• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Wła...

Nawigacja

Własność i posiadanie oraz ich ochrona prawna.



Własność i posiadanie oraz ich ochrona prawna.


Pojęcie własności nie może być jednoznacznie interpretowane, ponieważ tym pojęciem posługują się rżne dyscypliny, chociażby w znaczeniu ekonomicznym, własność należy rozumieć jako każdą formę władania częściami przyrody mającymi wartość majątkową. Natomiast własność w ujęciu cywilistycznym jest najszerszym prawem do rzeczy (art. 140 k.c.). Własność polega na uprawnieniu właściciela do korzystania z rzeczy, do pobierania z niej pożytkw rozporządzania rzeczą – z wyłączeniem innych osb.

Faktyczne władztwo nad rzeczą to posiadanie. Polega ona albo na wykonywaniu prawa, albo też na władaniu w ogle niezwiązanym z prawem, tu przykładem może być władanie rzeczą przez osobę nieuprawnioną.

Sam stan posiadania jak inne stany faktyczne rodzi pewne skutki prawne. Skutkami tymi są korzyści, rozszczenia np. rozszczenia o zwrot nakładw.

Sposoby nabycia i utraty własności mają nie tylko cywilnoprawny charakter. Obok sposobw cywilnoprawnych istnieją sposoby przewidziane w innych gałęziach prawa: w prawie konstytucyjnym i administracyjnym, np. nacjonalizacja, wywłaszczanie, a także karnym np. przepadek przedmiotw pochodzących z przestępstwa.

Także wewnątrz prawa cywilnego nabycie własności nie ma jednolitego charakteru, reguluje je, bowiem, oprcz prawa rzeczowego, prawo spadkowe (nabycie własności i w drodze dziedziczenia), prawo rodzinne (nabycie własności na podstawie majątkowej umowy małżeńskiej). Do prawnorzeczowych sposobw nabycia i utraty własności zaliczamy między innymi: przeniesienie własności, zasiedzenie, przemilczenie, zrzeczenie się własności. Z reguły z nabyciem własności przez jedną osobę wiąże się utrata tej własności przez inną osobę.

Własność można nabyć w sposb pierwotny i pochodny.

W wypadku nabycia pierwotnego nabywca nie wywodzi swojego prawa od dotychczasowego właściciela, ktry je traci, a nabywca uzyskuje to prawo niezależnie od niego. Nie ma, więc poprzednika i następcy prawnego. W zasadzie, więc przy nabyciu pierwotnym nabywca uzyskuje prawo własności bez dotychczasowych obciążeń. Sposobami pierwotnego nabycia są między innymi: zasiedzenie, przemilczenie, połączenie, zawłaszczenie.

W razie nabycia pochodnego prawo własności przechodzi z dotychczasowego właściciela na nowego. Występuje tu następstwo prawne, zbywca jest poprzednikiem prawnym, zaś nabywca następcą prawnym, a prawo pozostaje takie samo. Skutkiem pochodnego nabycia własności jest to, że na nabywcę przechodzi prawo w takich granicach, w jakich przysługiwało poprzednikw poprzednikowi, a więc ze wszystkimi obciążeniami. Nabyciem pochodnym jest uzyskanie własności na podstawie umowy.

Poszczeglne formy własności mają pewne, sobie tylko właściwe, uregulowania. Uregulowania te w sposb bezpośredni lub pośredni wyznaczają także granice treści poszczeglnych form własności. O ile treść prawna własności państwowej stanowi syntezę elementw cywilnoprawnych cywilnoprawnych elementw prawnoadministracyjnych, to treść innych form własności jest nasycona przede wszystkim elementami cywilnoprawnymi i prawo własności jest w zasadzie kategorią prawa cywilnego. Treść prawa własności przedstawia się też w sposb odmienny w zależności od rodzaju rzeczy będącej przedmiotem własności. Dlatego też istotne znaczenie ma to czy przedmiotem prawa własności jest nieruchomość, czy też rzecz ruchoma.



Własność występuje jako publiczna oraz prywatna. Jest to prawo podmiotowe: majątkowe, bezwzględne, zbywalne. Na treść prawa własności składają się następujące elementy:



1. Posiadanie samoistne – oznacza uprawnienie do faktycznego władztwa nad rzeczą we własnym imieniu.



2. Korzystanie oznaczające prawo do:



a) używania rzeczy np. zamieszkiwanie przez właściciela w jego lokalu, wykonywanie robt polowych, jazda samochodem;



b) przetworzenia rzeczy, jej zużycia lub zniszczenia np. właściciel desek wykonuje z nich szafkę;



c) pobierania pożytkw innych przychodw z rzeczy np. płody rolne, czynsz za wydzierżawioną nieruchomość.



3. Rozporządzenie oznaczające uprawnienie w zakresie:



a) wyzbycia się prawa własności przez



- przeniesienie własności na inny podmiot w drodze umowy (np. sprzedaż);

- zrzeczenie się własności (art. 179 1,2 k.c. dotyczy nieruchomości, ktra jest własnością prywatną);

- sporządzenie testamentu (art. 941 k.c.)



b) obciążenie prawa oznacza:



- ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego np. służebność

(art. 285 1 ; art. 296 k.c.)

- w szerszym znaczeniu polega na dokonywaniu czynności prawnych o skutkach zobowiązaniowych np. wynajęcie rzeczy (art. 659 1 k.c.)



Granice prawa własności wynikają:



- z przepisw ustawy, należy przez to rozumieć całokształt obowiązującego ustawodawstwa. Będą to przepisy prawa cywilnego np. art. 142 k.c., przepisy prawa administracyjnego np.. decyzje o wywłaszczeniu nieruchomości ( ustawa z 21.08.97 r. o gospodarce nieruchomościami – Dz. U. z ‘97r. Nr. 115 poz. 741 art. 112);



- z zasad wspłżycia społecznego np. właściciel nie może żądać, aby osoba władająca jego nieruchomością lokalu wydała mu tę rzecz w czasie poważnej choroby członka rodziny posiadacza rzeczy.



- ze społeczno – gospodarczego przeznaczenia prawa: np., gdy przedmiotem własności jest samochd osobowy, to ze względu na jego przeznaczenie inaczej wygląda wykonywanie tego prawa dla celw prywatnych niż gospodarczych (np. usługi przewozowe).



Wspłwłasność polega na tym, że prawo własności względem rzeczy niepodzielnie przysługuje więcej niż jednej osobie ( art. 195-221 k.c.). Cechami wspłwłasności są: jedność przedmiotw, wielość podmiotw, niepodzielność prawa. Niepodzielność prawa oznacza to, iż wspłwłaściciel ma prawo do całej rzeczy będącej wspłwłasnością, a nie tylko do pewnej jego części np., jeżeli jest dwch wspłwłaścicieli samochodu osobowego, to nie jest tak, że jeden z nich jest właścicielem karoserii a drugi pozostałej części. W systemie prawa wyrżniamy dwa rodzaje wspłwłasności:



1). Łączną (bezudziałową), ktra jest pochodną osobistego stosunku łączącego podmioty np. ustawowa wsplność małżeńska ( art. 31 k.r.o);



2). W częściach ułamkowych ( art. 195 k.c.), ktra oparta jest na tym, że pomimo niepodzielności tego prawa, każdy ze wspłwłaścicieli ma określony udział w prawie własności rzeczy np. 50%, 40%, 10%.



Ochrona własności jest systemem środkw prawnych przyznanych właścicielowi przypadku naruszenia jego prawa.

W przypadku pozbawienia właściciela jego rzeczy, może on żądać wydania rzeczy i jest to roszczenie windykacyjne ( art. 222 1 k.c.). Właściciel korzysta z niego np. w przypadku, gdy umowa najmu wygasła, a najemca nie chce opuścić lokalu (eksmisja)

W razie gdy forma naruszenia własności jest inna niż pozbawienie właściciela jego rzeczy, może on występować z roszczeniem negatoryjnym ( art. 222 2 k.c.). Roszczenie to będzie uzasadnione np. w przypadku, gdy osoba nieuprawniona systematycznie przechodzi przez cudzy grunt.

Występują jeszcze tzw. Roszczenia uzupełniające do roszczeń windykacyjnych. Występują one pomiędzy właścicielem a posiadaczem rzeczy ( art. 224 – 230 k.c.)

Mając na uwadze wstępne roszczenia, posiadanie nie jest problemem, ale stanem faktycznym polegającym na władaniu rzeczą własną lub cudzą, władaniem wykonywanym dla siebie, a nie za kogoś innego.

Możemy wyrżnić dwa rodzaje posiadania: samoistne, polegające na tym, że posiadacz może władać rzeczą jak właściciel, oraz zależna, jeżeli posiadacz włada rzeczą jak użytkownik, zastawnik, najemca itp.

Kolejnym rodzajem posiadania jest posiadanie prawne i bezprawne. Posiadanie prawne jest to posiadanie odpowiadające prawu, np. posiadacz samoistny jest jednocześnie właścicielem rzeczy, a posiadacz zależny najemcą czy dzierżawcą. Posiadanie bezprawne to posiadanie niezgodne z prawem, np. posiadaczem bezprawnym jest nieformalny nabywca nieruchomości, złodziej, paser.

Ponadto wyrżniamy posiadanie niewadliwe i wadliwe. Posiadanie jest niewadliwe, gdy posiadacz nabywa je od dotychczasowego posiadacza albo w sposb pierwotny ( np. objęcie w posiadanie rzeczy niczyjej). Posiadanie wadliwe występuje wtedy, gdy zostało ono uzyskane samowolnie, wbrew woli dotychczasowego posiadacza ( np. kradzież rzeczy).

Ostatnim powszechnym rodzajem posiadania jest posiadanie w dobrej i złej wierze. Przy posiadaniu w dobrej wierze posiadacz jest przekonany, że posiada rzecz zgodnie z przysługującym mu prawem, a to przekonanie jest usprawiedliwione okolicznościami ( np. posiadaczem w dobrej wierze jest nabywca nieruchomości, ktry nie wie, że umowa zawarta w formie aktu notarialnego jest nieważna z powodu wady oświadczenia woli). Z posiadaniem w złej wierze mamy do czynienia wtedy, gdy posiadacz wie, że uprawnienie do władania rzeczą mu nie przysługuje, albo, gdy brak takiej świadomości spowodowany jest niedbalstwem ( np. posiadaczem w złej wierze jest złodziej lub osoba, ktra nabyła rzecz pochodzącą z kradzieży za wyjątkowo niską cenę od przygodnego sprzedawcy). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem posiadaczem w złej wierze jest osoba, ktra uzyskała posiadanie w następstwie umowy przeniesienia własności zawartej bez zachowania formy aktu notarialnego, zastrzeżonej pod rygorem nieważności ( art. 158 w zw. Z rat. 73 2 k.c.), gdyż jest ona dobrze zorientowana co do tego, że nie mogła nabyć własności bez zachowania wymaganej formy aktu notarialnego.

Od posiadania należy odrżnić pojęcie dzierżenia, ktre oznacza władanie rzeczą w imieniu innego podmiotu ( art. 338 k.c.), np. przedstawiciel ustawowy bądź pełnomocnik. Nabyć posiadanie można podobnie jak prawo własności, w sposb pierwotny - gdy brak jest więzi między poprzednim a nowym posiadaczem, lub pochodny – gdy istnieje zależność między dotychczasowym posiadaczem a nowym posiadaczem, ktre jest kontynuacją posiadania innej osoby, np. pełnomocnika. Pierwotne nabycie posiadania polega na jednostronnym objęciu rzeczy w posiadanie z wolą wykonywania określonego prawa względem rzeczy. Nabycie pierwotne następuje w wyniku objęcia rzeczy niebędącej w posiadaniu innej osoby albo poprzez pozbawienie innej osoby posiadania i zawładnięcie cudzą rzeczą przy użyciu siły, groźby, podstępu itp. Do pochodnego nabycia posiadania może dojść w rezultacie przeniesienia posiadania przez dotychczasowego posiadacza na inną osobę. Zgodnie z art. 348 k.c. przeniesienie posiadania następuje przez wydanie rzeczy, z czym jest jednoznaczne wydanie dokumentw, ktre umożliwiają rozporządzanie rzeczą ( np. listu przewozowego), oraz środkw, ktre dają faktyczną władzę nad rzeczą ( np. kluczy do mieszkania. W sytuacji, gdy rzecz znajduje się we władaniu nabywcy posiadania lub osoby trzeciej, przeniesienie posiadania może nastąpić na podstawie samej umowy między stronami. Wypadki te są unormowane w art. 349 – 351 k.c.

W przypadku naruszenia posiadania np. utrata rzeczy posiadaczowi przysługuje ochrona cywilnoprawna. Występują dwa rodzaje środkw ochrony:



1) sądowa, gdy posiadacz może skierować swoje roszczenia na drogę sądową ( art. 344 1 k.c.)



- żądanie o przywrcenie stanu poprzedniego;

- zaniechanie dalszych naruszeń;

- wstrzymanie budowy ( art. 347 1 k.c.)



2) pozasądowa, polegająca na własnym działaniu posiadacza poprzez stosowanie o

obrony koniecznej ( art. 343 1 k.c.) i samopomocy dozwolonej ( art. 343 2 k.c.). Samopomoc legalna ma miejsce, gdy naruszenie posiadania już nastąpiło np., gdy przedmiotem naruszenia jest nieruchomość, posiadacz musi podjąć niezwłocznie swoje działania w celu ochrony bez stosowania przemocy względem osb.



Podsumowując powyższe rozważania śmiało możemy twierdzić, że własnością jest uprawnienie właściciele do korzystania z rzeczy, do pobierania z niej pożytkw i rozporządzania rzeczą – z wyłączeniem innych osb, zaś posiadanie jest stanem faktycznym polegającym na władaniu rzeczą własną lub cudzą, władaniem wykonywanym dla siebie, a nie za kogoś. W celu ochrony własności kodeks cywilny daje możliwości właścicielowi wystąpieniem o roszczenie przeciwko każdemu, kto to prawo narusza.

Posiadanie także korzysta z ochrony prawnej. Kodeks cywilny stanowi, że nie wolno naruszać samowolnie posiadania, choćby posiadacz był w złe wierze. Prawo chroni zarwno posiadacza w dobrej wierze (osobę posiadającą względem rzeczy określone prawo) jaki i posiadacza

aee2

w złej wierze.



Źrdła:



- Vademecum

- Kodeks cywilny

- Zarys prawa cywilnego





Przykadowe prace

Biblioteka Załuskich

Biblioteka Załuskich Kultura oświecenia w służbie narodu Edukacja Edukacja w Polsce wymagała wielu zmian. Szkoły uczyły rzeczy zbędnych, nieprzydatnych w życiu. Kształtowały także u swoich wychowankw fanatyzm religijny, niechęć do obcych, konserwa...

Description of a typical Polish wedding (300-350 words)

Description of a typical Polish wedding (300-350 words) In the past Polish weddings were composed of two parts. One took place in the Registry Office and the second in the bride’s church. Nowadays more popular are the concordat weddings which join both former into one ceremony held in any church. Weddings in Poland are m...

"Kochanowski nad zwłokami Urszuli." - obraz Jana Matejki.

"Kochanowski nad zwłokami Urszuli." - obraz Jana Matejki. Znany Polski malarz Jan Matejko namalował w 1862r. obraz olejny pt. Kochanowski nad zwłokami Urszulki. Obraz przedstawia poetę z Czarnolasu , przeżywającego wielką tragedię spowodowaną śmiercią ukochanej creczki ....

Wzory związkw nieorganicznych.

Wzory związkw nieorganicznych. TLENKI tlenek wapnia – CaO tlenek manganu (VII) – Mn2O7 tlenek węgla (IV) – CO2 tlenek węgla (II) - CO tlenek siarki (IV) – SO2 tlenek siarki (VI) – SO3 tlenek sodu – Na2O tlenek chromu (III) – Cr2O3 tlenek r...

zasady dynamiki, tarcie (sciaga)

zasady dynamiki, tarcie (sciaga) 1. I zasada dynamiki: Jeżeli na cialo nie dzialaja żadne sily, lub sily działajace rownowaza się to cialo pozostaje w spoczynku lub porusza się ruchem jednostajnie prostoliniowymII przyklady ilustr. Ukłąd odniesienia w ktorymspelniona jest pierwsza zasada dynam...

Sąd nad Judaszem, scenka, rola arcykapłana

Sąd nad Judaszem, scenka, rola arcykapłana Arcykapłan Okoliczności zawarcia umowy z Judaszem. "Wtedy jeden z Dwunastu, imieniem Judasz Iskariota, udał się do arcykapłanw i rzekł: Co chcecie mi dać, a ja wam Go wydam. A oni wyznaczyli mu trzydzieści srebrnikw. Odt...

Romantyzm w Europie.

Romantyzm w Europie. Romantyzm nie wszędzie w Europie pojawił się w tym samym czasie. Poprzedzał go okres przejściowy , obejmujący w przybliżeniu drugą połowę 17-ego wieku i pierwsze lata 19-ego wieku-preromantyzm. Romantyzm narodził się pod wpływem zjawisk w...

Dom - Kochanowskiego, Korczyńskich i Mickiewicza - Wiersz

Dom - Kochanowskiego, Korczyńskich i Mickiewicza - Wiersz ??????????Mj i Wasz dom ??????? Przytulam się do brudnej ściany, Spoglądam wkoło, Widzę to, co chcę zobaczyć Nie idealizuję Po co mi abstrakcja Peron czwarty na dworcu centralnym? Moja pol...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry