• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Teoria P...

Nawigacja

Teoria Polityki (wybrane zagadnienia)



Teoria Polityki (wybrane zagadnienia)


POLITYKA POJĘCIE: Arystoteles definiuje politykę jako suwerenną organizację wyposażoną w autorytet lub rząd. Max Weber łączy w swojej definicji dwa elementy: władzę i państwo. Wg niego polityka to walka o udział w sprawowaniu władzy lub możność wywierania wpływu na podział władzy wewnątrz państwa oraz w stosunkach między państwami. The Oxford English Dictionary mwi, że polityka to nauka i sztuka rządzenia dotycząca formy, organizacji i administracji państwa oraz regulacji stosunkw między państwami. Alfred de Grazia: Zawiera zdarzenia zachodzące wokł decyzyjnych centrw władzy państwowej. Pojęcie polityki w kategoriach władzy państwowej stanowi podstawę legalistycznego nuru w naukach politycznych. Ta koncepcja została zakwestionowana przez zwolennikw nurtu behawioralnego. Dla tych badaczy skupienie uwagi na samych instytucjach jest pojęciem nazbyt wąskim. Krytycy podejścia instytucjonalnego proponują o wiele szersze definiowanie polityki przyjmując jako

kategorie definicyjne pojęcia włądzy i konfliktu. Robert Dahl: jego zdaniem przymiotnikiem polityczny można określić każdy trwały układ stosunkw międzyludzkich, ktry zawiera zjawiska kontroli, wpływu, władzy i autorytetu. Bernard Crick: polityka to sfera konfliktw interesw i metod ich rozwiązywania. D. Easton definiuje politykę w kategoriach funkcji, jakie pełni ona w społeczeństwie. Najważniejszą z owych f-cji jest funkcja dystrybucyjna polegająca na popartym autorytetem władzy

państwowej, rozdziale zasobw społecz.



WŁADZA POLITYCZNA:

typy władzy:

*racjonalny,

*charyzmatyczny (lider objawia się nagle – Hitler, Stalin)

*tradycyjny (system normatywny)

*legalny(wspłczesna oświecona monarchia – ograniczenie woli monarchy).

Włądza może mieć charakter publiczny(prezydent) i prywatny(patriarcha rodu).

2 rodzaje charyzmy:

*związana z euforią społeczną – może być niebezpieczna,

*związana z warunkami zagrożenia, w ktrych znalazła się zbiorowość(Churchil, Piłsudski).

Władza wg wspłczesnej politologi

*substancjonalne podejście (atrybutywne) – władzę rozumie się jako zbr środkw sprawowania władzy z wyeksponowaniem przymusu, dzięki ktremu podmiot dominujący może narzucać swoją wolę podmiotowi podległemu.

*relacjonalne odejście (władza jako relacja społeczna) – jest to stosunek społeczny oparty na strukturze konfliktw i kooperacji, ktrych przedmiotem są interesy stron uwikłanych w relacje o charakterze władczym. Stosunek ten jest uwarunkowany normami politycznymi określającymi relację nadrzędności i porzędności, ktrych podmiot nadrzędny posiada możliwość wykorzystania sankcji przymusu.



FUNKCJE WŁADZY POLITYCZNEJ: *integracyjna: scalanie i koordynowanie konfliktowych działań wokł nadrzędnych wartości, interesw i celw warunkujących trwałość systemu politycznego. *dystrybucyjna: polegająca na możliwości ustalania kryteriw podziału deficytowych dbr materialnych i niematerialnych. *ochronna: polegająca na zapewnianiu bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego. *strukturotwrcza: polegająca na wytwarzaniu i utrwalaniu podziałw i rżnic politycznych.



AUTORYTET POLITYCZNY: to szczeglny autorytet jednostki lub grupy sprawującej władzę, ktry polega na zdolności wpływania na postawy i zachowania społeczeństwa poprzez wzbudzanie szacunku i uznania dla siebie i swoich decyzji. Podporządkowanie się niektrym autorytetom przypisujemy nie tyle czyimś predyspozycjom, ile przyznanymi im uprawnieniom. W tym sensie autorytet i władza są synonimami. Jednocześnie spotykamy się z sytuacjami, kiedy ktoś jest autorytetem ale nie posiada władzy i odwrotnie. Autorytet jest w tym przypadku szczeglnym rodzajem władzy opierającej się na uznaniu społecznym, poparciu społecznym. Autorytet może być jedynie częścią szerzej rozumianej władzy, ktrej towarzyszy przymus.



SYSTEM POLITYCZNY: odnosi się do strefy władzy publicznej i obejmuje całokształt mechanizmw funkcjonujących w jej obszarze, lub szerszej: życie polityczne danego społeczeństwa. W schemacie A-G-I-L ekonomia ujmowana jest jako podsystem, dzięki ktremu jednostki i grupy przystosowują się do aktualnie panujących warunkw życia i pracy. Od dynamiki tego systeu zależy kształt rynku pracy, ktry z kolei determinuje rozmiary i formy konsumpcji. Razem zaś warunki pracy i konsumpcji wpływają na system reprodukcji wzorcw(rodzina, szkoła). Podsystem ten poprzez wmocnienie kluczowych wartości politycznych przyczynia się do legitymizacji władzy. Dzięki podsystemowi rep. wzor. Możliwa jest integracja w ramach wsplnot społecznych i zrzeszeń obywatelskich. Tam z kolei generowane jest poparcie polityczne, ktre wpływa na politykę. Ta zaś przyczynia się do mobilizacji zasobw ktre mają charakter ekonomiczny. Tak zachodzi sprzężenie zwrotne.



REŻIM POLITYCZNY: pojęcie reżimu politycznego nie jest tożsame z pojęciem systemu politycznego, gdyż kategoria system polityczny jest szersza. Pojęcie reżimu pol odnosi się do głwnego mechanizmu co w uproszczeniu można sprowadzić do relacji łączących egzekutywę i legislatywę w demokracjach oraz relacji władza państwo w systemach politycznych. Mając to na uwadze powiemy, że istnieją głwne typy reżimw: *totalitarne * autorytarne * demokratyczne.



TOTALITARYZM: Totalitaryzm, system sprawowania rządw polegający na kontrolowaniu przez arbitralną władzę wszystkich przejaww życia społecznego. Państwo totalitarne charakteryzuje m.in.: 1) autokratyzm, 2) powszechna indoktrynacja za pomocą centralnie kierowanej propagandy, 3) całkowite podporządkowanie społeczeństwa przez wprowadzenie systemu kontroli policyjnej opartego na terrorze, 4) uniformizacja (ujednolicenie) form życia społeczeństwa, 5) wprowadzenie monopolu oficjalnej ideologii, 6) zmonopolizowanie władzy państw, ktra jest skupiona w rękach jednej partii (np. partii komunistycznej) lub masowego ruchu politycznego (np. faszystowskiego), 7) centralne sterowanie gospodarką. Państwo totalitarne odrzuca idee demokracji i wszelkie przejawy pluralizmu, a interes państwa i jego cele dominują nad interesem jednostki i jej życiem osobistym. W stosunkach międzynarodowych dąży do stałego rozszerzania stref swoich wpływw. Za totalitaryzm uważa się model ustrojowy hitlerowskich Niemiec (nazizm), Związku Radzieckiego, zwłaszcza w czasach stalinowskich (stalinizm), a także państw Europy Wschodniej (do 1956). Pojęcie totalitaryzm wprowadził B. Mussolini



AUTORYTARYZM: Jest reżimem politycznym, a władzę sprawuje jedna osoba lub niewielka grupa ludzi, ktra nie posiada sprecyzowanej ideologii. Obywatele mają ograniczone możliwości organizowania się i nie mogą występować przeciwko władzy. W państwie autorytarnym nie występuje partia polityczna, ale może zastąpić ją ruch społeczny nie mający większego znaczenia politycznego. W ustroju tym ważnymi elementami są cenzura oraz aparat represji. Podsumowując autorytaryzm rżni się od totalitaryzmu brakiem ideologii i monopolu gospodarczego. Jest ustrojem antydemokratycznym. Przykład - Hiszpania 1939 – 1975



DEMOKRACJA: W ustroju demokratycznym źrdłem władzy jest nard, ktry decyduje o sprawach najważniejszych dla państwa. Ogł obywateli sprawuje władzę w sposb pośredni, wybierając prezydenta, parlament oraz organy samorządu terytorialnego. Obywatele mają też możliwość sprawowania władzy bezpośrednio np. poprzez referendum czy weto ludowe. W państwie demokratycznym panuje zasada pluralizmu czyli istnieje wiele niezależnych od władz partii politycznych, ktre mogą utworzyć opozycje. Oprcz tego obowiązuje podział władz na ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą. Organy te muszą działać na podstawie prawa i w jego granicach. Prawa i wolności obywatelom gwarantuje konstytucja oraz ustawy międzynarodowe przyjęte przez państwo. Prawo nie może działać wstecz, a wszyscy obywatele są wobec niego rwni. Przykłady: Polska, Francja, USA, Czechy, Meksyk, Itp.



POJĘCIE POLIARCHII: (z gr. Poli – wiele, arche – władza). Określenie demokratycznego reżimu plitycznego. Pojęcie wprowadził amerykański politolog R. Dahl. Model poliarchii R. Dahla wyrasta z opozycji wobec dwch stanowisk teoretycznych: 1. koncepcji rządw większości uosabiającej wolę powszechną: jest utopią w warunkach zrżnicowanego, niejednolitego społeczeństwa. Może odnosić się co najwyżej do małych państw, w granicach ktrych żyją społeczeństwa względnie homogeniczne. 2. teorii elit. Poliarchia cechuje się: 1. szeroką inkluzją polityczną (przyznaniem praw politycznych względnie dużej części ludności) 2. możliwością przeciwstawiania się i obalania w głosowaniu najwyższych dostojnikw rządowych Zabezpiecza ona osiągnięcie dwch efektw (Huntington):1. partycypacji politycznej 2. rywalizacji politycznej.

Dla ich spełnienia niezbędne jest stworzenie odpowiednich gwarancji instytucjonalnych. Typologia poliarchii – stworzony na podstawie stopnia realizacji w/w czynnikw: 1. poliarchie pełne: charakteryzowane przez obecność wszystkich czynnikw 2. ograniczone: nieobecność jednego z czynnikw 3. quasi-poliarchie: nieobecność dwch lub trzech czynnikw.



TRANSFORMACJA POLITYCZNA: wspłczesna politologia uznaje, że zarwno systemy demokratyczne jak i niedemokratyczne przybierają swa skonsolidowaną i nie skonsolidowaną postać. W teoretycznych studiach uzasadnionych empirycznymi obserwacjami uznaje się dodatkowo, że erozja skonsolidowanej formy systemu politycznego może prowadzić do przekształceń tego systemu w kierunku, typu stanowiącego jego przeciwieństwo np. z demokracji w kierunku autorytaryzmu i odwrotnie. W tym sensie mwi się o procesie demokratyzacji, tranzycji systemowej, czy transformacji. Przy czym rżni autorzy rozmaicie pojmują wskazane terminy. Np. Samuel Huntington w książce Trzecia fala demokratyzacji uznaje transformację za jeden z czterech typw demokratyzacji, w ktrym szczeglną rola przypadła elitom reformatorskim reprezentującym zarwno władzę starego systemu oraz opozycję. W takim rozumieniu transformacja jako jeden z rodzajw demokratyzacji miała miejsce zdaniem Huntingtona na Węgrzech. Natomiast w innych krajach Eurpy Śrokowej dokonywały się, zdaniem tego autora procesy demokratyczne innego typu: przemieszczenia (Polska i Czechosłowacja) oraz zastąpienia (NRD, Rumunia). W teorii politologicznej mwi się o rżnych etapach przekształceń demokratycznych, a także o systemach, ktre zatrzymały się w połowie drogi (In-between).



REŻIMY HYBRYDALNE: (O’Donnel, Schmietter).

*d

9913

emokradura

*dictablanda.

Reżim typu dictablanda to liberalna autokracja. Nie jest to jednak demokracja, gdyż jednostki choć posiadają prawa cywilne i socjalne, a czasami rwnież niektre elementy praw pol., nie posiadają przywileju kontroli władzy w formie demokratycznych wyborw. Pozory demokracji stwarza demokradura, w ktrej organizuje się wybory lecz na zasadach gwarantujących zwycięstwo partii rządzących. Przykładem dictablandy było Chile w okresie autorytaryzmu. Demokradure moża było obserwować w Meksyku do 93 roku



INTERES POLITYCZNY: To świadome pragnienie skierowania polityki publicznej jako całości lub poszczeglnych decyzji w konkretnym kierunku, postrzeganym przez zainteresowanego jako konieczny do osiągnięcia wcześniej uświadomionych celw. Na rynku dochodzi do konfliktw interesw politycznych. Interesy polityczne mogą zostać zorganizowane bądź w formie grup interesu, bądź też ruchw społeczno – politycznych, ktre skierowane są działanie nastawione na stworzenie konfiguracji interesw mogącej sprzyjać maksymalizacji zyskw czerpanych przez zainteresowane strony.



PODZIAŁY SOCJOPOLITYCZNE: Nazywamy taki rodzaj podziału, lub zrżnicowania poglądw w określonej populacji, ktry prowadzi do charakterystycznych zachowań politycznych przedstawicieli poszczeglnych zrżnicowań. Mair i Bartolini:3 warstwy kreacji: 1.poziom empiryczny - To są te zrżnicowania ktre da się wyrazić posługując się statystyką społeczną. (wiek, płeć, miejsce zamieszkania, wykształcenie, zawd, dochd)

2.poziom aksjonormatywny (wartości i reguły postępowania). W danej populacji występują zrżnicowane pod względem empirycznym pewne powtarzające się , związane z warunkami życia i pracy, orientacje na normy i wartości. 3.poziom organizacyjny (ludzie tworzą własne organizacje)



KONFLIKT W POLITYCE: walka dwch lub więcej podmiotw, mających wzajemnie sprzeczne interesy i zmierzających do osiągnięcia pozytywnie wartościowanych dbr materialnych i niematerialnych przez zdobycie, utrzymanie i sprawowane władzy przy jednoczesnym ograniczeniu możliwości działania. Konflikt powstaje wtedy, gdy podmioty uświadamiają sobie przyczyny ograniczeń w realizacji ich interesw i podejmą działania na likwidację tych przeszkd. Przyczyny konfl.:

* konflikty zrodzone z boźcw wewnętrznych systemu politycznego jako rezultat interakcji jego podmiotw. Interakcje przybierają postać walki o rewolucyjną bądź ewolucyjną, całkowito bądź częściowo, zmianę podmiotw władzy albo zminę poziomu wpływu na ich decyzję.

* konflikty powstałe i interakcjach syst. Pol.(zwłaszcza podmiotw władzy) i podmiotw polityki funkcjonującej poza systemem

* konflikty wywołane bodźcami zewnętrznymi – ekonomicznymi, kulturowymi itp. W drodze niezależnej od systemu przemiany konfliktw niepolitycznych w polityczne.

* konflikty wywołane bodźcami zewnętrznymi – ekonomicznymi, kulturowymi itp. Żądaniami nowych regulacji adresowanymi do syst. Pol. W sytuacji gdy system ten nie chce lub nie ma możliwości spełnienia tych żądań.



GRUPY INTERESU: są organizacjami, ktre:

*reprezentują interesy określonych grup społecznych wobec innych grup

*przekazują postulaty swoich członkw ośrodkom decyzyjnym

*oddziałują na rząd, parlament, partie polityczne, opinie publiczną i tym samym wpływają na polityczne rozstrzygnięcia. Do grup interesu można zaliczyć zrzeszenie pracodawcw, związki zawodowe. Grupy te postały i rozwijały się w związku z postępującą industrializacją wspłczesnych społeczeństw. Działalność grup interesu sprowadza się do:

*zbierania informacji *doradztwa *pośrednictwa *działalności edukacyjnej



PARTIE POLITYCZNE: jest to dobrowolna organizacja, ktra uczestniczy w procesie wyborczym, czyli dokonuje wewnętrznej selekcji kandydatw i jeśli zachodzi taka potrzeba uszeregowuje ich na listach partyjnych. Partia pol. Dokonuje też selekcji kandydatw na stanowiska w ciałach wykonawczych, ktre mogą być obsadzone po zwycięskich wyborach parlamentarnych. W ten sposb partia pol daje wyraz swemu dążeniu do zdobycia i utrzymania władzy państwowej. Typy:

* partia kadrowa: pojawiła się z początkiem Xix. Ten typ partii bywa rwnież nazywany partią notabli, gdyż centralną rolę odgrywa w niej grupa notabli (liderw) finansujących i organizujących wybory. Liderami tych partii byli zwykle ludzie zamożni; wspłfinansujący swoje kampanie wyborcze. Partie tego typu nie posiadały sformalizowanych struktur i opierały się na luźnych powiązaniach organizacyjnych i więziach personalnych. Nie były rejestrowane.

* partia masowa: 1880-1960. partie tego typu zaczęły powstawać wraz z upowszechnianiem się praw wyborczych. Centralną rolę odgrywał aparat partyjny, silnie zbiurokratyzowany i hierarchiczny, a przy tym pochłaniający znaczną ilość środkw na administrację, ktre pochodzą z masowych składek członkw. Partie starały się wychowywać swoje elektoraty. W tym celu oferowały swym zwolennikom kompletne ideologiczne wizje świata. Patrie mas. funkcjonowały w ścisłych sojuszach zwykle z związkami zawodowymi. Dominacja liderw wyłanianych na podstawie wewnątrzpartyjnych procedur oraz istnienie silnego kierownictwa. Modelem awansu jest żmudne, wieloletnie przechodzenie kolejnych szczebli kariery pol.

* partie wyborcze- II poł lat 60 i funkcjonują do dziś (catch – all- party). Rezygnują one z ideologicznego postrzegania świata. W swych programach kładą nacisk na zagadnienia problemowe. Źrdłem finansowania są fundusze publiczne, z ktrych muszą się rozliczać. Partie te pozyskują w swych działaniach grupy ekspertw, ktrzy nie tylko biorą udział w kampaniach wyborczych, ale rwnież formują konkretną opinię. Model awansu przybiera często postać szybkiej i błyskotliwej kariery najbardziej medialnych liderw.

* partie kartele – od pocz lat 70. centr rolę odgrywa w nich dobrze wypadający w mediach liderzy, oraz wysoko wyspecjalizowani wizażyści. Budują one sieciowe, elastyczne struktury organizacyjne. Partie te starają się mieć jak najlepszy kontakt z mediami. Źrdłem finansowania są fundusze publiczne. Model awansu związany jest z popularnością medialną oraz fachowością działań.





Przykadowe prace

Sprawozdanie z Festiwalu Nauki - szyfry

Sprawozdanie z Festiwalu Nauki - szyfry W sobotę, dnia 22 września, nie spaliśmy, jak to zwykle bywa w weekend, do południa. Nie żałuję. Ten dzień zaplanowaliśmy spędzić naukowo. Z okazji Festiwalu Nauki, ktry właśnie się rozpoczął, na Wydziale Fiz...

Sąd nad narodem

Sąd nad narodem l. Polska i Polacy -sąd nad moim narodem 2. Jacy byliśmy, jacy jesteśmy 3. Nasze wady i zalety narodowe 4. Polakw portret literacki 5. Moje refleksje na temat rodakw Literatura każdego narodu jest zwierciadłem, w ktrym odbijają się wizerunki jego obyw...

Mes Vacances

Mes Vacances J'ai eu de bonnes vacances cette annee. Au debut des vacances le 23 juin je suis aller au bord de la mer a Sarbinowo pour travailler. J,etais sauvteur pendant deux semaine, dans une colonie de vacance. Apres c'est deux semaines mon petit ami Rafał est revenu d'Allemagne et nous somme rester labas encor 3 jours...

Renesansowy sposb przemawiania

Renesansowy sposb przemawiania Zarwno Piotr Skarga, jak i Jan Kochanowski to przedstawiciele polskiego renesansu. Obaj artyści w swych dziełach posługiwali się formą przemawiania do ludności, obywateli, szlachty, często uosabiając się z nimi. Dlaczego? Aby znaleźć dobry sp...

Paulo Coelho - "Alchemik"

Paulo Coelho - "Alchemik" Książki są jak karawany – mwi Anglik do bohatera Alchemika , pasterza Santiago. I rzeczywiście. Książka Paula Coelho jest połączeniem powieści podrżniczej z przypowieścią filozoficzną. Opisana jest w niej niezwykła ...

Streszczenie - Na podstawie Chłopw Władysława S. Reymonta streść przebieg wesela Boryny i Jagny

Streszczenie - Na podstawie Chłopw Władysława S. Reymonta streść przebieg wesela Boryny i Jagny Wiek XIX dobiegał schyłku. Cała wieś Lipce w Skierniewickiem oczekiwała wesela Boryny, najbogatszego gospodarza we wsi, z Jagną, najpiękniejszą panną w okolicy....

Znaczenie Protistw

Znaczenie Protistw POZYTYWNE *Brunatnice są wykorzystywane jako pasza dla zwierząt *Listownica cukrowa jest używana na dalekim wschodzie do celw kulinarnych *Ściany komrkowe Brunatnic są wykorzystywane w przemyśle tekstylnym i kosmetycznym jako dodatek do pomadek, kremw i tak z...

Walka z Kościołem katolickim w PRL (1945-1989)

Walka z Kościołem katolickim w PRL (1945-1989) Historia Kościoła katolickiego w Polsce pod rządami komunistycznymi obejmuje dwa nierwnej długości okresy. Pierwszy, w czasie ktrego panował względny spokj, trwał przez 3 powojenne lata (1945-1948), drugi - ponad 40 lat. W pier...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry