, porządku publicznego, ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osb, muszą pozostawiać w proporcji do rangi interesu, ktrego ochronie mają służyć. Ochrona praw i wolności należy do władzy sądowniczej, głwną rolę odgrywa Trybunał Konstytucyjny; szczeglnymi instrumentami są: skarga konstytucyjna, 2-instancyjność procedur sądowych oraz możność zwrcenia się do rzecznika praw obywatelskich. System konstytucyjnych organw państwa jest oparty na zasadzie podziału władz, ktry nakazuje wyodrębnienie organw ustawodawczych, wykonawczych i sądowniczych, zapewnienie niezależności i odrębności kompetencyjnej sądom i trybunałom, oparcie relacji między organami ustawodawczymi (egzekutywą) na mechanizmie wzajemnie hamujących się powiązań.

Ostatniego reżimu- totalitarnego nie można w Polsce jednoznacznie określić. Z założenia w państwie totalitarnym panuje ideologia obejmująca wszystkie najważniejsze strony ludzkiego życia. Zazwyczaj ideologia ta kreuje nierealną wizje idealnego społeczeństwa czy ludzkości. Ideologia potrzebna jest władzy do lepszej kontroli i panowania nad społeczeństwem. Ideologia rozpowszechniana jest poprzez system oświaty, środki masowego przekazu oraz liczne uroczystości i pochody. Władzę sprawuje jedna partia pod przywdztwem jednego człowieka. W państwie totalitarnym nie istnieje opozycja ani wrogie władzy organizacje. Taki stan utrzymywany jest dzięki tajnym służbom stosującym terror psychiczny oraz fizyczny. Wolność słowa także jest zabroniona, a władza kontroluje środki masowego przekazu, wykorzystując je do szerzenia propagandy. Charakterystyczną cechą systemu totalitarnego jest silne i liczne wojsko, realizujące często agresywną politykę swoich przywdcw. Gospodarka jest centralnie planowa, czyli zarządzają nią instytucje państwowe, co zazwyczaj jest bardzo nieefektywne.

Mimo, że w Polsce nie było czystego totalitaryzmu, to w okresie od II Wojny Światowej do śmierci Stalina (częściowo także pod rządami Bieruta) istniał system bardzo zbliżony do totalitarnego- ludzie poddani byli bardzo dużym ograniczeniom ze strony władzy, obowiązywała surowa cenzura, a przeciwnikw politycznych likwidowano lub wywożono. Socjalizm dopiero pod koniec lat pięćdziesiątych system złagodniał trochę, a społeczne sprzeciwy, czy strajki dawały jakieś pozytywne skutki poza tłumieniem ich. Z biegiem czasu powstawały bardziej zorganizowane ruchy, jak np. Solidarność. Jednak aż do upadku komunizmu obowiązywała duża część zasad państwa totalitarnego- ideologia, cenzura, brak pluralizmu politycznego- jedna partia rządząca, zakłamanie(rzekomo rządziła klasa robotnicza), a także wiele organw przymusu.

Podsumowując, Polska XX wieku jest dobrym przykładem dla zobrazowania cech poszczeglnych reżimw politycznych. Polska odbyła drogę od demokracji do demokracji dosyć krętą drogą, zahaczając o niemal wszystkie systemy polityczne.






Przykadowe prace

Jak młodzi Polacy pojmują i realizują pojęcie patriotyzmu?

Jak młodzi Polacy pojmują i realizują pojęcie patriotyzmu? Tekst zamieszczony poniżej został poprawiony przez nauczyciela (bdb). Nie radzę kopiować tego w całości, może się okazać, ze chodzimy do tej samej szkoły lub coś takiego. Proszę o rozwagę...

Co to są fakty społeczne - E. Durkheim

Co to są fakty społeczne - E. Durkheim Emile Durkheim Zasady metody socjologicznej Co to są fakty społeczne Definicja faktu społecznego wg Durkheima brzmi – Faktem społecznym jest wszelki sposb postępowania , utrwalony lub nie , zdolny do wywierania na jednost...

Twrcy polskich bibliotek w XIX wieku

Twrcy polskich bibliotek w XIX wieku Twrcy polskich bibliotek w XIX wieku Niezmiernie modne i rozpowszechnione w Europie XVIII-XIX w. kolekcjonerstwo, a w jego ramach bibliofilstwo, nie ominęło ziem polskich. Zjawisko to rozwijało się głwnie wśrd grnych warstw wczesnego narodu. Takie zbiera...

Postawa polskiego społeczeństwa wobec polityki zaborcw

Postawa polskiego społeczeństwa wobec polityki zaborcw Polityka ugody z zaborcami. Młodzi konserwatyści krakowscy – Stańczycy - (Walerian Kalinka, Jzef Szujski – historycy, Stanisław Tarnowski – historyk literatury, Stanisław Koźmian – publicysta) potępial...

Otoczenie, klasyfikacja otoczenia

Otoczenie, klasyfikacja otoczenia Otoczenie- obejmuje wszystkie elementy, ktre nie wchodzą w skład jego wewnętrznego systemu, oddzialywujące na jego stan, lub są poddawane oddzialywaniom Klasyfikacja otoczenia ze względu na dynamikę zmian i sposb zachowań -otoczenie spoko...

Jak rozumiem stwierdzenie Leopolda Staffa "Każdy jest Odysem co wraca do swej Itaki" ?

Jak rozumiem stwierdzenie Leopolda Staffa "Każdy jest Odysem co wraca do swej Itaki" ? Leopold Staff należy do jednych z najwybitniejszych poetw polskich. Do jego utworw możemy zaliczyć m.in. : Przedśpiew, Ars poetica ... oraz interesujący nas wiersz Odys, w ktrym autor zawarł istotne stwier...

Ostatni Jagiellonowie

Ostatni Jagiellonowie Ostatni Jagiellonowie Aleksander Jagiellończyk, ktry panował na Litwie od śmierci swego ojca Kazimierza Jagiellończyka (1492), w 1501 r., po śmierci swego brata Jana Olbrachta, objął władzę rwnież w Polsce. Aby kontynuować przedłużają...

Zagadnienia z ekonomii- opracowane

Zagadnienia z ekonomii- opracowane ZAGADNIENIA PODSTAWOWE Z ZAKRESU PRZEDMIOTU MIKRO I MAKROEKONOMIA 1.Ekonomia- nauka zajmująca się badaniem zachowania podmiotw gospodarczych w dziedzinie wykorzystania ograniczonych środkw, ktre mogą być w rozmaity sposb zastosowane w sferze: produkcji,...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry