• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Sonety B...

Nawigacja

Sonety Butrymowicza - interpretacja (dekadentyzm).



Sonety Butrymowicza - interpretacja (dekadentyzm).




W wyniku kryzysu filozofii i kultury u schyłku XIX wieku narodziła się postawa zwana dekadentyzmem. Nazwa dekadentyzm określa światopogląd, u podstawy ktrego leży przekonanie o upadku cywilizacji. Dekadenci byli pesymistami, negowali naukę i postęp techniczny, towarzyszyło im poczucie daremności wszystkich ludzkich poczynań. Rzeczywistość przyjmowali biernie, mieli dystans do codzienności i społeczeństwa goniącego za pieniądzem.



Dekadentyzm odwoływał się do filozofii Schopenchauera, ktry pesymistycznie patrzył na ludzką naturę i sens egzystencji. Uważał, że działania ludzkie są bezcelowe, gdyż wynikają z bezrozumnego popędu. Człowiek znając daremność swoich usiłowań czuje się nieszczęśliwy, życie odbiera jako udrękę.



Nastrj dekadenckiego zwątpienia na przełomie wiekw XIX i XX w pełni ukazany zostaje w IX sonecie Bogusława Butrymowicza. Utwr ten powstał w 1897 roku. Ma budowę typową dla sonetu – jest to utwr liryczny, zbudowany z czterech zwrotek, składa się z czternastu wersw o regularnym układzie rymw. Dwie pierwsze strofy utworu mają wybitnie charakter opisowy, dwie ostatnie prbują raczej stawiać pytania i szukać na nie odpowiedzi, wyrażają refleksje natury filozoficznej. Utwr nie jest bogaty w środki artystyczne. Myślę, że wynika to z nastroju sonetu oraz stanu emocjonalnego bohatera. Nastrj nie tyle smutku, co wręcz rozpaczy, poczucia klęski i życiowej porażki z pewnością nie sprzyja wygłaszaniu barwnych poetycko sformułowań.



Sonet IX opisuje los podmiotu lirycznego – poetw - w świecie, ktry nie daje im radości życia i szczęścia, nie potrafi dać odpowiedzi na pytanie o sens egzystencji. Świat ten, schyłku XIX wieku, w jakże brutalny sposb uświadamia artystom, że nie ma już dla nich żadnych perspektyw.



Bohater rozpacza nad losem poetw. Uważa, że ludzie szydzą z nich:



Z nas szydzą, żeśmy z jakichś niby szczytw

Runęli na dł i złamali skrzydła

A teraz w niemoc ujęci jak w sidła

Leżymy pełni przekleństw, skarg i zgrzytw



Czemu Bogusław Butrymowicz używa sformułowania jakichś niby szczytw ? Czyżby nie wierzył w moc i siłę poezji ? O wyjątkowej wartości sztuki pisał Kazimierz Przerwa – Tetmajer w Evviva l’arte!. Sztuka, według Tetmajera jest wieczna i niezniszczalna, nie tak jak ludzie, ktrych przeznaczeniem jest śmierć. Sztuka pozwala jej twrcom w pewien sposb stać się nieśmiertelnymi, gdyż ich dzieła będą świadczyć przyszłym pokoleniom o ich istnieniu. Tym samym artyści są jakby wyrżnieni i wybrani przez samego Boga. Nietrudno zauważyć jak rżny pogląd na ten temat przedstawia w swoim sonecie Butrymowicz. Dla niego w talent Boży i poetyckie uniesienie to jedynie jakiś szczyt. Zarazem sztuka nie daje żadnego poczucia nieśmiertelności – w każdej chwili można runąć na ziemię i połamać skrzydła, ktre dotychczas dawały artystom poczucie wyższości nad innymi ludźmi, dawały możliwość z innej, szerszej perspektywy spoglądać na świat i dostrzegać problemy, ktrych zwykły śmiertelnik nie był w stanie dostrzec. Bez tych skrzydeł poeci nie są wiele warci, tracą poczucie własnej wartości, czują się absolutnie bezradni. Z samych szczytw stoczyli się na samo dno, wcześniej latali ponad głowami innych, teraz deptani w niemoc ujęci jak w sidła leżą pełni przekleństw, skarg i zgrzytw. Upokorzeni...



W drugiej strofie bohater liryczny wyraża swj żal, zdegustowanie i zawd jaki sprawia mu otaczający go świat.



Bo nam za mało tych złudnych błękitw

Co lazurowe tworzą malowidła



Nawet w przyrodzie poeci schyłku wieku nie potrafią znaleźć natchnienia i piękna. Czują, że wszystko to, czym powinny zachwycać się nasze oczy jest tylko ułudą, mirażem przykrywającym wszystkie brudy tego świata.



Mimo tego są na tym świecie ludzie, ktrzy nie potrafią dostrzec kresu ludzkości. Bohater gardzi nimi i ich wiarę nazywa ciemną a ich samych ślepcami i fałszywymi wrżbitami. Owi ślepcy wciąż żyją złudzeniami. I jest to łatwe życie. Wybierają prostą, nieskomplikowaną i niewiele wymagającą od siebie drogę.



Wam nie rozedrze serca narzekanie,

Fatalność bytu wam piersi nie stłoczy,

Bo jej odczuwać nie jesteście w stanie.



Bohater liryczny czuje się więc osamotniony w swoim blu. Czuje, że podobnie jak Konrad z Dziadw za miliony kocha i cierpi katusze. Dodatkowo wydaje mi się, że bohater popadł w pewne błędne koło, z ktrego prawdopodobnie już nigdy nie uda mu się uciec. Jego serce rozdziera mu jego narzekanie. Cierpi, więc narzeka – narzeka, więc cierpi. Nie jest dziwnym więc, że fatalność bytu stłacza mu pierś. Sformułowanie to urasta, moim zdaniem, do rangi symbolu. Człowiek dumny, pewny siebie i własnego szczęścia jest wyprostowany, wypina swą pierś do przodu, wznosi czoło ku niebu. Pierś dekadenta według podmiotu lirycznego na zawsze musi zostać zduszona pod gruzami przygniatającego go świata.



W ostatniej, czwartej strofie utworu bohater porwnuje poetw do karłw (My, karły ślepe). Ale mimo, iż ślepe, ludzkie wznosim oczy. Po co wznosić oczy ? By jeszcze dobitniej przekonać się o kryzysie wartości, upadku człowieczeństwa ? Poeci wznoszą oczy, by odnaleźć drogę ucieczki, znaleźc ratunek, ale dla siebie, nie dla świata. Dla świata już nie ma ratunku.



Człowiek schyłku XIX wieku czuł się zagubiony w otaczającej go rzeczywistości – z jednej strony rozwj techniki – wynaleziono telefon, żarwkę, lokomotywę, udoskonalono maszyny drukarskie, a rwnocześnie Roentgen odkrył promienie X, dzięki ktrym możliwe było przeprowadzanie prześwietleń, Thomson dowidł istnienia elektronu, Maria Skłodowska – Curie wyodrębniła dotychczas nie znane pierwiastki – rad i polon, Mendel stworzył podstawy genetyki, Karol Darwin natomiast stworzył teorię o pochodzeniu gatunkw i człowieka. Wszelkie wynalazki umacniały w ludziach przekonanie o potędze i wielkości cywilizacji, ktrą tworzyli tak długo, natomiast wraz z odkryciami ujawniającymi prawdziwą, niezwykle złożoną budowę świata i jej charakter wiara ta malała. Nagle okazało się, że człowiek nie jest najważniejszą częścią wszechświata, że stanowi zaledwie maleńką część jego struktury, że jest całkowicie zależny od pozostałych istnień, a zdobywana z takim wysiłkiem wiedza o nim wcale nie powoduje, że ludzie czują się pewniej – przeciwnie, zamiast odnajdywać swoje miejsce w doskonałej maszynerii świata, odczuwano jedynie jak bardzo świat jest wrogi i skomplikowany. Usiłowano się bronić przed uczuciem bezradności i bezsilności lub przyjmowano postawę zgoła przeciwną – ulegano apatii, pesymizmowi, agresji, niektrzy mieli wrażenie, że cokolwiek robią, cokolwiek postanowią, będzie działaniem bezsensownym, gdyż wszystko już było, wszystko wymyślono, że życie ludzkie nie jest nic warte, gdyż niczego już nie mogą dokonać – mogą jedynie czekać na śmierć, będącą jedynym wyzwoleniem od przyziemnych trosk i problemw.



Kłopoty z samookreśleniem, z nakreśleniem planu i celu życia miała większość wcześnie żyjących – rwnież, a może przede wszystkim artyści. Ich dzieła są zapisem epoki, jej oryginalności, istoty i nastrojw. Poczucie końca i wrażenie schyłku kultury europejskiej wywoływały smutek, melancholię, strach. Prbowano temu zaradzić rżnymi sposobami – modna była fascynacja sztuką, przyrodą, erotyką.



Dla bohatera droga ratunku wiedzie ku nirwanie, nazwanej przez niego nawet wielką Nirwaną. Przez cały utwr przewija się poczucie wzgardy do wszystkiego, co nas otacza a tu, w ostatniej strofie, bohater nazywa nirwanę nie tylko wielką, a nawet sam wyraz rozpoczyna wielką literą, czym jednoznacznie podkreśla, jak wielkie nadzieje w niej pokłada. Ona jedyna jest w stanie uwolnić go od tego cierpienia i żałości. Ona jedyna wszystko zamknie w bezdennej pomroczy.



Młoda Polska była epoką pytań, nie odnalezionych odpowiedzi, poszukiwania sensu pełnego cierpień życia i prb odnalezienia się we wrogiej rzeczywistości. Nastrj dekadentyzmu nie jest jednak charakterystyczny tylko dla okresu Młodej Polski. Jest też obecny także w naszym życiu, ludzi przełomu XX i XXI wieku. Sam nastrj sonetu IX Bogusława Butrymowicza oraz jego przesłanie najlepiej, moim zdaniem, odda więc poniższy fragment utworu naszej noblistki, Wisławy Szymborskiej:



Tyle oczekiwań i nadziei ludzkości znowu spełzło na niczym:

Miał być lepszy od zeszłych nasz XX wiek.

Już tego dowieść nie zdąży,

lata ma policzone,

krok chwiejny,

oddech krtki.






Przykadowe prace

Edward Dwurnik

Edward Dwurnik W lipcu bieżącego roku w Państwowej Galerii Sztuki w Sopocie swoje obrazy prezentował Edward Dwurnik, wspłczesny malarz polski. Na wystawie znalazły się obrazy z cyklu Dwudziesty trzeci, w ktrym znajdują się prace przedstawiające głwnie kwiaty, muzyk...

Znana polska tradycja

Znana polska tradycja Polacy uchodzą za nard lubiący świętować, przywiazany do tradycji, podtrzymujący dawne obyczaje.Jedną z podtrzymywanych do dziś tradycji jest topienie marzanny, ktre odbywało się w czwarta niedzielę Wielkiego Postu.Dla naszych przodkw obyczaj ten zwi...

Koncepcja romantycznej miłości w świetle IV części "Dziadw" Mickiewicza i "Ślubw panieńskich" Fredry. Dokonaj porwnania i scharakteryzuj bohat

Koncepcja romantycznej miłości w świetle IV części "Dziadw" Mickiewicza i "Ślubw panieńskich" Fredry. Dokonaj porwnania i scharakteryzuj bohaterw. Romantyzm to epoka kojarząca się głwnie z uczuciami będącymi wyższą wartością ...

Historia zamku krolewskiego w Warszawie.

Historia zamku krolewskiego w Warszawie. Historia Rwnocześnie z Warszawą, w końcu XIII wieku, powstała obok miasta siedziba książąt mazowieckich, założona najprawdopodobniej przez Bolesława II na wysokim brzegu Wisły, nad wąwozem, ktrym ku Wiśle płyn&...

Podstawy prawa karnego i procedury karnej -zarys wykładu

Podstawy prawa karnego i procedury karnej -zarys wykładu 1 Prawo karne Wykład 1 11.10.02 I. Prawo karne – pojęcie i podział. ? Zespł norm prawnych regulujących walkę z czynami zwanymi przestępstwami przy pomocy kar, środkw zabezpieczających (stosuje si&...

Kości

Kości Kość zbudowana jest z okostny, czyli z włknistej błony ochraniającej kość zewnątrz. Z nasady grnej i nasady dolnej, ktre są zbudowane z tkanki kostnej gąbczastej. Kość także jest zbudowana z trzonu, a on jest zbudowany z tkanki kostnej zbitej. Z jamy ...

Bracia Grobu Świętego - Templariusze

Bracia Grobu Świętego - Templariusze Zakon powstał w Jerozolimie w 1118 lub 1119r. Swoją popularna nazwę wziął od łacińskiego słowa templum, co oznacza świątynię, miejsce poświęcone, oznaczone przez augura dla obserwacji znakw wrżebnych. Wedłu...

Zbiorowe środki ochrony ludności !

Zbiorowe środki ochrony ludności ! !Zbiorowe środki ochrony ludności! W czasie działań wojennych ludzie zawsze opuszczali miejsca najbardziej zagrożone. Udawali się zbiorowo do miejsc, w ktrych mogli się ukryć. Zbiorowe miejsca ochrony ludności: • a).sta&#...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry