• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: UDOWODNI...

Nawigacja

UDOWODNIJ, ŻE POLITYKA ZABORCW - ROSYJSKIEGO I PRUSKIEGO WOBEC POLAKW STANOWIŁA REALNĄ GROŹBĘ WYNARODOWIENIA.



UDOWODNIJ, ŻE POLITYKA ZABORCW - ROSYJSKIEGO I PRUSKIEGO WOBEC POLAKW STANOWIŁA REALNĄ GROŹBĘ WYNARODOWIENIA.




Ostateczna konwencja, dotycząca trzeciego rozbioru ziem polskich została podpisana 26 stycznia 1797 roku. Wtedy to właśnie duże i liczące się państwo,

o wielowiekowej historii i bogatej kulturze przestało istnieć na mapie Europy na przeszło 120 lat. W tym czasie terytorium Polski podzielone było pomiędzy trzech zaborcw – Rosję, Austrię i Prusy. Konsekwencje zaborczych planw sąsiadw były bardzo rozległe. Przestały funkcjonować wytworzone przez stulecia więzi ekonomiczne łączące ziemie dawnej Rzeczypospolitej. Wszystkie warstwy społeczne zaczęły podlegać nowym prawom i zasadom obowiązującym w państwach zaborczych. Zlikwidowano wszelkie struktury polskiej państwowości – sejm, organy władzy wykonawczej i sądowej, wojsko, samorządy lokalne oraz rżnego rodzaju urzędy. Działania te doprowadziły do wyniszczenia’’ Polski jako struktury państwowej. Nie zniszczyły jednak narodu polskiego, ktrego czynnikiem spajającym w określoną całość była wsplna kultura pozwalająca utrzymać więź między Polakami żyjącymi w trzech rozbitych politycznie i ekonomicznie zaborach. Taki podział polityczny ziem polskich krył jednak w sobie pewne niebezpieczeństwo dla dalszego rozwoju kultury polskiej. Pojawiła się mianowicie groźba stopniowego pogłębiania się rżnic między zaborami w dziedzinie kultury. Długotrwała przynależność polityczna do dwch bardzo rżnych kręgw kulturowych – rosyjskiego i niemieckiego – mogła spowodować w konsekwencji

zrżnicowanie i uzależnienie od nich kultury polskiej. Antypolskie działania zaborcw rozciągnięte były na wszystkie dziedziny życia. Jednak w celu udowodnienia i przybliżenia zaistniałej wcześnie groźby wynarodowienia Polakw, chciałabym skupić się na kulturze i polityce, jaką w tej sferze prowadziły państwa zaborcze – Rosja i Prusy.

W Rosji dominował w tamtym okresie nurt skrajnie reakcyjny, zdecydowanie nieprzyjazny wszelkim nowinkom politycznym, kultywujący jednowładztwo carskie, religię prawosławną jako państwową i politycznie uprzywilejowaną. Rosja opowiadała się rwnież za centralizmem państwowym, wrogim wszelkim dążeniom odśrodkowym narodw ujarzmionych, w tym przede wszystkim narodu polskiego, jako narodu ożywionego duchem buntu, przeciwstawiającego się idei jedności państwowej, określonej przez sfery rządzące. Kurs ten reprezentowany przez wczesnych władcw Rosji – Aleksandra II, Aleksandra III i Mikołaja II zmierzał do rusyfikacji Polakw przy rwnoczesnym bezwzględnym tłumieniu wszelkich prądw rewolucyjnych oraz eliminowaniu prb przeprowadzania reform w kierunku liberalizmu. Rząd rosyjski usiłował narzucić model polityczno-ustrojowy

i społeczno-obyczajowy (o charakterze skrajnie konserwatywnym) nie tylko narodom ujarzmionym, ale nawet samemu społeczeństwu rosyjskiemu. W związku z takim programem władze carskie stosowały wszelkiego rodzaju represje, oczywiście w celu podporządkowania sobie narodu polskiego, stanowiącego wtedy faktycznie część państwa rosyjskiego. Represje te dotyczyły ogłu ludności i wkraczały we wszystkie dziedziny życia, kładąc szczeglny nacisk na kulturę i oświatę, jako narzędzia niezbędne do rusyfikacji narodu.

Klęska powstania styczniowego (1863/64) spowodowała nasilenie represji narodowościowych w stosunku do Polakw ze strony władz rosyjskich. W pierwszym okresie dotknęły one uczestnikw powstania i ich pomocnikw – aresztowania i zsyłki objęły ponad

40 tys. osb, zaś 2 tys. osb zginęło w egzekucjach lub zmarło w więzieniu. Masowo konfiskowano majątki i zakazano jakiejkolwiek działalności politycznej. Polityka carska i społeczno-obyczajowy (o charakterze skrajnie konserwatywnym) nie tylko narodom ujarzmionym, ale nawet samemu społeczeństwu rosyjskiemu. W związku z takim programem władze carskie stosowały wszelkiego rodzaju represje, oczywiście w celu podporządkowania sobie narodu polskiego, stanowiącego wtedy faktycznie część państwa rosyjskiego. Represje te dotyczyły ogłu ludności i wkraczały we wszystkie dziedziny życia, kładąc szczeglny nacisk na kulturę i oświatę, jako narzędzia niezbędne do rusyfikacji narodu.

Klęska powstania styczniowego (1863/64) spowodowała nasilenie represji narodowościowych w stosunku do Polakw ze strony władz rosyjskich. W pierwszym okresie dotknęły one uczestnikw powstania i ich pomocnikw – aresztowania i zsyłki objęły ponad 40 tys. osb, zaś 2 tys. osb zginęło w egzekucjach lub zmarło w więzieniu. Masowo konfiskowano majątki i zakazano jakiejkolwiek działalności politycznej. Polityka carska zmierzała do pełnej unifikacji Krlestwa Polskiego z Cesarstwem w celu zatarcia wszelkich śladw odrębności polityczno-ustrojowej tego kraju i zatarcia jego polskości. W związku z tym powołano specjalny komitet w Petersburgu, w celu likwidacji wszelkich instytucji autonomicznych Krlestwa. W 1866 roku zniesiono osobny Sekretariat Stanu dla Krlestwa, zlikwidowano Radę Stanu, a budżet Krlestwa włączono do oglnego budżetu Cesarstwa. Podjęto rwnież likwidację autonomicznych Komisji Rządzących – Komisję Spraw Wewnętrznych (1865), Wyznań i Oświecenia (1867) oraz Skarbu (1869). Komisję Sprawiedliwości zniesiono dopiero w 1967 roku. W ten sposb władze cywilną i wojskową skupiono w jednej ręce, co było zgodne z polityką władz carskich wobec Krlestwa, gdzie jeszcze od 1861 roku istniał stan wojenny, ktry tak naprawdę nigdy nie został zniesiony. Ważnym rwnież zabiegiem było zastąpienie urzędu namiestnika urzędem generała-gubernatora. Miał on prawo oddawania osb cywilnych w ręce sądu wojennego i deportowania osb szkodliwych do odległych prowincji Rosji. Te uprawnienia nagminnie wykorzystywano przeciwko osobom politycznie podejrzanym, ktre narażały się władzom. Skoro nie był potrzebny wyrok sądowy, każdy kto był niewygodny dla władz carskich mgł zostać zesłany na Sybir. W ten sposb ludność polska zdana została na łaskę i niełaskę urzędnikw carskich. Rwnież szeroko rozbudowany system policyjny miał na celu rozbijanie jakichkolwiek prb działalności opozycyjnej wobec rządu.

Także na polu społeczno-kulturalnym egzystowały rżnego rodzaju zakazy zmierzające do zburzenia podstaw tradycji narodu, zniszczenia kultury polskiej i rusyfikacji kraju. Zakazano zakładania w Krlestwie odrębnych polskich organizacji naukowych, kulturalnych, gospodarczych, a nawet filantropijnych. Istniejące zaś mogły kontynuować działalność tylko na mocy specjalnego carskiego zezwolenia.

Prasę poddano ostrej cenzurze, podobnie zresztą potraktowano drukarnie, zakłady fotograficzne, itp. Nadzr policyjny objął redaktorw, wydawcw, działaczy oświatowych, czytelnie, księgarnie i biblioteki. To wszystko w celu ograniczenia dostępu do kultury oglnonarodowej i spraw politycznych państwa. W 1866 roku wprowadzono rosyjski podział administracyjny , dzieląc Krlestwo na 10 guberni.



Wprowadzono też rosyjskie przepisy o ich kompetencji i zakresie działania oraz obsadzono urzędy Rosjanami, całkowicie usuwając Polakw z organw administracyjnych.

Najbardziej jednak dotkliwą formą represji była rusyfikacja szkolnictwa, co miało bardzo negatywny wpływ już na najmłodsze pokolenia Polakw. Już w 1866 roku utworzono wiele szkł średnich z wykładowym językiem rosyjskim, a niektre gimnazja polskie przemianowano na rosyjskie, gdzie wszystkie przedmioty wykładano w tym języku. Jednocześnie także w gimnazjach polskich przedmioty humanistyczne zaczęto prowadzić po rosyjsku. W 1868 roku rozszerzono ten nakaz na przedmioty matematyczno-przyrodnicze, a w 1869 roku język rosyjski stał się definitywnie językiem wykładowym dla wszystkich przedmiotw poza religią. Absurdem jest, że nawet języka polskiego uczono posługując się komentarzem rosyjskim. W 1869 roku zamknięto jedyny polski uniwersytet pod zaborem rosyjskim – warszawską Szkołę Głwną, otwierając na jej miejscu uniwersytet rosyjski. Reprezentował on zresztą bardzo niski poziom naukowy, spowodowany obsadzeniem słabymi i niedoświadczonymi nauczycielami z Cesarstwa, usuwając rwnocześnie profesorw narodowości polskiej. Język polski najdłużej utrzymał się w szkołach podstawowych, gdzie dopiero w roku 1871 język rosyjski stał się przedmiotem obowiązkowym, a od 1885 w ogle wykładowym – z wyjątkiem religii i języka polskiego. W tych warunkach katolicyzm stawał się najważniejszym spoiwem narodowym, zwłaszcza dla warstw ludowych. Na domiar złego do intensywnej rusyfikacji szkolnictwa doszedł system polegający na wzajemnym szpiegowaniu się uczniw i nauczycieli. System ten na szeroką skalę rozwinął kurator okręgu warszawskiego, zaciekły prześladowca polskości – Aleksander Apuchtin. Świadomie dążył on też do zmniejszenia liczby szkł, co spowodowało ogromny wzrost analfabetyzmu. Jego niefortunne dla społeczności polskiej rządy (1879-1897) przeszły do dziejw zaboru rosyjskiego jako okres nocy apuchtinowskiej.

Najdłużej w polskich rękach utrzymało się sądownictwo, bo dopiero w 1876 roku obsadzono sędziw narodowości rosyjskiej, zaś polskich usunięto. Cały system rządw carskich w Krlestwie cechowały rządy policyjne, polegające na szerokiej rozbudowie jawnie działających i tajnych rżnego rodzaju organach policji i sieci konfidentw, w celu wszechstronnego szpiegowania ludności polskiej. Prześladowano także duchowieństwo. Księży, ktrzy brali udział w powstaniu, bądź narażających się władzy zesłano na Sybir. Powszechna była rwnież konfiskata dbr kościelnych. Natomiast Unitw (grekokatolikw) uznawano za Rosjan i usiłowano przymusowo ich nawrcić na prawosławie, co miejscami przybierało bardzo drastyczne formy.

Polityka rosyjska, zmierzająca do pełnej integracji Krlestwa i jego ludności z Rosją, mimo stosowania przerżnych środkw, nie dała pożądanych efektw. A było to spowodowane oporem społeczeństwa polskiego we wszystkich możliwych formach oraz mało sprawnemu funkcjonowaniu aparatu carskiego. Mimo to, Krlestwo jako prowincja rosyjska ucierpiała z powodu rządw carskich, czego

głwnym skutkiem było osłabnięcie działalności politycznej na ziemiach polskich, a życie polityczne stało się domeną emigracji.

Sukcesy Cesarstwa Niemieckiego na polu militarnym i międzynarodowym doprowadziły do poważnego osłabienia liberalnej i demokratycznej opozycji oraz wzrostu sił konserwatywnych i nacjonalistycznych, reprezentujących militaryzm i junkerstwo pruskie. Państwo pruskie, sprawnie organizacyjnie działające stwarzało samo w sobie silną zaporę przeciwko postępowi społecznemu i poważną groźbę dla dalszej egzystencji społeczeństwa polskiego, ktre usiłowało konsekwentnie germanizować wszelkimi dostępnymi drogami.

Prusy bardzo wcześnie zaczęły prowadzić antypolską politykę. Masowo prześladowano uczestnikw powstania styczniowego, a w drugiej połowie 1864 roku wytoczono im wielki proces, ktry zakończył się ogłoszeniem 11 wyrokw śmierci (ktrych jednak nie wykonano) oraz 27 wyrokw skazujących na więzienie. Zabroniono Polakom zajmować stanowiska urzędowe w rodzimych prowincjach i zamknięto ważny ośrodek polskości – gimnazjum polskie w Trzemeszenie. Nadprezydent prowincji poznańskiej Horn starał się o przechodzenie ziemi w ręce niemieckie przez skupywanie polskiej wielkiej własności, na co budżet rsł w ciągu lat. W styczniu 1867 roku wcielono Poznańskie do Związku Płnocnoniemieckiego

Likwidując tym samym wszelką jego odrębność. Po 1870 roku ważnym czynnikiem wyciskającym piętno na stosunki wewnątrzpolityczne był tzw.Kulturkampf – walka o kulturę. Była to polityka rządu Bismarcka (prowadzona w latach 1871-78) o charakterze politycznym i ideologicznym, zmierzająca do ograniczenia wpływu Kościoła na społeczeństwo i poddania go nadzorowi rządu. Kulturkampf na ziemiach polskich zaboru pruskiego wyrażał się w powiązaniu polityki antykościelnej z zaostrzeniem akcji germanizacyjnych. Miał tez na celu osłabienie polskości, co wyrażało się między innymi w ustawie z 1876 roku o zakazie używania języka polskiego w administracji, sądach oraz dalszym ograniczeniu posługiwania się nim w instytucjach szkolno-wychowawczych. Antypolska polityka Bismarcka przede wszystkim w oświatę i życie kulturalne społeczeństwa polskiego.

Systematyczną i wielokierunkową akcję germanizacyjną władze niemieckie rozpoczęły po 1871 roku, wiążąc ją świadomie z poczynaniami skierowanymi przeciw katolickiej hierarchii kościelnej. W latach 1872-74 zgermanizowano szkolnictwo średnie w Poznańskiem, pozostawiając tylko w niektrych szkołach nauczanie języka polskiego i to tylko jako przedmiotu nadobowiązkowego. Rwnież w szkołach podstawowych wprowadzono język niemiecki jako wykładowy, z wyjątkiem religii i śpiewu kościelnego, co było zresztą tolerowane tylko do czasu, gdy dzieci opanują język niemiecki. W szkołach na terenie Prus Wschodnich i Zachodnich język ten stał się w tym czasie językiem wykładowym, co było bardzo rygorystycznie przestrzegane, zwłaszcza na Śląsku. Tam tylko religii uczono w języku polskim. Z czasem język polski zniknął nawet jako język nadobowiązkowy, zastąpiony angielskim. Prześladowano prywatną naukę języka i literatury polskiej. Szykanowano polskie towarzystwa kulturalno-oświatowe. Podobnie jak w zaborze rosyjskim, tak i w zaborze pruskim usuwano nauczycieli narodowości polskiej, sprowadzając na ich miejsce Niemcw. Wspomniana już

wcześniej ustawa sejmu pruskiego z 1876 roku usuwała język polski z sądownictwa oraz administracji państwowej i samorządowej. Masowo zniemczano polskie nazwy geograficzne, nazwiska i imiona osb narodowości polskiej oraz nazwy instytucji.

Prbowano też narzucić język niemiecki jako wyłączny na zebraniach i zgromadzeniach publicznych, systematycznie rozwiązując zebrania prowadzone po polsku. Polacy z uwagą obserwowali każde posunięcie rządu, zwłaszcza zaś jego politykę szkolną, gorąco protestując na licznych wiecach przeciwko usuwaniu ze szkł ludowych i niższych klas gimnazjalnych języka polskiego jako wykładowego oraz przeciwko zmniejszaniu liczby godzin nauki tegoż języka.

Władze kościelne były dość uległe wobec walki o kulturę. Arcybiskup Ledchowski zakazał duchowieństwu należenia do utworzonego na początku 1872 roku Towarzystwa Oświaty Ludowej oraz akceptował wprowadzenie nauczania religii po niemiecku w wyższych klasach gimnazjalnych. Władze kościelne zmieniły kierunek swojej polityki dopiero, gdy rząd pruski skierował atak na prawa samego Kościoła Katolickiego.

Zarządzenia z marca i lipca 1885 roku polecały opuszczanie wschodnich prowincji państwa wszystkim Polakom, nie posiadającym obywatelstwa niemieckiego. Były to tzw. Rugi pruskie i objęły około 26 tysięcy ludności polskiej.

W zaborze pruskim i rosyjskim wszelkie działania, ktre zawarłam powyżej, miały na celu całkowitą germanizację i rusyfikację narodu polskiego czyli wynarodowienie. Polityka ta polegała na narzucaniu kultury i języka państwa zaborczego oraz zmuszała do przyjęcia narodowości tychże państw. W tym celu Rosja i Prusy obrały najbardziej skuteczną, ale niestety najbardziej niebezpieczną dla polskości drogę, a mianowicie kulturę i oświatę. Mimo, iż systemy oświatowo-wychowawcze na ziemiach polskich na przełomie XIX i XX wieku znacznie się od siebie rżniły na terenach poszczeglnych zaborw, to jednak przyświecały im te same cele. W Krlestwie popowstaniowa polityka Caratu zmierzała do przekształcenia szkoły w narzędzie utrzymania ustroju absolutystycznego i rusyfikacji. Natomiast władze w zaborze pruskim dbały o rozwj oświaty na szczeblu elementarnym, traktując szkolnictwo jako podstawowy instrument germanizacji żywiołu polskiego. Oglny stan szkolnictwa na ziemiach polskich na początku XX wieku był wyraźnie niezadowalający i wyraźnie nie nadążał za potrzebami społecznymi. Najgorzej przedstawiał się on w Krlestwie, gdzie jeszcze w 1901 roku około 82% dzieci w wieku szkolnym pozostawało poza szkołą , zaś na Śląsku odsetek ten wynosił niespełna 0,32%. Dlatego też w zaborze pruskim nastąpiła całkowita likwidacja analfabetyzmu, niestety kosztem zniemczenia dużej części dzieci. Jeżeli chodzi o uczelnie wyższe, to w zaborze pruskim nie było ich wcale, zaś uczelnie warszawskie były omijane przez polską młodzież, ktra często wybierała studia w Galicji i zagranicą. Mimo tak silnych represji, Polacy starali się walczyć z germanizacją i rusyfikacją oraz wszelkim ich przejawami. W tym celu społeczności polskie rozwijały rżne formy oświaty pozaszkolnej, jak towarzystwa oświatowe i tajne nauczanie. Młodzież sama inicjowała samokształcenie w zakładanych przez nią kłkach, organizacjach ideowych i kulturalno-oświatowych.

W omawianym okresie zadziwia wręcz liczba obchodw i rocznic historycznych, specjalnie aranżowanych i kultywowanych. Wynikało to z silnie zakorzenionej świadomości kulturowej i historycznej Polakw oraz z

przeświadczenia o konieczności zwiększania uczuć patriotycznych. Postawa ta była

niewątpliwie ogromną siłą łączącą Polakw pomimo rozdzielenia państwowego. Do tego dochodziły też wszelkie przejawy oporu społeczeństwa polskiego przeciwko represjom zaborcw. Bo cż innego, jak nie takie właśnie zachowania uratowałoby język polski, świadomość narodową czy kulturę, ktre były zagrożone całkowitą likwidacją, do czego dążyły zresztą Rosja i Prusy. Prawdą jest, że polityka tych państw zaborczych stanowiła realną groźbę wynarodowienia, ale na szczęście niezrealizowaną w pełni. Najlepszym tego dowodem jest niewątpliwie sama rzeczywistość, ponieważ my – Polacy – żyjemy dzisiaj w niepodległej

Polsce, posługujemy się ojczystym językiem oraz jesteśmy w pełni świadomi naszej odrębności państwowej, polskości i narodowości. Jestem zdania, iż taki dowd jest niepodważalny i sugeruje, że nasze przeszłe pokolenia dokonały czegoś, coś uratowały. Groźba takowa istniała, zabrała zresztą swoje plony w okresie zaborw.

Nie spowodowała jednak całkowitego wynarodowienia narodu polskiego. Można więc stwierdzić, że mamy dziś komu zawdzięczać ten fakt, iż jesteśmy Polakami w pełnym znaczeniu tego słowa. Uważam, że Polacy i ich silna świadomość narodowa wygrali – nie w wojnie, lecz w walce z zaborcami o prawo swojego istnienia.






Przykadowe prace

Opracowanie zagdanień dotyczącego prawa gospodarczego

Opracowanie zagdanień dotyczącego prawa gospodarczego "to jest opracowanie pytań z gospodarczego może komuś się przyda 1.Rozrżnienie: prawo gospodarcze publiczne a prawo gospodarcze prywatne 2. Zakres i systematyka prawa gospodarczego publicznego Prawo gospodarcze publiczne normuje ...

Aids Hiv niebezpieczna choroba

Aids Hiv niebezpieczna choroba AIDS Zespł nabytego upośledzenia odporności (ang. nazwa: Acquired Immune Deficiency Syndrome). Uszkodzony lub zniszczony w przebiegu choroby system immunologiczny przestaje być zdolny do obrony organizmu przed infekcjami. W rezultacie osoba chora na AIDS staje się podatna ...

Armia Krajowa

Armia Krajowa Armia Krajowa (AK) - zakonspirowana siła zbrojna polskiego podziemia w czasach II wojny światowej, działająca pod okupacją niemiecką i radziecką na obszarze państwa polskiego w granicach sprzed 1 września 1939 oraz poza nimi. Kryptonimy: Polski Związek Powsta ...

Rżne obrazy miast przedstawione w literaturze XX wieku. Odwołaj się do wybranych utworw

Rżne obrazy miast przedstawione w literaturze XX wieku. Odwołaj się do wybranych utworw Plan prezentacji Temat: Rżne obrazy miast przedstawione w literaturze XX wieku. Odwołaj się do wybranych utworw I. Literatura podmiotu: 1. B. Schultz, Sklepy cynamomowe, wyd.Greg, Krakw 200...

List do Thomas'a Alva Edison'a

List do Thomas'a Alva Edison'a II Lycee General Pologne Monsieur Thomas Alva Edison Comment allez-vous? Permettez - moi que de me presentr, je m?appelle Piotr et je suis d?origine polonaise. Est-ce que vous ?tes dj? venu en Pologne ? Vous ?tes le plus grand personnage dans notre histoire. Vous ?tes d?origine America...

Czas Present Simple

Czas Present Simple Czas Present Simple opisuje fakty, sytuacje, wydarzenia teraźniejsze. Jest najczęściej używanym czasem w języku angielskim. Jego konstrukcja zależy od formy, w ktrej chcemy go użyć (twierdząca, pytająca, przecząca). W formie twierdząc...

Zatrudnienie młodocianych

Zatrudnienie młodocianych Zatrudnienie młodocianych Obserwowany powszechnie przyśpieszony proces dojrzewania fizycznego i intelektualnego młodzieży sprzyja stosunkowo wczesnemu podejmowaniu przez nią działalności zarobkowej. Działalność ta podejmowana jest ...

Syzyfowe prace - list do uczniow gimnazjum.

Syzyfowe prace - list do uczniow gimnazjum. Drodzy uczniowie klerykowskiego gimnazjum! Gdynia, 20 listopad 1870 r. Na wstępie tego listu chciałabym Was serdecznie pozdrowić. Niestety, doszły mnie słuchy, że jesteście w okropnej sytuacji, związanej z utratą Waszej polskośc...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry