• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Uzupe&#32...

Nawigacja

Uzupełniające pojęcia ze średniowiecza.



Uzupełniające pojęcia ze średniowiecza.




Ostrogoci - lud germański, który w IV w. przybyłznad Morza Czarnego do rzymskiej prowincji Panonii. Tam Założył swoje państwo podległe Konstantynopolowi. W VI w. państwo Ostrogotów zlikwidował cesarz bizantyjski, Justynian Wielki.



Latufundium - wielka posiadłość ziemska, zwłaszcza w starożytnym Rzymie lub średniowieczu.



Diecezja - kościelna jednostka administracyjna pod rządem biskupa: w późnym okresie cesarstwa rzymskiego była również państwową jednostką administracyjną.



Monastycyzam - klasztor - ruch zakonny mający na celu dążenie do samorealizacji w czystości duchowej, ubóstwie, umartwianiu się, modlitwie i kontenplacji prowadzących do zbawienia.



Majordom - starszy domu - w państwie frnkońskim w VII i VIII w. określenie dostojnika zarządzającego dworem królewskim.



Kalif - nastepca, namiestnik - tytul świeckiego i duchownego przywódcy muzułmanów, uważanego za nastepce Mahometa.



Bazyleus - 1.cesarz bizantyjski: 2. jeden z trzech archontów w starozytnych Atenach mający pieczę nad sprawami religijnymi.



Patriarcha - praojciec - we wczesnym chrześcijaństwie tytul biskupów najważniejszych miast: Antiochii, Aleksandrii, Rzymu, Jerozolimy i Konstantynopola; obecnie najwyższa godność w Kościele wschodnim.



Ikonoklazm - obraz+klan -łamać; - oficjalna doktryna państwa i Kościoła bizantyjskiego, sformowana w VIII w. przeciwko czcicielom świętych obrazów (ikon).



Opat - przłożony klasztoru, mający część uprawnień biskupich, obierany dożywotnio lub na określoną kadencję.



Marchia - w państwie frankijskim

i w sredniowiecznych Niemczech zorganizowany wojskowo okręg pograniczny, zarządzany przez margrabiego.



Hrabstwo - wczesnosredniowieczny okręg administracyjny w zachodniej Europie, zarządzany przez hrabiego.



Monarchia Patrymonialna - forma państwa, w której władca traktuje podległy mu kraj jako własność i swobodnie nim dysponuje, sprawowaną dożtwotnio władzę przekazując potomstwu.



Minuskuta karolińska - okreslenie kroju pisma, charakteryzującego się okrągłymi, kształtnymi i prostymi literami.



Oficjalista - osoba zatrudniona przy zarządzaniu majątkiem ziemskim.



Siedem sztuk wyzwolonych - to program szkól we wczesnym średniowieczu, przejęty ze starożytnych szkół rzymskich; obejmował stopień nizszy (trivium) - gramatyka, retoryka i dialektyka oraz stopień wyzszy (quadrivium) - arytmetyka, geometria, astronomia i muzyka.



Ottoński Kościół państwowy - Otton I powiazal wyzsze stanowiska duchowne z władzą swiecką, powierzając stanowiska państwowe biskupom niemieckim, przez co uczynil z nich z czasem zwykłych feudatów.



Kongregacja kluniacka - zjednoczenie - wspólnota opactw rozsianych po całej Europie i funkcjonyjących według zreformowanych w opactwie Cluny reguły świętego Benedykta; opactwa kongregacji kluniackiej zlezne były tylko od papiezy, których wspierały przy wprowadzeniu wielkiej reformy kościola; między X a XII w. istniało około 1200 opactw.



Kardynał - w hierarchii Koscioła katolickiego - najwyzszy po papierzu dostojnik koscielny, należący do konklawe - kolegium wybierającego papierza.



Konkordat - uzgodniony - układ zawarty miedzy papierzem jako zwierzchnikiem Kościoła rzymskiego a władzą państową, regulujący stosunki państwo - Kościół.



Emirat - dowódzca - kraj podległy władzy emira, czyli muzułmańskiego księcia.



Kalifat - nastepca - urząd, władza kalifa; obszar podległy kalifowi.



Etos - charakter, zwyczaj, ojczyzna - ogólna orientacja kultury, styl życi społeczności i przyjeta przez nia hierarchia wartości pojawiających się w ludzkich zachowaniach; termin, który stosuje się do grup.



Chevaller - rycerz walczący na koniu.



Hospicjum - dawna nazwa schroniska, gospody albi stancji.



Albigensi - sekta w Kościele łacińskim działająca w południowej Francji (Tuluza, Albi - stąd nazwa) w XI-XII w. cieszyli się początkowo poparciem miejscowych baronów i hrabiego Tuluzy Rajmunda V. Po zamordowaniu legata papieskiego, Piotra z Castelnau, Innocenty III ogłosił w 1209r. przeciw nimkrucjatę którą do swej smierci w 1218r. dowodził Szymon z Montfort.



Normanowie - "ludzie Północy", ogólne określenie społeczeństw skandynawskich, które we wczesnym średniowieczu tworzyły cztery grupy plemienne; Szwedzi, Goci, Duńczycy i Norwegowie.



Kataster - wykaz pogłównego - urzędowy spis lub zbiór, sporządzany dla celów podatkowych.



Monarchia stanowa - system współrzędów monarchy i reprezentantów poszczególnych stanów ( w średniowiecznej Europie zachodniej szlachty, duchowieństwa i zamoznego mieszczaństwa).



Ile de France - dist. francuska wyspa, obecnie Ile de la Cit w zabytkowej części Paryża; wyspa na Sekwanie, gdzie ongiś mieściła się celtycka osada plemienna Patryzjów; w czasach rzymskich, od 52 r.p.n.e., przekształcona została w miasto Luetia Parisorium; w połowie V w. zdobył je Chlodwig, ustanawiając tu jedną ze stolic państwa Franków; przodkowie Hugona Capeta nabyli ją pod koniec IX w.



Głagolica - cerkiewno - słowiański - słowo - alfabet słowiański, który w IX w. przeniesiony został do Bułgarii i Macedonii, a następnie Ruś, gdzie zyskał nazwę cyrylica, jako że Cyryla uważano za pomysłodawce alfabetu; w kolejnych stuleciach alfabet ten upowrzechnił się w tych krajach słowiańskich, w których dominuje prawosławie.



Hołd trybutarny - uroczystość uznania się za podległego wobec władcy innego kraju; wyrazem zleżności było płacenie trybutu.



Car - cesarz - tytuł najwyższego władcy u Słowian południowych i wschodnich, zapożyczony z Bizancjum; Symeon, przyjmijąc go, chciał podkreślic swą niezależność wobec cesarzy bizantyjskich.



Orda - wojsko, obóz wojskowy - obóz, koczowisko Tatarów; wojsko, państwo tatarskie.



Tumeń - jednostka (oddział) wojsk tatarskich.



Arpad - wódz węgierski w latach 890--907, założyciel dynastii Arpadów; postać na poły legendarna, syn Almosa, wodza plemienia Madzirów; około 890 r. zdbył kierownictwo nad plemionami madziarskimi, walczacymi z Pieczyngami i Bułgarami, pod naporem których madziarowie wczesniej opuścili swoje dotychczasowe siedziby.



Ordyniec - członek ordy tatarskiej.



Palatyn - pałacowy - zwany również wojewodą, był do początków XIV w. zastępcą panującego władcy w monarchii Piastów; podlegały mu zwłaszcza sprawy związane z dowodzeniem wojskiem.



Trybut - danina - danina składana przez jednego władce innemu jako wyraz zależności politycznej w zamian za pokój.



Jałmużna - datek ofiarowany jako uczynek miłosierny, zapomaga, wsparcie.



Kapituła katedralny - wspólnota dostojników kościelnych przy katedrzy biskupiej, pełniąca zarówno funkcie religijne, jak i administracyjne.



Kapituła - kolegium kanoników przy katedrze; zgromadzenie przełożonych zakonu.



Kontemplacja - przypatrywanie się, rozważanie - pogrążanie się w myślach, rozpamiętywanie, medytacja.



Dżuma - bardzo zarażliwa, gwałtowna, grozna dla życia epidemiczna choroba, wywyoływana przezpałeczke dżumy; przenoszona na ludzi ze zwierząt (głównie szczurów) przez pchły.



Apanaże - zaopatrzenie - ziemie, nieruchomości, uposażenie, dochody członków domu panującego, przyznane im przez monarchę.



Legiści - prawo - znawcy prawa (zwłaszcza rzymskiego); tu profesorowie Uniwerytetu Paryskiego, znawcy i wykładowcy prawa, którzy odegrali znaczącą rolę w kwestii sukcesji korony francuskiej w I połowie XIV w .



Żakeria - nazwa ta pochodzi od żatobliwego przezwiska chłopów, nazywanych wówczas we Francji "Kubusiami".



Żołnierze zaciężni - żołnieze najemni (również z krajów niebiorących udziału w wojnie), opłacani według ustalonej w kontrakcie stawki żołdu.



Lollardowie - dosłownie; nucący pieśni pogrzebowe.



Herezje - wybór - poglądy religijne uznane za błędne przez Kościół panujący.



Sobór w Konstancji - (1414-1418) - zdominowany przez sopór kurialistów (zwolenników zwierzchności papieża) z koncyliarystami (zwolennikami wyższości władzy soboru); po stronie koncyliarystów wystąpiła delegacja polska z arcybiskupem.



Jurysdykcja - sądzenie - uprawnienia władzy do rozstrzygania spornych spraw; termin ten oznaczał również obszar, na który uprawnienia władzy do rozstrzygania spornych spraw; termin ten oznaczał również obszar, na który uprawnienia te były rozciagniete.



Cech - organizacja zrzeszająca rzemieślników jednego zawodu lub kilku bliskich specjalniości. Do zadań cechu nalezały: obrona interesów członków cechu, kontrola jakościowa produktów, regulacja cen.



Gildie - związek - wśród średniowiecznego kupiectwa były to organizacje o charakterze obronnym , samopomocowym, towarzyskim i religijnym. Zwykle zrzeszały kupców handlujących jednym asortymentem towarów.



Asceza - dobrowolne wyrzeczenie się przyjemnosci i ograniczenie potrzeb życiowych w celu osiągnięcia doskonałości duchowej.



Doża - najwyższy urzędnik e Republice Weneckiej, wybierany dożywotnio przez Wielką Radę.



Ptolemeusz Klaudiusz - (ok.100-168r.n.e) - grecki astronom, matematyk, geograf, teoretyk muzyki, działający w Aleksandrii; jego Geografia zawiera zasady konstruowania map, spis nazw geograficznych oraz mapę świata.



Lama - gatunek zwierzęcia z rodziny wielbłądów; udomowiona przez Inków, do dzisiaj hodowana w Peru i Boliwii, dotarcza wełny, miesa i mleka; samce są uzywane jako zwierzęta juczne.



Przyprawy korzenne - pieprz, imbir, gałka muszkatałowa, cynamon; dodawane wówczas do solonej wody, w której konserwowano mięso, znacznie poprawiały jego smak.



Ameryka - nazwy tej użył po raz pierwszy w 1507r. niemiecki uczony Martin Waldsemller, a upowrzechnił wielki kartograf (rysownik map) Gerhard Mercator.



Annaty - rok - jednoczesne wpłaty pieniężne na rzecz Stolicy apostolskiej, na utrzymanie misjonarzy świadczone za pierwszy rok ze świeżo obsadzonych beneficjów. Obecnie płacone są tylko we Włoszech.



Szlachta - pojecie to pochodzi prawdopodobnie od niemieckiego słowa Geschlecht (ród).



Małopolska - nazwa ta powstała prawdopodobnie w XV w . dla odróznienia od Wielkopolski; granice tej dzielnicy rozciagały się od Karpat na południu po Pilicę na północ i od granic Śląska na zachodzie po Ruś w okolicach Wisłoka i Bugu.



Juda Machabeusz - przywódca żydowski w wojnie przeciw panowaniu Seleucydów.



Jonatan, syn Saula - wódz Żydów w wojnie z Filistynami.



Kserkses I - król perski, który w 480r.p.n.e zorganizował wyprawę przeciw Grecji, zakończoną klęską.



Prawo zwyczajowe - system norm prawnych na danym terenie, traktowany jako odwieczny i niezmienny.



Czarna legenda - propagowanie w okresie średniowiecza i czasach późniejszych opowieści o mordowaniu chrześcijan przez Żydów.



Marcin Baryczka - zarzucił królowi rozwiązłe życie; 13 grudnia 1349r. został, z rozkazu króla uwięziony, a nastepnego dnia utopiony w Wisle.



Andegawendowie - dynastia wywodząca się z Francji, młodsza linia Kapetyngów.



Przywilej szlachecki - to prawo zwalniające szlachtę od pewnych obowiązków, lub nadajace jej szczególnie uprawnienia ekonomiczne, osobiste, sądownicze.



Litwa właściwa - obejmowała Żmudź (obszar nad dolnym Niemnem); ważną miejscowością było Wilno, będące siedzibą wielkiego księcia, a także Kowno i Troki.



Paweł Włodkowic - rektor Akademii Krakowskiej, autor tratatu " o władzy papieża i cesarza nad niewiernym", przedstawionego w 1415 r. na soborze w Konstancji, głosił prawo do swobodnego życia zarówno ludów chrześcijańskich, jak i niechrześcijańskich.



Legat papieski - pełnomocnik papierza na okreslonym terytorium.



Mietsław - tak nazywał Jan Długosz Mieszka I.



Folwark - duże gospodarstwo rolne lub rolno-handlowe produkujace na zbyt. Pierwsze folwarki powstały w dobrach kościelnych i klasztornych w XIV w.



Konfederacja - związek, przymierze - związek zwiazany na zasadzie dobrowolnosci dola realizacji określonych celów (np. walka z przestepczoscią lub wymuszenie ustepstw na panującym), w konfederacji podejmowano decyzje wiekszością głosów .



Konstytucja - ustanowione - zespół postanowień wydanych przez sejm i ogłoszonych drukiem; od końca XVIII w. nazwa ta zaczeła oznaczać ustawę zasadniczą, normującą podstawy ustrojowe państwa.



Doktor obojga praw - tak okreslano uczonych, którzy ukończyli pogłębine (doktorat) studia uniwersyteckie w zakresie prawa rzymskiego (cywilnego) i prawa kanonicznego (koscielnego).



Szynkwas - sprzedawać beczki - lada przy której kupowano alkohol w karczmie.



Ogrody - w średniowieczu były uważane za szczególny dar boży; miały symbolizować raj, a umieszczena zazwyczaj pośrodku fontanna- wodę życia; uprawiano w nim rośliny nie tylko za względu na lecznicze właściwości i zapach ale i piękno.






Przykładowe prace

Dzieło literackie a jego adaptacja filmowa. Omów zagadnienia na przykładzie Władcy pierścieni .

Dzieło literackie a jego adaptacja filmowa. Omów zagadnienia na przykładzie Władcy pierścieni . Wstęp: ˇ Przedstawienie tematu. ˇ Streszczenie informacji ogólnych o filmie i ksiażce. ˇ Omówienie spisu tresci . Rozwiniecie: ˇ Czym właściwie jest adaptacja. ˇ Opis...

Regionalny system ochrony praw człowieka

Regionalny system ochrony praw człowieka Regionalny system ochrony praw człowieka - element międzynarodowego systemu praw człowieka, uzupełnia uniwersalny system ochrony praw człowieka ONZ w zakresie praw człowieka. Celem jest zwiększenie efektywności międzynarodowej ochr...

Klasyfikacja i charakterystyka hamulców

Klasyfikacja i charakterystyka hamulców KLASYFIKACJA I CHARAKTERYSTYKA HAMULCÓW Hamulce – są to urządzenia służące do zatrzymywania, zwalniania lub regulacji ruchu maszyn. W budowie maszyn stosuje się najczęściej hamulce cierne. Hamulce te działają na podobnej...

Galaktyki

Galaktyki Potężna galaktyka spiralna M 101 zwana galaktyką Wir. Galaktyka to układ gwiazd i materii międzygwiazdowej i jest największym związanym grawitacyjnie systemem gwiazd występującym we Wszechświecie. Na podstawie budowy wyróżnia się cztery zasadnicze typy gal...

Węgiel

Węgiel Bud atomu K2L4 J: p=6, n=6, e=6; blok en p, st.utlenienia –IV, +II, +IV Występowanie w przyrodzie a)w stanie wolnym węgiel kopalny [antracyt 95%, kamienny 90%, brunatny 70%, torf 65% b) w związkach I. Nieorganicznych CO2, CO, CaCO3 II. Organicznych węglowodory, alkohole, białka,...

"Quo Vadis" jako arcydzieło sztuki literackiej

"Quo Vadis" jako arcydzieło sztuki literackiej Powieść Henryka Sienkiewicza "Quo Vadis" jest jednym z najwspanialszych dzieł polskiej literatury. Najważniejszym argumentem dzięki, któremu można zaliczyć "Quo Vadis" do arcydzieł literatury światowej, jest mistrzostwo Henryka S...

Ochrona środowiska

Ochrona środowiska ALTERNATYWNE ŹRÓDŁA ENERGII Alternatywne źródła energii to źródła inne niż paliwa kopalne, możliwe do przekształcenia w użyteczne formy energii, np. energia wietrzna, geotermalna, słoneczna, jądrowa, wodna. ZANIECZYSZCZENIA WÓD Woda jest tak sa...

Recenzja do filmu " Trzynastka "

Recenzja do filmu " Trzynastka " Film opowiada historię trzynastoletniej dziewczyny Tracy i jej doświadczeniach związanych z dorastaniem w Los Angeles, gdzie środowisko wymusza na niej zbyt szybkie wchodzenie w dorosłość. Pod wpływem swojej koleżanki Evie, Tracy, początko...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoła streszczenie notatka ściąga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura książka

Prawa

Do g?ry