• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: System W...

Nawigacja

System Wersalski



System Wersalski




Ukształtowany po I wojnie światowej system wersalski, mimo swoich niedostatkw, zapewniał Polsce integralność terytorialną. Chociaż niektre postanowienia traktatu wersalskiego były przez polską dyplomację krytykowane, to jednak Polska była zainteresowana jego utrzymaniem.

Jednak stosunki między Francją a Wielką Brytanią skomplikowały się na tyle, że zaistniała potrzeba zwołania w 1922 r. konferencji w Genui w sprawie roszczeń pieniężnych wobec Rosji oraz niemieckich zobowiązań z tytułu odszkodowań wojennych. Twarda polityka Francji wobec Niemcw i chęć Brytyjczykw do osłabienia pozycji Francji w Europie spowodowały, że ten brak jedności stał się powodem kruszenia się ładu wersalskiego. Wykorzystały tę sytuację dwa kraje, pozostające w izolacji: Rosja i Niemcy. One to właśnie w trakcie konferencji genueńskiej zawarły między sobą układ w Rapallo (kwiecień 1922 r.). Dla Polski układ w Rapallo oznaczał porozumienie potężnych, żądnych rewindykacji terytorialnych sąsiadw. Ustalenie granic II Rzeczypospolitej odbywało się w atmosferze ostrego konfliktu z państwami sąsiednimi. Dlatego polska dyplomacja zabiegała o zabezpieczenie swej pozycji na arenie międzynarodowej systemem sojuszy obronnych.

Pierwszy sojusz zawarła Polska z Rumunią w styczniu 1921 r. Uzupełnienie do układu stanowiła konwencja o przymierzu odpornym, podpisana w marcu 1921 r. w Warszawie. O wiele ważniejszy był dla państwa polskiego układ z Francją lutego 1921 r., parafowany przez Piłsudskiego w czasie jego w Paryżu. Do układu dołączona była konwencja wojskowa. stwarzał korzystniejsze warunki dla Francji, szczeglnie w sferze gospodarczej. We Francji widziano potężnego gwaranta pozycji narodowej Polski, zabezpieczającego przed rewizjonistycznymi. W 1925 r. wyraźnie uległ zmianie głwny nurt polityki francuskiej, szczeglnie brytyjskiej wobec Niemiec. Jej ukoronowaniem był układ w Locarno z 1925 r. Układ ten był sukcesem dyplomacji niemieckiej, a szczeglnie Gustawa Stresemanna, niemieckiego ministra spraw zagranicznych w latach 1923-1929. Locarno było przegraną Polski, gdyż układ ustalał nienaruszalność tylko granicy francusko-niemieckiej i belgijsko-niemieckiej. W takiej samej sytuacji jak Polska była Czechosłowacja:

Przejściowo nastąpiło zbliżenie polsko-czechosłowackie, czego wyrazem były wzajemne wizyty ministrw spraw zagranicznych. Nadwerężenie systemu wersalskiego doprowadziło do przyznania Niemcom, po ich przystąpieniu do Ligi Narodw, miejsca stałego członka w jej kierowniczym organie - Radzie Ligi. W roku swej dyplomatycznej klęski, czyli układu w Locarno, Polska zawarła konkordat ze Stolicą Apostolską, ktry zapewnił kościołowi w Polsce istotne przywileje.

Całościowo oceniając polską politykę zagraniczną lat 1921-1925 t stwierdzić, że cechował ją realizm. Jej podstawowe kierunki to zagwarantowanie granic, co niestety nie udało się, gdy idzie o granice z Niemcami i umocnienie pozycji Polski w Lidze Narodw - co udało się częściowo. Jednak Locarno było dla Polski klęską, podobnie jak dla jej południowego sąsiada - Czechosłowacji. Na sytuacji międzynarodowej obu państw niekorzystnie zaciążyła proniemiecka polityka Wielkiej Brytanii.



Zaraz po 1926 r. nie nastąpiła istotna zmiana polskiej polityki zagranicznej, gdyż nie zmieniły się warunki, ktre o niej decydowały. Polska znajdowała się między dwoma państwami większymi terytorialnie i o rżnych ustrojach politycznych. Niemcy były republiką z parlamentarnymi rządami i dążyły do obalenia "dyktatu wersalskiego" i powrotu do granic sprzed 1914 r. Wschodni sąsiad był zajęty problemami wewnętrznymi i umacnianiem dyktatury J. Stalina . ZSRR, ktry wyszedł z międzynarodowej izolacji po Rapallo, zawarł dodatkowo układ o nieagresji i neutralności z Niemcami, podpisany w Berlinie w kwietniu 1926 r. Ta linia niemieckiej polityki, szachująca Zachd radziecko-niemieckim zbliżeniem, pozwoliła uzyskać kolejne sukcesy. W 1926 r. Niemcy przyjęto do Ligi Narodw i uzyskały one stałe przedstawicielstwo w Radzie Ligi. Miało to dla Polski istotne znaczenie ze względu na problem Gdańska i niemieckiej mniejszości w Polsce. Hałaśliwa propaganda przeciw "płonącym" granicom wschodnim przysparzała Niemcom sympatii, ale osłabiała międzynarodową pozycję Rzeczypospolitej. Podobnie jak konflikt polityczny z Litwą.

Prbę zmiany tej sytuacji podjął sam Piłsudski, ktry udał się na sesję Ligi Narodw do Genewy i tam spotkał się w grudniu 1927 r. z ministrem spraw zagranicznych Niemiec, Stresemannem. W trakcie pobytu Piłsudskiego w Genewie nastąpiło częściowe rozładowanie konfliktu polsko-litewskiego w dwustronnej rozmowie Marszałka z premierem rządu litewskiego.

W drugiej połowie lat dwudziestych polityka Piłsudskiego była oparta na założeniu, iż nie nastąpią w Europie zasadnicze zmiany i czas ten należy przeznaczyć na wysondowanie, jakie stanowisko zajmie Francja w dalszej polityce wobec Niemiec. Nadal bowiem podstawą bezpieczeństwa Rzeczypospolitej pozostał sojusz z Francją.

Podpisanie w 1928 r. przez Polskę, a następnie ZSRR wielostronnego paktu Brianda-Kelloga stworzyło fundament do rokowań z ZSRR. Były one prowadzone przez polskiego posła w Moskwie, Stanisława Patka i zakończyły się tzw. protokołem Litwinowa (wicekomisarz spraw zagranicznych ZSRR) w lutym 1929 r. Cieszący się zaufaniem Piłsudskiego Patek rozpoczął następnie rozmowy na temat układu o nieagresji z ZSRR. Dokument taki podpisano w lipcu 1932 r. Zobowiązywał on strony polską i radziecką do zachowania ścisłej neutralności, gdyby jedno z państw stało się ofiarą agresji strony trzeciej.

Zasadnicze kierunki polityki zagranicznej po 1926 r. wyznaczał marszałek Piłsudski. Wśrd celw, jakie zamierzał osiągnąć Pilsudski, do najważniejszych należało uregulowanie, drogą paktw, stosunkw z sąsiadami, przy respektowaniu zasady rwnego dystansu pomiędzy Moskwą a Berlinem, oraz zrzucenie traktatu mniejszościowego, ktry stawiał Polskę w roli petenta Ligi Narodw w związku ze skargami Niemiec i Litwy.

We wrześniu 1934 r. minister J. Beck wypowiedział traktat mniejszościowy, uważany nie bez racji przez rząd polski za czynnik rozkładowy w polityce wewnętrznej. Krok ten przyczynił się do zmniejszenia aktywności Polski na forum Ligi Narodw.

Realizacja zasady "rwnego dystansu" wobec sąsiadw nakazywała Piłsudskiemu rozpoczęcie rozmw z Niemcami. Czynnikiem działającym na korzyść polskiej strony był stan izolacji politycznej Niemiec po ich wystąpieniu z Ligi Narodw.26 stycznia 1934 r. Polska i Niemcy podpisały deklarację o niestosowaniu przemocy we wzajemnych stosunkach na 10 lat.

W maju 1934 r. Polska podpisała z ZSRR protokł przedłużający pakt o nieagresji na dalsze 10 lat, przy czym Kreml uznawał kształt wschodniej granicy Polski. Po 1935 r., mimo śmierci Piłsudskiego, polityka polska nie uległa zmianie. Stałą troską dyplomacji Becka była obawa co do linii polityki francuskiej wobec Niemiec. Francja, jako baczny obserwator wydarzeń w Niemczech, po wprowadzeniu tam obowiązkowej służby wojskowej przyspieszyła podpisanie traktatw z ZSRR .i Czechosłowacją w maju 1935 r. Traktaty tworzyły korzystny dla Polski system zobowiązań w Europie środkowo-wschodniej. Uroczysta oprawa wizyty Rydza-Śmigłego we Francji w 1936 r. i przyznanie Polsce znacznej pożyczki na modernizację jej armii wskazywały na ponowne zbliżenie polsko-francuskie. Szybko okazało się jednak, że wojskowy sojusznik Polski jest niechętny do jakiejkolwiek konkretyzacji zobowiązań.

Bezpieczeństwo Polski było uzależnione od całokształtu stosunkw politycznych w Europie. Po militaryzacji Nadrenii w 1936 r. wpływowi politycy sądzili, że poprzez dyplomatyczne ustępstwa zdołają powstrzymać Hitlera. Dlatego wiosną 1937 r. Wielka Brytania zareagowała . obojętnie na propozycję polskiej dyplomacji, starającej się o zawarci sojuszu. Ustępstwa państw zachodnich wobec Niemiec powodowały, że dotychczasowa polityka władz polskich, opierająca się na zasadzie 3 "rwnego dystansu", przestawała spełniać rolę. Minister Beck prbował ją uzupełnić koncepcją tzw. Międzymorza, polegającą na utworzeniu związku, bądź przynajmniej porozumienia państw położonych między Niemcami i Rosją z jednej strony, a Bałtykiem, Morzem Czarnym oraz Adriatykiem z drugiej. Połączenie sił dyplomatycznych, a być może i militarnych tych państw miałoby doprowadzić do wytworzenia "trzeciej siły" w Europie środkowo-wschodniej, ktra mogłaby się stać rwnorzędnym partnerem Niemiec i ZSRR. Idei "Międzymorza" nie udało się zrealizować.

17 marca 1938 r. dyplomacja polska wystosowała ostre w treści ultimatum do rządu litewskiego. Bezpośrednim powodem ultimatum była śmierć polskiego żołnierza w incydencie granicznym. Rząd polski domagał się od Litwy nawiązania stosunkw dyplomatycznych w ciągu 48 godzin i groził użyciem "innych środkw". W Polsce organizowano demonstracje pod hasłami: "Wodzu, prowadź nas na Kowno". Litwa przyjęła ultimatum i nawiązała stosunki dyplomatyczne, ale forma, jaką posłużyła się polska dyplomacja dążąc do osiągnięcia tego celu, spotkała się z krytyką wielu państw.

W pierwszej połowie 1938 r., mimo oficjalnie poprawnych stosunkw polsko-niemieckich narastała agresja propagandowa przeciw Polsce. Gdy Rzesza uzyskała zgodę państw zachodnich na zajęcie czeskich Sudetw, strona polska wystąpiła do Czechosłowacji o zwrot Zaolzia. 30 września 1938 r. Warszawa przekazała swe żądania w formie ultymatywnej do Pragi. Stanowisko Polski poparł rząd niemiecki. 2 października oddziały polskie, po przyjęciu przez Pragę polskiego ultimatum, zajęły Zaolzie. Ten pozorny sukces polityki Becka, przy zasadności polskich pretensji do tego terytorium, faktycznie stanowił polityczne poparcie udzielone Niemcom. Zajęcie Zaolzia przez Polskę nie mogło wywrzeć wpływu na losy państwa czechosłowackiego, ale ułatwiło ono posunięcia propagandowe Niemiec. Uzyskiwały one dodatkowe argumenty, że nie są jedynym krajem, ktry nie może unormować stosunkw z państwem czechosłowackim.

Miesiąc po konferencji w Monachitun, 24 października, minister spraw zagranicznych Niemiec Joachim von Ribbentrop przedstawił polskiemu ambasadorowi w Berlinie Jzefowi Lipskiemu propozycję uporządkowania wszystkich istniejących między Niemcami a Polską punktw spornych jako ukoronowanie rozpoczętego przez marszałka Pilsudskiego i Fuhrera dzieła porozumienia. Propozycje niemieckie zawierały ofertę wejścia Polski w skład państw osi i wsplnej polityki na Wschodzie.

Owo "uporządkowanie" miało polegać na włączeniu Gdańska do Rzeszy, przeprowadzeniu eksterytorialnej autostrady i linii kolejowej przez polskie Pomorze do Prus Wschodnich. W zamian Polska miała otrzymać gwarancje niezmienności wsplnej granicy i układ na 25 lat. Reakcją polskiej dyplomacji na niemieckie żądania z 24 października było zaskoczenie. Beck łudził się, że będzie możliwe nakłonienie Hitlera do zaprzestania antypolskich wystąpień. Jednak ponowienie żądań niemieckich w styczniu 1939 r., w czasie wizyty Becka w Niemczech, utwierdziło polskiego ministra w przekonaniu, że chwiejne stanowisko z naszej strony prowadziłoby nas w sposb nieunikniony na rwnię pochylą, kończącą się utratą niezależności i rolą wasala Niemiec.

Zajęcie Czechosłowacji w marcu 1939 r. oznaczało nie tyko zerwanie układw monachijskich przez Niemcy, ale także stało się punktem zwrotnym w polityce brytyjskiej i francuskiej wobec Rzeszy. W świetle niemieckich żądań rozczłonkowanie Czechosłowacji oznaczało śmiertelne niebezpieczeństwo dla Polski i okrążenie jej granic z trzech stron przez potencjalnego agresora.

W tydzień po zajęciu Czechosłowacji Ribbentrop ponowił żądania, ktre rząd polski odrzucił 26 marca 1939 r. Premier brytyjski A. N. Chamberlain, w oświadczeniu złożonym 31 marca 1939 r. w Izbie Gmin zapowiedział udzielenie "natychmiastowego poparcia" w razie zagrożenia niepodległości Polski. W czasie wizyty ministra Becka w Londynie 6 kwietnia podpisane zostały dwustronne gwarancje polsko-brytyjskie. 28 kwietnia Hitler, posługując się pretekstem polsko-brytyjskiego porozumienia, wypowiedział Polsce układ z 1934 r.

25 sierpnia 1939 r. Wielka Brytania zawarła z Polską formalny układ sojuszniczy. W tej sytuacji Francuzi potwierdzili układ obowiązujący od l 1921 r. W związku z tym 5 maja minister Beck wygłosił przemwienie w sejmie, ktre przekreślało jego zabiegi dyplomatyczne w stosunku do Niemiec z lat poprzednich.

Dzień przed przemwieniem Becka, we francuskich i brytyjskich kołach wojskowych miano świadomość tego, że Polska będzie musiała samotnie podjąć walkę z agresorem. Francja i Anglia liczyła na pozyskanie ZSRR. Dlatego misja wojskowa państw zachodnich prowadziła z przerwami (od kwietnia do sierpnia 1939 r.) rokowania w Moskwie. Rozmowy te zakończyły się niepowodzeniem, gdyż Stalin domagał się zagwarantowania przemarszu Armii Czerwonej przez Polskę i Rumunię w razie wojny z Niemcami. Na takie rozwiązanie nie mgł się zgodzić rząd polski, gdyż zachodziła obawa, że raz wprowadzone dywizje radzieckie nie wycofają się z terytorium Polski. Groziło to utratą suwerenności. Fiasko tych rokowań było skutkiem instrumentalnego ich traktowania przez Stalina, jako formy nacisku na Berlin. Faktycznie bowiem Stalin był bardziej zainteresowany układem z Niemcami ze względu na korzyści polityczne. Sojusz z Berlinem oznaczał dla Rosji radzieckiej aneksję połowy Polski, zajęcie państw bałtyckich i części Rumunii.

19 sierpnia, a więc tydzień przed fiaskiem rozmw francusko – brytyjsko – radzieckich doszło w Berlinie do podpisania niemiecko-radzieckiego układu handlowego. Jeszcze tego samego dnia ambasador niemiecki w Moskwie, przekazał Hitlerowi radziecki projekt paktu o nieagresji. 23 sierpnia 1939 r. minister spraw zagranicznych Rzeszy Ribbentrop i radziecki komisarz spraw zagranicznych W. Mołotow podpisali w Moskwie pakt o nieagresji, do ktrego dołączony był tajny protokł, dotyczący podziału między oba państwa terytorium Europy Środkowej. Tajny protokł zawierał decyzję o kolejnym rozbiorze Polski, a strefy wpływw ZSRR i Rzeszy miały rozgraniczać rzeki: Pisa - Narew - Wisła - San.

Pakt Ribbentrop-Mołotow oznaczał dla Polski wojnę. Hitler planował rozpoczęcie działań wojennych 26 sierpnia, ale przesunął ten termin na 1 września, w związku z podpisaniem przez Wielką Brytanię układu z Polską (25 sierpnia). Nowe, 18-punktowe ultimatum niemieckie było obliczone na usprawiedliwienie ataku agresji, ale nie zostało nawet doręczone rządowi polskiemu, gdyż przekazano je drogą radiową. Los Polski był przesądzony.


















Przykadowe prace

Pojedynek herosw. Jak Homer ukazał walkę Achillesa z Hektorem? Ktremu z wojownikw sprzyja narrator?

Pojedynek herosw. Jak Homer ukazał walkę Achillesa z Hektorem? Ktremu z wojownikw sprzyja narrator? Pojedynek to krwawy, choć zarazem uznawany za najbardziej honorowy, sposb rozwiązywania konfliktw między dwoma rywalami. Walczono w nich o obronę dobrego imienia, niekiedy o władzę, s&#...

Podstawowe wiadomości z chemii

Podstawowe wiadomości z chemii Atomy rżnych pierwiastkw łączą się ze sobą tworząc związki chemiczne. Atomy łączą się w określonych, ale rżnych stosunkach ilościowych. Na przykład wodr tworząc związki chemiczne z chlorem, tlenem, a...

Powikłania w gojeniu się rany pooperacyjnej- rola pielęgniarki

Powikłania w gojeniu się rany pooperacyjnej- rola pielęgniarki Rola pielęgniarki w przypadku powikłań w zakresie gojenia się rany pooperacyjnej. Rana jest to przerwanie ciągłości powłok zewnętrznych. Zostaje wwczas naruszona całość skry i utworzo...

System Jełtański w Europie

System Jełtański w Europie W czasie wojny doszło do trzech spotkań Wielkiej Trjki: prezydenta USA - Franklina Delano Roosevelta, premiera Wielkiej Brytanii - Winstona Churchilla i dyktatorskiego przywdcy Związku Radzieckiego - Jzefa Stalina. w Teheranie (28.11 - 1.12.1943 r.), w Jałcie na Krymie ...

Austria

Austria >>sterreich liegt im Herzen Europa und ist ein Binnenstadt, das heit, es hat keinen Zugang zum Meer. >>Mit acht Staaten hat sterreich gemeinsame Grenzen. Im Norden grenzt es an die Tschechische Republik, im Osten an die Slowakische Republik und an Ungarn, im Sden an Slowenien und Italien, im Westen an die Schweiz un...

Czy pamiętamy o tragicznych wydarzeniach historycznych ?

Czy pamiętamy o tragicznych wydarzeniach historycznych ? W dzisiejszych, zabieganych czasach nie zawsze mamy czas na przemyślenia, czy upamiętnienie poległych. Czasem idąc ulicą mijamy wiele obiektw, znakw przypominających nam, iż kiedyś w tym miejscu ginęli nasi rodacy, aby...

List do rodzicw

List do rodzicw Drodzy Rodzice! Właśnie wrciłam z wycieczki rowerowej, na ktrej byłam z Magdą i Agą. Miałyśmy pojechać do jakiegoś niewielkiego miasteczka, ale po przejechaniu jakichś dwch kilometrw, w małej wiosce, spotkałyśmy Łukasza, ktry ...

Hinduizm

Hinduizm Jest to religia indyjska, kontynuacja braminizmu; powstawała w zasadniczym swoim kształcie od ok. V w. p.n.e. do ok. VII w. n.e., włączając w siebie wiele elementw niearyjskich, ludowych kultw wyznawanych m.in. przez narodowości należące do kręgu indyjskiej religii i kultu...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry