• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Walka sp...

Nawigacja

Walka społeczeństwa polskiego o tożsamość narodową



Walka społeczeństwa polskiego o tożsamość narodową




Walka Polakw o niezależność i utrzymanie tożsamości narodowej zaczęła się od wzmocnienia Austrii, Rosji i Prus pod koniec XVIII wieku i trzech rozbiorach przeprowadzonych przez te państwa (1772, 1793 i 1795). Od tego momentu Polski (jako kraju) nie było na mapie Europy i od tego momentu można zacząć mwić o walce społeczeństwa polskiego o utrzymanie tożsamości narodowej.

Nadzieje Polakw na odzyskanie własnego państwa odżyły gdy Napoleon wydał wojnę Austrii i ją wygrał. Utworzył on w 1807 roku na ziemiach polskich Księstwo Warszawskie z własną konstytucją (taką jak w innych krajach podbitych przez Francję, czyli: wolność osobista, gwarancja własności prywatnej, wolność wyznania, rwność wobec prawa). Kraj ten nie był jedna państwem niesuwerennym i było zależne od cesarza Francuzw. Księstwo Warszawskie przetrwało do 1815 roku (Napoleon przegrał ostatecznie), gdzie w skutek decyzji kongresu wiedeńskiego została mu nadana nazwa Krlestwa Polskiego (jednak zmniejszono rozmiar państwa). Automatycznie Krlestwo Polskie połączono z Rosją, a pierwszym krlem krlestwa był car rosyjski Aleksander I. Rwnież Krlestwo Polskie miało swoją konstytucję. Wprowadziła ona sejm dwuizbowy, gwarantowała m.in. prawo wyborcze dla większości społeczeństwa, językiem urzędowym miał być język polski, a stanowiska w Rządzie państwa (zwanym Radą Administracyjną) mogli sprawować tylko Polacy (w praktyce wyglądało to inaczej). Już wtedy zaczęły się pojawiać opozycje (np. wojskowe lub studenckie – w nich działał Mickiewicz), jednak te były rozbijane przez Rosjan. Na pierwszy ogień poszli ci ktrzy organizowali samokształcenie lub uświadamianie tożsamości narodowej. Działalność takich tajnych związkw nastawiała się na przygotowania do zrywu państwowego, ktry byłby możliwy podczas osłabienia okupanta. Celem było oczywiście niepodległość i zjednoczenie Polski.

Ważnym punktem w dążeniu do niepodległości było powstanie listopadowe (1830-1831). Powstanie Krlestwa Polskiego dawało nam niewielką autonomię (respektowane przez władze jakiegoś państwa prawo danej społeczności, od tego państwa zależnej, do decydowania o własnych sprawach wewnętrznych). Jednak pod koniec lat dwudziestych XIX wieku wczesny car Rosji Mikołaj I i jego urzędnicy coraz częściej zaczęli łamać prawa konstytucji. Jak można się domyślić niezadowolenie Polakw cały czas wzrastało. Coraz intensywniej zaczęły działać opozycje (zarwno te legalne jaki i nielegalne). W takiej sytuacji w Piotr Wysocki (podporucznik i instruktor w Szkole Podchorążych Piechoty w Warszawie) zorganizował tajną organizację niepodległościową (zwaną też Zaprzysiężeniem Wysockiego) wśrd swoich uczniw. Do wybuchu rewolucji przyczyniły się rewolucje we Francji i Belgii, odzyskanie niepodległości Grecji oraz wojna rosyjsko-turecka. Spiskowcy mieli zamiar zacząć powstanie od ataku na księcia Konstantego atakując jego rezydencję w Belwederze. Inne oddziały miały za zadanie zajęcie koszar rosyjskich i rozbrojenie znajdujących się tam żołnierzy.

Na skutek pośpiechu i nieporozumień plan ten nie został w pełni zrealizowany. Konstanty zdołał uciec, nie powiodło się rwnież zaskoczenie oddziałw rosyjskich. Spiskowcy pod wodzą Wysockiego ruszyli na Stare Miasto, wzywając do walki ludność Warszawy. Do spiskowcw przyłączyli się głwnie rzemieślnicy i biedota miejska oraz nieliczne oddziały wojskowe, z pomocą ktrych zdobyto Arsenał.

W ciągu nocy i następnego dnia uzbrojona ludność stolicy i część wojska polskiego, ktra opowiedziała się po stronie powstańcw, opanowały Warszawę. Wojsko polskie pozostające przy Konstantym oraz oddziały rosyjskie wycofały się do Wierzbna. Gdy osłabły pierwsze nastroje rewolucyjne, kierownictwo nad powstaniem przejęła skłonna do kompromisu arystokracja. Z inicjatywy F.K. Lubickiego-Druckiego Rada Administracyjna przystąpiła do rozbrajania ludu i podjęła prbę porozumienia z Konstantym. W odpowiedzi na kroki podjęte przez arystokrację 1 XII 1830 powstało Towarzystwo Patriotyczne domagające się wszczęcia działań wojennych przeciwko oddziałom rosyjskim znajdującym się w Krlestwie. Pod naciskiem Towarzystwa doszło do utworzenia Rządu Tymczasowego, na czele ktrego stanął A. Czartoryski. Tymczasem 5 grudnia ogłoszona została dyktatura generała J. Chłopickiego. Pozyskany przez konserwatystw dyktator zawiesił działalność Towarzystwa Patriotycznego i wszczął rokowania z Petersburgiem co do warunkw i sposobu likwidacji powstania. Car zażądał bezwarunkowej kapitulacji, widząc w zaistniałych wydarzeniach wygodny pretekst dla ograniczenia autonomii Krlestwa. Radykalizacja nastrojw sprawiła, że Chłopicki podał się do dymisji, a sejm 25 I 1831 ogłosił detronizację Mikołaja I i dynastii Romanoww. Wojna z caratem stała się nieunikniona. Aby stłumić powstanie car wysłał ponad 115-tysięczną armię, ktrej dowdcą był Iwan Dybicza. Armia ta dotarła do Granic Krlestwa Polskiego 5 lutego. Walki toczyły się przeważnie na korzyść powstańcw. Duże męstwo i odwaga Polakw oraz ich ciężka walka sprawiły że obie strony zmuszone były do wycofania się. Iwan Paskiewicz zastąpił zmarłego na cholerę Iwana Dybicza i przeprowadził Rosyjskie wojsko pod Warszawę. 6 września Rosjanie zaatakowali stolicę. W nocy z 7 na 8 września podjęto decyzję o kapitulacji Warszawy. Powstanie listopadowe zalicza się do największych zryww narodowych jakie miały miejsce w Europie. Mimo ogromnej przewagi przeciwnika (zarwno militarnej jaki i gospodarczej) Polacy starali się odzyskać niepodległość stając do walki. Po zakończeniu powstania car unieważnił konstytucję z 1815 roku, zlikwidował polskie wojsko i sejm, administracja została przekazana urzędnikom rosyjskim, zlikwidowano Uniwersytet Warszawski i rozpoczęto rusyfikację szkolnictwa. W 1832 Rosja wydała Statut Ograniczony, czyli dokument ograniczający autonomię polską i zastępujący konstytucję. Po zakończeniu walk/klęsce większość dowdcw (zarwno politycznych jaki i wojskowych) udało się na emigrację (tzw. Wielka Emigracja).

Następnym zrywem w walce o niepodległość było powstanie styczniowe. Gdy Rosja przegrała wojnę krymską do Polski zaczęli wracać ludzie zesłani na Syberię, młodzi ludzie (przeważnie studenci) zaczęli organizować nowe (tajne) koła patriotyczne. Członkowie takich organizacji brali udział w manifestacjach ulicznych w Warszawie (m.in. z okazji rocznicy powstania listopadowego), ktre były krwawo tłumione przez władze Rosji (pogrzeby zabitych w takich demonstracjach były rwnie wielkim manifestacjami co same przemarsze uliczne). W okresie przedpowstaniowym formowały się obozy polityczne "czerwonych" i "białych". Obz "czerwonych" na czele z Komitetem Miejskim (I. Chmieleński, A. Korzeniowski), następnie Centralnym Komitetem Narodowym (CKN, S. Bobrowski, J. Dąbrowski, A. Giller, Z. Padlewski), skupiał działaczy radykalno-demokratycznych dążących do wybuchu powstania i połączenia go z reformami społecznymi. Obz "białych" na czele z Delegacją Miejską (L. Kronenberg), pźniej Dyrekcją Krajową, przeciwny był rychłemu wybuchowi powstania, opowiadał się za pracą organiczną i legalnymi działaniami na rzecz zachowania polskości. Wybuch powstania styczniowego przyspieszyło zarządzenie przez władze rosyjskie poboru do wojska (tzw. branki). Branka miała na celu rozbicie konspiracji "czerwonych" i udaremnienie powstania. 22 I 1863 w dzień wybuchu powstania CKN przeobraził się w Tymczasowy Rząd Narodowy, ktry opublikował manifest powstańczy i uzupełniające go dekrety. W manifeście rząd wzywał narody polski, litewski i białoruski do walki z zaborcą, zarazem uroczyście ogłaszał zniesienie rżnic stanowych oraz natychmiastowe uwłaszczenie. Osiągnięcie poważniejszych sukcesw było niemożliwe wobec wyraźnej przewagi oddziałw rosyjskich. W Krlestwie Polskim stacjonowała stutysięczna armia rosyjska, przeciw niej w nocy z 22 na 23 stycznia wystąpiło zaledwie 6 tys. powstańcw. Garnizony rosyjskie zaatakowano w 33 miejscach. W części miejscowości (np. w Płocku) atak powstańcw w ogle się nie powidł, w innych miejscach - zwłaszcza na Podlasiu - udało się rozbroić kilka garnizonw. Wybuch powstania zaalarmował jednak dowdztwo rosyjskie, ktre zarządziło koncentrację wojsk w większych miastach. Liczba miejsc, w ktrych stacjonowali Rosjanie, zmniejszyła się ze 180 do 42. Było to korzystne dla powstańcw, ktrzy zyskali większą swobodę ruchw na prowincji oraz swobodny dostęp do granic Krlestwa. Przewaga rosyjska była bardzo wyraźna, w związku z tym Polacy przyjęli taktykę wojny partyzanckiej, nękając przeciwnika niespodziewanymi atakami, nie podejmując otwartej walki. Większe bitwy stoczyły oddziały powstańcze A. Kurowskiego (17 II 1863 pod Miechowem), M. Langiewicza (24 lutego pod Małogoszczą oraz 17-18 III 1863 pod Chrobrzem i Grochowiskami), M. Heidenreicha (8 VIII 1863 pod Żyrzynem), K. Kality (17 I 1864 pod Lubienią i Iłżą). Ogłem przez szeregi oddziałw polskich w całym okresie powstania przeszło ponad 200 tys. ochotnikw. Stoczono ok. 1200 potyczek. Największe nasilenie powstanie styczniowe osiągnęło latem 1863, gdy przewagę we władzach centralnych uzyskali "biali" i po przejęciu dyktatury powstania przez M. Langiewicza(10-19 marca, po krtkim okresie dyktatury L. Mierosławskiego). "Biali" duże nadzieje wiązali z ewentualną interwencją mocarstw zachodnich. Francja, Anglia i Austria ograniczyły się jedynie do przesłania Rosjanom not dyplomatycznych żądających zapewnienia Krlestwu autonomii. Noty te zostały odrzucone przez rząd carski, ktry zdawał sobie sprawę z nieskuteczności takich protestw. Żadne z tych państw nie zamierzało faktycznie wystąpić zbrojnie w interesie Polski. Nie mogąc zlikwidować partyzantki polskiej, władze rosyjskie podjęły akcje pacyfikacyjne oparte na stosowaniu terroru i zasad odpowiedzialności zbiorowej. Z okrucieństwa zasłynął zwłaszcza nowy gubernator Litwy, M.N. Murawjow, ktrego nazywano Wieszatielem. Mnożyły się publiczne egzekucje, kontrybucje, konfiskaty majątkw i masowe zsyłki na Sybir. Do grudnia 1864 utrzymał się ostatni naczelnik Warszawy, A. Waszkowski, ale i on ujęty przez policję został stracony w lutym 1865. Powstanie styczniowe było najdłużej trwającym powstaniem polskim, wspomaganym przez Polakw ze wszystkich zaborw, emigrację, a także przedstawicieli innych narodw, m.in.: Rosjan (A.D. Trusow), Ukraińcw (A. Potebnia), Włochw (F. Nullo), Francuzw, Niemcw, Słowakw. Czołowymi dowdcami powstania byli: M. Borelowski, D. Czachowski, J. Hauke-Bosak, A. Kurowski, M. Langiewicz, Z. Sierakowski, W. Wrblewski. Wg szacunkw w powstaniu styczniowym zginęło ok. 30 tys. powstańcw, ok. 38 tys. zostało zesłanych na Sybir. Klęska powstania była ogromnym wstrząsem dla Polakw. Wśrd znacznej części społeczeństwa zapanowało przeświadczenie o beznadziejności wszelkiej walki zbrojnej. Rząd carski stopniowo likwidował resztki autonomii Krlestwa Polskiego, ktrego nazwę zmieniono na Kraj Nadwiślański.

Mimo iż Polska została wymazana z map Europy przez największe wczesne mocarstwa, mimo iż nie miała pieniędzy praktycznie na nic, mimo iż nie miała wyszkolonego wojska, mimo iż ludzie z tamtych czasw żyli w ciągłym strachu i okupacji w Polakach nie załamał się duch patriotyzmu. Wielka przewaga wroga nie robiła na nas wrażenia. Chcieliśmy wolnego kraju, zbudowanego choćby kosztem przelanej krwi i setek tysięcy istnień walczyliśmy o niepodległą Polskę. Moim zdaniem przyczyny upadkw kolejnych zryww narodowych był brak poparcia innych państw, tak jak było np. w walce o wolną Grecję. Niestety żaden z krajw nie chciał udzielić bardziej znaczącej pomocy walczącym o niepodległość Polakom. Jestem święcie że gdybyśmy dysponowali takimi środkami co odwagą i miłością do ojczyzny już od dawna Polska byłaby wolnym i niepodległym krajem. Jednak w końcu się udało i za to powinniśmy być wdzięczni przodkom!






Przykadowe prace

Ten biedny Wokulski

Ten biedny Wokulski Stanisław Wokulski, mimo że powszechnie uważa się go za twardego człowieka czynu, w istocie jest jednostką wewnętrznie rozdartą. Człowiek ten od początku do końca powieści nie wie, w ktrą stronę pjść, jak ułożyć s...

J.Kochanowski - "O żywocie Ludzkim" - rozprawka na temat: (cyt.)Nie masz na świecie żadnej pewnej rzeczy

J.Kochanowski - "O żywocie Ludzkim" - rozprawka na temat: (cyt.)Nie masz na świecie żadnej pewnej rzeczy Nie masz na świecie żadnej pewnej rzeczy Jan Kochanowski w fraszce O żywocie ludzkim napisał: nie masz na świecie żadnej pewnej rzeczy. Nie potrafię opowiedzieć si...

Św. Augustyn, Kartezjusz, Artur Schopenauer

Św. Augustyn, Kartezjusz, Artur Schopenauer ŚW. AUGUSTYN ŻYCIORYS Święty Augustyn, ktry żył w schyłkowym okresie cesarstwa rzymskiego, był największym teologiem swojej epoki. Jego pisma wywierały głęboki wpływ na chrześcijańskie doktryny...

List Skawińskiego- Czy warto przeczytać "Pana Tadeusza"?

List Skawińskiego- Czy warto przeczytać "Pana Tadeusza"? Aspinwall, 1882 rok Drodzy Rodacy! Pozdrawiam Was i całuję. Mam też nadzieję, że w naszym ojczystym kraju, ktrym jest Polska wszystko dzieje się dobrze i żadne większe zło mu nie zagraża. Pisz&#...

Embriologia, a ewolucja - dowody

Embriologia, a ewolucja - dowody Ewolucja - powolny, nieodwracalny i kierunkowy proces rozwoju organizmw, ktrego efektem jest coraz większa rżnorodność, złożoność i organizacja świata żywego i ktremu podlegają całe populacje, nie pojedyncze osobniki. Embriolo...

Płprzewodniki i ich zastosowanie

Płprzewodniki i ich zastosowanie Płprzewodniki są to substancje zachowujące się w pewnych warunkach tak jak dielektryk, czyli przedmiot nie przewodzący prądu elektrycznego, ze względu na brak wolnych elektronw, a w pewnym zakresie płprzewodnik staje się przewodnikiem, cz...

Referat sprawozdawcu monografii A. Murawskiego "Akcjum 31 p.n.e

Referat sprawozdawcu monografii A. Murawskiego "Akcjum 31 p.n.e Referat niniejszy ma na celu przybliżenie monografii Andrzeja Murawskiego dotyczącej bitwy morskiej przy przylądku Akcjum stoczonej w 31 r. p.n.e. stoczonej pomiędzy siłami Oktawiana Augusta a połączonymi flotami Marka Anton...

Biografia - Stanisław Wyspiański - człowiek teatru

Biografia - Stanisław Wyspiański - człowiek teatru Stanisław Wyspiański był człowiekiem wszechstronnym, kształcił się w rżnych kierunkach: malował, rysował, projektował witraże, wnętrza, rekwizyty teatralne, rwnież pisał. Osobowoś&...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry