• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Trzy cech...

Nawigacja

Trzy cechy poezji barokowej na przykładnie wybranych wierszy



Trzy cechy poezji barokowej na przykładnie wybranych wierszy




Poezję baroku od innych epok wyróżniało kilka podstawowych cech.

Jedną z nich był kierunek nazwany od włoskiego poety Giambattista Marina, marinizmem. Charakteryzował się on wirtuozerią słowem oraz nagromadzeniem wielu środków artystycznego wyrazu. Przyczyniało się to do częstego przerostu formy utworu nad jego treścią. Zjawisko to można zaobserwować na przykład w wierszu Daniela Naborowskiego pod tytułem Na oczy królewny angielskiej. Padają tam porównania oczu królewny Elżbiety do wielu zjawisk. Ponad to są one hiperbolizowane. Autor zastosował gradacje, czyli ułożenie zjawisk od najmniejszych do coraz większych i doskonalszych.

Można dostrzec również wiele metafor, na przykład pochodnie dwie nielitościwe/ które palą na popiół serca nieszczęśliwe. Występują również barwne epitety.

Kolejną cechą poezji baroku jest zastosowanie konceptu. Był to świetny, wyszukany pomysł literacki. Opiera się na nim między innymi sonet Jana Andrzeja Morsztyna pod tytułem Do trupa. Konceptem jest tu porównanie osoby zakochanej od zmarłego. Ponad to można w tym utworze wyróżnić kunsztowność języka. Autor posłużył się hiperbolą, aby zestawić sytuację człowieka nieszczęśliwie zakochanego z nieżyjącym. Do pozostałych środków artystycznych należą liczne epitety, anafora, czyli rozpoczynaniem kolejnych wersów tym samym wyrazem, porównania oraz metafory. Innym tekstem opartym na koncepcie jest wiersz Daniela Naborowskiego pod tytułem Róża. Pomysł polegał na połączeniu poezji metafizycznej z podarunkiem noworocznym. Początek sugeruje, że tekst był dodatkiem do tytułowego kwiatu, który niespodziewanie zakwitł zimą. W kolejnych wersach podmiot liryczny hiperbolizuje znaczenie róży. Podobnie jak w utworze Jana Andrzeja Morsztyna, Naborowski dba o formę. Oprócz wyolbrzymienia znaczenia rośliny, stosuje porównania, metafory i liczne epitety.

Wspomniana w poprzednim przykładzie poezja metafizyczna, również wyróżnia twórczość barokową. Był to nurt zapoczątkowany przez angielskiego poetę Johna Donne’a. Wiersze tego typu mieszały tematykę religijną i filozoficzną, przy tym znakomicie wyrażając atmosferę sceptycyzmu i niepewności, charakterystyczną dla tamtych czasów. Poruszała ona także tematykę przemijania człowieka, marności i nietrwałości istnienia, wyrażała nadzieję na zbawienie i ratunek Boga, a także nawiązywała do pokus, słabości i namiętności doczesnego życia człowieka w świecie materialnym. Jednymi z lepszych przykładów polskiej poezji metafizycznej są sonety Mikołaja Sępa – Szarzyńskiego. W Sonecie IV. O wojnie naszej, którą wiedziemy z szatanem, światem i ciałem tematem są relacje Boga i człowieka. Podmiot liryczny twierdzi, że nawet gdyby ludzie wyrzekli się wszelkich dóbr, to i tak nie osiągną szczęścia. Przeszkoda nie do pokonania to ciało, więc radość na ziemi jest nieosiągalna. Jedyną nadzieja to Bóg, co zostało zaakcentowane w słowach kończących trzecią strofę: Królu powszechny (...) zbawienia mego jest nadzieja w Tobie!. Podobny temat ma wiersz Daniela Naborowskeigo pod tytułem Krótkość żywota. Ukazuje on nieubłagany upływ czasu, a tym samym krótkość życia ludzkiego. Już pierwszy wers Godzina za godziną niepojęcie chodzi sygnalizuje, o czym tekst jest. Utwór zamyka myśl, że byt nasz ledwie może/ nazwan być czwartą częścią mgnienia. Utwór ten, jak i cała poezja metafizyczna, zmusza odbiorcę do przemyśleń na temat swojego życia i postępowania.

Poezja barokowa była bardzo kunsztowna. Dzięki używaniu wyszukanych środków stylistycznych oraz konceptu była bardzo interesującym zjawiskiem w historii literatury. Jej cel to przede wszystkim zaskoczenie, ale również dostarczenie rozrywki czytelnikowi.






Przykładowe prace

Korelacja form wychowania muzycznego

Korelacja form wychowania muzycznego Problematyką wychowania muzycznego zajmowało się i zajmuje wielu wybitnych muzyków pedagogów. Powstało wiele interesujących koncepcji i systemów i form wychowania muzycznego. Największa popularność na świecie zdobyli: Emil Jaques-Dalcroze, Carl O...

Dworek w literaturze - konspekt - motyw dworku

Dworek w literaturze - konspekt - motyw dworku - W literaturze polskiej dworek szlachecki i życie jego mieszkańców jest więc obecny w każdej epoce. - Literatura przynosi albo wielbienie, albo krytykę ziemiańskiego stylu życia. Dworków szlacheckich znaleźć można bardzo wiele,...

Analiza wiersza "Pan Cogito o cnocie" Z. Herberta

Analiza wiersza "Pan Cogito o cnocie" Z. Herberta Zbigniew Herbert stworzył cykl utworów Pan Cogito . Jednym z nich jest Pan Cogito o cnocie , w których to wyżej wymieniony Pan ubolewa nad brakiem cnoty w dzisiejszych czasach, a także nad tym, że jest nielubiana. Na początek należałoby zada&...

Sztuka romańska

Sztuka romańska Sztuka romańska rozwinęła się w Europie w XI - XIII wieku. Poprzedzona była sztuka przedromańską, i wyrosła na podłożu sztuki późno-antycznej. W sztuce romańskiej na czoło wysunęła się architektura, której były podporzą...

Kim jesteśmy...? - "Pan Cogito" Zbigniewa Herberta.

Kim jesteśmy...? - "Pan Cogito" Zbigniewa Herberta. Twórczość Zbigniewa Herberta jest owocem zasad przez niego wyznawanych i poznanie jego filozofii jest pomocne w dużym stopniu w zrozumieniu zbiorku wierszy Pan Cogito. Zbigniew Herbert interesował się filozofami: Kartezjuszem, Platonem i ...

Wojny starożytnego świata

Wojny starożytnego świata Nie da się umniejszyć wkładu, jaki wniosły w światową kulturę i naukę kraje rejonu śródziemnomorskiego w okresie swego największego rozkwitu. Niewątpliwie do popularyzacji nowych myśli, trendów i wynalazków przyczynił...

Partie i systemy partyjne - na egzamin u dr Jerzego Silskiego

Partie i systemy partyjne - na egzamin u dr Jerzego Silskiego PARTIE I SYSTEMY PARTYJNE Marek Sobolewski - “Partie i systemy partyjne świata kapitalistycznego Konstanty Adam Wojtaszczyk - Partie polityczne w państwie demokratycznym A.Antoszewski, R. Herbut - “Systemy polityczne współ...

Prezentacja Motyw tańca i jego funkcja w utworze literackim. Przedstaw na wybranych przykładach utworów z różnych epok

Prezentacja Motyw tańca i jego funkcja w utworze literackim. Przedstaw na wybranych przykładach utworów z różnych epok I. Literatura podmiotu: ˇ Mickiewicz Adam, Pan Tadeusz, Czytelnik, Warszawa 1984 ˇ Przerwa – Tetmajer Kazimierz, Melodia mgieł nocnych [w:] Liryki, str. 88, Algo, Toruń...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoła streszczenie notatka ściąga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura książka

Prawa

Do g?ry