• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: Socjotera...

Nawigacja

Socjoterapia jako proces i metoda pracy z dziecmi



Socjoterapia jako proces i metoda pracy z dziecmi




SOCJOTERAPIA JAKO PROCES I METODA PRACY Z DZIEĆMI I

MŁODZIEŻĄ



ISTOTA SOCJOTERAPII



Socjoterapia od niedawna znalazła miejsce w ofercie pomocy psychologicznej

młodzieży. Do pojęć wchodzących w zakres pomocy psychologicznej można zaliczyć psychoterapię, trening interpersonalny, psychoedukację i socjoterapię.

Socjoterapia to świadoma aktywność profesjonalna polegająca na operowaniu

środkami psychologicznymi w celu udzielenia pomocy osobom cierpiącym lub

poszukującym własnej drogi rozwoju społecznego, osobistego lub zawodowego. Zalicza się ją do procesw korekcyjnych o charakterze leczniczym, adresowanych do dzieci i młodzieży z zaburzeniami zachowania, zaburzeniami emocjonalnymi lub innymi kłopotliwymi zachowaniami.

Socjoterapia ma postać ustrukturalizowanych spotkań grupowych, ktre służą realizacji celw terapeutycznych, edukacyjnych i rozwojowych.

Źrdłami zmian są doświadczenia korekcyjne i odreagowanie emocjonalne.

Istota socjoterapii polega głwnie na realizacji celw terapeutycznych. Proces

interwencji socjoterapeutycznej może być spowodowany cierpieniem psychicznym

dziecka, ktre ma kłopoty lub jego zachowanie powoduje wysokie straty jaki ponosi otoczenie społeczne.

W terapii wychodzi się z założenia, że trudne zachowania dzieci i młodzieży mają

swoje tło psychiczne. Towarzyszą im przykre emocje takie jak lęk, poczucie winy,

niepokoju, gniew, złość, osamotnienie oraz określone, najczęściej negatywne sądy

poznawcze na temat własnej osoby. Są one wynikiem doznawanych w przeszłości lub aktualnie trudnych stanw emocjonalnych, stanw deprywacji, braku satysfakcjonujących kontaktw z najbliższymi.

Przykrym doświadczeniem jest rwnież brak możliwości wywiązania się ze stawianych obowiązkw i oczekiwań wykraczających poza możliwości dziecka.

Dziecko może doświadczyć jednorazowego, ale bardzo intensywnego urazu, albo

żyć w społeczności gdzie chronicznie występują sytuacje trudne. Te doświadczenia

dotyczą z reguły ważnych dziedzin życia i zwykle zagrażają poczuciu tożsamości dziecka, jego bezpieczeństwa, życia lub zdrowia. Mają one istotny wpływ na kształtowanie się poczucia własnej wartości, godności i poczucia bezpieczeństwa.

Dziecko ma wwczas lęki przed niepowodzeniem, izoluje się, nie ufa ludziom, broni się przed własnymi doznaniami.

Może szukać samopotwierdzenia naruszając prawa innych lub prezentując wrogie zachowania wobec siebie i otoczenia.

Przeżywana sytuacja trudna powoduje uoglnienie tego doświadczenia w postaci sądw poznawczych o rzeczywistości i powstanie określonych typw zachowań, czyli takich, ktre mają je chronić przed innymi przykrymi doświadczeniami.

Zachowania te na ogł nie są zgodne z oczekiwaniami dorosłych i często szkodliwe dla samego dziecka (picie, palenie, narkotyzowanie się, zachowanie agresywne). Zaburzenia te ujawniają się jako zaburzenia w relacjach;



??dziecko - dorośli

??dziecko - rwieśnicy

??dziecko - zadanie

??dziecko do samego siebie.

Za zachowaniami tymi kryje się myślenie o świecie i ludziach a także sobie samym, że są źli.

W pojęciu socjoterapii zawiera się realizacja celw terapeutycznych, edukacyjnych i rozwojowych w toku planowanych spotkań grupowych.

Przez socjoterapię możemy rozumieć metodę leczenia zaburzeń zachowania i niektrych zaburzeń emocjonalnych u dzieci i młodzieży w toku spotkań grupowych. Możemy więc socjoterapię traktować jako formę pomocy psychologicznej adresowaną do dzieci i młodzieży, pośrednią między psychoterapią a psychoedukacją i treningiem interpersonalnym (Sawicka 1993).

Socjoterapię zaliczamy do procesw psychokorekcyjnych, leczniczych, ukierunkowanych na eliminowanie lub na zmniejszanie poziomu zaburzeń zachowania u dzieci i młodzieży. Socjoterapia jest więc adresowana do dzieci i młodych ludzi w okresie dorastania, borykających się z problemami osobistymi i trudnościami życiowymi. W socjoterapii dzieci i młodzieży bardziej istotną rolę odgrywa wzmocnienie osobowości młodych ludzi poprzez realizacje celw rozwojowych i edukacyjnych niż docieranie do przeszłych doświadczeń i uświadamianie ich sobie oraz powiązanie z aktualnie występującymi wzorami zachowań.

Socjoterapia jest zatem procesem ukierunkowanym na leczenie występujących u dzieci zaburzeń, zwłaszcza zaburzeń zachowania, nadpobudliwości i zahamowania, niektrych zaburzeń emocjonalnych.

Cele edukacyjne, w zależności od przyjętej koncepcji i programu terapeutycznego, mogą obejmować poznawanie przez grupę dzieci rżnorodnych zagadnień, ktre pozwolą im sprawniej funkcjonować społecznie i radzić sobie z rżnymi problemami. I tak celami edukacyjnymi w prowadzeniu grupy socjoterapeutycznej może być uczenie się rozpoznawania emocji, poznawanie mechanizmw uzależnień, zapoznanie się z chorobami społecznymi np. AIDS. Cele edukacyjne o tyle są ważne,że wspomagają proces nabywania wiedzy o sobie samym i o innych ludziach.

Cele rozwojowe ściśle korespondują z wiekiem uczestnikw socjoterapii. W każdej fazie życia dominują potrzeby dziecka, ktrych zaspokojenie odgrywa istotną rolę w procesie rozwoju. W okresie dorastania dominuje już potrzeba wyrażania się w rżnych formach, zwłaszcza literackich, marzeniach, wyobrażeniach, potrzeba aprobaty społecznej i autonomii, intymności, niezależności i przynależności do grupy oraz aktywności społecznej.

Istota socjoterapii polega głwnie na realizacji celw terapeutycznych.



Terapeutyczny charakter socjoterapii polega na organizowaniu takich sytuacji społecznych podczas spotkań grupowych ktre:

??dostarczą uczestnikom zajęć doświadczeń korekcyjnych

przeciwstawnych doznanym urazom oraz doświadczeń

kompensujących doświadczenia deprywacyjne, hamujące rozwj

emocjonalny i społeczny

??sprzyjać będą odreagowaniu napięć emocjonalnych i posłużą uczeniu

się nowych umiejętności psychologicznych

Odreagowanie napięć emocjonalnych jest podstawowym zadaniem zajęć

socjoterapeutycznych. Proces terapeutyczny nie polega jednak na ponownym przeżyciu traumatycznych wydarzeń lecz na rozładowaniu napięć przez rżnorodne formy aktywności, ktre powodują odblokowanie i ujawnienie emocji podczas zajęć grupowych.

Polega to na dzieleniu się swoimi przeżyciami w atmosferze akceptacji i zrozumienia oraz umożliwieniu ekspresji uczuć w formie śmiechu, krzyku, płaczu itp. Ważne jest także dostarczenie okazji do przeżywania emocji pozytywnych.

Terapeutyczna rola zajęć socjoterapeutycznych polega także na organizowaniu

doświadczeń korekcyjnych. Gromadzenie nowych doświadczeń, odmiennych od poprzednich, a szczeglnie urazowych może likwidować ich wpływ na psychiczne i społeczne funkcjonowanie człowieka.

Ich istota polega na odmiennym zachowaniu się grupy, nie potwierdzającym oczekiwań i wyobrażeń dziecka, wokł ktrych będzie mogło ono przebudować obraz samego siebie. Chodzi tu o sytuacje, w ktrych młody człowiek będzie mgł lepiej poznać siebie, docenić swoje mocne strony, a następnie wykorzystać je w rżnorodnych sytuacjach życiowych.

Zajęcia socjoterapeutyczne stwarzają także okazje do wyprbowania i

wyćwiczenia nowych sposobw zachowania oraz nabycia nowych umiejętności, szczeglnie interpersonalnych takich jak; asertywność, podejmowanie decyzji, szukanie wsparcia i pomocy. Prcz celw terapeutycznych socjoterapia realizuje cele edukacyjne oraz rozwojowe.

Cele edukacyjne mogą obejmować poznawanie przez grupę rżnorodnych

zagadnień, ktre pozwolą dzieciom sprawniej funkcjonować społecznie.

Celami takimi mogą być;

??poznawanie mechanizmw uzależnień

??uczenie się rozpoznawania emocji

??zapoznanie się z chorobami społecznymi

??uczenie się technik pracy umysłowej

??uczenie się pełnienia określonych rl społecznych (dziecka w rodzinie,

ucznia, kolegi)

??uczenie się rozwiązywania konfliktw między ludźmi.

Cele rozwojowe ściśle wiążą się z wiekiem uczestnikw zajęć gdyż w każdej

fazie życia dominują określone potrzeby, ktrych zaspokojenie odgrywa istotną rolę w procesie rozwoju.

I tak u dzieci w okresie wczesnoszkolnym dominuje potrzeba

aktywności ruchowej, zabawy, zdobywanie wiedzy o świecie, potrzeba twrczości, potrzeba wsparcia ze strony dorosłych.

U młodzieży dominuje zaś potrzeba wyrażania się w rżnych formach zwłaszcza literackich, marzeniach, wyobrażeniach, potrzeba aprobaty społecznej, autonomii, intymności, niezależności, przynależności do grupy oraz aktywności społecznej. Jest to czas kryzysw emocjonalnych, motywacyjnych, moralnych, czas odkrywania świata i własnego ja.

Programy socjoterapeutyczne mogą być konstruowane w zależności od wieku i

preferencji uczestnikw wokł tematw;

??rodzina

??przyjaźń

??miłość

??czas wolny

??własne aspiracje

??ulubione zabawy itp.

Rola prowadzonego polega na stworzeniu takich sytuacji, ktre pomagają uczestnikom spotkań uświadomić sobie własne trudności i ograniczenia oraz własny potencjał i możliwości zmiany.



Struktura zajęć socjoterapeutycznych

Zajęcia socjoterapeutyczne mają charakter ustrukturalizowanych spotkań grupowych na ktre składają się odpowiednio dobrane gry, zabawy i ćwiczenia.

Każde ze spotkań ma cel szczegłowy, ktry jest podporządkowany celowi

głwnemu oraz propozycje aktywności pozwalające osiągnąć założony cel.

Cykl spotkań tworzy dynamiczną całość, na ktry składają się określone etapy pracy z grupą.



Etap pierwszy to etap powstawania grupy. Ma on na celu poznanie się uczestnikw spotkań, wsplne określenie celw, ustalenie norm grupowych, reguł i rytuałw, budowanie atmosfery opartej na poczuciu bezpieczeństwa i wzajemnego zaufania.

Muszą to być propozycje nie zagrażające i nie wymagające głębszego ujawniania siebie.

Zadaniem tego etapu jest zadbanie o poczucie bezpieczeństwa, zbudowanie empatii. Służy temu słuchanie grupy oraz wprowadzenie kilku podstawowych norm grupowych oraz zasad wsplnego pobytu co obniża napięcie.

Wprowadzenie norm, czyli reguł porządkujących wydarzenia w grupie umożliwia prowadzenie zajęć i realizację jej celw. Istnienie norm daje poczucie bezpieczeństwa i zapobiega trudnym sytuacjom oraz umożliwia ich rozwiązywanie poprzez odwołanie się do nich gdy występują destruktywne zachowania.

Do jasno określonych sposobw zachowania należy przede wszystkim:



??dbałość o bezpieczeństwo fizyczne i psychiczne członkw grupy w formie normy staramy się być dla siebie życzliwi – nie wyśmiewamy się i nie krytykujemy

??zapewnienie, że każda osoba ma prawo być wysłuchana



Wypracowanie norm grupowych i ich przestrzeganie stanowi jasną informację: ?? to co dzieje się tutaj, pozostaje po zostaje między nami

?? spotykamy się regularnie i przychodzimy na zajęcia punktualnie

?? zwracamy się do siebie bezpośrednio

?? zajmujemy się tym co dzieje się tu i teraz, a nie przedtem

?? mwimy o swoich odczuciach, nie opiniach

O tym, czego oczekuje się od uczestnikw i przyczynia się do zbudowania grupy, ukształtowania jej odrębności i spjności.





Etap drugi to etap pracy zwany właściwym. Polega on na realizacji

zaplanowanych celw terapeutycznych, edukacyjnych i rozwojowych stanowiących istotę programu socjoterapeutycznego opracowanego pod kątem danej grupy. Istotę programu mogą stanowić problemy uzależnień, nieśmiałości, poczucia własnej wartości, zdobywania nowych umiejętności.

Jest to czas przeznaczony na przepracowanie wcześniej rozpoznanych urazw, ale pod warunkiem gdy grupa osiągnęła już odpowiedni poziom bezpieczeństwa psychicznego i wzajemnego zaufania. Podstawą projektowania tej części zajęć jest diagnoza zaburzeń zachowania i będących w ich tle treści urazowych, potrzeby danej grupy i ważne dla niej zagadnienia.



Ostatni etap pracy z grupą zmierza do zakończenia jej funkcjonowania.

Spotkania dla wielu uczestnikw mogą być ważnym wydarzeniem. Uczestnicy mogą przeżywać satysfakcję ze wsplnych spotkań, ale także żal z powodu ich zakończenia, poczucie zagubienia i straty. Zadaniem prowadzącego jest wypracowanie w grupie sposobw kontaktowania się ze sobą, gdy będzie taka potrzeba, oraz umiejętności poszukiwania wsparcia.

Kończący cykl zajęć powinien dać uczestnikom wzmocnienie pozytywnych uczuć, podsumowanie nabytych umiejętności i wskazanie możliwości ich wykorzystania w życiu. Grupa udziela sobie pozytywnych informacji zwrotnych najlepiej w formie pisemnej, aby je można było zachować dla siebie, obdarowuje się drobnymi prezentami wykonanymi lub wymyślonymi przez siebie.



Struktura i forma spotkania grupy

1. Rytualne powitanie będące informacją o rozpoczęciu zajęć i podzielenie się

informacjami na temat wydarzeń mających miejsce przed zajęciami, bądź na

temat stanu emocjonalnego uczestnikw.

2. Zastosowanie gier i zabaw wyciszających lub energetyzujących w zależności od nastroju grupy.

3. Zastosowanie gier i ćwiczeń psychokorekcyjnych, edukacyjnych lubrozwojowych – istotą tej części zajęć jest zdobywanie doświadczeń

emocjonalnych i poznawczych.

Podsumowanie /ocena każdego ćwiczenia jest elementem niezbędnym. Skłania

ona do nazwania i wyrażania własnych odczuć i spostrzeżeń, dostrzegania

związkw między wydarzeniami w grupie a życiem codziennym.

4. Zajęcia kończone są rundką i rytualnymi pożegnaniami.

Prowadzący zajęcia funkcjonują w grupie na zasadzie uczestnictwa, nie zaś

przywdcw i swoim zachowaniem modelują zachowania dzieci i młodzieży.

Prowadzenie zajęć wymaga od terapeuty uważności, cierpliwości, ciepła, akceptacji, życzliwej konsekwencji ale także autentyczności. Pomaga dobry humor, szczeglnie sytuacyjny.





Metody pracy z grupą

W programach socjoterapeutycznych wykorzystuje się rżne metody pracy. Ich

podstawą jest praca w kręgu i rundki jako technika dzielenia się z innymi swoimi doświadczeniami.

Siedzenie w kręgu umożliwia wszystkim uczestnikom kontakt wzrokowy i

emocjonalny, wyrwnuje pozycję społeczne, zmniejsza dystans między dziećmi i prowadzącymi. Krąg jest stałym elementem zajęć socjoterapeutycznych na ich początku i końcu.

Rundka to technika pomagająca uczestnikom zwerbalizować swoje odczucia

wykorzystywana na podsumowanie ćwiczenia. Może polegać na dokończeniu zdania odkryłem że...... . lub na postawieniu przez prowadzącego pytania co Ci się w tym ćwiczeniu podobało ? ; co dobrego Ci się w tym tygodniu wydarzyło? . Rundka oznacza prawo do wypowiedzenia się a nie obowiązek. Prowadzący wypowiada swoje odczucia na końcu. Wypowiedzi nie podlegają komentarzom.

Burza mzgw to kolejna technika aktywizująca grupę i wyzwalająca jej

twrczy potencjał. Chodzi o wygenerowanie jak największej liczby pomysłw w oznaczonym czasie. Propozycje mogą być realne, nierealne a nawet absurdalne. Następnie grupa wybiera propozycje najtrafniejsze. Praca w małych grupach (3-5 osobowych) jest techniką stosowaną w realizacji niektrych ćwiczeń. Umożliwia ona bliski kontakt oraz możliwości wypowiedzenia się.

Rysunki oraz inne formy plastyczne są ważną formą wypowiedzi dla osb

mających trudności w werbalizacji. W wytworach plastycznych uczestnicy socjoterapii mają zapewnioną swobodę, mogą wyrazić sobie i swoje emocje, rzutować urazy i konfrontacje, uwolnić się od napięć. Prace plastyczne mogą być abstrakcyjne.

Inne techniki to:

•?psychodrama

•?pantomima

•?gry i zabawy ruchowe oraz psychologiczne

•?ćwiczenia i techniki wyobrażeniowe

•?dzielenie się własnym doświadczeniem

•?poszukiwanie wsplnych konstruktywnych rozwiązań poprzez stosowanie rżnorodnych technik

•?muzyka i śpiew









Literatura



Socjoterapia Praca zbiorowa pod redakcją Katarzyny Sawickiej. Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno – Pedagogicznej Ministerstwa Edukacji Narodowej, Warszawa 1999 r.






Przykadowe prace

Ściąga z mikroekonomii.

Ściąga z mikroekonomii. 1.Scharakteryzuj typy rynku monopolistycznego. Rynek monopolistyczny dzielimy na: Monopol absolutny – występuje tam, gdzie istnieje niedostatek konkurencji i produkcja jest zdominowana przez jedną firmę. Może on przybrać formę monopolu naturalnego – wyst&...

Działania wojenne

Działania wojenne Ekspansja sowiecka w Europie 1939-1940 - wojna radziecko-fińska (zakończona korektą granicy na korzyść ZSRR), listopad 1939 - marzec 1940, - aneksja przez ZSRR Litwy, Łotwy i Estonii - czerwiec 1940. - odebranie Rumunom Besarabii - czerwiec 1940. Niemiecka inwa...

Trybunał Stanu w RP i jego zasadnicze kompetencje

Trybunał Stanu w RP i jego zasadnicze kompetencje 1 )Trybunał stanu jest organem władzy sądowniczej (konstytucyjnym sądem szczeglnym orzekającym o odpowiedzialności konstytucyjnej). Jest on odrębny i niezależny od innych władz, choć pozostaje w określonych powi&...

Interpretacja wiersza Leopolda Staffa "Kowal".

Interpretacja wiersza Leopolda Staffa "Kowal". Sonet Staffa pokazuje koncepcję sztuki i artysty, połączoną z filozofią Nietzschego. W utworze została użyta liryka bezpośrednia, a podmiotem lirycznym jest kowal, ktrego cel to wykucie serca. Kowal zostaje przedstawiony w t...

Węgiel kamienny.

Węgiel kamienny. Węgiel kamienny - skała osadowa pochodzenia roślinnego, zawierająca 75-97% pierwiastka węgla, powstała w karbonie (era paleozoiczna) ze szczątkw roślinnych, ktre bez dostępu tlenu uległy uwęgleniu. Ma czarną barwę, matowy połysk, ż...

Recenzja spektaklu pt.: Matka Joanna od Aniołw

Recenzja spektaklu pt.: Matka Joanna od Aniołw Ciemna sala opolskiego Teatru im. Jana Kochanowskiego, scena pokryta błotem, a wokł niej rzędy krzeseł po brzegi wypełnione zdezorientowanymi widzami. Niepewność, co do tego, co za chwilę się stanie, ogarniała wszyst...

Rozwj mowy dziecka

Rozwj mowy dziecka ROZWJ MOWY DZIECKA Mowa, rozumiana jako system językowy czy też jako indywidualna czynność mwienia jest zjawiskiem unikalnym, spotykanym tylko u ludzi. Bardzo poważny wpływ na dynamiczną strukturę dziecięcych spostrzeżeń wywiera rozwj m...

"Treny" wyrazem bankructwa ideałw humanistycznych Jana Kochanowskiego.

"Treny" wyrazem bankructwa ideałw humanistycznych Jana Kochanowskiego. "Treny" Jana Kochanowskiego są cyklem utworw poświęconych zmarłej crce poety ? Urszulce. Jako pierwszy adresatem wierszy uczynił on dziecko oraz nawiązał do antycznej poezji funeralnej i do sonetw Petrarki ku czci M...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry