• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Uzupe&#32...

Nawigacja

Uzupełniające pojęcia ze średniowiecza.



Uzupełniające pojęcia ze średniowiecza.




Ostrogoci - lud germański, który w IV w. przybyłznad Morza Czarnego do rzymskiej prowincji Panonii. Tam Założył swoje państwo podległe Konstantynopolowi. W VI w. państwo Ostrogotów zlikwidował cesarz bizantyjski, Justynian Wielki.



Latufundium - wielka posiadłość ziemska, zwłaszcza w starożytnym Rzymie lub średniowieczu.



Diecezja - kościelna jednostka administracyjna pod rządem biskupa: w późnym okresie cesarstwa rzymskiego była również państwową jednostką administracyjną.



Monastycyzam - klasztor - ruch zakonny mający na celu dążenie do samorealizacji w czystości duchowej, ubóstwie, umartwianiu się, modlitwie i kontenplacji prowadzących do zbawienia.



Majordom - starszy domu - w państwie frnkońskim w VII i VIII w. określenie dostojnika zarządzającego dworem królewskim.



Kalif - nastepca, namiestnik - tytul świeckiego i duchownego przywódcy muzułmanów, uważanego za nastepce Mahometa.



Bazyleus - 1.cesarz bizantyjski: 2. jeden z trzech archontów w starozytnych Atenach mający pieczę nad sprawami religijnymi.



Patriarcha - praojciec - we wczesnym chrześcijaństwie tytul biskupów najważniejszych miast: Antiochii, Aleksandrii, Rzymu, Jerozolimy i Konstantynopola; obecnie najwyższa godność w Kościele wschodnim.



Ikonoklazm - obraz+klan -łamać; - oficjalna doktryna państwa i Kościoła bizantyjskiego, sformowana w VIII w. przeciwko czcicielom świętych obrazów (ikon).



Opat - przłożony klasztoru, mający część uprawnień biskupich, obierany dożywotnio lub na określoną kadencję.



Marchia - w państwie frankijskim

i w sredniowiecznych Niemczech zorganizowany wojskowo okręg pograniczny, zarządzany przez margrabiego.



Hrabstwo - wczesnosredniowieczny okręg administracyjny w zachodniej Europie, zarządzany przez hrabiego.



Monarchia Patrymonialna - forma państwa, w której władca traktuje podległy mu kraj jako własność i swobodnie nim dysponuje, sprawowaną dożtwotnio władzę przekazując potomstwu.



Minuskuta karolińska - okreslenie kroju pisma, charakteryzującego się okrągłymi, kształtnymi i prostymi literami.



Oficjalista - osoba zatrudniona przy zarządzaniu majątkiem ziemskim.



Siedem sztuk wyzwolonych - to program szkól we wczesnym średniowieczu, przejęty ze starożytnych szkół rzymskich; obejmował stopień nizszy (trivium) - gramatyka, retoryka i dialektyka oraz stopień wyzszy (quadrivium) - arytmetyka, geometria, astronomia i muzyka.



Ottoński Kościół państwowy - Otton I powiazal wyzsze stanowiska duchowne z władzą swiecką, powierzając stanowiska państwowe biskupom niemieckim, przez co uczynil z nich z czasem zwykłych feudatów.



Kongregacja kluniacka - zjednoczenie - wspólnota opactw rozsianych po całej Europie i funkcjonyjących według zreformowanych w opactwie Cluny reguły świętego Benedykta; opactwa kongregacji kluniackiej zlezne były tylko od papiezy, których wspierały przy wprowadzeniu wielkiej reformy kościola; między X a XII w. istniało około 1200 opactw.



Kardynał - w hierarchii Koscioła katolickiego - najwyzszy po papierzu dostojnik koscielny, należący do konklawe - kolegium wybierającego papierza.



Konkordat - uzgodniony - układ zawarty miedzy papierzem jako zwierzchnikiem Kościoła rzymskiego a władzą państową, regulujący stosunki państwo - Kościół.



Emirat - dowódzca - kraj podległy władzy emira, czyli muzułmańskiego księcia.



Kalifat - nastepca - urząd, władza kalifa; obszar podległy kalifowi.



Etos - charakter, zwyczaj, ojczyzna - ogólna orientacja kultury, styl życi społeczności i przyjeta przez nia hierarchia wartości pojawiających się w ludzkich zachowaniach; termin, który stosuje się do grup.



Chevaller - rycerz walczący na koniu.



Hospicjum - dawna nazwa schroniska, gospody albi stancji.



Albigensi - sekta w Kościele łacińskim działająca w południowej Francji (Tuluza, Albi - stąd nazwa) w XI-XII w. cieszyli się początkowo poparciem miejscowych baronów i hrabiego Tuluzy Rajmunda V. Po zamordowaniu legata papieskiego, Piotra z Castelnau, Innocenty III ogłosił w 1209r. przeciw nimkrucjatę którą do swej smierci w 1218r. dowodził Szymon z Montfort.



Normanowie - "ludzie Północy", ogólne określenie społeczeństw skandynawskich, które we wczesnym średniowieczu tworzyły cztery grupy plemienne; Szwedzi, Goci, Duńczycy i Norwegowie.



Kataster - wykaz pogłównego - urzędowy spis lub zbiór, sporządzany dla celów podatkowych.



Monarchia stanowa - system współrzędów monarchy i reprezentantów poszczególnych stanów ( w średniowiecznej Europie zachodniej szlachty, duchowieństwa i zamoznego mieszczaństwa).



Ile de France - dist. francuska wyspa, obecnie Ile de la Cit w zabytkowej części Paryża; wyspa na Sekwanie, gdzie ongiś mieściła się celtycka osada plemienna Patryzjów; w czasach rzymskich, od 52 r.p.n.e., przekształcona została w miasto Luetia Parisorium; w połowie V w. zdobył je Chlodwig, ustanawiając tu jedną ze stolic państwa Franków; przodkowie Hugona Capeta nabyli ją pod koniec IX w.



Głagolica - cerkiewno - słowiański - słowo - alfabet słowiański, który w IX w. przeniesiony został do Bułgarii i Macedonii, a następnie Ruś, gdzie zyskał nazwę cyrylica, jako że Cyryla uważano za pomysłodawce alfabetu; w kolejnych stuleciach alfabet ten upowrzechnił się w tych krajach słowiańskich, w których dominuje prawosławie.



Hołd trybutarny - uroczystość uznania się za podległego wobec władcy innego kraju; wyrazem zleżności było płacenie trybutu.



Car - cesarz - tytuł najwyższego władcy u Słowian południowych i wschodnich, zapożyczony z Bizancjum; Symeon, przyjmijąc go, chciał podkreślic swą niezależność wobec cesarzy bizantyjskich.



Orda - wojsko, obóz wojskowy - obóz, koczowisko Tatarów; wojsko, państwo tatarskie.



Tumeń - jednostka (oddział) wojsk tatarskich.



Arpad - wódz węgierski w latach 890--907, założyciel dynastii Arpadów; postać na poły legendarna, syn Almosa, wodza plemienia Madzirów; około 890 r. zdbył kierownictwo nad plemionami madziarskimi, walczacymi z Pieczyngami i Bułgarami, pod naporem których madziarowie wczesniej opuścili swoje dotychczasowe siedziby.



Ordyniec - członek ordy tatarskiej.



Palatyn - pałacowy - zwany również wojewodą, był do początków XIV w. zastępcą panującego władcy w monarchii Piastów; podlegały mu zwłaszcza sprawy związane z dowodzeniem wojskiem.



Trybut - danina - danina składana przez jednego władce innemu jako wyraz zależności politycznej w zamian za pokój.



Jałmużna - datek ofiarowany jako uczynek miłosierny, zapomaga, wsparcie.



Kapituła katedralny - wspólnota dostojników kościelnych przy katedrzy biskupiej, pełniąca zarówno funkcie religijne, jak i administracyjne.



Kapituła - kolegium kanoników przy katedrze; zgromadzenie przełożonych zakonu.



Kontemplacja - przypatrywanie się, rozważanie - pogrążanie się w myślach, rozpamiętywanie, medytacja.



Dżuma - bardzo zarażliwa, gwałtowna, grozna dla życia epidemiczna choroba, wywyoływana przezpałeczke dżumy; przenoszona na ludzi ze zwierząt (głównie szczurów) przez pchły.



Apanaże - zaopatrzenie - ziemie, nieruchomości, uposażenie, dochody członków domu panującego, przyznane im przez monarchę.



Legiści - prawo - znawcy prawa (zwłaszcza rzymskiego); tu profesorowie Uniwerytetu Paryskiego, znawcy i wykładowcy prawa, którzy odegrali znaczącą rolę w kwestii sukcesji korony francuskiej w I połowie XIV w .



Żakeria - nazwa ta pochodzi od żatobliwego przezwiska chłopów, nazywanych wówczas we Francji "Kubusiami".



Żołnierze zaciężni - żołnieze najemni (również z krajów niebiorących udziału w wojnie), opłacani według ustalonej w kontrakcie stawki żołdu.



Lollardowie - dosłownie; nucący pieśni pogrzebowe.



Herezje - wybór - poglądy religijne uznane za błędne przez Kościół panujący.



Sobór w Konstancji - (1414-1418) - zdominowany przez sopór kurialistów (zwolenników zwierzchności papieża) z koncyliarystami (zwolennikami wyższości władzy soboru); po stronie koncyliarystów wystąpiła delegacja polska z arcybiskupem.



Jurysdykcja - sądzenie - uprawnienia władzy do rozstrzygania spornych spraw; termin ten oznaczał również obszar, na który uprawnienia władzy do rozstrzygania spornych spraw; termin ten oznaczał również obszar, na który uprawnienia te były rozciagniete.



Cech - organizacja zrzeszająca rzemieślników jednego zawodu lub kilku bliskich specjalniości. Do zadań cechu nalezały: obrona interesów członków cechu, kontrola jakościowa produktów, regulacja cen.



Gildie - związek - wśród średniowiecznego kupiectwa były to organizacje o charakterze obronnym , samopomocowym, towarzyskim i religijnym. Zwykle zrzeszały kupców handlujących jednym asortymentem towarów.



Asceza - dobrowolne wyrzeczenie się przyjemnosci i ograniczenie potrzeb życiowych w celu osiągnięcia doskonałości duchowej.



Doża - najwyższy urzędnik e Republice Weneckiej, wybierany dożywotnio przez Wielką Radę.



Ptolemeusz Klaudiusz - (ok.100-168r.n.e) - grecki astronom, matematyk, geograf, teoretyk muzyki, działający w Aleksandrii; jego Geografia zawiera zasady konstruowania map, spis nazw geograficznych oraz mapę świata.



Lama - gatunek zwierzęcia z rodziny wielbłądów; udomowiona przez Inków, do dzisiaj hodowana w Peru i Boliwii, dotarcza wełny, miesa i mleka; samce są uzywane jako zwierzęta juczne.



Przyprawy korzenne - pieprz, imbir, gałka muszkatałowa, cynamon; dodawane wówczas do solonej wody, w której konserwowano mięso, znacznie poprawiały jego smak.



Ameryka - nazwy tej użył po raz pierwszy w 1507r. niemiecki uczony Martin Waldsemller, a upowrzechnił wielki kartograf (rysownik map) Gerhard Mercator.



Annaty - rok - jednoczesne wpłaty pieniężne na rzecz Stolicy apostolskiej, na utrzymanie misjonarzy świadczone za pierwszy rok ze świeżo obsadzonych beneficjów. Obecnie płacone są tylko we Włoszech.



Szlachta - pojecie to pochodzi prawdopodobnie od niemieckiego słowa Geschlecht (ród).



Małopolska - nazwa ta powstała prawdopodobnie w XV w . dla odróznienia od Wielkopolski; granice tej dzielnicy rozciagały się od Karpat na południu po Pilicę na północ i od granic Śląska na zachodzie po Ruś w okolicach Wisłoka i Bugu.



Juda Machabeusz - przywódca żydowski w wojnie przeciw panowaniu Seleucydów.



Jonatan, syn Saula - wódz Żydów w wojnie z Filistynami.



Kserkses I - król perski, który w 480r.p.n.e zorganizował wyprawę przeciw Grecji, zakończoną klęską.



Prawo zwyczajowe - system norm prawnych na danym terenie, traktowany jako odwieczny i niezmienny.



Czarna legenda - propagowanie w okresie średniowiecza i czasach późniejszych opowieści o mordowaniu chrześcijan przez Żydów.



Marcin Baryczka - zarzucił królowi rozwiązłe życie; 13 grudnia 1349r. został, z rozkazu króla uwięziony, a nastepnego dnia utopiony w Wisle.



Andegawendowie - dynastia wywodząca się z Francji, młodsza linia Kapetyngów.



Przywilej szlachecki - to prawo zwalniające szlachtę od pewnych obowiązków, lub nadajace jej szczególnie uprawnienia ekonomiczne, osobiste, sądownicze.



Litwa właściwa - obejmowała Żmudź (obszar nad dolnym Niemnem); ważną miejscowością było Wilno, będące siedzibą wielkiego księcia, a także Kowno i Troki.



Paweł Włodkowic - rektor Akademii Krakowskiej, autor tratatu " o władzy papieża i cesarza nad niewiernym", przedstawionego w 1415 r. na soborze w Konstancji, głosił prawo do swobodnego życia zarówno ludów chrześcijańskich, jak i niechrześcijańskich.



Legat papieski - pełnomocnik papierza na okreslonym terytorium.



Mietsław - tak nazywał Jan Długosz Mieszka I.



Folwark - duże gospodarstwo rolne lub rolno-handlowe produkujace na zbyt. Pierwsze folwarki powstały w dobrach kościelnych i klasztornych w XIV w.



Konfederacja - związek, przymierze - związek zwiazany na zasadzie dobrowolnosci dola realizacji określonych celów (np. walka z przestepczoscią lub wymuszenie ustepstw na panującym), w konfederacji podejmowano decyzje wiekszością głosów .



Konstytucja - ustanowione - zespół postanowień wydanych przez sejm i ogłoszonych drukiem; od końca XVIII w. nazwa ta zaczeła oznaczać ustawę zasadniczą, normującą podstawy ustrojowe państwa.



Doktor obojga praw - tak okreslano uczonych, którzy ukończyli pogłębine (doktorat) studia uniwersyteckie w zakresie prawa rzymskiego (cywilnego) i prawa kanonicznego (koscielnego).



Szynkwas - sprzedawać beczki - lada przy której kupowano alkohol w karczmie.



Ogrody - w średniowieczu były uważane za szczególny dar boży; miały symbolizować raj, a umieszczena zazwyczaj pośrodku fontanna- wodę życia; uprawiano w nim rośliny nie tylko za względu na lecznicze właściwości i zapach ale i piękno.






Przykładowe prace

Wystawa w Zachęcie

Wystawa w Zachęcie Co widzi trupa wyszklona źrenica 23 października 2002r. miałam okazję obejrzeć wystawę w Zachęcie zatytułowaną Co widzi trupa wyszkolona źrenica . Pytanie to zadał jako pierwszy Juliusz Słowacki w Królu-Duchu i to wła"...

Czynności życiowe i zachowanie się zwierząt bezkręgowych

Czynności życiowe i zachowanie się zwierząt bezkręgowych Czynności życiowe i zachowanie się zwierząt bezkręgowych 1. Sukcesja form pierwotniaków w hodowli na nalewce sianowej Wynik obserwacji: a) Nastąpiło zmętnienie, na powierzchni pojawił si...

Populacja, oddziaływanie antagonistyczne i nienatagonistyczne

Populacja, oddziaływanie antagonistyczne i nienatagonistyczne Populacja-zespół organizmów jednego gatunku żyjących równocześnie w określonym środowisku i wzajemnie na się wpływających; Rozrodczość-wrodzona zdolność populacji do wzrostu jej liczebności dro...

Filozofia tir

Filozofia tir 1) TALES, ANAKSYMANDER, ANAKSYMENES /GRECKA FILOZOFIA PRZYRODY I SYSTEMY PRESOKRATYCZNE/ TALES -> , pochodził z Miletu, pierwszy filozof przyrody, który zerwał z mitologiczną tradycją, kupiec wykorzystujący swą mądrość do mnożenia pieniędzy (monopolist...

Narodziny i rozwój ruchów liberalnych

Narodziny i rozwój ruchów liberalnych Narodziny i rozwój ruchów liberalnych ? pierwszych nowoczesnych ruchów społeczno-politycznych 1. Przyczyny narodzin ruchu liberalnego Ruch liberalny rodził się w opozycji do feudalizmu (jako systemu społeczno-politycznego) i absolutyzmu (jako systemu rządów) Prz...

Starożytna Grecja - postacie

Starożytna Grecja - postacie Starożytna Grecja - postacie Kreta (rozkwit: 2000 r. – 1450 r. p.n.e.) 1. Minos – król Krety (żona-Pazyfae, dzieci-Deukalion, Androgenos, Ariadna i Fedra) Mykeny (napływ Achajów: 1900 r. p.n.e.) 1. Agamemnon – król Myken Troja...

Spółka akcyjna

Spółka akcyjna Spółka akcyjna może być zawiązana przez jedną lub kilka osób, fizycznych lub prawnych. Wykluczone jest jedynie zawiązanie jednoosobowej spółki akcyjnej przez jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Dokumentem powołuj...

Pierwsza pomoc, śmierć kliniczna i biologiczna.

Pierwsza pomoc, śmierć kliniczna i biologiczna. Prawny obowiązek wynikający z kk: kara do 3 lat za nie udzielenie I pomocy, sytuacja niekonieczna, jeżeli zagrożone jest życie ratownika-powinien tylko wezwać na pomoc inne osoby, które pospieszą na ratunek bez narażenia własn...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoła streszczenie notatka ściąga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura książka

Prawa

Do g?ry