• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: Rysunek t...

Nawigacja

Rysunek techniczny



Rysunek techniczny




1. Rola rysunku w technice.

W technice jedną z podstawowych form przekazywania informacji (np. między konstruktorem jakiegoś urządzenia a jego wykonawcą) jest rysunek. Rysunek techniczny jest specjalnym rodzajem rysunku wykonywanego według ustalonych zasad i przepisw. Dzięki zwięzłemu i przejrzystemu wyrażaniu kształtw i wymiarw odwzorowywanego przedmiotu rysunek techniczny dokładnie wskazuje jak ma wyglądać ten przedmiot po wykonaniu. Określa on rwnież budowę i zasadę działania rżnych maszyn i urządzeń lepiej niż najdoskonalszy opis słowny. Z tych też względw rysunek techniczny stał się powszechnym i niezbędnym środkiem porozumiewania się wszystkich pracownikw zatrudnionych w procesie produkcyjnym. Znajomość zasad sporządzania i umiejętność odczytywania rysunku technicznego umożliwia przekazywanie myśli naukowo-technicznej w postaci np. projektu maszyny lub urządzenia.

Rysunek techniczny - wykonany zgodnie z przepisami i obowiązującymi zasadami - stał się językiem, ktrym porozumiewają się inżynierowie i technicy wszystkich krajw. Powszechne i międzynarodowe znaczenie rysunku technicznego umożliwia korzystanie z wynalazkw i ulepszeń z całego świata.



2. Odmiany rysunku technicznego.

Ze względu na wielką rżnorodność dziedzin jakie wchodzą w zakres oglnie pojętej techniki w rysunku technicznym wyrżniamy kilka odmian:

o rysunek techniczny maszynowy

o rysunek budowlany

o rysunek elektryczny



3. Normalizacja.

Aby rysunek techniczny mgł rzeczywiście spełniać rolę międzynarodowego języka wszystkich inżynierw i technikw musi on być sporządzony według ściśle określonych zasad i przepisw. Zasady te z kolei muszą być stosowane i przestrzegane przez wszystkie kraje, ktre wspłpracują ze sobą w zakresie wymiany myśli naukowo - technicznej.

Brak oglnie obowiązujących reguł, dotyczących umownych znakw, skrtw, sposobu przedstawienia przedmiotu na rysunku, sposobu określenia wymiarw i innych uproszczeń, prowadziłby do nieporozumień, a nawet mgłby być przyczyną wadliwego wykonania przedmiotu.



Norma jest to ustalona, oglnie przyjęta zasada, reguła, wzr, przepis, sposb postępowania w określonej dziedzinie. Normalizacja jest to opracowywanie i wprowadzanie w życie norm, ujednolicanie.

Normy rysunkowe zawierają szczegłowo opracowane przepisy dotyczące wszystkich zagadnień związanych z wykonaniem rysunku technicznego.

Przepisy regulujące m. in. rozmiary arkuszy, rodzaje linii, sposb podawania wymiarw, opis rysunku określają przepisy zwane Polskimi Normami. Opracowuje je Polski Komitet Normalizacyjny (w skrcie PKN).





Formaty arkuszy rysunkowych

1. Wymiary i kształt arkuszy rysunkowych.

Formaty arkuszy przeznaczonych do wykonania rysunkw technicznych są znormalizowane. Prostokątny kształt arkusza rysunkowego został tak dobrany, żeby każdy arkusz dwa razy większy lub dwa razy mniejszy był podobny do pierwotnego, to jest aby stosunek boku dłuższego do krtszego był zawsze taki sam.

Jako format podstawowy przyjęto arkusz o wymiarach 297 x 210 mmi oznaczono go symbolem A4.

Inne formaty są wielokrotnymi formatu podstawowego, to jest są 2, 4, 8 lub 16 razy większe od A4 i oznaczone symbolami A3, A2, A1, A0.

Format Wymiary arkusza (mm)

A0 841 x 1189

A1 594 x 841

A2 420 x 594

A3 297 x 420

A4 210 x 297



2. Obramowanie.

Na każdym rysunku technicznym bez względu na to jakiego jest formatu należy wykonać obramowanie. Ramka powinna być wykonana linią ciągłą w odległości 5mm od krawędzi arkusza.



3. Tabliczka rysunkowa.

Znaczną część objaśnień i uwag, dotyczących rysunku zawieramy w tabliczce rysunkowej, ktrą umieszcza się w prawym dolnym rogu arkusza tak aby przylegała do lini obramowania.

Wzr tabliczki rysunkowej:



Linie rysunkowe

1. Rodzaje linii rysunkowych.

Żeby rysunek techniczny był wyraźny, przejrzysty i czytelny stosujemy rżne rodzaje i odmiany linii. Inne linie stosuje się do narysowania krawędzi przedmiotu, inne do zaznaczenia osi symetrii a jeszcze inne do zwymiarowania go.

To jaką, w danej sytuacji, linię należy zastosować na rysunku określa ściśle Polska Norma PN-82/N-01616. Wspomniana norma określa linie do stosowania w rżnych odmianach rysunku technicznego - maszynowego, budowlanego i elektrycznego. Poniżej przedstawię te rodzaje linii, ktre dotyczą rysunku technicznego maszynowego i są niezbędne do opanowania podstaw rysunku technicznego.



Do wykonywania rysunkw technicznych maszynowych służą następujące rodzaje linii:o linia ciągłao linia kreskowao linia punktowao linia falistaPoza tym rozrżnia się linie:o linia gruba (o grubości a)o linia cienka (o grubości b=a/3) Linia Gruba Cienka

ciągła

kreskowa

punktowa <>

falista



2. Zastosowanie linii.

Grubość linii należy dobierać w zależności od wielkości rysowanego przedmiotu i stopnia złożoności jego budowy. Wybrana grupa grubości linii (grubych i cienkich) powinna być jednakowa dla wszystkich rysunkw wykonanych na jednym arkuszu. Np. jeżeli grubość linii grubej wynosi 0,5 mm, to linia cienka powinna mieć grubość 0,18 mm lub jeżeli linia gruba ma grubość 0,7 mm to linia cienka 0,25 mm.

Rodzaj linii Zastosowanie

Linia ciągła gruba - widoczne krawędzie i wyraźne zarysy przedmiotw w widokach i przekrojach,- linie obramowania arkusza,- zewnętrzny zarys tabliczki rysunkowej,- krtkie kreski oznaczające końce płaszczyzny przekroju.

Linia ciągła cienka - linie wymiarowe- pomocnicze linie wymiarowe,- kreskowanie przekrojw.

Linia punktowa cienka - osie symetrii- ślady płaszczyzn symetrii

Linia kreskowa cienka - niewidoczne krawędzie i zarysy przedmiotw

Linia falista cienka - linie urwania i przerwania przedmiotw- linie ograniczające przekroje cząstkowe



Aksonometria

1. Zastosowanie i rodzaje rzutw aksonometrycznych.

Do przedstawienia kształtw przedmiotw w sposb poglądowy (perspektywiczny), w jednym rzucie, służą w rysunku technicznym rzuty aksonometryczne. Wyrżniamy następujące rodzaje rzutw aksonometrycznych:

o izometrię

o dimetrię ukośną

o dimetrię prostokątną



Z tych trzech rodzajw rzutw najłatwiejsze do rysowania są rzuty ukośne (dimetria ukośna) i z tego właśnie powodu omwię teraz sposb powstawania takiego rzutu. Odwzorowując przedmiot w jednym rzucie musimy przedstawić jego trzy podstawowe wymiary - wysokość, szerokość i głębokość (rysunek obrazuje odpowiednio trzy osie).



Krawędzie przedmiotu rwnoległe do osi Y - wysokości i X - szerokości rysujemy bez skrceń, czyli w rzeczywistych wymiarach. Natomiast krawędzie rwnoległe do osi Z - głębokości skracamy o połowę i rysujemy je nachylone pod kątem 45 o do pozostałych osi (poziomej i pionowej).



Rzutowanie prostokątne

1. Pojęcia podstawowe

Rysunek techniczny przedmiotu jest najczęściej podstawą jego wykonania. Z tego względu odwzorowywany przedmiot nie powinien mieć zniekształceń. Przedstawienie przedmiotu trjwymiarowego na dwuwymiarowym rysunku bez zniekształceń wymaga zastosowania specjalnych sposobw. Poznany wcześniej sposb rysowania przedmiotw w rzucie aksonometrycznym w pewnym stopniu zniekształca bryłę np. ścianka boczna, ktra w rzeczywistości jest prostokątna na takim rysunku ma kształt rombu.

Najczęściej stosowane na rysunkach wykonawczych są rzuty prostokątne, ktre pokazują przedmiot z kilku stron. Wystarczy przedstawienie bryły w trzech ujęciach, dlatego przyjęto układ rzutowania wykorzystujący trzy płaszczyzny wzajemnie prostopadłe zwane rzutniami. Na każdej z nich przedstawiamy rzut prostokątny przedmiotu.

2. Rzutowanie prostokątne.

Rzut prostokątny powstaje w następujący sposb: przedmiot ustawiamy rwnolegle do rzutni, tak aby znalazł się pomiędzy obserwatorem a rzutnią, patrzymy na przedmiot prostopadle do płaszczyzny rzutni, z każdego widocznego punktu prowadzimy linię prostopadłą do rzutni, punkty przecięcia tych linii z rzutnią łączymy odpowiednimi odcinkami otrzymując rzut prostokątny tego przedmiotu na daną rzutnię



3. Układ trzech rzutni.

W przypadku przedmiotw o bardziej skomplikowanych kształtach do jednoznacznego odwzorowania stosujemy układ trzech rzutni wzajemnie prostopadłych. Płaszczyzny te nazywamy:I - rzutnia pionowa zwana głwną,II - rzutnia boczna, III - rzutnia pozioma.

Układ trzech rzutni

Na każdą z płaszczyzn wzajemnie prostopadłych dokonujemy rzutowania prostokątnego przedmiotu w odpowiednim kierunku.Na rzutni pionowej I zgodnie z kierunkiem 1 otrzymamy rzut pionowy (głwny).Na rzutni bocznej II zgodnie z kierunkiem 2 otrzymamy rzut boczny (z lewego boku).Na rzutni poziomej III zgodnie z kierunkiem 3 otrzymamy rzut z gry.

Układ przestrzenny trzech płaszczyzn zniekształca rysunki, dlatego oddzielamy je od siebie i układamy w jednej płaszczyźnie.

Po rozłożeniu na każdej rzutni mamy prawidłowo wyglądające rzuty prostokątne przedmiotu z trzech rżnych kierunkw.

Na rysunkach technicznych nie rysujemy śladw rzutni, gdyż istnieją one tylko w wyobraźni. Poszczeglne rzuty rozpoznajemy po ich wzajemnym położeniu względem siebie.

Ważne wskazwki.

Rysując poszczeglne rzuty na arkuszu należy pamiętać, że po ich wzajemnym ułożeniu względem siebie rozpoznajemy ktry z rzutw jest rzutem głwnym, ktry bocznym a ktry z gry. Wobec tego nie jest obojętne w ktrym miejscu narysujemy kolejne rzuty.

Zapamiętaj !

Rzut I (z przodu) i rzut II (z gry) mają jednakową długość i leżą dokładnie jeden nad drugim.

Rzut I (z przodu) i rzut III (z boku) leżą dokładnie obok siebie i mają jednakową wysokość.

Rzuty z gry (II) i z boku (III) mają jednakową szerokość.



Wymiarowanie

1. Co to jest wymiarowanie?

Aby rysunek techniczny mgł stanowić podstawę do wykonania jakiegoś przedmiotu nie wystarczy bezbłędne narysowanie go w rzutach prostokątnych. Same rzuty, bowiem informują nas o kształcie przedmiotu i szczegłach jego wyglądu, ale nie mwią nic o jego wielkości. Konieczne zatem jest uzupełnienie takiego rysunku wymiarami danego przedmiotu - czyli zwymiarowanie go.

Wymiarowanie jest to podawanie wymiarw przedmiotw na rysunkach technicznych za pomocą linii, liczb i znakw wymiarowych.

Wymiarowanie jest jedną z najważniejszych czynności związanych ze sporządzeniem rysunku technicznego. Umożliwia ono odczytanie rysunku i wykonanie przedmiotu zgodnie z wymaganiami konstruktora. Rysunek techniczny będący podstawą wykonania przedmiotu, narysowany bez wymiarw albo z błędami i brakami w zakresie wymiarowania nie ma żadnej wartości.



2. Oglne zasady wymiarowania

Oglne zasady wymiarowania w rysunku technicznym maszynowym dotyczą:

o linii wymiarowych i pomocniczych linii wymiarowych

o strzałek wymiarowych

o liczb wymiarowych

o znakw wymiarowych



Linie wymiarowe i pomocnicze linie wymiarowe

Linie wymiarowe rysuje się linią ciągłą cienką rwnolegle do wymiarowanego odcinka w odległości co najmniej 10 mm, zakończone są grotami dotykającymi ostrzem krawędzi przedmiotu, pomocniczych linii wymiarowych lub osi symetrii. Linie wymiarowe nie mogą się przecinać.Pomocnicze linie wymiarowe są to linie ciągłe cienkie, będące przedłużeniami linii rysunku. Rysuje się je prostopadle do mierzonego odcinka.Pomocnicze linie wymiarowe mogą się przecinać.



Strzałki wymiarowe

Prawidłowy kształt grotw przedstawia rysunek (1). Długość grota powinna wynosić 6-8 grubości linii zarysu przedmiotu, lecz nie mniej niż 2,5 mm. Groty powinny być zaczernione. Na szkicach odręcznych dopuszcza się stosowanie grotw niezaczernionych (rys. 2). Długość grotw powinna być jednakowa dla wszystkich wymiarw na rysunku.Zasadniczo ostrza grotw powinny dotykać od wewnątrz linii, między ktrymi wymiar podajemy (rys 3).Przy podawaniu małych wymiarw groty można umieszczać na zewnątrz tych linii, na przedłużeniach linii wymiarowej (rys 4).Dopuszcza się zastępowanie grotw cienkimi kreskami o długości co najmniej 3,5 mm, nachylonymi pod kątem 45o do linii wymiarowej (rys 5).



Liczby wymiarowe

Na rysunkach technicznych maszynowych wymiary liniowe (długościowe) podaje się w milimetrach, przy czym oznaczenie "mm" pomija się.

Liczby wymiarowe pisze się nad liniami wymiarowymi w odległości 0,5 - 1,5 mm od nich, mniej więcej na środku (rys.1)Jeżeli linia wymiarowa jest krtka, to liczbę wymiarową można napisać nad jej przedłużeniem (rys. 2)Na wszystkich rysunkach wykonanych na jednym arkuszu liczby wymiarowe powinny mieć jednakową wysokość, niezależnie od wielkości rzutw i wartości wymiarw. Należy unikać umieszczania liczb wymiarowych na liniach zarysu przedmiotu, osiach i liniach kreskowania przekrojw. Wymiary powinny być tak rozmieszczone, żeby jak najwięcej z nich można było odczytać patrząc na rysunek od dołu lub od prawej strony (rys. 3)



Znaki wymiarowe

Do wymiarowania wielkości średnic i promieni krzywizn stosujemy specjalne znaki wymiarowe. Średnice wymiarujemy poprzedzając liczbę wymiarową znakiem Ć (fi). Promienie łukw wymiarujemy poprzedzając liczbę wymiarową znakiem R. Linię wymiarową prowadzi się od środka łuku i zakańcza się grotem tylko od strony łuku (rys.) Grubość płaskich przedmiotw o nieskomplikowanych kształtach zaznaczamy poprzedzając liczbę wymiarową znakiem x.



3. Podstawowe zasady wymiarowania

Przystępując do wymiarowania rysunku technicznego należy wczuć się w rolę osoby, ktra na jego podstawie będzie wykonywać dany przedmiot. Trzeba zadbać o to, aby nie zabrakło żadnego z potrzebnych wymiarw i aby można je było jak najłatwiej odmierzyć na materiale podczas obrbki. Ułatwi to w znacznym stopniu znajomość podstawowych zasad wymiarowania.

Podstawowe zasady wymiarowania w rysunku technicznym dotyczą:

o stawiania wszystkich wymiarw koniecznych

o niepowtarzania wymiarw

o niezamykania łańcuchw wymiarowych

o pomijania wymiarw oczywistych



Zasada wymiarw koniecznych

Zawsze podajemy wymiary gabarytowe (zewnętrzne). Wymiary mniejsze rysujemy bliżej rzutu przedmiotu. Zawsze podajemy tylko tyle i takich wymiarw ktre są niezbędne do jednoznacznego określenia wymiarowego przedmiotu. Każdy wymiar na rysunku powinien dawać się odmierzyć na przedmiocie w czasie wykonywania czynności obrbkowych.



Zasada niepowtarzania wymiarw

Wymiarw nie należy nigdy powtarzać ani na tym samym rzucie, ani na rżnych rzutach tego samego przedmiotu. Każdy wymiar powinien być podany na rysunku tylko raz i to w miejscu, w ktrym jest on najbardziej zrozumiały, łatwy do odszukania i potrzebny ze względu na przebieg obrbki.



Zasada niezamykania łańcuchw wymiarowych

Łańcuchy wymiarowe stanowią szereg kolejnych wymiarw rwnoległych (tzw. łańcuchy wymiarowe proste - rys. 1) lub dowlnie skierowanych (tzw. łańcuchy wymiarowe złożone - rys. 2)W obu rodzajach łańcuchw nie należy wpisywać wszystkich wymiarw, gdyż łańcuch zamknięty zawiera wymiary zbędne wynikające z innych wymiarw. Łańcuchy wymiarowe powinny więc pozostać otwarte, przy czym pomija się wymiar najmniej ważny.



Zasada pomijania wymiarw oczywistych

Pomijanie wymiarw oczywistych dotyczy przede wszystkim wymiarw kątowych, wynoszących 0o lub 90o, tj. odnoszących się do linii wzajemnie rwnoległych lub prostopadłych.



Przekroje

1. Dlaczego stosujemy przekroje?

Bardzo często przedmioty, ktre przedstawiamy na rysunkach technicznych mają wiele szczegłw znajdujących się wewnątrz. Narysowanie rzutw prostokątnych takiego przedmiotu nie zapewni pokazania tych elementw, gdyż będą one zasłonięte ściankami przedmiotu. Powstaje więc pytanie jak pokazać na rysunku niewidoczne zarysy? W rozdziale "Linie rysunkowe" wymieniono rwnież linie kreskowe cienkie, za pomocą ktrych przedstawiane są niewidoczne szczegły znajdujące się wewnątrz przedmiotu. Jednak przedstawienie niewidocznych krawędzi przedmiotu za pomocą tych linii, w przypadku przedmiotw o bardziej złożonych kształtach, jest mało przejrzyste i nie zalecane. Aby na rysunkach technicznych przedstawić wewnętrzne zarysy przedmiotu w sposb bardziej przejrzysty i dokładnie je zwymiarować stosujemy przekroje rysunkowe.



Przykład

Na rysunku 1 przedstawiona jest tulejka z kołnierzem w rzucie aksonometrycznym. Rysunek 2 przedstawia tą samą tulejkę w rzucie prostokątnym z zaznaczeniem niewidocznych krawędzi liniami kreskowymi. Rysunek 3 to przekrj tej samej tulejki.



Porwnując rysunek 2 i rysunek 3 bez trudu można stwierdzić, że rysunek 3 wykonany w przekroju jest dużo bardziej przejrzysty i czytelny a zwymiarowanie go nie powinno stanowić problemu ani uczynić mniej czytelnym.



2. Jak powstaje przekrj?

Sposb powstawania przekroju wyjaśni w bardzo prosty sposb poniższy przykład.

Mamy za zadanie narysować w rysunku technicznym przedmiot pokazany na rysunku 1.



Analizując kształt przedmiotu stwierdzamy, że w środku szpuli jest przelotowy otwr, ktrego nie będzie widać na rysunku, jeżeli ograniczymy się do narysowania tylko rzutw prostokątnych. Konieczne zatem jest dokonanie przekroju rysunkowego. W interesującym nas miejscu dokonujemy przecięcia przedmiotu przy pomocy wyobrażalnej płaszczyzny przekroju. Przedstawia to dokładnie rysunek 2.



Jeżeli teraz odrzucimy tę część przedmiotu, ktra znajduje się przed płaszczyzną przekroju to odsłonięta zostanie część wnętrza przedmiotu znajdująca się za płaszczyzną przekroju. Można teraz narysować rzut prostokątny części przedmiotu znajdującej się za płaszczyzną przekroju i dokładnie przedstawić niewidoczne wcześniej krawędzie. Pokazuje to rysunek 3.



Przekrj powstaje przez przecięcie przedmiotu w interesującym nas miejscu wyobrażalną płaszczyzną. Następnie - rwnież w wyobraźni - odrzucamy przednią część przeciętego przedmiotu, a drugą część rysujemy w rzucie prostokątnym z widocznym już wewnętrznym ukształtowaniem. Miejsce w ktrym dokonano przekroju oznaczamy rwnoległymi liniami ciągłymi cienkimi rysowanymi pod kątem 45o.



3. Oznaczanie i kreskowanie przekrojw

Oznaczanie przekrojw

Położenie płaszczyzny przekroju zaznacza się na prostopadłym do niej rzucie dwiema krtkimi, grubymi kreskami, nie przecinającymi zewnętrznego zarysu przedmiotu, oraz strzałkami wskazującymi kierunek rzutowania przekroju. Strzałki umieszczamy w odległości 2 - 3 mm od zewnętrznych końcw grubych kresek. Płaszczyznę przekroju oznacza się dwiema jednakowymi wielkimi literami, ktre pisze się obok strzałek, a nad rzutem przekroju powtarza się te litery, rozdzielając je poziomą kreską.



Kreskowanie przekrojw

Pola przekroju, tj. obszary, w ktrych płaszczyzna przekroju przecina materiał, kreskuje się liniami cienkimi ciągłymi.Linie kreskowania powinny być nachylone pod kątem 45o do:- linii zarysu przedmiotu (rys 1),- jego osi symetrii (rys2),- poziomu (rys 3).






Przykadowe prace

Cele państwa

Cele państwa Cel państwa rozumiany jest najczęściej jako stan rzeczy, ktrego osiągnięcie władza państwa uważa za niezbędne dla organizacji państwowej. Każdy może stawiać państwu jakieś cele. Znaczenie społeczne mają jednak cele, jak...

List do rodzicw

List do rodzicw Drodzy Rodzice! Właśnie wrciłam z wycieczki rowerowej, na ktrej byłam z Magdą i Agą. Miałyśmy pojechać do jakiegoś niewielkiego miasteczka, ale po przejechaniu jakichś dwch kilometrw, w małej wiosce, spotkałyśmy Łukasza, ktry ...

Trjpodział władz w Polsce

Trjpodział władz w Polsce Trjpodział władz w Polsce Wspłcześnie obowiązująca Konstytucja z dnia 2 kwietnia 1997 roku w rozdziale I pod tytułem Rzeczpospolita art. 10 mwi: 1. Ustrj Rzeczypospolitej Polskiej opiera się na podziale i rwnowadze władzy ustawod...

Historia miasta Łodzi

Historia miasta Łodzi Początki Łodzi sięgają końca XIII wieku. Była to wwczas książęca wieś. Jej nazwa pojawiła się po raz pierwszy w 1332 roku, gdy książę łęczycki Władysław przekazał wieś Łodzia, usytuowaną ...

Martyrologia w cz. III "Dziadw" Adama Mickiewicza (na podstawie wybranych fragmentw)

Martyrologia w cz. III "Dziadw" Adama Mickiewicza (na podstawie wybranych fragmentw) Termin martyrologia oznacza męczeństwo. Jednym z głwnych powodw napisania przez Adama Mickiewicza Dziadw była chęć ukazania męczeństwa narodu. Przedstawione w III części Dziadw sytuacje zwi...

Sytemy baz danych

Sytemy baz danych Pytania do egzaminu z przedmiotu \Systemy baz danych" UWAGA: Na egzamin należy przynieść indeks i dowd osobisty. Osoby bez dokumentw zostaną wyproszone z sali egzaminacyjnej. 1. Informacja to: zinterpretowane dane. 2. Zbir definicji opisujących strukturę bazy dany...

Dlaczego, jak twierdzi Heraklit, "nie wystarczy dużo wiedzieć, aby być mądrym"?

Dlaczego, jak twierdzi Heraklit, "nie wystarczy dużo wiedzieć, aby być mądrym"? Czy naprawdę, jak twierdzi Heraklit, "nie wystarczy dużo wiedzieć, aby być mądrym"? Postaram się wyjaśnić te słowa. Są osoby, ktre wiedzą bardzo dużo, mo...

Tkanka łączna

Tkanka łączna Zbudowana jest z komrek z bardzo obfitej istocie międzykomrkowej. Istota międzykomrkowa składa się z istoty podstawowej, włkien. Wyrżniamy następujące rodzaje włkien: kolagenowe, siateczkowe oraz sprężyste. Istota podstawowa jest bezpostaciowa, ...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry