• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Witaminy

Nawigacja

Witaminy



Witaminy




WITAMINY

A, D, E, K, C, witaminy grupy B



Witaminy zaliczane są do składnikw regulujących i nie są wytwarzane przez organizm człowieka. Biorą one udział w rżnych procesach biochemicznych. Ich brak powoduje powstanie rżnych chorb. Witaminy dzielimy na:

rozpuszczalne w tłuszczach ( A, D, E, K )

rozpuszczalne w wodzie ( C, B1, B2, B6, B12, PP )



Witamina A

Retinol występuje głwnie w świecie zwierzęcym, natomiast w świecie roślinnym występuje jej prowitamina – barwnik karoten.

Fizjologiczna rola witaminy A w organizmie ludzi i zwierząt jest wielostronna.

Rola w organizmie:

zapobiega wysychaniu i rogowaceniu nabłonka,

sprzyja zdolności regeneracyjnej komrek przez utrzymanie błon śluzowych w dobrym stanie

jest niezbędna w procesie widzenia (jej brak prowadzi do tzw. kurzej ślepoty, czyli zaniku widzenia po zmierzchu ). Dłużej trwające niedobory retinolu prowadzą do trwałych zmian w oczach, co może doprowadzić nawet do utraty wzroku.



Zapotrzebowanie na witaminę A zależy od wieku i stanu fizjologicznego organizmu.

Źrdłem witaminy A są produkty pochodzenia roślinnego i zwierzęcego. Produktami bogatymi w karoten są warzywa zielone i żłte, jak: marchew, sałata, pietruszka, szpinak, pomidory, dynia, rzeżucha, kapusta i groch. W produktach zwierzęcych największe ilości witaminy A występują w tranie i wątrobie, a mniejsze ilości – w maśle, żłtku jaja i tłustych rybach.

Witamina A jest odporna na działanie temperatury, a ulega zniszczeniu pod wpływem działania światła, tlenu, powietrza.



Witamina D

W przyrodzie witamina D jest mało rozpowszechniona.

Brak witaminy D w organizmie powoduje:

niezdolność wykorzystania wapnia i fosforu

prowadzi do zmian w układzie kostnym (szczeglnie niekorzystnych u dzieci do lat dwch, określanych jako krzywica).

Zapotrzebowanie na witaminę D przez człowieka nie jest ściśle określone, ponieważ organizm ludzki pod wpływem promieni słonecznych potrafi ją wytwarzać z prowitamin znajdujących się w skrze.

Występuje ona głwnie w produktach takich jak: tran, ryby, masło, margaryna witaminizowana, wątroba, żłtko jaja, śmietana.



Witamina E

Powstaje tylko w organizmach roślinnych, zwierzęta jej nie wytwarzają.

Witamina E jest potrzebna organizmom zwierzęcym do:

utrzymania prawidłowych funkcji rozrodczych.

U człowieka nie zostało całkowicie wyjaśnione jej działanie. Wiadomo że, w niektrych przypadkach witamina E przeciwdziała poronieniom.

Najobfitszymi jej źrdłami są: oleje roślinne, zarodki zbż, całe ziarno i zielone warzywa liściaste jak sałata, szpinak, rzeżucha.



Witamina K

Organizm człowieka otrzymuje tą witaminę z pożywienia. Witamina K jest także syntetyzowana przez florę bakteryjną przewodu pokarmowego.

Rola w organizmie:

jest niezbędna podczas krzepnięcia krwi

bierze udział przy pobudzaniu czynności wątroby.

Bogatym źrdłem witaminy K jest: sałata, kapusta, szpinak, pomidory, wątroba. Niewielkie ilości występują w ziemniakach i mleku.



Witamina C

Występuje w postaci kwasu askorbinowego i kwasu dehydroaskorbinowego.

Rola witaminy C w organizmie człowieka:

bierze udział w wytwarzaniu ciał odpornościowych organizmu przeciw przeziębieniu i zapaleniu gardła

ma pewne właściwości bakteriostatyczne, a nawet bakteriobjcze oraz neutralizuje niektre jady (np. jad błonicy, jad tężca)

wpływa odtruwająco na niektre związki metali np. ołowiu i złota

aktywuje działanie niektrych enzymw

jest niezbędna do wytwarzania kolagenu i prawdopodobnie czerwonych ciałek krwi



Kwas askorbinowy jest bardzo rozpowszechniony w przyrodzie. Najważniejszym jego źrdłem są owoce i warzywa. W produktach pochodzenia zwierzęcego znajduje się w małych ilościach. W naszym kraju najobfitszym źrdłem witaminy C są owoce dzikiej rży oraz czarnej i czerwonej porzeczki. Inne produkty bogate w witaminę C to: zielona pietruszka (nać), kapusta, truskawki, pomidory, papryka, żurawiny, maliny, brokuły, szczypior.

Organizm człowieka nie potrafi syntetyzować ani magazynować większych ilości kwasu askorbinowego, dlatego musi ona być dostarczana w codziennych posiłkach.. Przy racjonalnym żywieniu jest wskazany raczej nadmiar witaminy C niż jej niedobr (w przypadku jej nadmiaru organizm wydala ją z moczem). Zapotrzebowanie na witaminę C zależy od rodzaju wykonywanej pracy, stanu fizjologicznego i wieku osobnika Niedobory kwasu askorbinowego powodują:

obniżenie sprawności fizycznej

obniżenie odporności i skłonności do przeziębień i zakażeń

ble staww i mięśni

krwawe wybroczyny podskrne spowodowane kruchością naczyń krwionośnych

rozpulchnianie dziąseł

chwianie się zębw

W wyniku długotrwałego niedoboru lub braku witaminy C rozwija się schorzenie zwane gnilcem lub szkorbutem. Ostatnie badania dowodzą też, że niedobr witaminy C może być przyczyną rozwoju raka.

Obecność witaminy C w pożywieniu działa korzystnie na przyswajalność żelaza pochodzącego z produktw roślinnych.



Witaminy grupy B

W skład witamin oglnie zaliczanych do grupy B wchodzą:

witamina B1 ( tiamina)

witamina B2 (ryboflawina)

witamina PP (niacyna)

witamina B6 (pirydoksyna)

biotyna

kwas pantotenowy

inozytol

kwas para-aminobenzoesowy

kwas foliowy i jego pochodne tzw. folacyna

witamina B12 (kobalamina)



Witamina B1

Jest związkiem, ktrego brak w pożywieniu wywołuje chorobę beri-beri.

Niedobr w organizmie powoduje:

wystąpienie ciężkich zaburzeń w układzie nerwowym

uszkodzenie serca

zaburzenia przewodu pokarmowego i gospodarki wodnej

Wymienione zaburzenia objawiają się oglnym osłabieniem, blami głowy, brakiem łaknienia, zaparciami, boleścią mięśni, nerwoblami, osłabieniem pamięci, trudności w skupieniu, nadmierną drażliwością, dolegliwościami w układzie krążenia.

W przypadku nadmiaru witaminy B1 organizm niewielką jej część magazynuje w wątrobie, resztę zaś wydala w moczu.

Witamina B1 jest bardzo rozpowszechniona w produktach roślinnych. W zbożach najwięcej gromadzi się jej w zarodku i pod łuską. Dlatego też w białej mące zawartość jej jest mała, a w ciemnej dużo wyższa. Duże ilości witaminy B1 występują także w zewnętrznych warstwach ziemniakw i nasionach roślin strączkowych. W produktach zwierzęcych znaczne jej ilości zawiera wątroba, serce, nerki i mięso, zwłaszcza wieprzowe.



Witamina B2

Jest rozpowszechniona w przyrodzie. Występuje w mleku i jego przetworach, drożdżach, wątrobie, nerkach, nasionach roślin strączkowych i zbożach. Jest także wytwarzana przez florę bakteryjną przewodu pokarmowego.

Rola w organizmie:

warunkuje prawidłowy przebieg procesw utleniania i redukcji

Zapotrzebowanie dzienne zależy od okresu wzrostu organizmu, od jego stanu fizjologicznego oraz ilości białka i węglowodanw pobieranych z pożywieniem.



Witamina PP

Wskutek braku tej witaminy występują schorzenia objawiające się:

zapaleniem skry (łuszczenie)

biegunką

uczuleniem na światło

Dzienne zapotrzebowanie na tą witaminę zależy od rodzaju wykonywanej pracy i stanu fizjologicznego organizmu.

Witamina PP wchodzi w skład licznych enzymw biorących udział w oddychaniu tkankowym.

Stosuje się ją przy odmrożeniach, wrzodziejącym zapaleniu jelit, zapaleniu jamy ustnej i schorzeniach skry. Organizm magazynuje ją w wątrobie.

Duże ilości witaminy PP występują w: wątrobie, mięsie, drożdżach, grochu oraz w ziemniakach.



Witamina B6

Występuje w połączeniu z białkiem i odgrywa podstawową rolę w przemianie białkowej. Jej niedobr w organizmie jest przyczyną:

zaczerwienienia skry, z jednoczesnym łuszczeniem naskrka, bolesnością i swędzeniem

zapalenia błon śluzowych jamy nosowej i ustnej.

Jej brak powoduje objawy podobne jak przy niedoborach innych witamin z grupy B:

osłabienie

zaburzenia w trawieniu

wypadanie włosw

bezsenność

zwiotczenie mięśni

obfite poty

Witamina B6 występuje w wielu produktach spożywczych, a w największych ilościach w suchych drożdżach, wątrobie i kiełkach pszenicy.



Biotyna

Występuje w mleku, wątrobie, śledzionie, żłtku, drożdżach, ryżu oraz niektrych warzywach i owocach.

Niedobr witaminy może wystąpić po stosowaniu niektrych lekw, np. antybiotykw, oraz przy spożywaniu w dużych ilościach surowego białka jaja kurzego.

Jej brak w organizmie objawia się:

łuszczeniem skry

łojotokiem

nudnościami

wypadaniem włosw

brakiem łaknienia

sennością

niedokrwistością

zaburzeniami w trawieniu

Nadmiar biotyny nie występuje w organizmie, ponieważ wydalana jest ona z moczem.



Kwas pantotenowy

Jest bardzo rozpowszechniony w przyrodzie i występuje w wielu produktach jak: groch, ziemniaki, pomidory, marchew, kapusta, kalafior, wątroba, jaja, mleko.

U ludzi nie stwierdza się żadnego wyraźnego schorzenia na tle niedoboru kwasu pantotenowego.



Inozytol

Jest witaminą syntetyzowaną w przewodzie pokarmowym przez bakterie, dlatego też do tej pory nie stwierdzono, czy jest ona dla człowieka związkiem egzogennym.



Kwas para-aminobenzoesowy

Bierze udział w niektrych procesach enzymatycznych, a ponadto jest składnikiem kwasu foliowego.



Kwas foliowy

Bierze udział w powstawaniu czerwonych ciałek krwi i dlatego znalazł zastosowanie w leczeniu niedokrwistości i schorzeń żołądkowo-jelitowych, oraz przy wycieńczeniu organizmu.



Witamina B12

W organizmie występuje w połączeniu z białkiem i jest związkiem bardzo czynnym.

Jej brak powoduje:

anemię

zaburzenia w procesie trawienia

Witamina ta występuje w produktach pochodzenia zwierzęcego takich jak: wątroba, nerki, sery sfermentowane.






Przykadowe prace

Układ oddechowy i krwionośny- zależności

Układ oddechowy i krwionośny- zależności Tlen jest najważniejszą substancją potrzebną nam do życia. Nabieramy go do płuc podczas wdechu, a podczas wydechu pozbywamy się produktu spalania tlenu w organiźmie, czyli dwutlenku węgla. Oddychanie polega właśnie...

Bezrobocie na podkarpaciu

Bezrobocie na podkarpaciu Bezrobocie na Podkarpaciu Transformacja ustrojowa w Polsce przyniosła wiele zmian gospodarczych, ekonomicznych, społecznych i kulturowych mających zarwno pozytywne i negatywne skutki. Jednym z najbardziej dotkliwych zjawisk, ktre pojawiło się w Polsc...

Z głową na karabinie-poezja Krzysztofa Kamila Baczyńskiego

Z głową na karabinie-poezja Krzysztofa Kamila Baczyńskiego Poezja Krzysztofa Kamila Baczyńskiego wyraża katastrofę spełnioną. W wierszu "Z głową na karabinie" poeta ściśle określa istotę Apokalipsy;niiesie ona zagładę pokoleniu, ktre jako pierwsze p...

Niedożywienie

Niedożywienie Niedożywienie i niedobory mikroskładnikw Niedożywienie i niedobory mikroskładnikw mogą powodować szereg warunkw wpływających niekorzystnie na zdrowie i dobrostan ludzi. W ciężkich przypadkach mogą one zagrażać życiu. Skutki niewł...

Bezrobocie

Bezrobocie 1. Definicja Bezrobocie należy do najbardziej palących problemw społecznych wspłczesnego świata. Przez cały XX wiek zjawisko to znajdowało się w centrum debat społecznych, ekonomicznych i politycznych. Wynika to z rżnorodnych, dalekosiężnych skutkw bezroboc...

Budowa płuc

Budowa płuc BUDOWA PŁUC Płuca zbudowane są z pęcherzykw płucnych w ktrych zachodzi wymiana gazowa między krwia o powietrzem.Każdy pęcherzyk otoczony jest gęsta ścianą naczyń krwionośnych włosowatych. Błona okrywajaca płuca zwana jest bł...

Cyprian Kamil Norwid

Cyprian Kamil Norwid Cyprian Kamil Norwid, urodzony 24 września 1821 r., należy do drugiego pokolenia polskich romantykw, kształtowanego przez wydarzenia rozgrywające się na ziemiach polskich po upadku powstania listopadowego. Od 1830 r. (z jedną przerwą) poeta wychowuje się i pobiera nau...

Jak wartościowacć dzieła sztuki - poradnik dla ambitniejszych

Jak wartościowacć dzieła sztuki - poradnik dla ambitniejszych Z pojęciem sztuki wiąże się odwieczny problem jej dokładnej definicji mającej określić istotę, cele, funkcje, a także granice. Definicja zawsze jest jakimś uoglnieniem, ktre daje pewnoś...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry