• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: System (...

Nawigacja

System (mieszany) parlamentarno-gabinetowy Wielkiej Brytanii



System (mieszany) parlamentarno-gabinetowy Wielkiej Brytanii


Od 1536 Walia w Krlestwie Anglii, od 1707 Szkocja i Anglia tworzą Wielka Brytanię, od 1800 Irlandia Płnocna i Wielka Brytania tworzą Zjednoczone Krlestwo Wielkiej Brytanii i Płnocnej Irlandii

Zjednoczone Krlestwo Wielkiej Brytanii i Płnocnej Irlandii jest państwem o demokratycznym charakterze nie posiadającym pisanej konstytucji. Funkcjonuje określony zbir reguł, tzw. konwenanse konstytucyjne, czyli pewne reguły, ktre wykształciły się w drodze zwyczajowej, ewolucyjnie, w ciągu stuleci rozwoju państwowości angielskiej a pźniej brytyjskiej. Zawarte są także w niektrych ustawach parlamentu - regulują sprawy zakresu kompetencji parlamentu, stanowiska członkw rządu, porządek następstwa tronu. Wiele zasad prawa konstytucyjnego zawiera się w tzw. prawie powszechnym, stosowanym przez sady powszechne – w ich działalności zaciera się rżnica między stosowaniem a tworzeniem prawa.

System parlamentarno-gabinetowy:

Zjednoczone Krlestwo Wielkiej Brytanii i Płnocnej Irlandii jest monarchią parlamentarną o ustroju parlamentarno-gabinetowym. Uznaje się ją za ojczyznę systemu parlamentarno-gabinetowego. Opiera się na zasadzie suwerenności Narodu wykonującego władzę ustrojodawczą, a rola monarchy sprowadzona zostaje jedynie do funkcji reprezentacyjnych. Rząd nie jest powoływany przez parlament, lecz przez monarchę, ale ten z kolei nie posiada żadnych instrumentw kierowania działalnością rządu. Rząd ponosi odpowiedzialność polityczna za sprawowanie swych funkcji przed parlamentem. Wymg rwnowagi władz pozwala rządowi m.in. wnioskować do monarchy o rozwiązanie parlamentu.

System dwupartyjny – od zakończenia II wojny światowej Partia Konserwatywna(istniejąca od połowy XVII wieku-zwolennicy krla Jakuba II Stuarta) i Partia Pracy (od II połowy XIX wieku jako polityczna reprezentacja związkw zawodowych). Rząd Jej Krlewskiej Mości- koalicja, obecnie Partia Pracy z Tonym Blairem jako premierem; Opozycja Jej Krlewskiej Mości- opozycja, obecnie Partia Konserwatywna.

Monarcha Zjednoczonego Krlestwa jest dziedziczna, władcami są kolejni członkowie z dynastii Windsorskiej (nazwisko pochodzi od nazwy jednej z ze swych siedzib w czasie I wojny światowej). Monarcha nie rządzi tylko pełni funkcje reprezentacyjną i ceremonialną. Na władztwo składają się tzw. prerogatywy: prawo do zwoływania, odraczania i rozwiązywania parlamentu, zawieranie i wypowiadanie traktatw, wypowiadanie wojny, nawiązywanie i zrywanie stosunkw dyplomatycznych, powoływanie lordw, prawo mianowania premiera, pozostałych członkw rządu i obsadzania wielu dalszych stanowisk państwowych, prawo powoływania członkw Rady Przybocznej, prawo łaski. Krl jest zwierzchnikiem armii (Royal Navy. RAF, The Army).

Monarcha jest regularnie informowany o biegu spraw państwowych: raz w tygodniu udziela on audiencji premierowi, codziennie otrzymuje sprawozdania z posiedzeń.

Monarcha nie ponosi odpowiedzialności politycznej przed parlamentem – zasada nieodpowiedzialności Krl nie może działać źle i nie może być odwołany - zasada kontrasygnaty - Krl nie może działać sam - obowiązek działania jedynie za radą i zgodą swych doradcw.

Członkowie Rządu to: sekretarze stanu (9), ministrowie stanu (19), sekretarze w Ministerstwie Skarbu (2), sekretarze parlamentarni (36), ministrowie z nazwa resortu, Lord Przewodniczący Rady Przybocznej i Leader Izby Gmin, Lord Kanclerz, Kanclerz Szachownicy (oficjalny tytuł ministra finansw) sekretarze resortowi, Lord Osobistej Pieczęci i Leader Izby Lordw, Kanclerz Księstwa Lancaster (minister bez teki), Generalny Płatnik (minister bez teki) Generalny Pocztmistrz, Najwyższy Pełnomocnik Prawny, Najwyższy Doradca Prawny, Lord Adwokat i inni. Tworzenie stanowisk ministerialnych wymaga zarządzenia monarchy. W sumie liczba członkw rządu może sięgnąć nawet 100 osb, lecz najwyżej 91 z nich może być członkami Izby Gmin – pozostali musza być członkami Izby Lordw. Z powodu swej liczebności i zrżnicowanego charakteru członkostwa, nie odbywają wsplnych posiedzeń, pozostają natomiast w stałym kontakcie z osobami ze ścisłego kierownictwa rządowego zwanego Gabinetem. Członkw rządu mianuje monarcha na wniosek premiera lub sam premier. Premiera mianuje monarcha, jest nim przywdca partii większościowej w Izbie Gmin. Członkowie Rządu to ministrowie Korony, spośrd nich jest tworzony Gabinet, poprzez mianowanie niektrych z nich członkami Rady Przybocznej przez monarchę na wniosek premiera – obie nominacje odbywają się jednocześnie. Prace Gabinetu są tajne, także wobec monarchy, ktry zostaje poinformowany jedynie o wynikach. Obecnie Gabinet Liczy ok20 osb. Gabinet zbiera się na regularne posiedzenia. Zebraniom przewodniczy premier, ktry zawiadamia krla o głwnych postanowieniach. Premier i ministrowie mogą być jednocześnie deputowanymi.

Rząd jest odpowiedzialny przed Izbą Gmin, a ministrowie przed Gabinetem i Premierem

Parlament Wielkiej Brytanii składa się z 3 podmiotw: monarchy, Izby Lordw i Izby Gmin.

reguła krl w parlamencie – decyzje parlamentu dla podjęcia decyzji wymagają zgody 3 podmiotw.

Podział władzy:

--ustawodawcza – parlament

--wykonawcza –monarcha i Gabinet (dualizm egzekutywny)

--sądownicza – wszelakie sądy

Parlament (obie izby) zwoływany jest na sesje przez monarchę, za kontrasygnatą premiera i na jego wniosek. Praktycznie terminy sesji ustala Rząd. Monarcha otwiera i zamyka sesje. Otwarcie rozpoczyna się od wygłoszenia mowy tronowej, będącej oglnym programem prac sesji, zwłaszcza prac ustawodawczych. Podjęte sprawy załatwia się do końca sesji. Jeśli nie uda się, zostaje podjęta od nowa na nowej sesji – zasada dyskontynuacji – odnosi się do sesji a nie do kadencji. Parlament pracuje codziennie od 14:30 do 22:00 często dłużej, w piątki 9:30-15:30, przedpołudnia poświęca się pracom w komisjach i posiedzeniom frakcji. Weekendy – kontaktom z wyborcami w okręgach wyborczych. W ciągu roku maja miejsce tylko 4 przerwy w sesji – liczba dni obrad średnio wynosi 175 - dla porwnania w Polsce za kadencji 1997-2001 wynosiła 79 rocznie.

Izba Gmin – pochodzi z wyborw powszechnych, od 1880 roku w okręgach jedno mandatowych, systemem większości zwykłej; od 1995r. liczy 659 posłw: Anglia528, Szkocja 72, Walia 40, Irlandia 12; granice wieku: czynne prawo wyborcze – 18 lat, bierne – 21 lat; Mandatu członka Izby Gmin nie mogą piastować urzędnicy służby cywilnej (Civil Service), osoby służące w siłach zbrojnych, policjanci i sędziowie. Do zgłoszenia kandydatury wystarczy poparcie 10 osb i wpłacenie kaucji 500 funtw, ktra przepada jeśli kandydat zyskał mniej niż 5% głosw w okręgu. Odsetek nowych posłw rzadko przekracza 25% składu Izby Gmin. Wybory do Izby Gmin odbywają się w drodze proklamacji krlewskiej. Monarcha może to uczynić najpźniej po 5 latach od poprzedniego zwołania (ustawa o parlamencie z 1911r.) Dawniej – ustawa o siedmioleciu z 1715r. mwiła o 7 latach. Żadne przepisy nie ustanawiają minimalnego czasu trwania kadencji; monarcha może zarządzić wcześniejsze wybory, jednak jedynie na wniosek premiera i za jego kontrasygnatą. Okres pełnomocnictw parlamentu może być przedłużony ustawą – miało to miejsce w trakcie obu wojen światowych. Od 1911r. z 21 parlamentw tylko 9 dożyło pięcioletniego okresu, 2 zostały przedłużone, a 10 zakończyło się wcześniej (1951-po 2 latach). Izba Gmin orzeka o ważności wyborw. Maksymalnie 5-ioletnie okresy funkcjonowania składają się z sesji trwających ok. roku. Nie ma trwałych terminw sesji, najczęściej rozpoczynają się i kończą jesienią. Działają komisje: 10 stałych do rozpatrywania projektw ustaw publicznych, 14 specjalnych komisji kontrolnych, rzadko komisja do spraw wewnętrznych i komisja całej Izby Gmin. W każdy czwartek o porządku prac w przyszłym tygodniu informuje Leader Izby Gmin, czyli członek Gabinetu. Leader wybierany na początku kadencji, bezpartyjny, bierze udział w głosowaniu jeśli obie strony podzieliły się rwno głosami, prowadzi obrady, na wniosek rządu zwołuje nadzwyczajne posiedzenia Izby w okresie przerwy wakacyjnej.

Izba Gmin:

1. frakcja rządowa – Rząd + Premier; 1/3 Izby, ma 65% czasu obrad na wnioski

2. frakcja opozycji – gabinet cieni – opozycja Gabinetu; leader opozycji + wspłpracownicy: 21% czasu na wnioski

3. frakcja Partii Pracy – Parlamentarna Partia Pracy

4. frakcja Konserwatywna – Komitet 1922

5. Leader Izby Gmin – najbliższy wspłpracownik Premiera, kieruje pracami swej frakcji, członek Gabinetu



Izba Lordw – wyższa Izba parlamentu Wielkiej Brytanii

Piastunowie tytułw arystokratycznych, dziedzicznych otrzymali kiedyś od monarchy wezwanie do zasiadania w Izbie Lordw. Nadawanie tytułw – parostw należy do monarchy. Tytuły książęce: książę (duke), hrabia (earl), hrabina (countess), markiz (marquees), wicehrabia (viscount), baron. Najdłużej zasiadającym w Izbie Lordw jest baronostwo de Ros - od 1264r. Do 1.11.1999r. (ostatnia reforma Izby Lordw) funkcjonowało ok. 800 parostw. Izba Lordw składa się z 90 lordw dziedzicznych i 542 dożywotnich – niedziedzicznych. 800 lordw dziedzicznych wybiera spośrd siebie, z frakcji partyjnych Izby, frakcji Partii Liberalnej i frakcji lordw bezpartyjnych 15 lordw funkcjonalnych (m.in. zastępcy przewodniczącego) i 75 niefunkcyjnych. W razie śmierci ktregokolwiek z tych 90 lordw spośrd pozostałych dziedzicznych wybiera się następcę. Dziedziczy się tytuł, a nie miejsce w Izbie Lordw. Wśrd 542 lordw dożywotnich 20 z nich to lordowie prawa – członkowie Sądu Najwyższego Wielkiej Brytanii. Ustawa z 1958r. pozwala na mianowanie lordw dożywotnich, dotyczy to osb szczeglnie zasłużonych. W skład Izby wchodzi także 26 lordw duchownych (arcybiskupw i biskupw Kościoła Anglikańskiego) i 5 członkw rodziny krlewskiej: książęta Walii, Edynburgu, Gloucaster, Yorku i Kentu. Razem ok. 663 lordw – liczebność obu Izb nie odbiega od siebie znacząco. Przewodniczącym Izby Lordw jest Lord Kanclerz - członek Gabinetu, nie zajmuje neutralnego stanowiska w czasie debat, powoływany jest przez monarchę na wniosek premiera, nie udziela głosu – lordowie chcący przemawiać zapisują się do głosu. Lord Kanclerz zastępowany jest w roli przewodniczącego przez Leadera Izby Lordw – przewodniczącego frakcji partii rządzącej w tej Izbie i członka Gabinetu.

Komisje Izby Lordw: jedyna Komisja Projektw Ustaw Publicznych – do rozpatrywania projektw ustaw publicznych, komisje dla ustaw oprotestowanych – do projektw ustaw prywatnych, Komisja Całej Izby, Komisja do spraw Wsplnot Europejskich. Izba Lordw nie posiada kompetencji kontrolnych wobec Rządu. Komisje specjalne – Komisja do spraw Nauki i Techniki. Przewodniczy im wszystkim ta sama osoba mianowicie Lord Przewodniczący Komisji z wyjątkiem Komisji do spraw Wsplnot Europejskich, ktrej przewodniczy Głwny Zastępca Przewodniczącego. Lord Przewodniczący komisji jest zastępca Lorda Kanclerza w funkcji przewodniczącego obrad Izby, wybierany na każdą sesję odrębnie. Funkcjonują frakcje partyjne, z podziałem na frakcję rządzącą i opozycyjną. Większość w Izbie Lordw należy do Partii Konserwatywnej i w okresie rządw Partii Pracy, mimo że jest frakcja większościową jest opozycyjna. We frakcji rządowej jedynie kilku lordw wchodzi w skład rządu.



Ustawodawstwo:

Wyrżnia się ustawy publiczne i prywatne, finansowe i inne.

Ustawy publiczne – dotyczące ogłu obywateli i władz publicznych;

I czytanie w Izbie Gmin lub w Izbie Lordw, bez dyskusji, drukowany i dostarczany posłom, II czytanie, dyskusje, zmiany, głosowanie, prace w komisji całej Izby lub w stałych, poprawki, sprawozdanie przed Izbą, debaty, dalszy ciąg II czytania, poprawki, III czytanie, głosowanie, po zakończeniu kierowany do drugiej Izby, gdzie przechodzi przez analogiczne procedury, wprowadzenie zmian powoduje powrt projektu do Izby, ktra go uchwaliła.

Ustawy finansowe – budżetowa- szczeglny rodzaj ustawy publicznej;

jedynie rząd ma inicjatywę ustawodawczą, postępowanie rozpoczyna się w Izbie Gmin od expose Kanclerza Skarbu, kilka dni dyskusji: projekt do II czytania opracowują komisje specjalne (resortowe) – 3 dni, III czytanie, przekazywany do Izby Lordw, gdzie odbywa się krtka dyskusja podczas II czyt

a6ac

ania, Izba Lordw nie posiada prawa wprowadzania poprawek do ustaw finansowych, może zwlekać z ich przyjęciem, jest miesiąc na skierowanie ustawy finansowej do podpisu krla – od 1854r. podpisuje premier.

Finance Act – zapotrzebowanie na kredyt

Appropriation Act – przeznaczenie kredytu

Consolidated Fund Act – wydatki ze Skarbu Państwa

Ustawy prywatne – dotyczące konkretnie wskazanych podmiotw (przedsiębiorstwa, organizacje, osoby)



Projekty wnoszą promotorzy w ciągu kilku dni sesji przeznaczonych dla tych projektw, Jeśli w czasie wniesienia projektu nikt nie zgłasza sprzeciwu, projekt rozpatrywany jest w specjalnych komisjach dla ustaw prywatnych; jeśli zgłoszone zostały sprzeciwy, projekt trafia do komisji pod przewodnictwem Przewodniczącego Komisji Budżetowej o szerszych kompetencjach. Komisja przeprowadza kontrolę, na podstawie sprawozdań komisyjnych prowadzone jest w Izbie czytanie projektu, z możliwością zgłaszania poprawek oraz głosowania, powtarza się w drugiej Izbie; nie są objęte zasadą dyskontynuacji, w celu przyspieszenia mogą być powoływane wsplne komisje obu Izb.





Przykadowe prace

Znaczenie społeczne i gospodarcze kolonizacji na prawie niemickim.

Znaczenie społeczne i gospodarcze kolonizacji na prawie niemickim. Kolonizacja na prawie niemieckim odbywała się najczęściej w formie przenoszenia już obecnej wsi polskiej na prawo niemieckie albo lokacji nowych wsi na podstawie przywileju wydawanego przez pana. Znacznie społeczne i gospodar...

Widłaki, skrzypy, paprocie

Widłaki, skrzypy, paprocie WIDŁAKI - ich zarodniki kiełkują bardzo wolno. Sporofit jest zieloną, samożywną, pokrytą drobnymi, liśćmi, osiągającą kilkadziesiąt centymetrw długości. Sporofile podobne są do liści płonnych - rżno...

Ekspresjonizm symbolizm secesja

Ekspresjonizm symbolizm secesja Ekspresjonizm 1. Ekspresjonizm był to kierunek artystyczny stworzony w Niemczech; jego rozkwit przypada na lata 1910-1925 2. Tendencje ekspresjonistyczne pojawiają się wcześniej w epoce średniowiecza, baroku, romantyzmu. 3. Ekspresjonizm to reakcja na kryzys ...

Świat jest wielkim teatrem, ale my wszyscy nie siedzimy na widowni pełnej świateł. Omw cytat na podstawie Sklepw cynamonowych

Świat jest wielkim teatrem, ale my wszyscy nie siedzimy na widowni pełnej świateł. Omw cytat na podstawie Sklepw cynamonowych Świat jest wielkim teatrem, ale my wszyscy nie siedzimy na widowni pełnej świateł. Omw cytat na podstawie Sklepw cynamonowych. Wszystko, co nas otac...

Renesans i barok - dwie epoki i dwie wizje świata.

Renesans i barok - dwie epoki i dwie wizje świata. Podczas badań nad literaturą kolejnych epok zauważono, że epoki, ktre nie następowały bezpośrednio po sobie posiadają pewne cechy dla siebie wsplne. Natomiast okresy, ktre następowały bezpośrednio po sobie bardzo si...

Człowiek wobec miłości, śmierci i przemijania.

Człowiek wobec miłości, śmierci i przemijania. Ponadczasowy problem dotyczący miłości, przemijania i śmierci człowieka, chciałbym omwić analizując przeżycia bohaterw następujących powieści psychologicznych: "Granicy" Z. Nałkowskiej i opowiada&...

Bezrobocie

Bezrobocie BEZROBOCIE -zjawisko braku miejsc pracy dla osb zdolnych do pracy i jej poszukujących. Bezrobocie frykcyjne -bezrobocie spowodowane zmianą miejsca pracy lub zmianą kwalifikacji zawodowych. Jest rezultatem niedoinformowania o miejscach pracy, wynika tez z braku mobilności osb poszukujących...

Streszczenie - Olimpijski Pięciobj Nice

Streszczenie - Olimpijski Pięciobj Nice W dobrych nastrojach, choć mocno zmęczeni podrżą, w czwartek 21.08.2008 wrcili do kraju z igrzysk olimpijskich w Pekinie zwycięzcy „Olimpijskiego Pięcioboju Nice”. Tuż przed godziną 22.00 wylądowali na lotnisku Okę...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry