• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Stosunki...

Nawigacja

Stosunki Gospodarcze RP z sąsiadami.



Stosunki Gospodarcze RP z sąsiadami.




Handlem zagranicznym określimy tę sferę działalności w rżny sposb zorganizowanych lub nie zorganizowanych jednostek lub grup społecznych, ktrej istotą jest transgraniczna

sprzedaż lub kupno towarw. Usługami międzynarodowymi nazwiemy

wszystkie inne pozatowarowe, transgraniczne formy wymiany wartości.

Handel zagraniczny polega na odpłatnej wymianie towarw i usług miedzy kontrahentami mającymi stałą siedzibę w rożnych krajach. Sens ekonomiczny handlu zagranicznego polega na uzupełnieniu brakujących dbr oraz wykorzystaniu rżnic kosztw produkcji określonych towarw w kraju i za granicą.



Handel zagraniczny wynika z wielu czynnikw, do najważniejszych zaś z nich zaliczyć możemy;



Nierwny podział surowcw na ziemi, co dotyczy np. zasobw węgla, rud żelaza, rud metali nieżelaznych, ropy naftowej;



zrżnicowanie warunkw klimatycznych, wpływających na możliwość uprawy rożnych płodw rolnych w rożnych krajach np. pszenicy, bawełny, kauczuku, kukurydzy, kawy;



odmienna struktura gospodarki danego kraju, sprawiająca, ze gospodarka krajw uprzemysłowionych nastawiona jest na wywozy przemysłowych wyrobw gotowych, a przywz surowcw i artykułw żywnościowych, podczas gdy sytuacja jest odwrotna w krajach rolniczych i bogatych w surowce



nierwny osiągnęły w wybranych dziedzinach produkcji wyjątkowo wysoki poziom, np. szwajcarskie lekarstwa i zegarki, japoński i amerykański sprzęt elektroniczny, niemieckie samochody i sprzęt techniczny.



W handlu zagranicznym można wyrżnić następujące operacje w obrocie towarowym z zagranicą: import, eksport, reeksport, obrt uszlachetniający oraz tranzyt.

Import to nabycie towaru za granica i przewiezienie go do kraju.

Eksport polega na sprzedaży towaru za granica i wywz z kraju.

Reeksport można podzielić na bezpośredni.

Reeksport bezpośredni to nabycie towaru za granica i bezpośrednia sprzedaż - z pominięciem kraju reeksportera - partnerowi w innym kraju. Reeksport pośredni to nabycie towaru za granicą, przewiezienie do kraju reeksportera oraz dalszy eksport do innego kraju. Często kraju reeksportera SA wykonywane czynności uszlachetniacie towar np. przepakowanie, sortowanie, lecz bez przetwarzanie tego towaru.

Obrt uszlachetniały polega na przerabianiu na zlecenie firmy zagranicznej surowcw lub płfabrykatw dostarczających z zagranicy,

Obrt uszlachetniający czynny oznacza uszlachetnienie zagranicznego towaru wdanym kraju, bierny zaś - wysłanie towaru do uszlachetnienia za granicą.

Tranzyt polega na przewożeniu towarw z jednego kraju do drugiego przez terytorium trzeciego.



Zasadniczą role w handlu zagranicznym dla danego kraju odgrywa stosunek zmian cen towarw eksportowanych do zmian cen towarw importowanych w danym okresie w stosunku do okresu porwnywalnego. Stosunek ten jest nazwany terms of trade (t.o.T.), a określenie to pochodzi z języka angielskiego. Seszeli ceny towarw importowanych obniżyli się lub pozostały bez zmiany, a ceny towarw eksportowanych poszły do gry w porwnywalnych okresach to t.o.t. są korzystne dla danego kraju. Jeżeli ceny towarw eksportowanych nie ulęgły zmianie lub obniżyły się, a ceny towarw importowanych wzrosły to t.o.t. jest niekorzystne. Można wiec powiedzieć ze korzystny układ terms of trade zachodzi wwczas gdy spełniona jest nierwność t.o.t.>1

W Polsce w 1990 r. zniesiono monopol państwa na handel zagraniczny i od tego czasu obrt towarowy z zagranicą jest dozwolony każdemu na rwnych prawach

Podmiotami gospodarczymi prowadzącymi działalność w zakresie handlu zagranicznego mogą wiec być:

* państwowe przedsiębiorstwa handlu zagranicznego

* spłki prawa handlowego

* inne osoby prawne, prowadzące działalność gosp.

* osoby fizyczne



Nadzr nad handlem zagranicznym i jego koordynacje w skali całego kraju spełnia, jako organ centralny, Minister Gospodarki .

W czasach gospodarki planowanej w Polsce handel zagraniczny nie odgrywał znaczącej roli i polegał głwnie na sprowadzaniu niezbędnych surowcw, dbr inwestycyjnych i – w niewielkim zakresie - dbr konsumpcyjnych. Zadaniem eksportu było dostarczanie środkw na niezbędny import. Masowo wspierano produkcję, ktra zastępowałaby import. Promowano wymianę handlową w ramach Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej (RWPG), grupującej państwa socjalistyczne, ale rezultaty tej promocji nie były zadowalające.



W gospodarce rynkowej rola handlu zagranicznego jest inna. Handel stać się może lokomotywą rozwoju gospodarczego (np. Japonia, Korea Południowa, a w Europie: Niemcy, Austria czy Finlandia). Po 1990r. rola handlu zagranicznego w Polsce istotnie wzrosła i nie ogranicza się już tylko do dostarczania dewiz potrzebnych na spłatę długw i import. Szczeglnie w 1990 r., kiedy załamała się sprzedaż krajowa, eksport był poważnym czynnikiem łagodzącym spadek dochodu narodowego. Zmniejszenie dynamiki eksportu, o ile nie rekompensowane jest wzrostem konsumpcji krajowej, może być czynnikiem osłabiającym tempo wzrostu PKB.



W początkowym okresie transformacji gospodarczej Polska szeroko otworzyła swoje granice dla towarw z zagranicy. Rżnice w poziomie cen sprawiały, że import był drogi, nie stanowił więc istotnego problemu i bez trudu osiągnięto nadwyżkę handlową. Potem rosnące ceny krajowe przy stałym kursie walutowym sprawiały, że wzrosła rwnież konkurencyjność wyrobw importowanych. Obok pozytywnych następstw wiązało się to z zagrożeniami dla niektrych gałęzi gospodarki, pojawił się rwnież deficyt w bilansie handlowym. Powstały silne grupy nacisku (lobby), ktre stopniowo doprowadziły do wzrostu barier handlowych. Otwarcie polskich granic dla wyrobw z zagranicy pokazało prawdę o stanie polskiej gospodarki: produkujemy drogo wyroby nie najwyższej jakości, ktre muszą przegrać z tańszą i lepszą konkurencją. W niektrych dziedzinach gospodarki konkurencja przyczyniła się do szybkiej i znaczącej poprawy jakości i obniżki cen. Polskie mleko czy jogurty są tańsze i lepsze od importowanych, choć jeszcze kilka lat temu wybr, np. jogurtw był bardzo ograniczony a jakość fatalna. To samo dotyczy między innymi telewizorw, opon, piwa i wielu innych wyrobw.



Obecnie zarwno niektrzy ekonomiści, jak i politycy domagają przedsięwzięcia radykalnych środkw, ktrych celem byłaby poprawa bilansu handlowego Polski.



Niebezpiecznie zwiększa się nadwyżka importu nad eksportem. Zasadniczą tego przyczyną jest szybkie tempo wzrostu dochodu narodowego w Polsce. Społeczeństwo staje się coraz bogatsze, rosną więc zakupy importowanych dbr konsumpcyjnych (np. samochodw, komputerw , telefonw komrkowych). Duży popyt na rynku krajowym zmniejsza zainteresowanie producentw eksportem. Rośnie także import zaopatrzeniowy, czyli m.in. paliw, surowcw i płproduktw.



W szybkim tempie zwiększają się także inwestycje. Wymagają one importu nowoczesnych technologii i urządzeń. Korzystnym zjawiskiem jest to, że w imporcie polski dominuje import zaopatrzeniowy (ok. 2/3 importu), a import konsumpcyjny stanowi poniżej 1/5 całości importu. Z drugiej strony wysokość eksportu uwarunkowana jest stanem koniunktury za granicą i atrakcyjnością naszej oferty eksportowej. Tempo wzrostu PKB u naszych największych partnerw jest dwu-, trzykrotnie niższe niż w Polsce, a nasza oferta eksportowa jest nadal dość skromna.



Polska bardzo potrzebuje otwarcia na świat, potrzebuje zagranicznych inwestycji, konkurencji firm zagranicznych. Im większa konkurencja, tym szybsza modernizacja polskiej gospodarki, tym szybszy długofalowy rozwj gospodarczy.

Polski handel zagraniczny w 2002 r.

Z danych opublikowanych przez NBP w handlu zagranicznym w 2002 r. notowano poprawę dynamiki obrotw. Wzrost eksportu w skali roku był wyższy niż importu. Kwota salda ujemnego była niższa niż w roku poprzednim.Wpływy ze sprzedaży towarw na rynkach zagranicznych osiągnęły w 2002 r. 32 mld 998 mln USD, o 9% więcej niż rok wcześniej. Import wynisł 43 mld 292 mln USD (3,3% wzrost).W największym stopniu wzrsł eksport do krajw Europy Środkowo-Wschodniej (z 18,3% do 19,0%) i import z krajw rozwijających się (z 11,9% do 12,7%).W obrotach z głwnymi partnerami handlowymi Polski notowano znaczny wzrost eksportu do Szwecji (o 33,7 %), Francji (o 25,9%), Rosji (o 25,1%) i Belgii (o 18,8%), a importu – z Chin (o27,4%), Francji (o 11,6%), Belgii (o 11,2%), Niemiec i Włoch (po 10,6%). Mniejsza dynamika importu jest efektem braku ożywienia gospodarczego w Polsce. Oglne, niższa dynamika importu niż eksportu pozwoliła na obniżenie deficytu handlu zagranicznego.



Import i eksport według sekcji polskiej scalonej nomenklatury towarowej handlu zagranicznego PCN (ceny bieżące w ml zl) .



1995 1998 1999

IMPORT 70502,3 162963,0 182400,0



Zwierzęta żywe i produkty 1120,1 2367,5 2155,9

Pochodzenia zwierzęcego

Produkty pochodzenia roślinnego 2702,0 4805,0 4804,5

Tłuszcze i oleje 506,1 1001,0 819,5

Przetwory spożywcze 2914,6 5332,2 5602,6

Produkty mineralne 7771,8 12490,1 15046,0

Produkty Przemyślu chemicznego 7904,2 16724,0 19307,8

Tworzywa sztuczne i wyroby 4809,3 10608,3 12551,1

Skry i wyroby 648,6 1327,3 1421,8

Drewno i wyroby z drewna 444,4 1385,8 1488,7

Ścier drzewny, papier, tektura i wyroby 3252,5 6155,0 7030,7

Materiały włkiennicze i wyroby 6832,0 12587,1 13293,7

Obuwie, nakrycia głowy itp. 438,6 1077,5 1094,1

Wyroby z kamienia, ceramiczne, szkło 1485,6 3596,0 4106,9

Perły, kamienie szlachetne i wyroby 43,5 135,9 187,4

Metale nieszlachetne i wyroby 5150,3 13260,3 14940,6

Maszyny i urządzenia, sprzęt 16957,2 46198,1 51615,5

Elektryczny i elektrotechniczny

Sprzęt transportowy 4017,1 16121,0 18462,2

Przyrządy i aparaty optyczne, 1936,1 3957,7 4056,9

Fotograficzne, pomiarowo-kontrolne

Bron i amunicja 29,6 55,2 62,3

Rżne wyroby gotowe - meble, 1302,1 3481,4 3986,0

Prefabrykaty hodowlane, zabawki

Dzieła sztuki, przedmioty 5,8 22,3 50,2

Kolekcjonerskie i antyki

Produkty nigdzie nie klasyfikowane 230,8 274,3 315,6





EKSPORT 55515,1 98647,9 108757,9



Zwierzęta żywe i produkty 1822,3 3102,3 3023,2

Pochodzenia zwierzęcego

Produkty pochodzenia roślinnego 1685,3 2679,8 3136,2

Tłuszcze i oleje 104,1 194,2 285,7

Przetwory spożywcze 2490,5 4934,5 4139,7

Produkty mineralne 5540,0 6158,2 6182,8

Produkty Przemyślu chemicznego 3782,1 5732,8 5651,1

Tworzywa sztuczne i wyroby 1789,1 3672,1 4448,6

Skry i wyroby 475,6 893,7 935,9

Drewno i wyroby z drewna 2299,4 3801,9 4462,6

Ścier drzewny, papier, tektura i wyroby 1366,0 2691,8 3207,0

Materiały włkiennicze i wyroby 6882,4 10999,8 11655,0

Obuwie, nakrycia głowy itp. 662,0 1029,2 1157,0

Wyroby z kamienia, ceramiczne, szkło 1054,2 2128,3 2545,2

Perły, kamienie szlachetne i wyroby 442,4 872,7 911,6

Metale nieszlachetne i wyroby 8984,7 12858,3 13825,2

Maszyny i urządzenia, 6379,7 16179,0 18969,4

Sprzęt elektryczny i elektrotechniczny

Sprzęt transportowy 5603,9 12192,4 14245,6

Przyrządy i aparaty optyczne, 316,2 603,8 718,2

Fotograficzne, pomiarowo-kontrolne

Bron i amunicja 45,0 17,6 45,2

Rżne wyroby gotowe - meble, 3771,8 7848,9 9147,0

Prefabrykaty hodowlane, zabawki

Dzieła sztuki, przedmioty kolekcjonerskie 17,4 51,9 59,1

I antyki

Produkty nigdzie nie klasyfikowane 1,0 4,7 6,6







Obroty handlowe między Polską a UE w latach 2000 - luty 2003





2000 2001 2002 I-II 2003

EXPORT 22143,6 24989,8 28180,9 5026,3

IMPORT 29950,8 308651 33998,5 5640,4

SALDO -7807,2 -5878,3 -5817,6 -614,1



Źrdło: na podstawie danych ostatecznych hz CIHZ



W 2002 r. eksport do UE wynisł 28,181 mld USD (dynamika 112,8% w stosunku do analogicznego okresu 2001 r.). Import Polski wynisł 33,998 mld USD (dynamika 110,4%). Zanotowano ujemne saldo w wysokości 5,817 mld USD. Obroty towarowe Polski z Unią Europejską stanowiły w eksporcie 68,7% całości eksportu oraz w imporcie 61,7%. Najważniejszymi partnerami zarwno w polskim eksporcie (E), jak imporcie (I) nadal są : Niemcy (E - 32,3, I - 24,3%); Francja (E-6,0, I- 7,0); Włochy (E- 5,5% , I - 8,4%); Wielka Brytania (E-5,2%, I - 3,9%).

W 2002 r. głwnymi grupami towarowymi w polskim eksporcie do UE były maszyny i urządzenia - 24,6%, pojazdy i jednostki pływające - 17,1%, metale nieszlachetne - 10,7%, materiały i wyroby włkiennicze - 8,4%, meble, pościel, materiały, stelaże - 8,8% oraz produkty mineralne - 5,5 %.

W imporcie do Polski w 2002 roku głwne pozycje towarowe stanowiły: maszyny i urządzenia - 27,0%, pojazdy - 14,0%, produkty przemysłu chemicznego - 12,5% metale nieszlachetne - 9,8%, tworzywa sztuczne - 9,1%, materiały i wyroby włkiennicze - 6,8%, ścier drzewny - 4,9%.

W pierwszych dwch miesiącach 2003 roku w oglnym eksporcie Polski - ktry wynisł 7.054,7 mln USD do krajw Unii Europejskiej wyeksportowano 5.026,3 mln USD, co stanowi 71,2% całości. W oglnym imporcie Polski wartości 9.319,7 mln USD z krajw Unii Europejskiej zaimportowano towary wartości 5.640,4 mln USD co stanowi 60,5% całości importu.

W okresie styczeń - luty 2003 roku głwnymi grupami towarowymi w polskim eksporcie do UE stanowiły : maszyny i urządzenia - 24,8%; pojazdy, statki powietrzne, jedn. pływające - 12,8%; metale nieszlachetne - 11,2%, wyroby rżne(meble, pościel, materiały stelaże) - 9,8%; materiały i wyroby włkiennicze - 9,5%; tworzywa sztuczne - 5,1%, produkty mineralne - 5,3%; drewno i wyroby z drewna - 4,0%; ścier drzewny - 3,4%.

W imporcie z UE głwnymi pozycjami towarowymi stanowiły: maszyny i urządzenia - 26,4%; pojazdy - 13,5%; produkty przemysłu chemicznego - 13,3%; metale nieszlachetne - 10,0; tworzywa sztuczne - 9,2% ;produkty pochodzenia roślinnego - 2,2%; produkty mineralne - 2,2%materiały i wyroby włkiennicze - 6,8%; ścier drzewny - 5,2%

Głwnymi partnerami tak w eksporcie (E) jak i imporcie (I) są: Niemcy (E - 33,7%, I - 24,4%); Francja ( E - 6,7% , I - 7,3%); Włochy (E - 5,1%, I - 7,9%); Niderlandy ( E - 5,1%, I - 3,3).

Według danych EUROSTAT za 2002 r. Polska była czwartym co do wielkości rynkiem zbytu dla towarw UE po USA, Szwajcarii i Japonii. Polska zajmowała natomiast sidme miejsce pod względem wielkości eksportu na rynek Unii Europejskiej po USA, Szwajcarii, Japonii, Chinach, Rosji i Norwegii.





Polska: po akcesji do UE import będzie większy niż eksport

W Polsce w pierwszych latach członkostwa dynamika importu przekroczy dynamikę eksportu - uważają naukowcy. Ich zdaniem, w średniej perspektywie należy się jednak spodziewać zwiększenia polskiego eksportu. Z raportu Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej (UKIE) podsumowującego wyniki prac polskich ośrodkw badawczych wynika, że w latach 2010-2014 tempo wzrostu eksportu podniesie się stopniowo do ok. 8-9 proc., przy imporcie rosnącym w tempie 7-8 proc. Doprowadzi to do stopniowej redukcji deficytu obrotw bieżących poniżej 4 proc. PKB. Przedstawiciele rządu wskazują, że przewaga importu nad eksportem może doprowadzić do pogłębienia deficytu handlowego. Sytuację polskich eksporterw może utrudniać natomiast tendencja do umacniania złotego. Podkreślają jednak, że po kilku latach członkostwa, w wyniku poprawy konkurencyjności polskich towarw, eksport powinien przewyższać import. Naukowcy podkreślają, że wzrost polskiego eksportu do krajw Unii Europejskiej wystąpi zarwno w branżach pracochłonnych, jak i technologicznie przetworzonych.Zdaniem naukowcw, przewagę wynikającą z konkurencyjności cenowej widać w eksporcie Polski do UE m.in. mebli, sprzętu budowlanego, wyposażenia sanitarnego i hydraulicznego, odzieży, produktw z drzewa lub korka, nawozw sztucznych, wyrobw metalowych, żelaza i stali, pojazdw drogowych, skr i produktw skrzanych wyprawionych oraz wyrobw gumowych. Obecnie 70 proc. polskiego eksportu kierowane jest na rynki Unii Europejskiej. Po przystąpieniu do Wsplnoty, wymiana handlowa z 24 krajami członkowskimi przekroczy 80 proc. wartości całego eksport. (Pap)





Ważną rolę w wymianie handlowej pełnią euroregiony.



Nazwa "euroregion" oznacza zarwno wyodrębniony region europejski, położony na pograniczu dwch lub kilku sąsiadujących ze sobą państw, jak i organizację powołaną do koordynacji wspłpracy na takim obszarze przez strony umowy euroregionalnej i zaakceptowaną przez Unię Europejską (przed Traktatem z Maastricht: Wsplnoty Europejskie), ktra może wspierać finansowo jego działalność.

Skąd się wzięły?

Wspłdziałanie regionw przygranicznych wynika z potrzeby łagodzenia niekorzystnych skutkw istnienia granic i chęci przeciwdziałania marginalizacji obszarw oddalonych od stolic państw. Powstawanie w powojennej Europie struktur wspłpracy transgranicznej, jakimi są euroregiony, wyniknęło z naturalnego dążenia społeczności lokalnych do nawiązywania kontaktw, wymiany dorobku kulturalnego między sąsiadami, do niwelowania rżnic gospodarczych i przełamywania wzajemnych uprzedzeń.

Jaka jest ich rola?

Euroregiony stanowią pomost w procesie integracji europejskiej. Taką rolę odgrywały w Europie Zachodniej, Płnocnej i Południowej na przełomie lat 60. i 70. i tak jest od początku lat 90. wzdłuż granic krajw Europy środkowej i Wschodniej, zwłaszcza na granicach między państwami członkowskimi UE i kandydującymi do Unii. Wspłpraca w ramach euroregionu polega m.in. na powoływaniu wsplnych organw koordynacyjnych, sporządzaniu i uzgadnianiu planw rozwoju regionalnego na terenach przygranicznych itp. Euroregion nie ma charakteru eksterytorialnego i nie stanowi rwnie administracyjnej całości. Tworzące je stowarzyszenia (władze lokalne) .



Polskie miasta i gminy przygraniczne zrzeszone są dziś w 15 euroregionach położonych wzdłuż granic lądowych i wybrzeża Morza Bałtyckiego.



1. Bałtyk

2. Niemen

3. Bug

4. Karpaty

5. Tatry

6. Beskidy

7. Śląsk Cieszyński

8. Silesia

9. Pradziad

10. Glacensis

11. Dobrava

12. Nysa

13. Sprewa-Nysa-Bbr

14. Viadrina

15. Pomerania





Dokonując oceny znaczenia euroregionw w wielkim procesie polskiego przygotowania do akcesji w Unii Europejskiej i roli aktywnego udziału w strukturach unijnych, należy poświęcić miejsce dla

dotychczasowego dorobku euroregionw .

Szczeglną jest rola, jaką odgrywają euroregiony na pograniczu polsko-niemieckim. Te euroregiony, a przede wszystkim Euroregion "Sprewa-Nysa-Bbr",

Inspiracją dla tworzenia euroregionw na granicy polsko-niemieckiej była nieskrępowana dążność polskich samorządw powstałych po zmianach ustrojowych do pełnego otwarcia, zlikwidowania barier ograniczających wspłprace społeczności lokalnych, dająca szansę pierwszego w historii "wybicia się na europejskość".

O ile inicjatywa podjęcia trudnej wspłpracy z niemieckim sąsiadem nie była niczym wyjątkowym w kontaktach między ludźmi, bo i NRD i PRL stwarzały możliwość takiej wymiany, to ich wymiar instytucjonalny był na swj sposb pionierskim krokiem, zmierzającym do tworzenia trwałych podstaw między narodami integrującej się Europy.

Z perspektywy minionych lat warto jeszcze podkreślić głwne powody, ktre inspirowały inicjatorw euroregionw na pograniczu polsko-niemieckim:

1. Połączenie potencjału rodzących się partnerstw gmin polskich i niemieckich w myśl zasady "duży może więcej";

2. Przeniesienie sprawdzonej formuły euroregionw z Europy Zachodniej celem poprawy efektywności wspłpracy transgranicznej;

3. Wpływ euroregionw na politykę Unii Europejskiej poprzez reprezentujące interesy euroregionw Stowarzyszenie Europejskich Regionw Granicznych (SERG), ściśle wspłdziałające z Radą Europy, Parlamentem Europejskim i Komisją Europejską;

4. Postawa wielu burmistrzw, wjtw, szczeglnie polskiej części pogranicza na początku lat 90-tych, dążących do odegrania istotnej roli w nowym rozdziale stosunkw polsko-niemieckich;

5. Uznanie przez Parlament Europejski, Komisję Europejską, a następnie przez rządy krajowe podmiotowej roli euroregionw w zarządzaniu częścią środkw pomocowych Unii Europejskiej;

6. Wobec braku w Polsce podmiotw uprawnionych do prowadzenia wspłpracy i działalności regionalnej (istniały wwczas wojewdztwa będące częścią administracji centralnej), podejmowane były inicjatywy o znaczeniu regionalnym poprzez środowiska samorządowe grup gmin przygranicznych;

7. Istotne ograniczenie, wręcz niemożność podejmowania ważnych decyzji o znaczeniu transgranicznym przez społeczności lokalne.

Euroregiony powstające na granicy polsko-niemieckiej stworzyły nową jakość, stały się ważnymi instytucjami o znaczeniu międzynarodowym.

Traktat o Dobrym Sąsiedztwie i Przyjaznej Wspłpracy stanowi podstawę intensywnych stosunkw polsko-niemieckich w latach 90-tych. W jego następstwie oba rządy powołały do życia Niemiecko-Polską Komisję Międzyrządową do spraw Wspłpracy Regionalnej i Przygranicznej. Żaden z tych dokumentw nie był wprost podstawą do tworzenia instytucji polsko-niemieckich. Dopiero powstające na pograniczu euroregiony uznały za niezbędne wraz z momentem utworzenia, uruchomienie polskich i niemieckich biur (sekretariatw) mających za zadanie obsługę pracy euroregionu oraz pomoc w rozwiązywaniu problemw polsko-niemieckich.

Watro zwrcić uwagę na fakt przejęcia na barki gmin pełnego finansowania biur i działalności merytorycznej w formie składek wnoszonych od każdego mieszkańca. Działalność euroregionw nie została do dnia dzisiejszego wsparta przez żaden system subwencjonowania z budżetu państwa.

W wielu przypadkach rządy poszczeglnych państw wspierają finansowo działalność euroregionw z Europy Środkowej i Wschodniej, ze względu na ich znaczenie dla rozwoju wspłpracy sąsiedzkiej. Euroregiony na granicy słowacko-węgierskiej są w pełni utrzymywane z subwencji rządowych. Euroregiony polsko-niemieckie w procesie komunalizacji nie otrzymały żadnych składnikw majątkowych, stąd też ich trudna sytuacja organizacyjna i techniczna. Występuje na tej granicy pewna dysproporcja, gdyż strona niemiecka pokrywa znaczącą część swoich wydatkw biurowych ze środkw programu Interreg. Niemniej jednak, każdy z euroregionw prowadzi swoją działalność instytucjonalną posiadając biuro i zespoły coraz bardziej wyspecjalizowanych pracownikw.

Pierwszym wzmocnieniem działalności biur polskich euroregionw było powierzenie funkcji jednostek centralnych Polsko-Niemieckiej Wspłpracy Młodzieży. Realizacja programu Phare CBC od 1994r. w zakresie małych projektw euroregionalnych przyniosła znaczący wzrost zadań, wzmacniając jednocześnie finansowo działalność euroregionu.



Zadania euroregionw w procesie integracji europejskiej



Układ stowarzyszeniowy Polski z Unią Europejską zbiegł się w czasie z procesem tworzenia pierwszych euroregionw. Granica polsko-niemiecka w wyniku zjednoczenia Niemiec stała się granicą z Unią Europejską, stąd też szczeglne znaczenie wspłpracy transgranicznej i działalności euroregionw.

Proces tworzenia euroregionw prowadzi wprost do realizacji na wszystkich szczeblach politycznych i administracyjnych konsekwentnej polityki zmierzającej do poprawy sytuacji społeczno-kulturalnej i gospodarczej ludności zamieszkującej regiony graniczne oraz do zredukowania barier związanych z istnieniem granic. Tym samym, w sposb konkretny od momentu powstania, euroregiony wypełniają treścią proces zbliżenia do Unii Europejskiej.

W umowach o utworzeniu euroregionw polsko-niemieckich, powołano się wprost na wspieranie idei europejskiej i międzynarodowego zrozumienia, przyjmując jednocześnie szereg szczeglnych zadań warunkujących realizację idei jedności europejskiej. Proces integracji europejskiej ukierunkowany na wyrwnywanie warunkw życia mieszkańcw, likwidację rżnicy pomiędzy najbogatszymi i najsłabszymi regionami oraz proces porozumienia pomiędzy narodami i społecznościami lokalnymi stał się wyznacznikiem działalności wszystkich euroregionw

Za jeden z głwnych celw euroregiony polsko-niemieckie przyjęły intensywny rozwj wspłpracy transgranicznej na obszarze swojego działania. Towarzyszyło temu procesowi zwiększanie liczby członkw - gmin, a następnie powiatw w Euroregionie "Nysa" i "Sprewa-Nysa-Bbr" oraz aktywność co do nowych form i uczestnikw wspłpracy transgranicznej.

Zasadniczymi przesłankami prowadzenia wspłpracy transgranicznej są:

1. Przekształcenie granic z elementu dzielącego w miejsce pełniące rolę spotkań sąsiadw.

2. Przezwyciężenie wzajemnych uprzedzeń i animozji między mieszkańcami obszarw nadgranicznych wynikających z konsekwencji historycznych.

3. Rozwj demokracji i funkcjonalnych administracji na szczeblu regionalnym i lokalnym.

4. Minimalizacja peryferyjności i izolacji w stosunku do pozostałych obszarw kraju.

5. Rwnoległy i jednoczesny wzrost gospodarczy i podniesienie warunkw życia.

6. Szybkie zbliżenie i pełna integracja z Unią Europejską.



Dla pełnej realizacji tych zamierzeń euroregiony podejmowały nowe przedsięwzięcia, i kierowały swoją aktywność do rżnych środowisk twrczych, decyzyjnych bądź zagrożonych. Przykładem niech będzie polsko-niemiecka konferencja na temat zwalczania przestępczości w pograniczu, przeprowadzona z inicjatywy Euroregionu "Sprewa-Nysa-Bbr" w Guben w 2001r. Niezwykle ważna w tym zakresie jest aktywność członkw euroregionu i działaczy lokalnych. Należy podkreślić bardzo duże jego zrżnicowanie. Mamy obszary i środowiska zupełnie "śpiące", a obok bardzo aktywne, pomysłowe i dynamiczne. Dobre kontakty transgraniczne są zawsze efektem działania ludzi otwartych i odważnych. Euroregiony pogranicza polsko-niemieckiego otrzymują istotne wsparcie i pomoc w ramach swojego członkostwa w Stowarzyszeniu Europejskich Regionw Granicznych. Szczeglnie sekretarz generalny Jens Gabbe zachowuje aktywny kontakt i stara się być pomocny w trudnych momentach dla euroregionw. Niestety składki członkowskie, ktre wcześniej były ponoszone przez polski MSZ w tej chwili bardzo istotnie uszczuplają budżety euroregionw.



Powstanie euroregionw stworzyło korzystne uwarunkowania zachęcające Parlament Europejski do utworzenia w ramach programu pomocowego Phare - programu wspierającego wspłpracę transgraniczna (Phare CBC). Phare CBC jest odpowiednikiem programu Interreg, finansującego projekty transgraniczne państw UE.

Począwszy od 1994r., a więc od momentu powstania programu, dostrzeżono podmiotowość euroregionw wyodrębniając z programu Phare CBC Fundusz Małych Projektw Euroregionalnych (SPF) i czyniąc euroregiony odpowiedzialnymi za jego realizację. Beneficjentami tych środkw były od 1994r. tylko euroregiony granicy zachodniej. Łącznie w okresie 1994-2002, a zatem w okresie funkcjonowania programu Phare CBC, na realizację Funduszu Małych Projektw Euroregionalnych przeznaczono 22,8 mln EUR, co stanowi 5,6% Phare CBC. W tym okresie na pograniczu polsko-niemieckim zrealizowano ok. 1650 projektw. Ponieważ program Phare CBC 2000 SPF jest w trakcie realizacji, a Phare CBC 2001, 2002, 2003 SPF jeszcze przed naborem, trudno dziś ocenić cały program.

Działalność euroregionw w pierwszym okresie akcesyjnym powinna mieć niezakłcony przebieg. W obecnych granicach Unii Europejskiej, włączając do tego obszaru także Szwajcarię i Norwegię, regularną działalność prowadzi ok. 100 euroregionw. Są to regiony działające na granicy dwu lub większej liczby państw o bardzo zrżnicowanym obszarze, odrębnych kompetencjach oraz Są rwnież euroregiony, ktrych obszar działalności jest znacznie większy od terytoriw średniej wielkości państw europejskich. Są także takie, ktre mają wymiar kilku polskich powiatw. Euroregion "Nordkalotten" Szwedzko - Norwesko - Fiński ma obszar znacznie przekraczający terytorium Polski a Euroregion "Rhein - Mas - Nord" (niemiecko - holenderski), funkcjonuje na obszarze kilkakrotnie mniejszym od obszaru Euroregionu "Sprewa - Nysa - Bbr".



Kompetencje euroregionw "unijnych" są też zrżnicowane, zależą nie tylko od potencjału, okresu istnienia, obszaru działania czy też źrdeł finansowania działalności merytorycznej. Zasadniczy wpływ na pozycję euroregionw mają władze regionalne i centralne władze państw, ktrych obszary przygraniczne wspłtworzą euroregion. To od ich woli i decyzji zależy jakie zadania zostaną przekazane euroregionowi. Szczeglnie istotna jest tu rola jaką wyznaczają władze

centralne w procesie zarządzania środkami pomocowymi.

Zdecydowana większość euroregionw w państwach członkowskich Unii Europejskiej ma istotny udział w zarządzaniu programem INTERREG. Ze względu na swoją specyfikę, ukierunkowaną na realizację projektw transgranicznych, to właśnie euroregiony są najbardziej odpowiednimi instytucjami w efektywnym zarządzaniu całością, bądź częścią środkw INTRREG.



W euroregionach granicy polsko - niemieckiej, niemieckie części euroregionw w pełni odpowiadają za realizację INTRREG IIIa, w bardzo przejrzystej formule wspłdziałania z rządem landowym. Polskie części euroregionw, tak jak i na pozostałych granicach, muszą przejść niesłychanie skomplikowaną procedurę akredytacji w systemie EDIS upoważniające do zarządzania tylko cząstką INTRREG-u, to znaczy funduszami mikroprojektw w kwocie ok. 500 -900 tys. euro rocznie.





Załączniki:

- charakterystyka euroregionw

- charakterystyka wymiany handlowej w wybranych krajach .





Literatura:

Handel Zagraniczny ; Jarosław Hermanowski; wyd. Przeds. Konsultingowo-Doradcze Univers.

Handel Zagraniczny ; Bogumił Bernaś ; wyd. Korab W-wa.

www.rcie.zgora.pl

euro.pap.com.pl/euroregiony/

www.ewm.pl/

www.infoniemcy.pl/

www.exporter.pl/

www.polandtrade.com.hk/przewodnik/book18.htm

WWW.UKRAINA.NET.PL

WWW.STAT.GOV.PL








Przykadowe prace

Iżynieria ruchu w transporcie

Iżynieria ruchu w transporcie INŻYNIERIA RUCHU W TRANSPORCIE 1. Wymień podstawowe cele badań ruchu drogowego oraz najważniejsze obszary zastosowania wynikw tych badań. Wyniki badań ruchu stwarzają podstawy do analiz o decyzji w planowaniu, zarządzaniu, sterowaniu i proj...

Co myśli Stanisław Wokulski o rozwoju nauki i swoim działaniu w tej dziedzinie?

Co myśli Stanisław Wokulski o rozwoju nauki i swoim działaniu w tej dziedzinie? Bolesław Prus wprowadzając wątek scjentyczny do Lalki stara się rozpropagować pozytywistyczne idee o nieskończonych możliwościach nauki oraz jej bezpośredniego wpływu na postęp i s...

Analizując podane fragmenty i odwołując się do całości utworu, skonfrontuj obraz chłopw przedstawiony w dramacie z wyobrażeniami inteligencji na temat mieszka

Analizując podane fragmenty i odwołując się do całości utworu, skonfrontuj obraz chłopw przedstawiony w dramacie z wyobrażeniami inteligencji na temat mieszkańcw wsi. "Lalka" jest powieścią rozrachunkową - autor z perspektywy 20 lat spogląda na owoce realizacji...

Ocena społeczeństwa Polskiego w "Weselu" Stanisława Wyspiańskiego".

Ocena społeczeństwa Polskiego w "Weselu" Stanisława Wyspiańskiego". Społeczeństwo polskie zostło ocenione w dramacie Wyspiańskiego negatywnie. Za klęskę powstania ponosi winę zarwno wieś jak i miasto. Nard opanowany przez zniechęcenie i pogrążony w mara...

Charakterystyka Zbyszka

Charakterystyka Zbyszka Zbyszko był bohaterem powieści Henryka Sienkiewicza pt. "Krzyżacy". Pochodził z rodu szlacheckiego, ktry pieczętował się herbem tępa podkowa i zawołaniem grady. Większość rodu Zbyszka została zabita w bitwie pod Połowicami. W bi...

Proces sądowy w średniowieczu

Proces sądowy w średniowieczu PROCES SĄDOWY W ŚREDNIOWIECZU CECHY: brak rozrznienia między procesem cywilnym a karnym brak odrębności postępowań w sprawach cywilnych i karnych każdy proces był w swojej istocie karnym, gdyż miał zako&...

Vieles kann der Mensch entbehren, nur den Menschen nicht.

Vieles kann der Mensch entbehren, nur den Menschen nicht. Vieles kann der Mensch entbehren, nur den Menschen nicht “- Liebe und Freundschaft in meinem Leben Die Menschen sind die wichtigsten Lebewesen auf der ganzen Welt. Ich stelle mir oft die Frage: was wre wenn wir nicht existieren wrden und wieso haben ...

Oświata i wychowanie w epoce antyku

Oświata i wychowanie w epoce antyku Antyk jest pierwszą epoką w dziejach kultury. Epoka ta obejmuje świat starożytny, cywilizację i kulturę starożytnej Grecji i Rzymu rozwijająca się w Basenie Morza Śrdziemnego od końca II tysiąclecia p.n.e. do V w. GRECJA ...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry