• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Twrczo&...

Nawigacja

Twrczość I. Krasickiego, a sytuacja Polski w XVIII wieku.



Twrczość I. Krasickiego, a sytuacja Polski w XVIII wieku.




Ignacy Krasicki to najwybitniejszy poeta polskiego oświecenia nazywany za życia księciem poetw polskich. Przeżył trzy rozbiory Polski. Jego twrczość skupiała się przede wszystkim na ukazaniu szlachcie błędw, ktre prowadzą do upadku Rzeczpospolitej oraz nauczaniu ludzi dobrego i mądrego postępowania.



W ciągu swojego życia Krasicki napisał 22 satyry, 3 poematy heroikomiczne oraz wiele bajek. Uważał on, że należy ludzi uczyć bawiąc. W satyrach ośmieszał sarmacki styl życia. Nie robił tego jednak poprzez wykorzystanie innych, pozytywnych, bohaterw. Nieprzemyślane stwierdzenia padały z ust samych sarmatw, ktrzy zawsze byli bohaterami negatywnymi. Krasicki pisał rwnież bajki. Bajki miały charakter moralizatorski, a ich zadaniem było wpojenie czytelnikowi podstawowych wartości oświeceniowych.



Cykl satyr rozpoczyna satyra Do krla. Została ona napisana stylem ironicznym, co może powodować błąd w interpretacji. W utworze zostają wysunięte zarzuty do osoby krla, jednakże wszystkie z nich są zarzutami pozornymi i tak naprawdę ukazują tępotę umysłową wczesnej szlachty sarmackiej. W rzeczywistości w utworze tym Krasicki broni krla przed zarzutami, ośmieszając oskarżycieli.



XVIII wiek można nazwać najgorszym w historii Polski. Miały wtedy miejsce rozbiory, a duża część szlachty była zacofana, mimo to oni mieli władzę nad państwem. Szlachta oświecona, ktra zdawała sobie sprawę z tego co dzieje się w ojczyźnie i podejmowała prby ratowania państwa, wycieńczonego już po wielu wojnach mających miejsce zarwno w XVIII jak i XVII wieku. Dopiero po kilkunastu latach od daty pierwszego rozbioru Polski, w okresie bezkrlewia, zebrał się sejm konwokacyjny. Sejmy konwokacyjne zwoływane były, gdy trzeba było wybrać nowego władcę i nie obowiązywało na nich liberum veto. Sejm obradował przez 4 lata (2 kadencje), aby pod koniec nadać Polsce konstytucję, ktra była wielkim osiągnięciem, nie tylko, ze względu na sytuacje Polski, lecz rwnież na to, że była pierwszą konstytucją w Europie a drugą na świecie. Na sejmie zniesiono ponadto liberum veto. Od tego czasu wszelkie decyzje podejmowane są większością głosw, a jeden poseł nie może zerwać posiedzenia.



W XVIII wieku w tragicznej sytuacji znajdywało się mieszczaństwo i chłopstwo. Owe warstwy społeczne nie miały możliwości decydowania nie tylko o państwie, lecz rwnież o sobie. Było to tym gorsze, że wielokrotnie mieszczanie byli ludźmi bardziej wykształconymi niż szlachta. Jeżeli zaś chodzi o chłopw, to byli oni najbiedniejszą warstwą społeczną. To oni byli żywicielami narodu, a mimo to nie mieli żadnych praw. Nie mogli posiadać ziemi, nie mogli opuszczać wsi, ani podejmować nauki bez zgody i wiedzy ich pana. Wszystkie trzy władze, ustawodawcza, sądownicza i wykonawcza znajdowały się w rękach szlachty, ktra nie spieszyła się, aby z kimś się tą władzą dzielić...



Jak wspominałem w XVIII wieku podejmowano wiele prb reformowania państwa. Ze względu na powszechną dostępność prasy pisano artykuły oraz książki o charakterze moralizatorskim oraz ukazujące prawidłowe postawy patriotyczne.



W utworach Krasickiego znaleźć można potępienie pijaństwa (satyra Pijaństwo), w Żonie modnej złego wychowania szlachty, ktra zawiera małżeństwa z powodu pieniędzy, żyje ponad stan i goni za obcymi, zwłaszcza francuskimi wzorcami, zamiast zagłębiać się w polską kulturę i sztukę...



Monachomachia jest poematem heroikomicznym, ktry stanowi parodię eposw rycerskich. Bohaterowie toczący boje są potraktowani ironicznie. Dzieło to przedstawia krytycznie życie w zakonach Żebraczych, utrzymujących się z darw społeczeństwa i stanowiących dla niego ciężar. Ich mieszkańcw poeta nazywa świętymi prżniakami. Treścią utworu jest spr między dwoma zakonami. Wynikłe nieporozumienie mnisi starają się załagodzić w rżny sposb. Najpierw zaproponowano zawody w piciu, lecz zaniechano tego pomysłu i postanowiono przeprowadzić dyskusje naukową i ukazać rywalowi swoją wyższość. Zakonnicy byli jednak mało wykształceni i szybko skończyły się im tematy do rozmw, a spr przekształcił się w zwykłą bjkę. Zwaśnione strony pogodziły się dopiero gdy zauważyły kielich z winem.



Jak wspominałem Krasicki pisał rwnież bajki. Bajka była bardzo popularnym gatunkiem w okresie odrodzenia, gdyż doskonale nadawała się do realizacji głwnej zasady klasycyzmu: uczyć i bawić jednocześnie (utile dulci miscere).



We Wstępie do bajek autor przedstawił obraz idealnego społeczeństwa, ktre mogłoby istnieć, gdyby wszyscy stosowali nauki przedstawione w bajkach. Ptaszki w klatce przedstawiają obraz części społeczeństwa ktre z obojętnością patrzy na rozbir Polski oraz drugą część ktra prbuje walczyć o dobro ojczyzny. Bajka pt. Dewotka mwi o obłudzie religijnej. Dewotka modląc się o miłosierdzie sama bije swoją służącą. Bajka Przyjaciele mwi aby nie ufać nikomu, gdyż człowiek dla swojego dobra może zdradzić nawet najlepszego przyjaciela. Szczur i kot – bajka ta atakuje i ośmiesza ludzką pychę, autor zwraca uwagę, iż powinniśmy w życiu kierować się skromnością i pokorą. W bajce Dzieci i żaby autor przedstawia dzieci rzucające dla zabawy w żaby, poeta mwi , iż nie należy bawić się czyimś kosztem. Wyrażają to słowa morału: Dzieci, źle się bawicie, dla was to jest igraszka, nam chodzi o życie.



W bajkach autor przedstawił Polakw jako ludzi biernie patrzących na upadek ojczyzny, zakłamanych, podstępnych, dbających tylko o swoje szczęście, pysznych, nieodpowiedzialnych i łatwowiernych. Z satyr wyłania się obraz szlachty ograniczonej umysłowo, nadmiernie spożywającej trunki, dbającej bardziej o swoje dobra niż o ojczyznę, ktra goni za obcymi wzorami życia zamiast zgłębiać polską kulturę, sztukę i dostrzec jej piękno. Monachomachia ukazuje leniwych mnichw, ktrzy pieniądze otrzymane od społeczeństwa zamiast przeznaczać na douczanie się i naukę młodzieży, marnotrawią na piwo i wino.



Zadaniem literatury było rwnież pokazanie, że człowiek potrafi się zmienić i postępować właściwie. Krasicki ukazał to w Mikołaja Doświadczyńskiego przypadkach, pierwszej polskiej powieści. Jest ona napisana w formie pamiętnika prowadzonego przez głwnego bohatera. Składa się z trzech części. Pierwsza opowiada o dzieciństwie narratora, jego nisko wykształconej rodzinie, edukacji pod kierunkiem francuskiego guwernera Damona (ktry nie był przygotowany do pełnienia tej funkcji i nauczył Mikołaja żyć bez obowiązkw, używania przyjemności, wygd, rozrzutności i nieodpowiedzialności), procesie o majątek rodzinny oraz pobycie w Paryżu. W drugiej części autor opisuje pobyt Doświadczyńskiego na wyspie Nipu, gdzie mieszkało idealne społeczeństwo, żyli dzięki własnej pracy, przestrzegali niepisanego prawa i byli dla siebie życzliwi. Mikołaj poznał stosunki mikłańskie dzięki naukom mędrca Xaoo. Ostatnia część opowiada o powrocie bohatera do kraju oraz o zmianach jakie wprowadził w swoim gospodarstwie, np.: uwolnił chłopw, wprowadził czynsz zamiast pańszczyzny, co przyniosło oboplne korzyści.



W pierwszej części dostrzegamy portret szlachcica, ktry nie przywiązuje wagi do wykształcenia, popada w rżnego rodzaju nałogi, nie dba o dobro ojczyzny oraz żyje ponad stan. Druga część ukazuje reedukacje Dośwadczyńskiego prowadzoną przez mędrca Xaoo, natomiast trzecia przedstawia całkiem odmienionego człowieka. Mikołaj jest rozsądny, wprowadza w swoim gospodarstwie zmiany, ktre poprawiają stan życia jego oraz chłopw, wyzbywa się nałogw oraz dba o ojczyznę. Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki odkrywają portret szlachcica przedstawionego w bajkach oraz satyrach, lecz po reedukacji człowiek ten staje się szlachcicem, ktry dba o ludzi i państwo.



Wszystkie te portrety mają za zadanie uwidocznić szlachcie polskiej przywary jakich oni sami w sobie nie widzą i uświadomić, iż sposb w jaki teraz żyją, prowadzi do upadku Rzeczypospolitej a jedynym ratunkiem jest metamorfoza w człowieka oświeconego takiego jak Mikołaj Doświadczyński po powrocie z wyspy Nipu.



Jak widać twrczość Krasickiego była silnie związana z sytuacją Polski. Miała kształcić społeczeństwo. Krasicki nie szczędził krytyki nikomu, nawet duchowieństwu, pomimo iż sam był biskupem. Znakomicie posługiwał się ironią, nie oskarżając negatywnych bohaterw, lecz kierując rozmową tak, aby swoimi stwierdzeniami sami się ośmieszali.






Przykadowe prace

Sarmata

Sarmata W mojej wypowiedzi chciałbym zaprezentować portret Sarmaty. Postaram się odpowiedzieć na pytania: kim byli Sarmaci, skąd się wywodzą, jakie były ich zwyczaje, myśl polityczna, oraz dlaczego ideały sarmackie przyczyniły się do upadku I Rzeczypospolitej. Sa...

Biografia - Aleksander Kamiński Kamienie na szaniec

Biografia - Aleksander Kamiński Kamienie na szaniec Aleksander Kamiński zył w latach 1903-1978. Był oddanym pedagogiem, instruktorem harcerskim, harcmistrzem, jeden z żołnierzy Armii Krajowej oraz przywdca Szarych Szeregw. Nosił pseudonim "kamyk". W latach 1943-44 napisał ksią&...

Przygotowanie i negocjowanie preliminarza konferencji, spotkania, imprezy gastronomicznej.

Przygotowanie i negocjowanie preliminarza konferencji, spotkania, imprezy gastronomicznej. Na samym początku wyjaśnię słowo preliminarz: jest to planowe zestawienie dochodw lub wydatkw danej jednostki bądź projekt budżetowy. Gdy dochodzi do spotkania dyrektora z klientem, ktry ch...

Motyw Matki

Motyw Matki Kobieta przeznaczona do tego, by być matką, staje się najważniejszą osobą w życiu człowieka. To ona je wychowuje, uczy rozrżniania dobra od zła, kształtuje jego osobowość i charakter, daje podstawy do dalszego funkcjonowania. To ona wprowadza je...

Wzorce osobowe średniowiecza.

Wzorce osobowe średniowiecza. Średniowiecze - epoka, w ktrej głwną wartością był Bg , jednakże w ktrej życie było także ważne , gdyż od ziemskiego ,,sprawowania" zależało nasze miejsce w kraju umarłych . Ponieważ jednak człowiek musi...

Kartezjusz - medytacje

Kartezjusz - medytacje KARTEZJUSZ ( Rene` Descartes ) Medytacje o filozofii pierwszej Medytacja pierwsza Wszystkie dotychczasowe poglądy, ktrymi się kierował od najmłodszych lat odbiegały od prawdy. Jak sam stwierdził, najlepszym rozwiązaniem będzie pozbycie się...

Analiza i interpretacja wiersza Krzysztofa Kamila Baczyńskiego pt. "Rodzicom".

Analiza i interpretacja wiersza Krzysztofa Kamila Baczyńskiego pt. "Rodzicom". Krzysztof Kamil Baczyński wybitny polski poeta ktrego twrczość przypadła na okres trwania II wojny światowej. Był głwnym przedstawicielem pokolenia Kolumbw-młodych ludzi dla ktrych konsekwenc...

Dokumentacja Systemu Zarządzania (Jakością). (ISO 9001:2000)

Dokumentacja Systemu Zarządzania (Jakością). (ISO 9001:2000) Oryginalna METODA tworzenia SYSTEMU ZARZĄDZANIA. Przykład minimum DOKUMENTACJI SZJ. Zgodny z zaleceniami i rygorami normy. Z komentarzami pomocnymi przy adaptacji przykładowej darmowej DOKUMENTACJI, dla potrzeb firmy : ucznia, studenta, ic...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry