• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Ustrj p...

Nawigacja

Ustrj polityczny Słowacji



Ustrj polityczny Słowacji




Ustrj polityczny Słowacji

Słowacja jest demokracją parlamentarno-gabinetową, z trjpodziałem władz. Władzę ustawodawczą dzierży jednoizbowy parlament, władzę wykonawczą – prezydent oraz rząd, a sądowniczą - niezawisłe sądy. Słowacka konstytucja pochodzi z 1 września 1992 roku [ składa się z krtkiego wstępu i 156 art.] . Status samodzielnego ,suwerennego państwa Słowacja uzyskała 1 stycznia 1993 roku.

Władza ustawodawcza

Parlament-Rada Narodowa-to jednoizbowy parlament w skład ktrego wchodzi 150 posłw, wyłanianych na 4 letnią kadencje w pięcioprzymiotnikowych wyborach. Klauzule zaporowe prawa wyborczego (5,7 i 10%) powodują , że w parlamencie reprezentowana jest ponad połowa z blisko 20 partii biorących udział w wyborach. Mandat poselski ma charakter wolny . Mandatu nie można łączyć z funkcją sędziego i prokuratora , Publicznego obrońcy prawa , pracą w Siłach Zbrojnych i służbach mundurowych .Na czas pełnienia funkcji w rządzie mandat ulega zawieszenie( art77 ust2 konstytucji).

Deputowany -posiada immunitet materialny – obejmujący jego działalność na forum parlamentu , oraz immunitet formalny –dotyczący ścigania karnego oraz sankcji dyscyplinarnych .Decyzje o aresztowaniu podejmuje Komisja Mandatowo- Immunitetowa. Do odbierania oświadczeń o stanie majątkowym oraz o dodatkowych źrdłach utrzymania posła powołana została stała Komisja Niepołączalności Funkcji (art. 58)

Poseł za głosowanie w radzie lub jej komisjach nie może być pociągnięty do odpowiedzialności nawet po wygaśnięciu mandatu. Poseł może interpelować Rząd Republiki Słowackiej, członka rządu albo kierownika innego centralnego organu administracji państwowej. Poseł musi otrzymać odpowiedz w ciągu 30 dni .Na posła może być wybrany każdy obywatel , ktry posiada prawa wyborcze , ma ukończone 21 lat i zamieszkuje na stałe terytorium Republiki Słowackiej.



Kluby poselskie - może liczyć nie mniej niż 8 deputowanych i z tym zastrzeżeniem kluby mogą się łączyć i dzielić. Przedstawiciele klubw delegują swych przedstawicieli do tzw. Gremium Poselskiego- ciało opiniodawcze dla izby, jej organw i przewodniczącego. Poseł za głosowanie w radzie lub jej komisjach nie może być pociągnięty do odpowiedzialności nawet po wygaśnięciu mandatu. Poseł może sam zrzec się swojego mandatu na posiedzeniu Rady Narodowej. Mandat poselski wygasa :

a)w wyniku upływu kadencji

b) zrzeczenia się mandatu

c) utraty prawa wybierania

d) rozwiązania Rady Narodowej

e) powstania niepołączalności stanowisk

f) z dniem uprawomocnienia się wyroku w ktrym poseł został skazany









Kompetencje

Rada Narodowa jest to jedyny organ w państwie pełniący funkcje ustrojodawcze i ustawodawcze. RN tworzą posłowie ktrzy wchodzą w skład komitetw .RN posiada funkcję kontrolna i kreacyjną. Jego pozycja w systemie politycznym Słowacji jest dominująca. Ma bardzo szerokie uprawnienia:

Uchwala i zmienia konstytucje oraz ustawy konstytucyjne –wymg uzyskania 3/5 głosw wszystkich posłw

Zakres ustawodawstwa RN jest konstytucyjnie nieograniczony i obejmuje rozpatrywanie (przed ratyfikacją) ważniejszych umw międzynarodowych

Rada Narodowa swoją uchwałą może zawiesić sesję

W okresie zawieszenia sesji przewodniczący RN może zwołać posiedzenie przed terminem zwłaszcza gdy zażąda tego rząd , albo co najmniej 1/5 posłw.

Decyduje o wnioskach w sprawie referendum

Wyraża zgody na umowy międzynarodowe o charakterze wojskowym

Na umowy międzynarodowe , na podstawie ktrych powstaje członkostwo Republiki Słowackiej w umowach międzynarodowych

Na gospodarcze umowy międzynarodowe o charakterze powszechnym

Tworzenie ustaw ministerstw i innych organw administracji państwowej

Rozpatrywanie deklaracji rządu,

Kontrola rządu

Rozpatrywanie wnioskw o wotum zaufania dla rządu i jego członkw-na wniosek 1/5 posłw (dla wyrażenia wotum nieufności jest potrzebna zgoda ponad połowy posłw)

Rozpatrywanie podstawowych problemw polityki wewnętrznej

Wybieranie i odwoływanie przewodniczącego i wiceprzewodniczącego Najwyższego Urzędu Kontroli Republiki Słowackiej

Uchwalenie wypowiedzenia wojny, oraz o zawarciu pokoju po zakończeniu wojny

Wyraża zgodę na wysłanie sił zbrojnych poza terytorium, oraz wyraża zgodę na obecność obcych sił zbrojnych na terenie Republiki.

Odwołuje prezydenta

Uchwala budżet

Wybiera 3 Sędziw Rady Sądownictwa

Kompetencje Przewodniczącego Rady

Przewodniczącego rady wybiera i odwołuje Rada Narodowa w tajnym głosowaniu, większością ponad połowy wszystkich posłw. Przewodniczący jest odpowiedzialny tylko przed Radą Narodową. Przewodniczący pełni swoją funkcje nawet po upływie kadencji do czasu wyboru następnego przewodniczącego. Przewodniczącego RN zastępują wiceprzewodniczący wybierani i odwoływani w tajnym głosowaniu, większością ponad połowy wszystkich posłw.



Kompetencje:

Zwołuje i kieruje posiedzeniem Rady Narodowej

Podpisuje Konstytucje , ustawy konstytucyjne i ustawy

Przyjmuje ślubowanie od posłw RN

Zarządza wybory do RN i wybory organw samorządu terytorialnego

Zarządza głosowanie ludowe w sprawie odwołania prezydenta

Kierują i organizują działalność Rady Narodowej



Posiedzenia- Konstytuujące posiedzenie RN zwołuje Prezydent w term.30 dni od ogłoszenia wynikw wyborw, jeżeli tego nie zrobi to Rada zrobi to sama. Posiedzenie zwołuje przewodniczący , jest ono jawne. Jawność posiedzenia może zostać uchylona w przypadkach określonych w ustawie lub gdy RN tak postanowi większością 3/5 wszystkich posłw. RN podejmuje uchwały gdy jest obecna ponad połowa wszystkich posłw.



Projekt Ustawy-jest zgłaszany przez komisję RN, posła i rząd .Jeżeli prezydent zwrci ustawę z uwagami to RN ponownie rozpatruje ustawę i w przypadku uchwalenia ustawa musi być ogłoszona .Jeżeli ustawa zostaje uchwalona bez uwzględnienia uwag prezydenta i prezydent jej nie podpisze to ustawa jest ogłoszona bez podpisu prezydenta. Ustawę podpisuje prezydent, przewodniczący RN i przewodniczący rządu. Ustawa nabywa ważności przez ogłoszenie.

Władza wykonawcza

Prezydent Republiki

Wybierany jest w wyborach powszechnych na 5 lat, dopuszczalna jest jedna reelekcja. Ma bardzo ograniczone kompetencje, pełni tylko rolę czynnika stabilizującego. Do zmiany konstytucji w styczniu 1999 roku, wybierany był przez Zgromadzenie Narodowe, ktre mogło go odwołać. Obecnie Zgromadzenie może odwołać Prezydenta większością 3/5 głosw, wymagana jest jednak zgoda społeczeństwa (wyrażona w referendum).Na prezydenta może startować każdy obywatel , ktry posiada prawo wybierania na posła RN i ma ukończone 40 lat. Prezydent może zostać odwołany w głosowaniu ludowym( połowa wyborcw uprawnionych do głosowania)

Prezydent ma prawo weta w stosunku do ustaw uchwalonych przez Radę Narodowa, ale nie posiada inicjatywy ustawodawczej

Może rozwiązać Radę, jeżeli w ciągu 6 miesięcy od chwili wyborw parlamentarnych nie przyjmie ona deklaracji programowej rządu. Prezydent mianuje premiera, a na jego wniosek także i ministrw. Jednak musi tutaj liczyć się z układem politycznym w parlamencie, ktry wyraża rządowi wotum zaufania, a w każdej chwili może także wystąpić z wnioskiem o wotum nieufności w stosunku do całego składu lub jednego z członkw rządu.

W przypadku aktw prawnych wydawanych prezydenta nie jest wymagana kontrasygnata premiera.

Kompetencje Prezydenta:

Ratyfikuje i zawiera umowy międzynarodowe- funkcje tą może przenieść na rząd bądź za zgoda rządu na poszczeglnych członkw rządu.

Może złożyć wniosek do Sądu Konstytucyjnego o sprawdzenie zgodności umowy międzynarodowej z Konstytucja bądź ustawą konstytucyjną.

Przyjmuje, powierza i odwołuje kierownikw misji dyplomatycznych

Zwołuje konstytucyjne posiedzenie RN

Może rozwiązać RN w przypadku gdy:

a) RN w terminie 6 miesięcy od powołania rządu nie przyjmuje jego deklaracji programowych .

b )Jeżeli RN w ciągu 3 miesięcy nie uchwaliła , rządowego projektu ustawy, z ktrą rząd połączy wyrażenie wotum zaufania

c ) Jeżeli RN dłużej niż 3 miesięcy nie zebrała się chociaż jej posiedzenie nie zostało przerwane i chociaż była w tym czasie powtrnie zwołana.

d )Jeżeli sesja RN została przerwana na dłużej niż zezwala konstytucja.

Podpisuje ustawy

Mianuje i odwołuje przewodniczącego i innych członkw rządu

Mianuje i odwołuje kierownikw organw centralnych , najwyższych funkcjonariuszy państwowych, mianuje i odwołuje rektorw szkł mianuje profesorw szkł wyższych, mianuje generałw

Nadaje odznaczenia

Daruje i łagodzi kary nakładane przez sądy

Jest naczelnym dowdcą sił zbrojnych

Wypowiada wojnę na podstawie decyzji RN

Może na wniosek rządu zarządzić mobilizacji sił zbrojnych , stan wojenny lub wyjątkowy

Zarządza referendum

Mianuje i odwołuje Sędziw Sądu Konstytucyjnego

Składa przed RN sprawozdanie o stanie państwa



Prezydenci Słowacji:

lata 1939 - 1945

1. Jzef Tiso (p.o.) (14 marca1939– 26 października1939)

2. Jzef Tiso; (26 października1939- kwiecień 1945)

od 1993 roku

1. Vladimr Meiar (p.o.) (191 stycznia 1993– 2 marca 1993)

2. Michal Kov(2 marca 1993 – 2 marca1998)

3. Vladimr Meiar i od 14 lipca także Ivan Gaparovi (obaj p.o.) (2 marca 1998 – 1930 października1998)

4. Mikul Dzurinda i Jzef Miga (obaj p.o.) (30 października1998 – 15 czerwca 1999)

5. Rudolf Schuster(15 czerwca1999– 15 czerwca 2004)

6. Ivan Gaparovi (15 czerwca 2004 - 2009)



Rząd

Składa się z ministrw i premiera, ktry kieruje jego pracami. Premier mianowany jest przez prezydenta, a na wniosek tego drugiego, głowa państwa nominuje rwnież ministrw. Rząd musi uzyskać akceptację parlamentu, poprzez udzielenie mu przez izbę wotum zaufania

Parlament może w każdym momencie odwołać rząd lub tylko jednego jego członka poprzez udzielenie mu wotum nieufności. Jeżeli przewodniczący rządu złoży dymisje to dymisje rwnież składa cały rząd.



Przewodniczący rządu- Kompetencje

mianuje i odwołuje prezydenta.

Kompetencje rządu

Decyduje

O projektach ustaw

O rozporządzeniach rządu

O programie rządu i jego wykonaniu

O podstawowych zabezpieczeniach dla polityki społecznej i socjalnej

O projektach budżetu państwa i o zamknięciu końcowego rachunku państwowego

O umowach międzynarodowych ktre zawieranie prezydent przenisł na rząd

O złożeniu wniosku do Sądu Konstytucyjnego

O problemach polityki wewnętrznej i zagranicznej

O poddaniu publicznej debacie projektu ustaw

O wyrażeniu wotum zaufania

O udzieleniu amnestii dla przestępstw

Mianowanie i odwoływanie innych funkcjonariuszy państwowych i 3 członkw Rady Sądownictwa

O projekcie ogłoszenia stanu wojennego

O wysłaniu sił zbrojnych na inne terytorium

Morze wydawać rozporządzenia

Ma prawo udzielić amnestii przestępstw

Premierzy Słowacji 1939-1945:

1. Jzef Tiso (14 marca1939 – 17 października 1939)

2. Vojtech Tuka (27 października 1939 – 5 września 1944)

3. tefan Tiso(5 września 1944 – 4 kwietnia 1945)

Socjalistyczna Republika Słowacji (1969-1992; 1990-1992 - Republika Słowacka):

1. tefan Sdovsk (2 stycznia 1969 – 5 maja 1969)

2. Peter Colotka (5 maja 1969 – 12 października 1988)

3. Ivan Knotek(13 października 1988 - 22 czerwca 1989)

4. Pavel Hrivn (23 czerwca 1989 – 8 grudnia 1989)

5. Milan i (10 grudnia 1989 – 27 czerwca 1990)

6. Vladimr Meiar (27 czerwca 1990 – 6 maja 1991)

7. Jn arnogursk (6 maja 1991 – 24 czerwca 1992)

8. Vladimr Meiar (24 czerwca 1992 – 31 grudnia 1992) – rzeczywiście do 14 marca 1994

od 1993 roku:

1. Vladimr Meiar (1 stycznia 1993-14 marca 1994)

2. Jozef Moravk (16 marca 1994- 13 grudnia 1994)

3. Vladimr Meiar (13 grudnia 1994 – 29 grudnia 1998)

4. Mikul Dzurinda (30 grudnia 1998 - 2006)

5. Robert Fico (od 2006 roku)





Władza Sądownicza



Sąd Konstytucyjny-Organ orzekający o zgodności ustaw z konstytucją, jak rwnież rozporządzeń rządu, powszechnie obowiązujących przepisw prawnych ministerstw i innych centralnych organw administracji z konstytucją, ustawami konstytucyjnymi i ustawami oraz z umowami międzynarodowymi ogłoszonymi w sposb przewidziany dla ogłaszania ustaw.

Sąd składa się z 13 sędziw, ktrych mianuje prezydent spośrd kandydatw przedstawianych mu przez parlament.



Sąd Konstytucyjny-wszczyna postępowanie na wniosek :



Co najmniej 1/5 posłw RN

Prezydenta

Rządu

Sądu

Prokuratora Generalnego



Od rozstrzygnięcia sądu konstytucyjnego nie przysługują żadne środki odwoławcze.

Sędziom przysługuje taki sam immunitet jak posłom RN. Zgodę na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Konstytucyjnego wyraża Sąd Konstytucyjny. Sąd Konstytucyjny działa jako sąd dyscyplinarny w stosunku do przewodniczącego i wiceprzewodniczącego Sądu Konstytucyjnego i prokuratora generalnego. Jeżeli sędzią zostaje mianowany członek partii musi on zrzec się tej funkcji jeszcze przed ślubowaniem. Sprawowanie tej funkcji jest niepołączalne z funkcją w innym organie władzy publicznej.





Sędziego odwołuje prezydent w przypadku:

Na podstawie prawomocnego wyroku skazującego

Na podstawie dyscyplinarnego orzeczenia Sądu Konstytucyjnego, za czyn ktry jest nie do pogodzenia z pełnioną funkcją

Jeżeli Sąd Konstytucyjny uzna że sędzia nie uczestniczy w pracach dłużej niż 1 rok

Jeżeli utraci on prawo do wybierana do RN



Jeżeli sędzia zostaje odwołany to prezydent mianuje na jego miejsce innego sędziego z dwch , ktrzy zostaną wytypowani przez RN.







Sądy Republiki Słowackiej



Wykonywanie sądownictwa należy do niezawisłych i bezstronnych sądw. Sądy rozstrzygają w sprawach cywilnych i karnych .System sądw tworzy Sąd Najwyższy i inne sądy. Sędziw mianuje i odwołuje prezydent na wniosek Rady Sądownictwa Sędzią może zostać obywatel ktry ma ukończone 30 lat i ma wykształcenie wyższe prawnicze



Rada Sądownictwa



Przewodniczącym Rady Sądownictwa jest przewodniczący Sądu Najwyższego.

Jej pozostałymi członkami są :

8 sędziw ktrych wybierają i odwołują sędziowie Republiki Słowackiej

3 członkowie ktrych wybiera i odwołuje RN

3 członkowie ktrych mianuje i odwołuje rząd



Członkiem Rady Sądownictwa może zostać osoba o nienagannym charakterze , musi mieć wykształcenie wyższe prawnicze i co najmniej 15 lat praktyki zawodowej. Kadencja trwa 5 lat , tę samą osobę można wybrać najwyżej na dwie następujące po sobie kadencje.









Kompetencje Rady Sądownictwa:



Przekładanie prezydentowi wnioskw o mianowanie i odwoływanie sędziw

Rozstrzyganie o przydziale i przeniesieniu sędziw

Przekładanie prezydentowi wniosku o mianowanie przewodniczącego i wiceprzewodniczącego Sądu Najwyższego oraz wnioski o ich odwołaniu

Przekładanie rządowi wnioskw dotyczących kandydatw na sędziw , ktrzy mieli by działać w międzynarodowych organach sądowniczych

Wybieranie i odwoływanie członkw senatw dyscyplinarnych, oraz wybieranie i odwoływanie przewodniczących senatw dyscyplinarnych

Wypowiadanie się o projekcie budżetu sądw oraz przy sporządzeniu projektu budżetu państwa



Do przyjęcia uchwały Rady Sądowniczej jest potrzebna ponad połowa głosw wszystkich członkw .



Sędziw odwołuje prezydent w przypadkach gdy:



Rada Sądownictwa składa wniosek o odwołanie sędziego ze względu na prawomocny wyrok skazujący

Jeżeli w okresie dłuższym niż rok stan zdrowia nie pozwala mu wykonywać obowiązki

Jeżeli osiągnął wiek 65 lat







Prokuratura



Na czele prokuratury stoi Prokurator Generalny ktrego mianuje i odwołuje prezydent na wniosek RN. Publicznego Obrońcę Prawa wybiera RN na 5 letnią kadencje , spośrd kandydatw ktrych zgłosiło conajmnie15 posłw RN. Tę funkcję może sprawować obywatel ktry ma prawo wybierania do RN i ma ukończone 35 lat. Funkcja Publicznego Obrońcy prawa wygasa w momęcie gdy osoba ta została skazana prawomocnym wyrokiem sądu







Najwyższy Urząd Kontroli - na czele urzędu stoi przewodniczący i wice przewodniczący wybierany przez RN funkcje ta może sprawować każda osoba ktra ma prawo wyboru do RN.



Kontroluje gospodarowanie środkami:

Budżetowymi

Majątkowymi



Kontrolna kompetencja Najwyższego Urzędu Kontroli odnosi się do:

Rządu ,ministerstw i innych centralnych organw administracji państwowej

Organw państwowych jak i osb prawnych dla ktrych funkcję założyciela albo organizatora pełnią centralne organy administracji państwowe

Gmin i wyższych jednostek terytorialnych

Państwowych funduszy celowych

Funduszu Majątku Narodowego Republiki Słowackiej

Osb fizycznych i osb prawnych







Samorząd terytorialny



Podstawą samorządu terytorialnego jest gmina .Samorząd terytorialny tworzy gmina i wyższa jednostka terytorialna.

Organy gminy:

Gminne przedstawicielstwo- tworzą posłowie ,wybierani na 4 kadencję( wybierani są przez przedstawicieli gminy , ktrzy stale zamieszkują na jej obszarze)

Starosta Gminy – wybierają obywatele ktrzy stale zamieszkują obszar gminy , w wyborach: powszechnego ,rwnego i bezpośredniego prawa wyborczego w tajnym głosowaniu na okres 4 lat. Starosta gminy jest organem wykonawczym gminy





Organami Wyższej jednostki terytorialnej są:



Przedstawicielstwo wyższej jednostki terytorialnej-posłw wybierają obywatele stale zamieszkujący teren wyższej jednostki terytorialnej , wybierani są na 4 letnią kadencję w wyborach powszechnego ,rwnego i bezpośredniego prawa wyborczego w tajnym głosowaniu



Przewodniczący wyższej jednostki terytorialnej- posłw wybierają obywatele stale zamieszkujący teren wyższej jednostki terytorialnej, na podstawie powszechnego ,rwnego i bezpośredniego prawa wyborczego w tajnym głosowaniu ,na 4 letnią kadencję .Jest organem wykonawczym wyższej jednostki terytorialnej.






Przykadowe prace

Tomasz Judym i Cezary Baryka - bliscy sobie czy dalecy ?

Tomasz Judym i Cezary Baryka - bliscy sobie czy dalecy ? Wart na początek mojej pracy zarysowac sylwetki owych bohaterw wykreowanych przez Stefana Żeromskiego. "Ludzie bezdomni", ktrych bohaterem jest Tomasz Judym, zostali wydani w 1900 roku. jest to powieśc , ktra kontynuuje wątki z wcześniejszej tw...

"Makbet" - ważne cytaty.

"Makbet" - ważne cytaty. MAKBET Choć to morderstwo jest jedynie płodem Imaginacji, myśl o nim tak wstrząsa Moim jestestwem, że wolę działania Paraliżuje to wyobrażenie I tylko to jest we mnie, czego nie ma. (...) weźcie precz Moją ...

Czym jest zastaw i jak go ustanowić?

Czym jest zastaw i jak go ustanowić? Co to jest zastaw i co jest jego przedmiotem? Dłużnik zobowiązany jest świadczyć wierzycielowi. Jednak może się zdarzyć, że dłużnik nie będzie mgł świadczyć (np. będzie niewypłacalny). Zas...

O baroku.

O baroku. I. Nazwa epoki Barok - nazwa epoki wyrażająca zepsucie , bezguście i brak dobrego smaku - tak bowiem oceniano tę epokę zarzucając jej odejście od stylu klasycystycznego a tworzenie innych, nowych form. Jednak oznacza ona rwnież coś niezwykle rzadkiego, niezwykłego ...

Oświata w układzie nierwności społecznej

Oświata w układzie nierwności społecznej OŚWIATA W UKŁADZIE NIERWNOŚCI SPOŁECZNEJ SOCJOLOGIA EDUKACJI MGR KAROLINA GRSKA Stan oświaty w Polsce można nazwać stanem zawieszenia pomiędzy dokonaną przeszłością a ocze-kiwaniami prz...

Powitanie delegacji uczniw z Francji w mojej szkole-przemwienie

Powitanie delegacji uczniw z Francji w mojej szkole-przemwienie Szanowni Państwo. Witam Was z radością, dziękuje, że przyjęliście zaproszenie do mojej szkoły. Pomieszczenie w ktrym się znajdujemy jest to sala gimnastyczna. W naszej szkole panuje wyjątkowo przyjazn...

Walory turystyczne miasta Częstochowy

Walory turystyczne miasta Częstochowy Praca traktujaca o walorach turystycznych miasta Czestochowa. napisana w 2003 roku i oddana jako praca zaliczeniowa z przedmiotu Gospodarowanie walorami turystycznymi u mgr. Stroby w Wyzszej Szkole Hotelarstwa i Turystyki w Czestochowie. praca oceniona na 5. Ponad czterysta la...

List do mieszkanca Europy w ktorym zachecasz go przeczytania najbardziej 'polskiej' ze wszystkich ksiązek

List do mieszkanca Europy w ktorym zachecasz go przeczytania najbardziej 'polskiej' ze wszystkich ksiązek Krakw, 8 stycznia 2004 r. Drogi Przyjacielu! Wiem iż Polska jest Ci bardzo obca, nie znasz jej historii, a na pewno chciałbyś ją poznać. W ostatnim liście do mnie pisał...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry