• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: System pa...

Nawigacja

System partyjny Słowacji



System partyjny Słowacji


Słowacka scena polityczna nie tylko w ostatnich latach, ale też

i dziesięcioleciach istnienia reżimu komunistycznego miała swe specyficzne własności, ktre wyraźnie odrżniały ją zarwno od ziem czeskich jak i od sąsiedniej Polski i Węgier. W świetle klasycznej typologii systemw partyjnych G. Sartoriego – Czechosłowacja podobnie jak Polska po 1948 roku miała nierywalizacyjny system partyjny z ideologiczną partią hegemoniczną. Pozostałe partie i Partia Odrodzenia Słowackiego oraz Partia Wolności odgrywały rolę satelitw (podobnie było i w Polsce). Faktycznie ich istnienie było jedynie wyrazem sztucznie utrzymywanego pluralizmu politycznego. Partią dominującą była Komunistyczna Partia Czechosłowacji ze swoją odnogą na Słowację – Komunistyczną Partią Słowacji . Ona sama nie mogła jednak o niczym decydować. Nawet sprawy dotyczące jej zjazdu musiały być ustalane z KPCz, Zmodyfikowany charakter reżimu oraz stosunkowo wysoka jego akceptacja przez społeczeństwo nalazły rwnież wyraz w tym, że przed upadkiem systemu politycznego na Słowacji nie uformowały się żadne silne partie, ktre działałyby w opozycji do rządu oraz byłyby w stanie przejąć władzę.

Wydarzenia listopadowe 1989 roku a następnie rozpad wsplnego państwa stał się punktem zwrotnym w kształtowaniu systemu politycznego Czech i Słowacji. W Słowacji zręby systemu partyjnego wyłoniły się w okresie od XI 1989 roku do czerwca 1992. Okres od XI 1989 roku do czerwca 1990 charakteryzuje się szczeglnie silnym rozwojem partii politycznych. Ugrupowania te można podzielić na 4 grupy

1 Grupa To partie zupełnie nawet takie jak:

- Partia Zielonych w Słowacji (SZS)

- Ruch Chrześcijańsko-Demokratyczny (KDH)

- 3 partie reprezentujące mniejszość węgierską:

a)Węgierski uch Narodowo-Demokratyczny MKDH

b)nacjonalistyczne Wspłżycie

c)liberalna Węgierska Niezależna Inicjatywa MNI

(pźniej jako Węgierska Partia Obywatelska MOS)





2 Grupę stanowiły partie reprezentujące odnowienie partie historyczne:

- Słowacka Partia Narodowa SNS

- Socjaldemokratyczna DS. (przed 1989r. działała jako (Partia Słowackiego Odrodzenia).



3 Grupa to tak zwana grupa postkomunistyczna reprezentowana przez Komunistyczną Partię Słowacji KKS. Należy zauważyć, że proces transformacji słowackich komunistw w kierunku partii socjaldemokratycznej, pźniej Partii Lewicy Demokratycznej SDL zaczęła się prawie natychmiast po XI 1989 roku



4 Reprezentowany przez jedną partię: szeroki ruch polityczny: Społeczeństwo Przeciw Przemocy VPN. Jego kres nastąpił w połowie 1991 roku, gdy VPN uległo rozszczepieniu a jego największym sukcesorem stał się Ruch na Rzecz Demokratycznej Słowacji HZDS

W czerwcu 1990 roku nastąpił pierwszy sprawdzian dla słowackich partii politycznych, jakim były wybory do Słowackiej Rady Narodowej. Wybory te wygrało VPN uzyskując 19,3% głosw. Drugie miejsce zajął Ruch Chrześcijańsko-Demokratyczny (KDH) -19,2% głosw

a trzecie Słowacka Partia Narodowa (SNS) – 13,9%. Po wyborach powstał rząd koalicyjny z udziałem VPN (oraz MNI) KDH i DS. Premierem rządu został Vladimir Maciar (VPN) polityk charyzmatyczny i kontrowersyjny, co z asem było nie do przyjęcia dla większości członkw VPN. Dlatego gdy w kwietniu 1991 roku powstał spr w kierownictwie VPN Maciar odszedł z partii wraz ze swymi najbliższymi wspłpracownikami i utworzył nową partię – Ruch na Rzecz Demokratycznej Słowacji (HZDS). Nowym premierem rządw został szef KDH Jan Carnoguvsky. Opozycja w tym czasie była na tyle zrżnicowana, iż nie mogła działać wsplnie i konsekwentnie starać się

o uzyskanie władzy. Fakt ten miał decydujące znaczenie dla koalicji rządzącej, ktra mimo wewnętrznych sprzeczności przetrwała wo kolejnych wyborw w 1992 roku. W tym okresie dochodzi także do rozłamu w SNS. Ludzie skupieni wokł Stanislava Panisa założyli Słowacką Jedność Narodową (nie zdobyła ona jednak większego wpływu na losy kraju). Natomiast na początku 1991 doszło do zastąpienia KSS – socjaldemokratyczną Partią Lewicy Demokratycznej SDL. Przed wyborami

w 1992 roku rozpadła się też partia Zielonych (powstały dwie samodzielne partie). Rozłamy i secesje, ktre nastąpiły w omawianym okresie stanowiły wyraz procesw naturalnego rżnicowania się podmiotw w obrębie rodzącego się systemu partyjnego. Wyboru w 1992 roku wygrało HZDS, ktre uzyskało 27,3 % głosw, co dało jej aż 74 mandaty w 150 osobowej Radzie. Drugie miejsce zajęło SDL – 14,7 %, trzecie KDH – 8,9%. Unia Obywatelsko Demokratyczna (ODU), czyli byłe UPN nie dostało się do parlamentu

i zakończyła swoją działalność.



Do rady oprcz wyżej wymienionych partii weszły jeszcze: Słowacka Partia Narodowa, oraz koalicja 2 węgierskich partii – Wspłżycie i Węgierski Ruch Chrześcijańsko-Demokratyczny. Po wyborach w 1992 roku dobra aura wokł HZDS zaczęła się psuć. Słabe rządy tej partii spowodowały, że na czele nowego rządu ponownie stanął V. Meciar, a SNS, ktra formalnie nie wchodziła w skład rządzącej koalicji, ale dawała jej poparcie – między innymi poprzez swojego przewodniczącego Ludovita Cernaka, ktry wchodził w skład rządu zażądała podpisania formalnej umowy koalicyjnej. Tego samego domagała się także SDL. Wobec braku reakcji Maciara obie partie wstrzymały swe poparcie dla rządu. W marcu 1993 roku, Pernak złożył dymisję. W tym samym miesiącu doszło do rozłamu w partii HZDS. Część działaczy, ktra odeszła – utworzyła Słowacki Alians Demokratyczny. W tym momencie rząd Maciara stracił większość w parlamencie, nastąpiło kolejne osłabienie HZDS – ponieważ doszło do kolejnej secesji z partii i utworzenia Alternatywy Politycznego Realizmu. Kolejnym ciosem dla Maciara jest konflikt z nowo wybranym prezydentem Michalem Kovacem. Wszystkie te elementy doprowadziły do tego, że wiosną 1994 roku rząd Maciara dostał votum nieufności a opozycja utworzyła nowy rząd na czele z J. Moravcikiem. Rząd ten funkcjonował aż do kolejnych wyborw na przełomie IX i X 1994 roku.

W międzyczasie doszło do powstanie kolejnej partii. Z SNS wyodrębnił się Partia Narodowo Demokratyczna NDS



Kolejne wybory w 1994 roku ponownie wygrało HZDS, uzyskując 35% głosw. Partia ta do wyborw ruszyła wsplnie z Rolniczą Partią Słowacji.

II miejsce zajęło SU– Wsplny Wybr (blok SDL i 3 niewielkich podmiotw SSDS, SZS, Ruch Robotnikw), III miejsce MK -10,2% głosw (koalicja węgierska). MZDS utworzyło koalicję z SNS oraz ZRS (Stowarzyszenie Robotnikw Słowacji). Stworzony w grudniu rząd utrzymał się przez 4 lata. Był jednak oskarżany o wiele niesprawiedliwości, klientelizm, naruszanie praw człowieka, brak respektu dla reguł demokracji. Opozycja w tym czasie była w stanie blokować poważne zmiany systemowe. W obliczu braku wpływu na sytuację polityczną ugrupowania opozycyjne zdecydowały się na wspłpracę. Jesuebuą 1996 roku doszło do utworzenia tzw. Błękitnej Koalicji, ktrą tworzyły – Ruch Chrześcijańsko Demokratyczny, Unia Demokratyczna, Partia Demokratyczna, a w lipcu 1997 roku koalicja poszerzyła się jeszcze

o lewicową Socjaldemokratyczną Partię Słowacji i Partię Zielonych na Słowacji. Jak pisano w dokumencie koalicyjnym – celem koalicji jest przywrcenie w kraju rządw prawa, zapewnienie Słowacji dążenia do demokracji oraz respektowanie praw człowieka – a także zapewnienie Słowacji należnego jej miejsca w międzynarodowej społecznośi . Niedługo przed wyborami rząd Maciara znowelizował ordynację wyborczą, aby utrudnić skuteczne działanie nowej koalicji. W tej sytuacji opozycja zdecydowała się na utworzenie nowej partii o nazwie Słowacka Koalicja Demokratyczna. Do wyborw w 1998 partie mniejszości węgierskiej także startowały razem jako Partia Węgierskiej Koalicji. Pojawiła się także całkiem nowa partia – Partia Porozumienia Obywatelskiego (SOP), ktrą założył Rudolf Schuster – burmistrz Koszyc. Partia ta dołączyła do opozycji. Wybory z września 1998 roku formalnie wygrał HZDS –uzyskując 27% głosw, ale SDK uzyskało 26,3% głosw, doprowadziło to do tego, że Ruch nie znalazł poza SNS innego partnera koalicyjnego i nie dysponował większością parlamentarną, wobec tego rząd został sformułowany przez koalicję opozycyjną – Słowackiej Demokratycznej Koalicji, Partii Demokratycznej Lewicy, Partii Porozumienia Obywatelskiego i Koalicji Węgierskiej. Na czele rządw stanął lider SDK Miklas Dzurinda/ W maju 1999 roku został wybrany nowy prezydent – Rudolf Schuster, ktry w II turze pokonał Maciara 57,2% di 42,3%. Trudności w łonie szerokiej koalicji doprowadziły do utworzenia przez Dzurindę w styczniu 2000 roku nowego ugrupowania – Słowackiej Unii Chrześcijańsko –Demokratycznej SDKU. Jest to także czas poważnych problemw SOP, SDL,. Osłabione partie lewicowe i centrolewicowe w wyborach 2002 roku poniosły całkowitą klęskę: SDL, SOP, SDSS łącznie zdobyły 1,4% głosw. Wybory wygrała HZDS – uzyskując 19,52%, drugie miejsce SDKU -15,1, a trzecie nowa partia SMER – utworzona przez Roberto Fico, a wywodząca się z SDL uzyskała 13, 5% głosw.

Wyniki wyborw pozwoliły na utworzenie koalicji rządowej i sformułowanie gabinetu w skład ktrego weszły partie sytuujące się na prawym skrzydle: SDKU, SMK, KDH, ANO. Premierem został Dzurinda. HZDS na przełomie 1999/2000 roku przezwyciężył kryzys dzięki autorytetowi Maciara i osiągnął stan wewnętrznej stabilizacji.

Dość szybko zrezygnowano z pogłębienia polaryzacji na słowackiej scenie politycznej. Dodatkowo HZDS rozpoczęła działania na rzecz uzyskania wiarygodności zagranicą, demonstrując swe prounijne sympatie i przyjaźń proatlantycką. Ruch przerwał także wspłdziałanie z SNS i zdystansował się od tej partii. Z Ruchu odszedł II lider tej partii Ivan Gasprovic, ktry założył nową partię – Ruch na Rzecz Demokracji.



TYPOLOGIA SYSTEMU PARTYJNEGO NA SŁOWACJI

Zgodnie z typologizacją Blondela, w ktrej naczelne znaczenie ma wielkość, liczba partii można powiedzieć, że na Słowacji mamy system partyjny (wielopartyjny) z partią dominującą. W systemach tego rodzaju znaczenie partii dominującej pojawia się w tym, że formacja owa w dłuższym czasie osiąga w wyborach wyraźnie wyższy rezultat od innych ugrupowań. Nie jest jednak w stanie osiągnąć większości absolutnej, gdyż jej poparcie sięga około 40%. Po roku 1998 dominacja HZDS załamała się po osiągnięciu przez SDK porwnywalnego wyniku wyborczego, co zaowocowało przejściem ugrupowania Maciara do opozycji .



Od tego momentu trudno mwić z perspektywy typologii Blondela o istnieniu systemu wielopartyjnego z partią dominującą. Kwestia ta po roku 2002 zostaje otwarta. Być może jest to system wielopartyjny bez partii dominującej. Wymienione elementy wskazują na trudności, jakie napotyka prba zastosowania typologizacji systemu partyjnego Słowacji.

Społeczeństwo Przeciw Przemocy (VON) – był to początkowo ruch społeczny o charakterze Forum. Deklaracja o powstaniu nowego Ruchu wydana już została w Bratysławie 20 XI 1989 roku. Była to tak naprawdę luźna federacja lokalnych grup, bez sformalizowanego członkostwa, oparta na dobrowolnej aktywności poszczeglnych osb. Proces dekompozycji UPN rozpoczął się dość szybko. Na spotkaniu w Trnavie X 1990 roku część obecnych tam delegatw z lokalnych oddziałw wystąpiła z krytyką pod adresem kierownictwa ruchu – zarzucając mu kładzenie zbyt małego nacisku na kwestie narodowe., a także za mało prawicowe poglądy. W wyniku tych rozbieżności kwietniu 1991 roku zwolennicy Maciara utworzyli odrębną partię polityczną – Ruch na Rzecz Demokratycznej Słowacji. SO dziś jest to jedna z najsilniejszych partii na Słowacji. A swj zjazd założycielski partia miała 30 kwietnia 1991 roku w Barańskiej Bystrzycy. Podstawowym wyrżnikiem tej partii miło być: nacisk na interesy Słowacji.



W jednym z wywiadw Maciar stwierdził, że w partii są trzy ruchy – liberalno-demokratyczny, społeczno-reformatorski i narodowo-demokratyczny. Było to szerokie spektrum, ktre miało dać dużą rzeszę zwolennikw.

Po oderwaniu się HZDS od UPN to ostatnie ugrupowanie początkowo kontynuowało swoją działalność, ale w X 1991 roku na kongresie w Popradzie przekształcono ją w nową partię, bardziej prawicową - Obywatelską Unię Demokratyczną (ODU) . Partia tej jednak nie udało się przetrwać klęski wyborczej w 1992 roku i przestała istnieć. Z rozłamw, ktre dotknęły HZDS wykształciły się wiosną 1994 roku – Demokratyczna Unia Słowacji – partia reprezentująca umiarkowaną centro-prawicę. Wiosną 1994 roku powstał też Związek Robotnikw Słowacji – ugrupowanie nastawione na reprezentowanie interesw robotnikw i wszystkich tych, ktrzy nie radzili sobie w warunkach transformacji ekonomicznej.



Partia Węgierskiej Koalicji – powstała z połączenia trze

8fd0

ch ugrupowań grupujących mniejszości węgierską, czyli: a)Węgierskiego Ruchu Narodowo-demokratycznego, b)Węgierskiej Niezależnej Inicjatywy i c)Wspłistnienia. Koalicje zdecydowano się zawrzeć w czerwcu 1998 roku, a od 1999 roku jest istnieje pod nazwą Partii Węgierskiej Koalicji. Ugrupowanie to deklaruje swj profil ideowy jako zbliżony do europejskiej chadecji, za jeden z ważniejszych punkw swego programu uważają - także respektowanie praw mniejszości narodowych. Partia deklarowała zdecydowanie nastawienie proeuropejskie, kładła nacisk na integracji Słowacji z NATO i UE. W gospodarce opowiadała się za wolnym rynkiem .

Słowacka Unia Chrześcijańsko-Demorkatyczna SDKU – Problemy wynikające ze skomplikowanej struktury politycznej słowackiego rządu powstałego po wyborach z 1998 roku pojawiły się już na początku 1999 roku. Wewnątrz ruchu chrześcijańsko-demokratycznego zaczęły się podziały między skrzydłem reprezentowanym przez Jana Carnogurskiego a skrzydłem Mikulasz Dziurindy – premiera i przywdcy SKD. Ostatecznie rozbieżności między obu politykami doprowadziły do utworzenia przez Dziurindę w styczniu 2000 roku nowego ugrupowania – Słowackiej Unii Chrześcijańsko-Demokratycznej. Partia deklarowała się jako centroprawicowa. W kwestiach ideowych partia określa się jako chadecka, nawiązując do korzeni ideologicznych największych partii ludowych.



SMER (kierunek( - niechętne koalicyjnej wspłpracy nastroje ujawniły się także w Partii Demokratycznej Lewicy. Grupie oponentw z Robertem Fico na czele udało się utworzyć także nowe ugrupowanie o nazwie Sner. Partia powstała w grudniu 1999 roku w deklaracji założycielskiej stwierdzając potrzebę stworzenia nowego stylu polityki i rządzenia na Słowacji. Programowo Smer uważa się za partię trzeciej drogi dostrzegającą zarwno wagę elementw gospodarki wolnorynkowej, jak i konieczność pełnienia przez państwo ważnej roli w gospodarce.

Alians Nowego Obywatela (ANO) – Ugrupowanie założone w maju 2001 roku przez Parola Rusko. Ugrupowanie definiuje się jako centro-liberalne. Podstawowe wartości, ktre partia deklaruje jako ważne dla niej programowo, to: poszanowanie jednostki, jej praw i wolności gospodarowania, pomoc społeczna kierowana do najbardziej potrzebujących, rwne szanse dla wszystkich, sprawiedliwość, odpowiedzialność i solidarność. Potencjał partii został zbudowany na wykorzystaniu oddziaływań medialnych. Ano w 2002 roku zdobył 15 mandatw.

Ruch Chrześcijańsko-Demokratyczny (KDH) – powstał drogą przemian oraz ewolucji z klubw chrześcijańsko-demokratycznych zakładanych w Słowacji od listopada 1989 roku. Jednym z inicjatorw ich tworzenia a zarazem pźniejszym przewodniczącym Ruchu Chrześcijańsko-Demokratycznego był Jan Carnogursky. Statut i program ruchu udało się uchwalić już w lutym 1990. W wyborach 2002 Ruch ten zdobył 15 mandatw .

Obecnie prezydentem Słowacji jest Ivan Kasparow, ktry w drugiej turze wyborw pokonał Vladimira Maciara 59,9% di 40,1%.

Premierem koalicyjnego rządu jest Miklas Dzurinda (SDKU), a koalicja składa się z SDKU, SMK, KDH, ANO.



Przykadowe prace

Tlenki, kwasy, wodorotlenki, sole

Tlenki, kwasy, wodorotlenki, sole 1.OTRZYMYWANIE TLENKW ? Synteza pierwiastkw z tlenem ? Reakcje utleniania ? Reakcje rozkładu soli ? Rozkład wodorotlenkw ? Z soli poprzez działanie kwasu 2.WŁAŚCIWOŚCI TLENKW ? Tlenki zasadowe (reagują z kwasami) ? Tlenki kwasow...

Unia Polski z Litwą

Unia Polski z Litwą 1. Litwini byli ludem pochodzenia bałtyckiego (jak Łotysze, Prusowie, Żmudzini). Organizatorem ich państwa był książę Mendog, w XIII w. rządzący. W 1253 r. zawarł on sojusz Z Krzyżakami i przyjął chrzest. Został jedynym w dziejach...

Szlachetni naprawiacze świata, wygodni konformiści, snobi, karierowicze i kanalie. Galeria typw ludzkich w poznanej prozie dwudziestolecia

Szlachetni naprawiacze świata, wygodni konformiści, snobi, karierowicze i kanalie. Galeria typw ludzkich w poznanej prozie dwudziestolecia Postawy, jakie ludzie przejmują wobec życia , zawsze interesowały twrcw literatury. Także w dwudziestoleciu międzywojennym pisarze nie pozostawali oboj&...

Podstawowe pojęcia teoretyczne w prawie administracyjnym

Podstawowe pojęcia teoretyczne w prawie administracyjnym NADZR, KONTROLA, KOORDYNACJA, KIEROWNICTWO. NADZR ?są to sytuacje w ktrych organ nadzorujący jest wyposażony w środki oddziaływania na postępowanie nadzorowanych. Może być stosowany tylko w przypadkach przewidzianyc...

Czy wspłcześni Polacy są patriotami ?

Czy wspłcześni Polacy są patriotami ? Patriotyzm to bardzo wielkie słowo. Oznacza umiłowanie kraju ojczystego oraz gotowość przedłożenia praw narodowych ponad własne potrzeby. Patriotyzm dla człowieka kochającego ojczyznę, jest jedną z jego najważniejszy...

Organizacja pierwszej pomocy na miejscu wypadku

Organizacja pierwszej pomocy na miejscu wypadku OCENA SYTUACJI Pierwszą czynnością na miejscu zdarzenia jest ocena sytuacji i zabezpieczenie miejsca wypadku przed dalszymi niebezpiecznymi zdarzeniami. Przede wszystkim należy rozpoznać, co się wydarzyło i jakie są zagrożenia dla ra...

Cywilizacja - definicja

Cywilizacja - definicja CYWILIZACJA [łac.], poziom rozwoju osiągnięty przez społeczeństwo w danej epoce hist. ze szczeglnym uwzględnieniem poziomu kultury materialnej (przede wszystkim wiedzy ścisłej i techniki), będącej wskaźnikiem opanowania przez ludzi sił przyrody ...

Stres

Stres Czym jest stres ? Istnieje kilka definicji stresu, ktre można ująć w trzy podstawowe kategorie: Stres jako bodziec - przykry, przeszkadzający i odrywający od aktywności : ta kategoria prbuje opisać rżnorodne, nieprzyjemne sytuacje wywołujące stres, np. ha...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry