• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Wiek XVI...

Nawigacja

Wiek XVIII w Polsce.



Wiek XVIII w Polsce.




SYTUACJA SPOŁECZNO-POLITYCZNA

W Polsce w odrżnieniu od Francji dominowała szlachta, a nie mieszczaństwo. Następował upadek miast. Był zły stan gospodarki. Następował rozkład organizacji państwowej. Prestiż Rzeczpospolitej na forum międzynarodowym upadł. Polska stała się pionkiem w rękach sąsiadw (rozbiory). Krl (Stanisław August Poniatowski) przystąpił do walki z sarmatyzmem. W nim upatrywał źrdło zła. Krl starał się zaangażować rżne środki do walki z zacofaniem.

PREKURSORZY

STANISŁAW KONARSKI

Wszechstronny działacz, zajmował się:

? praca nad reformą ustroju państwa



"Traktat o skutecznym rad sposobie"

Charakteryzuje wczesną RP i wysuwa postulaty, żądania mające uzdrowić państwo. Przeciwstawia się liberum veto, proponuje, aby źrdłem decyzji była większość głosw. Gani prywatę szlachty. Przeciwnik szlacheckiej megalomanii (manii wielkości).



? oświata

Zreformował szkolnictwo, żądał wprowadzenia nauczania rozumowego. Kładł nacisk na sprawy wychowania obywatelskiego, ludzi świadomych sytuacji społecznej i politycznej, świadomych obowiązku wobec ojczyzny i narodu. Podążał za nauczaniem poglądowym, opartym na racjonalnym poznawaniu rzeczywistości, empirystycznych metodach. Wprowadził obowiązek nauczania języka polskiego, historii literatury, nowożytnych językw. Wprowadzając też nauki przyrodnicze, historię, geografię. W 1740 r. założył szkołę dla synw szlacheckich "Collegium Nobilum". Uważał, że dorośli są zbyt zdeprawowani sarmatyzmem i nie da się ich zmienić.



? twrczość literacka

W szkole działał teatr konwiktowy, w ktrym uczniowie wystawiali sztuki pisane w duchu klasycystycznym, posiadające morał, mające walory wychowawcze, np. "Tragedia Epaminoudas" Konarskiego. Pisał także traktaty: "O poprawie wad wymowy". Wyszydzał skomplikowany, napuszony barokowy styl. Propaguje czystość, naturalność języka.



STANISŁAW LESZCZYŃSKI

Wydał traktat polityczny "Głos wolny, wolność ubezpieczający". Domagał się jak najszybszego przeprowadzenia reform. Propagował ograniczenie liberum veto. Krla elekcyjnego ma wybierać cały nard, a nie tylko szlachta. Żądał wzmocnienia administracji państwowej, poprawy warunkw chłopw.



KOMISJA EDUKACJI NARODOWEJ

Powołana w 1773 r. przez sejm na wniosek krla. Była pierwszym ministerstwem oświaty w Europie. Podstawowe zadania określało hasło: "Stworzyć nard przez wychowanie publiczne". Pod kierownictwem komisji przeprowadzono reformę szkł w całym kraju. Po raz pierwszy zezwolono na naukę dziewcząt w szkołach, zaczęto powoływać szkoły ludowe ? dla wszystkich. powołano rwnież Towarzystwo do Ksiąg Elementarnych, ktre opracowywało i wydawało nowe podręczniki. W szkołach zwrcono szczeglną uwagę na problem kultury języka polskiego, a wzorem polszczyzny stały się dzieła pisarzy odrodzenia.

PRASA I TEATR JAKO NACZELNE ŚRODKI AGITACJI W SŁUŻBIE REFORM

1.1.1 ROLA WARSZAWY W XVIII W.

Warszawa stała się centrum kulturalnym i politycznym. Stało się to za sprawą urbanistycznego uporządkowania stolicy. Dwr stał się głwnym ośrodkiem sztuki, centrum artystycznym.



1.1.2 DZIAŁALNOŚĆ KRLA I ZNACZENIE DWORU KRLEWSKIEGO

Poniatowski popierał architekturę. Przebudował zamek krlewski, zbudował pałac na wodzie. Był mecenasem literatury. Wydawał publiczne, oświeceniowe utwory (u niego pojawiły się po raz pierwszy utwory Krasickiego).



1.1.3 CHARAKTERYSTYKA CZASOPIŚMIENNICTWA

1.1.3.1 tytuły czasopism

? "Merkuriusz Polski"

Pierwsze polskie pismo - 1661, wchodziło tylko przez 7 miesięcy.

? "Monitor"

Wzorowany na angielskim "Spectatorze". Pierwszy redaktor to Stanisław Bohomolec. Zamieszczał tam swoje artykuły także Ignacy Krasicki. Monitor ukazywał zacofanie polski, żądał reform, walki z ciemnotą i sarmackimi zabobonami.

? "Zabawy przyjemne i pożyteczne"

Redaktorem naczelnym był Adam Naruszewicz. Celem było zaznajomienie z twrczością wczesnych pisarzy. Za wzr uznawano J. Kochanowskiego.

? "Gazeta Warszawska"

Czasopismo wydawane podczas obrad Sejmu Wielkiego. Prezentowała bieżące informacje.

? "Gazeta narodowa i obca"

Czasopismo wydawane podczas obrad Sejmu Wielkiego. Był to dziennik. Przetrwała 160 lat.

? "Magazyn Warszawski"

Czasopismo okresu Sejmu Wielkiego. Było to pismo informacyjno-rozrywkowe.



funkcja i znaczenie rozwoju czasopiśmiennictwa

Czasopiśmiennictwo doby oświecenia miało charakter zaangażowany, patriotyczny. Interesowało się sprawami polskimi, przede wszystkim społecznymi, politycznymi, gospodarczymi i kulturalnymi. Było głwnym środkiem masowego przekazu i oddziaływania na wczesne społeczeństwo.



POWSTANIE SCENY NARODOWEJ W WARSZAWIE

dzieje teatru

17 listopada 1765 roku został otwarty polski teatr publiczny dla wszystkich. Powstał w budynku operalni saskiej. Pierwszą wystawioną sztuką była komedia "Natręty" Jzefa Bielawskiego. Komedie tworzył Franciszek Bohomolec. Stworzył między innymi: "Małżeństwo z kalendarza", utwr ośmieszający Polakw. Jest to przykład typowej komedii warszawskiej. W 1767 roku teatr zamknięto. Otwarto go dopiero w 1774 roku.



znaczenie teatru

W okresie oświecenia teatr publiczny pełnił bardzo ważną rolę. Wychowywał wczesnego obywatela. Uczył go krytycznie myśleć i widzieć wady ustroju, w ktrym żył. Walczył o język narodowy. Propagował postępowe reformy państwowe. Jego działalność szczeglnie wzrosła w czasie Sejmu Czteroletniego. Obok sztuk rozrywkowych wystawiał utwory, ktre w sposb pośredni lub bezpośredni nawiązywały do życia politycznego kraju, propagowały nowe idee oświeceniowe, domagały się przeprowadzenia w Polsce reform politycznych i społecznych w myśl założeń społecznych i humanitarnych.



obyczajowa komedia warszawska

Po ponownym otwarciu teatru w 1774 roku nastąpił rozkwit komedii warszawskiej. Twrcy teatralni to: Franciszek Zabłocki ("Cud mniemany, czyli Krakowiacy i Grale", "Fircyk w zalotach"). Charakteryzuje się ona tym, że tematyka polityczna nie jest najważniejsza, a rzecz krąży wokł intrygi miłosnej






Przykadowe prace

Polska do Uni Europejskiej (daty)

Polska do Uni Europejskiej (daty) 1989 - Polska i Wsplnota Europejska podpisały umowe w sprawie handlu i wspłpracy gospodarczej 1991 - Polski Rząd powołał w styczniu Pełnomocnika do Spraw Integracji Europejskiej oraz Pomocy Zagranicznej, w listopadzie Polska została przyjęta do Rady...

Program pozytywizmu polskiego.

Program pozytywizmu polskiego. Program pozytywizmu polskiego na tle sytuacji politycznej i społecznej . Nazwa pozytywizm została przyjęta z filozofii Augusta Comte'a - francuskiego myśliciela z I połowy XIX w., autora dzieła "Kurs filozofii". Pojęcie pozytywny oznacza to, co realne, po&#...

Urząd gminy Proszowice

Urząd gminy Proszowice TEMAT: ZAŁATWIENIA, SPRAWY W URZEDZIE GMINY W PROSZOWICACH. STAROSTWO POWIATOWE W PROSZOWICACH ul. 3 Maja 72, 32-100 Proszowice tel. (12) 386-18-46, 386-10-63, 386-13-05 fax (12) 386-29-33 email: starosta@proszowice.upow.gov.pl Gmina Proszowice położona na płnocny w...

Oligarchia magnacka w XVII w.

Oligarchia magnacka w XVII w. Popularnie, rządy magnaterii w Rzeczpospolitej XVII i XVIII wieku, określa się mianem oligarchii magnackiej. Zastanwmy się więc w tym miejscu nad znaczeniem terminu oligarchia. Otż, zgodnie z brzmieniem definicji, oligarchia to ustrj polityczny (lub forma rządw...

Negatywna rola owadw w przyrodzie

Negatywna rola owadw w przyrodzie Znaczenie owadw w życiu człowieka Owady (insecta) to najliczniejsza gromada typu stawonogw. W porwnaniu z innymi gromadami obejmują one największą liczbę gatunkw zwierząt na Ziemi. W większości wypadkw są to zwierzęta lą...

Okres trwania I wojny światowej i pźniej.

Okres trwania I wojny światowej i pźniej. 1. Przyczyny, przebieg i skutki I wojny światowej. Przyczyny wybuchu: Podstawową przyczyną było powstanie trjprzymierza w roku 1879-1882 i trjporozumienia (1892 Francja – Rosja; 1904 Francja – Anglia; 1907 Anglia – Rosja) oraz konf...

Proces gospodarowania

Proces gospodarowania POJĘCIE I CHARAKTERYSTYKA PROCESU GOSPODAROWANIA. Proces gospodarowania polega na podejmowaniu przez podmioty gospodarcze rżnych decyzji. Określamy je mianem decyzji gospodarczych czy też społeczno-gospodarczych. Mogą być one rżnie klasyfikowane. Najcz...

Przedstawicielstwo

Przedstawicielstwo Osoby fizyczne i osoby prawne nie zawsze muszą działać osobiście w obrocie cywilnoprawnym. Mogą, czy też czasami wręcz muszą, skorzystać 2 pomocy przedstawiciela. Zaznaczyć trzeba, że niektre czynności prawne nie mogą być jednak doko...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry