• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Rola hi...

Nawigacja

Rola historiografii polskiej w kształtowaniu się tożsamości narodowej



Rola historiografii polskiej w kształtowaniu się tożsamości narodowej




Rola historiografii polskiej w kształtowaniu się tożsamości narodowej





Rola Historiografii polskiej odegrała wielka role w kształtowaniu tożsamości narodowej Polakw w XIX wieku. Można by wręcz rzecz ze była nieoceniona. Jak wiadomo wiek XIX to czas zaborw, coraz większej rusyfikacji i germanizacji. Budził się coraz większy opr wobec zaborcw, czego przejawem były powstania obejmujące prawie całe dawne ziemie Polski czyli powstania listopadowe i styczniowe ale rwnież regionalne wielkopolskie czy galicyjskie.

Historiografia miała ogromne znaczenie w kształtowaniu świadomości i tożsamości narodowej, zażegnywała wewnętrzne kłtnie i spory Polakw ale i pobudzała nard Polski do walki.

Pomimo wielu sporw miedzy rżnymi nurtami postrzegania przeszłości naszego narodu cała nauka historyczna wyznaczyła wsplny cel, rżny sposb, ale ostatecznie wydobycie się z marazmu i odzyskanie wolności.

Historiografia Polska w bardzo znacznym stopniu wspomogła procesy narodowowyzwoleńcze. Dowodem na potwierdzenie mojej tezy niech będzie, iż prawie wszyscy historycy tegoż okresu zajmowali się historia im najnowsza dotyczącą głownie tylko sprawom Polski. Wyjątkiem od mojej tezy niech będzie Joachim Lelewel ze swoimi badaniami kwestii dotyczących historii powszechnej czy poruszania problemw metodologicznych.

W XIX w. Historiografia stała się zajęciem zawodowym historykw, zaczęły powstawać katedry historii czy pierwsze czasopisma historyczne. Historiografia wyzbyła się swych poprzednich ambicji oglnych, zaczęła skupiać swoja uwagę wokł coraz bardziej precyzyjnie ustalonych faktw i rozpatrywania dawnej nagromadzonych ustaleń.

Ponieważ dominująca stała się idea historyzmu, w obrębie ktrej akcentowało jednakowość zdarzeń i procesw dziejowych, ich przypisywanie do czasu i miejsca, poszukiwanie początkw i odtwarzania ciągw zdarzeń.

Historiografie wieku XIX można nazywać erudycyjno-genetyczną; jej podstawowa wielka jednostka stał się nard i opisywanie jego dziejw.

Tak samo jak na Zachodzie powstały wiekopomne dzieła dotyczące narodw tak samo nasi historiografowie głwny nacisk kładli na opis narodu Polskiego i jego historii.

W wieku XIX problem upadku Rzeczpospolitej Szlacheckiej ciągle nurtował historiografie Polską. Do jednych z najważniejszych problemw badawczych jeśli nie najważniejszego urosła prba odpowiedzenia na pytanie, jakie przyczyny doprowadziły do obecnej sytuacji, czyli braku własnego Państwa.

Podobnie jak w Europie, dokonywała się profesjonalizacja uprawiania historii.

Największą role w tym procesie odgrywały uniwersytety w Wilnie, Warszawie Krakowie oraz Uniwersytet Lwowski. Cały okres zaborw to rozwijanie się jednej historiografii narodowej, przyczyniła się do rozwoju nie tylko świadomości historycznej ale pogłębiła znacznie świadomość narodową niezależnie od zaboru.

Historiografia jak wiemy za cel stawia sobie dochodzenie do prawdy, szuka jądra patriotyzmu, ale zarazem wiedziano ze historiografia ma spełniać role wychowawczą oczywiście nie wyrzekając się retoryki.

Jedna z najwybitniejszych jeżeli nie najwybitniejsza był J. Lelewel, autor m.in. traktatw metodycznych i metodologicznych, a także nowej syntezy historii Polski.

Ponadto Lelewel dążył rwnież, w czym przejawiały się także wpływy oświecenia, do zapewnienia historiografii podstaw teoretycznych ( kombinujących ) jak rwnież do zaszczepienia idei demokratycznych .

Lelewel jawi się jako głwny propagator mesjanizmu i republikańskiej odbudowy tożsamości narodowej Polakw, a jego prace miały duży wydźwięk patriotyczny i narodowowyzwoleńczy.

Dzieje Polski potocznym sposobem opowiadane (1829) stały się niemalże biblią dla tysięcy powstańcw i emigrantw Polskich. W dziele tym J. Lelewel opisywał role narodu polskiego jako ambasadora ludzkości , ktrego cierpienia miały się stać natchnieniem dla świata i ktrego szczeglna misja wymagała odrzucenia materialnego przepychu i powodzenia

Można powiedzieć, ze tka jak Mickiewicz w literaturze pięknej był przedstawicielem

polskiego mesjanizmu tak Joachim Lelewel odegrał podobną role w polskiej historiografii.

W tym duchu syntezę historii Polski opublikował J. Moraczewski jego głwne prace to Dzieje Rzeczpospolitej Polskiej , Wpadki poznańskie z roku 1848.

Na samym początku praca polskich historykw w wyniku niepowodzeń powstańczych była hamowana, ze wszech miar uniemożliwiało im prace badawczą. W okresie między powstaniowych procesy badawcze natrafiały niestety na wiele problemw związanych z represjami zaborcw ale rwnież z brakiem baz naukowo-dydaktycznych.

Stopniowo jednak polska historiografia XIX w. Zaczęła się umacniać przejawem tego było coraz większa ilość wybitnych historykw i masa nowych dzieł. Zaczęły się kształtować szkoły historyczne, rżniące się odmienna ocena przedrozbiorowej Polski

Do najsłynniejszych szkl należały, szkoła krakowska i warszawska.

Szkoła Krakowska generalnie, była negatywnie nastawiona do ustroju Polski przed rozbiorami, widząc w kształcie państwa Polskiego przyczyny upadku. Szkoła Krakowska stała na stanowisku, iż rozbiory były nieuniknione ze względu na monarchie stanową, ktra to monarchia niszczyła Rzeczpospolita od wewnątrz. Posiłkując się większa bazą źrdłową oraz nowszymi metodami statystycznymi, szkoła warszawska dowiodła że Polska miała szanse wyjścia z kryzysu i stagnacji. Jednakże została zaatakowana w momencie, gdy największy kryzys państwowości polskiej mijał a nard dążył do poprawy ustroju. Dziś też miedzy historykami trwa nieprzerwana dyskusja ktra ze stron była bliżej prawdy. Wydaje się, że każda ze stron miała swoje racje wiadomo tez ze prawda zawsze leży gdzie po środku.

W mojej skromnej ocenie zabory były wynikiem sytuacji międzynarodowej oraz nadarzającej się okazji do rozbioru Polski do ktrej niestety sama Polska a raczej szlachta się przyczyniła. Dlaczego przedstawiłem te 2 nurty historyczne? Ponieważ przedstawienie tych dwch nurtw jest niezbędne w tej pracy, gdyż ukazują one nam wczesne prądy historyczne oraz nastroje społeczne z tym związane. A same spory są efektem prby budowania w społeczeństwie nowej tożsamości narodowej, szukania przyczyn upadku a co za tym idzie podtrzymania pamięci o nieistniejącej Polsce.

Spośrd historykw, ktrzy tak pod względem materiałowym, jak krytycznym i metodologicznym przyczynili się do rozwoju badań historycznych i tym samym pomagali kształtować tożsamość narodową należy wymienić: Szymona Askenazego.







Był to historyk krytycznie nastawiony do krakowskiej szkoły historycznej, stworzył własna szkole badań nad przeszłością. Jego głwne prace to: Książe Jzef Poniatowski 1763-1813 ,

Rosja a Polska 1815-1830 , Napoleon a Polska .

Innymi historykami byli O. Balzera, W. Kalinkę, W. Kętrzyński, T. Korzona ( T. Korzona prowadził bardzo ciekawe badania w zakresie demografii i statystyki ),

W. Smoleński, T. Wojciechowski.

Po powstaniu styczniowym w zaborze rosyjskim w znacznym stopniu pogorszyły się warunki pracy naukowej. W 1869 roku zlikwidowano Szkole Głwna, jedyny poważny ośrodek profesjonalnej polskiej pracy historiograficznej.

Podobna sytuacja była w zaborze pruskim. Władze niemieckie za wszelka cenę propagowały niemieckie organizacje naukowe, rwnocześnie ograniczając i wręcz hamując wszelkie przejawy polskiej myśli naukowej czy kulturowej. W tych bardzo złych warunkach jedynym światłem w tunelu Kulturkampfu było Poznańskie Towarzystwo Przyjacił Nauk i w pźniejszym okresie Towarzystwo Naukowe w Toruniu, te towarzystwa potrzymały pamięć o tożsamości narodowej i świadomości.

Zabr Austriacki stanowił jedyne miejsce, gdzie sytuacja wyglądała inaczej, tutaj właśnie polska myśl tożsamości i świadomość narodowej mogła rozwijać się w dużo bardziej korzystniejszych warunkach chociaż z oczywistych przyczyn i te warunki dobiegały od ideału. W wyniku położenia międzynarodowego, monarchia habsburska musiała pjść na znaczące ustępstwa do Polakw i zaprzestać polityki antypolskiej. Nastąpiła znacząca polonizacja Uniwersytetw w Krakowie i Lwowie, ktre wykształciły ogrom ludności, ktra pźniej stanowiła elitę odrodzonej Polski. Na uniwersytecie Krakowskim powołano pierwszą w dziejach polskiej historiografii Katedrę Historii Polskiej.

Pozytywizm i jego idee nie były najmocniej reprezentowane w polskim nurcie historiograficznym. Jedna z podstawowych przyczyn takiej sytuacji było silne zaangażowanie polskiej historiografii w kształtowanie ideologii, patriotyzmu, odzyskania niepodległości oraz konserwatyzmu politycznego, ktry jak wiemy stał na przeciwnym biegunie ideologicznym.

Jednakże epoka pozytywizmu miała przeogromne znaczenie dla kształtowania się historii polskiej jako nowoczesnej nauki na usługach narodu. W tym przecież czasie biskup Naruszewicz zapoczątkował gromadzenie i publikowanie materiałw źrdłowych.

Wszystkie zabory stały się miejscem otwierania nowych muzew ale rwnież archiww.

Te właśnie archiwa maja niewspłmierne znacznie dla polskiej historiografii. Należy tu wymienić Archiwum Akt Danych ktre powstało w 1867 roku, czy Zbiory Czartoryskich w Krakowie.

Po odzyskaniu independentyzmu w 1918 roku warunki do rozwoju historiografii odwrciły się zupełnie. Powstał uniwersytet Poznański. Dzięki powstaniu tej szkoły powstał odrębny nurt Historiograficzny, nastąpiło tez oczywiście ożywienie się działalności innych uniwersytetw. Rosło zainteresowanie społeczeństwa historia własnego kraju. Powstawało wiele nowych Katedr Historycznych, powstawały nowe czasopisma. Zaczyna się pogłębiać specjalizacja historii. Zaczęły się rozwijać poszczeglne dyscypliny historii jak: historia gospodarcza, historia państwa i prawa, historia oświaty i kultury oraz historia wojskowości.

Pojawiły się badania nad teoria historii i metodologia badania historycznego.. Jednak Biorąc pod uwagę chronologie najbardziej rozwinięte były badania nad historia średniowieczną Polski, przede wszystkim polityczna i społeczna ( m.in. R. Grodecki, W Semkowicz, K, Tymiecki ) oraz nad historia nowożytna Polski ( m.in. B. Debiński, O. Halecki, W. Konopczyński, W. Sobieski).

Podsumowując okres XIX wieku to czas w ktrym historiografia polska głwnie skupiała się na badaniu historii Polski, kładła bardzo duży nacisk na wyjaśnienie przyczyn upadku państwa Polskiego i jej drg do odzyskania niepodległości. Przyczyna takiego zwrotu polskiej historiografii wydaje się być oczywista. Nard pozbawiony państwa, tłamszczony z każdej strony, poniżany, musiał walczyć. Dlatego większość historykw wieku XIX za głwne swoje zadanie postawiła zachowanie w społeczności pamięci o dziejach narodu, o dniach jego chwały jednak tez o dniach klęski ale rwnocześnie przestrzegała przed powtrzeniem takiego samego błędu. Starali się nakreślić możliwe wyjścia z niewoli zaborczej.

Rola historiografii polskiej w XIX w. Miała znaczący wpływ na podtrzymanie nastrojw narodowowyzwoleńczych i patriotycznych w mojej skromnej ocenie historiografia w połączeniu z literaturą piękna stanowiła całość ktra nie pozwalała na zatarcie polskości i na odzyskanie niepodległości przesz Polskę.















Bibliografia:



Grabski A.F, Zarys Historii historiografii Polskiej, Poznań 2003

Davis N, Boże Igrzysko, Krakw 2001

Sienkiewicz W, Słownik historii Polski, Warszawa 1991

Kieniewicz S, Historia Polski 1795-1918, Warszawa 1996

Gierowski J.A., Historia Polski 1764-1864, Warszawa 1989

Smoleński W, Szkoły historyczne w Polsce, Warszawa 1986






Przykadowe prace

Ogniwa chemiczne

Ogniwa chemiczne Odkrycie elektryczności wywołało w XIX stuleciu rewolucyjny przewrt w świecie nauk przyrodniczych; w chemii dało szereg epokowych odkryć doświadczalnych. Objawy istnienia elektryczności statycznej znano od bardzo dawna, co najmniej od czasw starożytnych. Wiedziano,...

Wo und wie mchtest du in der Zukunft wohnen ?

Wo und wie mchtest du in der Zukunft wohnen ? Ich bin in einem Dorf geboren und habe dort meine Kindheit verbracht. Ich bin ein echtes Landkind. In Vergangenheit war das Leben auf dem Land in Polen nie einfach. Auch heute lebt man nicht besonders bequem. Natrlich hat sich viel gendert. Die Menschen haben hier viel gebaut...

Umowa gwarancji bankowej

Umowa gwarancji bankowej Podmioty: Bank – gwarant i beneficjent gwarancji. Uprawnienia i obowiązki: Bank zobowiązuje się do wykonania świadczeń pieniężnych na rzecz beneficjenta gwarancji. Beneficjent gwarancji zobowiązuje się do spełnienia okreś...

Charakterystyka materiałw izolacyjnych

Charakterystyka materiałw izolacyjnych Temat: Podział i charakterystyka materiałw izolacyjnych 1. Materiały izolacyjne ze względu na stan skupienia dzieli się na gazowe, ciekłe i stałe. (Innym kryterium podziału może być pochodzenie materiału (tabela. 1). Bardz...

Interpretacja wiersza Bolesława Leśmiana pt. Poeta

Interpretacja wiersza Bolesława Leśmiana pt. Poeta Bolesław Leśmian jest poetą epoki XX-lecia międzywojennego. Urodzony w Warszawie, dorastał na Ukrainie, lata studenckie spędził w Kijowie studiując prawo. Jednak przez całe życie pisał rżnorodne wiersze, czeg...

Etyka i etyka zawodowa

Etyka i etyka zawodowa Mimo, iż napisano, opublikowano i wygłoszono wiele artykułw, książek i referatw poświęconych kwestiom etycznym wywołanym nie tyle "numerologicznym" przełomem stuleci, ile autentycznym kryzysem moralnym doświadczanym wspłcześnie, to powstają...

Bezrobocie

Bezrobocie 1.Na czym polega bezrobocie? Z bezrobociem mamy doczynienia gdy na rynku pracy są osoby, ktre chcą pracować, ale pozostają bez zajęcia. Bezrobocie wiąże się z pewnymi komplikacjami socjalnymi, ale z punktu widzenia teorii ekonomii jest to zjawisko normalne, podlegając...

Biografia Szymona Zimorowica

Biografia Szymona Zimorowica Biografii Szymona Zimorowica praktycznie nie znamy. Wiadomo, że urodził się w 1608 lub 1609 r. we Lwowie jako syn kamieniarza Ozimka. Rodzina Ozimkw należała do tak zwanych przedmieszczan i nie posiadała pełni praw miejskich. Szymon, podobnie jak jego starszy bra...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry