• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: Walka dob...

Nawigacja

Walka dobra ze złem w literaturze. Przedstaw motyw analizując wybrane tematy.



Walka dobra ze złem w literaturze. Przedstaw motyw analizując wybrane tematy.




Dobro i Zło mają to samo oblicze, wszystko zależy od momentu, w ktrym staną na drodze człowieka .





Dobro i zło to dwie, podstawowe dla człowieka wartości, ktre od wiekw wyznaczają granice ludzkiej moralności. Według przekazw biblijnych na początku istniały tylko: dobro, harmonia z naturą i błoga nieświadomość bytu. Dopiero kiedy Ewa, za namową węża, skosztowała zakazanego przez Boga owocu z drzewa wiadomości dobrego i złego, oraz poczęstowania nim Adama, idylla prysła. A zatem w kręgu kultury chrześcijańskiej proweniencja dobra i zła jest właśnie taka, a kobieta jest nośnikiem tego drugiego. Czy możliwe było powstanie jakiejkolwiek bądź etyki, gdyby Ewa nie przyjęła od węża zakazanego jabłka? Innymi słowy: czy obecność dobra i zła na ziemi nie jest niezbywalna, choćby dlatego, że pomaga nam wyrżnić i oddzielić od siebie obie te wartości? Czym byłoby dobro, gdyby Ewa nie dała się skusić? Po prostu - naturalnym stanem rzeczy, takim, jak każdy inny.



Tworzenie kodeksw moralnych, przywiązywanie wagi do przestrzegania wartości, zaczęły być możliwe dopiero po tym, jak człowiek zauważył, że istotą tego świata jest dualizm, ścieranie się dwch przeciwstawnych sobie sił: Światła i Ciemności, Dobra i Zła. Z tego właśnie powodu czyn Ewy zasługuje na wiele uwagi. Pojęcia dobra i zła istniały w umysłach ludzi od zawsze, od początku świata musieli się bowiem zmagać z sytuacjami trudnych wyborw pomiędzy nimi. Każda epoka nieco inaczej podchodziła do zagadnienia moralności, a czasy nam wspłczesne są pod tym względem niezwykle interesujące, ponieważ często mwi się o nich jako o dobie unicestwianych wartości.



Św. Augustyn pisał: Zło nie jest to żadna natura, a nazwa ta nie oznacza nic innego, jak tylko brak dobra .

Człowiek jest silny w świecie, w ktrym żyje, do ktrego jest przyzwyczajony. Kiedy obraca się na pewnym gruncie. Dopiero w sytuacjach ekstremalnych ukazuje swoje prawdziwe ja , kiedy musi być sobą, aby przeżyć. Nie zawsze jego zachowanie jest takie samo, jak w życiu codziennym. Często, wypadki skłaniają ludzi do ryzykowania swojego życia, gdy komuś grozi niebezpieczeństwo. Właśnie wtedy człowiek jest prawdziwy.



Właśnie w sytuacji ekstremalnej znalazł się Robinson Cruzoe- młody chłopak, ktry nie doceniał wartości życia, zaciągając się na statek, nie wiedział jak niebezpieczna może być to podrż. Dopiero w chwili, gdy obudził się na plaży małej i bezludnej wysepki, zrozumiał jak wiele mgł stracić. Wtedy najprościej byłoby się poddać, zginąć z głodu, on jednak postanowił walczyć. Właśnie wtedy bezradny chłopiec stał się mężczyzną, odpowiedzialnym za własne los. Ukazał prawdziwy charakter. W przypadku młodego bohatera złem było samotne życie w bardzo trudnych warunkach, codzienna walka o przetrwanie.



Antygona, uwikłana w konflikt pomiędzy własnym działaniem a siłami wyższymi, starała się wpłynąć na losy swojej rodziny i nie przestrzegając zakazu krla Kreona po kryjomu pochowała brata. Bezsilność wobec tragicznego losu zawsze doprowadza do beznadziejnej sytuacji, a prawo wyboru zostaje nam odebrane. Bohaterka znalazła się w sytuacji tragicznej a każda jej decyzja była jednocześnie zła i dobra, dlatego zgodne z etyką działanie było niemożliwe. W dramacie, Sofokles znakomicie ukazuje płynność i delikatność granic pomiędzy dobrem a złem, oraz uświadamia nam, że owe pojęcia mają inny wymiar i definicję w świetle rżnych wydarzeń oraz często mogą być rwnoważne.



Konrad Wallenrod dokonuje ryzykownego wyboru drogi życiowej. Działając w dobrej intencji, ucieka się do haniebnych metod w myśl zasady, że cel uświęca środki i łamiąc zasady kodeksu etycznego oraz honoru wdziera się do Zakonu Krzyżackiego, by powstrzymać wroga w jego własnej kryjwce. Jest to jedyne wyjście, ktre umożliwiłoby Litwie zrzucenie jarzma zaborcy. W sytuacjach nietypowych, zagrażających naszej swobodzie i wolności etyczne instynkty zostają wypaczone, a naszemu życiu nieodzownie towarzyszy strach i gniew. Konspiracyjne działania Kordiana , podsycane nienawiścią do Cara, pomogły bohaterowi podjąć decyzję o zabiciu tyrana. Mimo powołania, w ktre wierzył, czyli poprowadzenia Polski, jako Winkelrieda narodw europejskich, celem Kordiana i tak staje się zabicie Cara Mikołaja. Uczucia miłości i tęsknoty pozwalają nam na posiadanie ciągłej świadomości o popełnianych błędach, a zarazem są jedynymi sprawcami tych zachowań. Poświęcenie szczęścia osobistego z powodu wykonania celu wyższego oraz lisi i podstępny sposb działania Konrada Wallenroda spowodowane były jego patriotyzmem i wielkim blem po stracie ojczyzny. Świadome użycie zła jako narzędzia , ktre ma doprowadzić do szczęścia nie koniecznie kończy się katastrofą. Wallenrod, romantyczny bohater, zrealizował swj cel życiowy i uratował ojczyznę. Jednak nigdy ze zła nie narodzi się dobro, o czym świadczy nieszczęśliwa i niezrealizowana miłość Wallenroda do Aldony, oraz zamknięcie Kordiana w szpitalu dla psychicznie chorych.



Faktograficzne opowiadania Zofii Nałkowskiej pt. Medaliony ukazują wstrząsające obrazy z życia Polakw i Żydw. Istniejące wokł nich zło niestety nie pozostawiło im prawa wyboru. Przebywający w obozach koncentracyjnych, ukrywający się oraz pracujący dla Niemcw ludzie byli zmuszeni do przyjęcia nowego porządku świata. Wielu z nich zaakceptowało surowe prawa obozw, hańbiącą pracę oraz myśl o śmierci, ponieważ tylko to zapewniało im prawo do dalszego życia. Pozostali prbowali się ratować i zachować w sobie resztki człowieczeństwa, jednak w raz z bezpowrotnym odejściem normalnego życia zatracili oni ludzkie instynkty. Miłość, dobroć i litość stały się pamiątką, zwykłym wspomnieniem, ktrego nie byli w stanie ponownie zrozumieć ani poczuć.



Dobro i zło panujące na świecie to niewątpliwie jeden z problemw poruszanych przez S. Żeromskiego w powieści pt. Ludzie bezdomni . To tu autor przedstawił bohatera borykającego się każdego dnia ze złem, z niechęcią i z brakiem przedsiębiorczości wśrd ludzi otaczających go. Doktor Judym pragnął wcielić się w postać społecznika pomagającego wszystkim ludziom. Chciał leczyć wszystkich, bogatych i biednych. Swą pracę uważał za służbę, misję, ktrą miał wzorowo wypełnić. Potępiał materializm, konformizm. Dążył do tego, aby lekarze leczyli choroby a także ich skutki. Prbował realizować pozytywistyczne hasła pracy u podstaw i pracy organicznej. Wierzył, że uświadomienie nizin społecznych poprawi ich byt. Dbał więc szczeglnie o higienę. Doktor Judym wybrał dobro i postanowił do końca poświęcić się idei. Odsunął od siebie szczęśliwe życie rodzinne, miłość Joasi, radość, spokj i majątek. Ilustrują to jego własne słowa: Nie mogę mieć ani ojca, ani matki, ani żony, ani jednej rzeczy, ktrą bym przycisnął do serca z miłością, dopki z oblicza ziemi nie znikną te podłe zmory . Przez swoją ofiarność, chęć niesienia pomocy innym ludziom Judym stał się samotny. Samotność wybrał odrzucając miłość Joasi, ale była ona też skutkiem braku porozumienia z innymi lekarzami. Czuł się wyobcowany w ich środowisku. Judym przypomina nam też często bohaterw romantycznych. Jego dobroć i miłość do ludzi sprawiła, że czuje się on odpowiedzialny za losy każdej jednostki i nie chce zgodzić się na obojętność i bierność wobec społeczeństwa. Bohater wypowiada się słowami: Jestem odpowiedzialny przed moim duchem, ktry we mnie woła - nie pozwalam . Doktor Judym jest postacią tragiczną, przeżywa konflikt wewnętrzny, rozdarcie. Jest wrażliwy i czuły, ale rwnocześnie potrafi zbuntować się i krzyknąć NIE w stronę oziębłych materialistw, ktrzy wybrali zło. Zło istniejące w utworze pojawia się przede wszystkim wśrd klas posiadających obojętnych na losy innych ludzi. Zło tkwi rwnież wśrd lekarzy, ktrzy świadomie zapominają o obowiązku jaki został na nich nałożony. Służą tylko ludziom bogatym, nie troszcząc się ani o ciężkie warunki życia ludzi zamieszkujących przedmieścia dużych miast, ani o skutki chorb szerzących się wśrd najuboższych. Zło czai się rwnież wśrd zarządcw ośrodka w Cisach. Dbają jedynie o zdrowie ludzi przebywających w ośrodkach, reszta ich nie interesuje. Zanieczyszczają więc okoliczne źrdła i wody. Zło reprezentują też właściciele fabryk, kapitaliści, ktrzy wyzyskują tanią siłę roboczą. Stefan Żeromski doskonale pokazał więc wspłistniejącą siłę dobra i zła, udowodnił, że każdy człowiek posiada możliwości dokonania wyboru.



To nie przypadek, że do walki ze złem zmuszani są przede wszystkim lekarze. Narażają często swe zdrowie, nieraz nawet życie, by ratować innych. Każdy absolwent Akademii Medycznej składa przysięgę, że będzie ratował życie potrzebującym we wszystkich warunkach.



Dżuma - powieść- parabola poruszająca problem wyborw moralnych oraz odpowiedzialności człowieka za siebie i innych. Jedna z interpretacji zakłada, że tytułowa dżuma jest złem, ktre nie tylko panuje na świecie, ale jest wewnątrz każdego człowieka (Wiem na pewno, że każdy nosi w sobie dżumę, nikt bowiem, nie, nikt na świecie nie jest od niej wolny.). Walka z epidemią, ktra wyniszcza ludzi, to w istocie walka ze złem, ktre nie jest karą za grzechy zesłaną przez Boga, ale wywodzi się od samego człowieka. Ludzie nigdy z nim nie wygrają; triumf nad złem nie jest wieczny (...bakcyl dżumy nigdy nie umiera i nie znika, może przez dziesiątki lat pozostać uśpiony...).



Literatura okupacyjna obfitowała w utwory dające przykłady dobra i zła zrodzonego w czasie wojny. Szczeglnie często pojawiało się zło. Należy pamiętać jednak o tym, że było ono najczęściej wynikiem warunkw, jakie stworzono człowiekowi w nowym, okrutnym świecie. Istniały jednak takie sytuacje, w ktrych pojawiające się zło nie posiadało istotnych źrdeł, było złem samym w sobie. Ludzie, ktrzy je czynili kierowali się egoizmem i chęcią przeżycia za wszelką cenę. To, jak ludzie dokonywali wyboru między dobrem a złem w czasie okupacji, możemy dokładnie prześledzić w powieści Szczypiorskiego pt. Początek . Autor w utworze zamieścił galerię typw ludzkich, przedstawił bardzo rozmaite postawy wobec zła, ktre przyniosła ze sobą wojna. Postacią negatywną, ktra wybrała zło, jest niewątpliwie Piękny Lolo. Uwielbiał polować na Żydw, szantażować ich, odbierać im resztę majątku. Znęcał się nad nimi, lubił, gdy uciekali krętymi uliczkami miasta. Kochał tę zabawę i dawał nadzieję, ktrą pźniej szybko odbierał. Piękny Lolo był bezwzględnym materialistą. Żyd, ktry nie posiadał majątku, był dla niego nikim. Spotkanie Suchowiaka i oskarżenie go o żydowskie pochodzenie skończyło się dla niego niepomyślnie. Postacią pozytywną w powieści jest natomiast niewątpliwie siostra Weronika. Ona rwnież dokonała wyboru. Przełamała swoją przedwojenną niechęć do Żydw, prbowała im pomc zajmując się ich dziećmi. Przystosowała ich do życia w nowym, szczeglnie dla nich okrutnym i tragicznym świecie. W ten sposb przyczyniła się do ich uratowania. Pomagała przeżyć Joasi Fichtelbaum i synowi żydowskiego dentysty o nazwisku Hirschweld.



Tryptyk Sąd Ostateczny pędzla Hansa Memlinga powstał w latach 1464 – 1473. Autor przelał swoje wyobrażenia Raju, Piekła i Czyśćca na płtno i stworzył zachwycające ilością barw i pełne symboliki dzieło, ktrego widok zapiera dech piersiach.



W centralnej części tryptyku znajduje się Czyściec. Na środku stoi (prawdopodobnie) Archanioł Gabriel w złotej, zdobionej klejnotami zbroi. Jego skrzydła mienią się najczystszymi barwami tęczy, a złote loki spływają delikatnie po okrytych złotym płaszczem ramionach. We włosy nad czołem wpleciony ma złoty krzyżyk, symbol przynależności do Boga. Gabriel trzyma w ręku mosiężną wagę z uchwytem w kształcie krzyża. Służy ona do ważenia ludzkich uczynkw – tych dobrych i tych haniebnych.



Nad głową Archanioła czuwa sam Jezus Chrystus. Spowity jest czerwoną szatą, symbolem zwycięstwa. Siedzi on na tęczy, ktra rozświetla swymi pięknymi barwami cały obraz. Pod nogami ma złotą kulę ziemską, co oznacza jego panowanie nad Światem i mieszkającymi na nim istotami. Przy jego głowie znajdują się dwie rzeczy – biała lilia, symbol czystości i niewinności, ale rwnież rozżarzony do czerwoności miecz, oznaczający karę boską, ukaranie za grzechy. Te dwa przedmioty wskazują drogę – lilia do nieba, a miecz do piekła. Jezus roztacza wokł siebie złotą poświatę (aureolę), wydaje się mwić: Oto ja, twj Mesjasz, przybyłem by cię ocalić. .



Po obu stronach Jezusa siedzą (bądź klęczą) święci (lub apostołowie) wraz z Marią i Jzefem. Nad ich głowami unoszą się Anioły trzymające w dłoniach przedmioty Męki Pańskiej – krzyż, bicze, młot i gwoździe oraz koronę cierniową. Natomiast pod chmurami, na ktrych oni siedzą, latają Anioły dmące w trący, niczym w Apokalipsie świętego Jana (koniec świata miał nastąpić przy dźwięku tych właśnie instrumentw).



Po obu stronach Archanioła Gabriela znajdują się dwa miejsca, w ktre możemy pjść - Piekło oraz Niebo. On sam z kolei stąpa po ziemiach Czyśćca. Wokł niego jest wielu nagich ludzi, ktrzy czekają na osądzenie. Ludzie wciąż nadchodzą, z daleka wychodzą z grobw, by stanąć w kolejce i zostać osądzonym. Ci, po stronie Nieba, stoją spokojnie i w ładzie. Wiedzą, że zasługują na Życie Wieczne w Raju, są pewni swych dobrych uczynkw, wielu z nich ma dłonie złożone do modlitwy. Ludzie po stronie Piekła wpadają w panikę, prbują uciekać, płaczą i błagają o ostatnią szansę. Diabły już zacierają ręce na ich widok i popędzają ich w stronę Ciemności.



Piekło jest pełne krzyku i strachu. Ludzi płaczą, rwą sobie włosy z głowy i żałują swoich grzechw. Gama kolorystyczna tej (prawej) części tryptyku jest bardzo ciemna. Ludzie stoją powykrzywiani w potwornym blu, a Diabły bez skrupułw targają ich po ziemi, rzucają o kamienie i wpychają w ogień piekielny. Niektrzy prbują uciekać, ale potwory wbijają swoje pazury lub zatapiają kły w ciałach nieszczęśnikw. Demony masowo spychają ludzi w ogień i rozżarzone kamienie i śmieją się przy tym potwornie. Ludzie płoną i wiją się w blu i w przerażeniu uświadamiają sobie, że ta męka będzie trwała przez wieczność.



Lewa cześć tryptyku przedstawia schody do Nieba. Tuż przed pierwszym schodkiem widać zieloną, świeżą trawę, wśrd ktrej widzimy kwiaty (między innymi lilie). W Biblii Raj był przedstawiony jako niebiańskie łąki i pastwiska. Ta część dzieła jest jasna i przejrzysta. Nadzy ludzie wchodzą po marmurowych schodach by spotkać się ze Świętym Piotrem, ktry trzyma w ręku klucz do Bramy Niebiańskiej. Na wyższych stopniach ludzie przechodzą obok Aniołw, ktre wręczają im szaty w cudownych, czystych barwach. Dopiero wtedy dosięgają Wrt Raju. Nad ich głowami śpiewają i grają na milionach instrumentw Aniołki.



Walka bohatera ze złem zależy od jego możliwości, często wykształcenia, warunkw fizycznych. Także od stanu jego psychiki, zapału do pracy i chęci niesienia pomocy innym. We wspłczesnej literaturze znajdujemy odbicie problemw, jakie nękały i nękają człowieka dwudziestego wieku. Literatura ta dokonuje głębokiej analizy mechanizmw, ktre ograniczają wolność człowieka, degenerują jego psychikę, wypalają wrażliwość. Rwnocześnie literatura wykształca wzory postaw, jakie powinien przyjmować człowiek w obliczu krępujących systemw. Nie pozwala to więc wspłczesnemu człowiekowi zapomnieć o swojej godności, miejscu w życiu, o swojej wolności i odpowiedzialności jaką ponosi on nie tylko za swoje życie, ale i za życie innych. Walka dobra ze złem zawsze będzie głwnym motywem twrczości literackiej. Z zasady zawsze wygrywa dobro, choć nie zawsze.






Przykadowe prace

Odpowiedzialność przewoźnika za wykonanie umowy.

Odpowiedzialność przewoźnika za wykonanie umowy. Spis treści: 1.Umowa przewozu osb - przewz osb - przewz przesyłek bagażowych - odpowiedzialność przewoźnika 2. Umowa przewozu towarw - przewz przesyłek - likwidacja przesyłek - odpowiedzia...

Rola soni w przemianie wewnętrznej Rodiona Roskolnokova– głwnego bohatera Zbrodni i kary Fiodora Dostojewskiego. (na podstawie przytoczonego fragmentu).

Rola soni w przemianie wewnętrznej Rodiona Roskolnokova– głwnego bohatera Zbrodni i kary Fiodora Dostojewskiego. (na podstawie przytoczonego fragmentu). Grzesznik, ateista, morderca – tymi rzeczownikami po krtce można określić Rodiona Raskolnikowa – głwnego bohatera powie"...

Proces komunkiacji interpersonalnej.

Proces komunkiacji interpersonalnej. Komunikacja interpersonalna to psychologiczny proces, dzięki ktremu jednostka przekazuje i otrzymuje informacje w bezpośrednim kontakcie z inną osobą. Komunikacja interpersonalna, rozumiana zarwno jako zachowania werbalne jak i niewerbalne, zachodzi nieustanni...

Relacje między państwem a Kościołem katolickim oraz innymi Kościołami i związkami wyznaniowymi.

Relacje między państwem a Kościołem katolickim oraz innymi Kościołami i związkami wyznaniowymi. Wolność sumienia i religii W trakcie debaty konstytucyjnej najwięcej kontrowersji budziła formuła oddzielenia Kościoła od państwa. Ostatecznie przyj...

Tolerancja w dzisiejszym świecie

Tolerancja w dzisiejszym świecie Słowo "tolerancja" należy do wspłcześnie używanych "słw zaklęć", ktrymi prbuje się regulować stosunki międzyludzkie. Pojęcia tego używamy w dość zawężonym znaczeniu rozumiejąc je jako swoistą...

Dobro i zło w filozofii Rodiona Raskolnikowa.

Dobro i zło w filozofii Rodiona Raskolnikowa. Rodion Raskolnikow to jedna z najbardziej interesujących postaci światowej literatury. Tym co fascynuje nas w tej postaci jest niewątpliwie jej oryginalność – ale jednocześnie jej niezwykle realistyczna kreacja. Dostojewski wznisł si...

Dziady cz. 3

Dziady cz. 3 Wieść o wybuchu powstania listopadowego zastała Adama Mickiewicza w Rzymie. Był to grudzień 1830, ale dopiero w kwietniu następnego roku wyjechał do Paryża, a następnie przybył do Wielkopolski. Niestety, nie udało mu się przekroczyć granicy Krlestwa K...

Przeszkody na drodze do ukształtowania się społeczeństwa obywatelskiego a Polsce po 1989 roku.

Przeszkody na drodze do ukształtowania się społeczeństwa obywatelskiego a Polsce po 1989 roku. Społeczeństwo obywatelskie charakteryzujące się aktywnością i zdolnością do samoorganizacji oraz określania i osiągania wyznaczonych celw bez impulsu ze strony w...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry