• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Witold L...

Nawigacja

Witold Lutosławski



Witold Lutosławski




Witold Lutosławski urodził się 25 stycznia 1913 w Warszawie, ale do 15-go roku życia przebywał w Drozdowi. Był on kompozytorem, pianistą oraz od 1963 r. dyrygentem głwnie własnych utworw.

Naukę gry na fortepianie rozpoczął już jako 6-letnie dziecko; był uczniem Heleny Hoffman, po 1924 roku Jzefa Śmidowicza, a następnie A. Taubego. W latach 1926-32 pobierał rwnież lekcje gry na skrzypcach u Lidii Kmitowej. Od 1928 roku przez cztery lata uczęszczał na prywatne lekcje teorii i kompozycji do Witolda Maliszewskiego. Pod jego kierunkiem w 1930 roku skomponował swj pierwszy utwr wykonany publicznie dwa lata pźniej w Warszawskim Konserwatorium - TANIEC CHIMERY na fortepian. W 1932 roku zapisał się do tej uczelni muzycznej, gdzie kontynuował studia kompozytorskie w klasie Maliszewskiego oraz uczył się grać na fortepianie u Jerzego Lefelda (dyplom pianisty uzyskał w 1936 roku, a kompozytora - za utwr REQUIEM na sopran, chr mieszany i orkiestrę - w 1937). W latach 1931-33 był rwnież studentem Wydziału Matematyki Uniwersytetu Warszawskiego. Za swj debiut kompozytorski uznał prawykonanie w 1938 roku WARIACJI SYMFONICZNYCH (1936-38).



Dobrze zapowiadającą się karierę artystyczną Lutosławskiego przerwała jednak II wojna światowa. Lata okupacji hitlerowskiej spędził w Warszawie. Zarabiał na życie m.in. jako pianista w kawiarniach "SiM" (Sztuka i Moda) oraz "U Aktorek" grając w duecie z Andrzejem Panufnikiem. Jedynym utworem zachowanym z tych czasw są WARIACJE NA TEMAT PAGANINIEGO na dwa fortepiany (1941).



Po wojnie Lutosławski zamieszkał na stałe w Warszawie. W 1946 roku poślubił Marię Danutę Bogusławską (z domu Dygat). Zaangażował się w organizację Związku Kompozytorw Polskich. Ze stowarzyszeniem tym był czynnie związany do końca życia jako członek władz i wspłorganizator MIĘDZYNARODOWEGO FESTIWALU MUZYKI WSPŁCZESNEJ "WARSZAWSKA JESIEŃ". Nigdy nie związał się na stałe z żadną uczelnią muzyczną. Uczestniczył natomiast w wielu kursach kompozytorskich: w 1962 roku - w Berkshire Music Center w Tanglewood (Massachusetts), podczas ktrych poznał m.in. Edgara Varese'a i Miltona Babbitta; w 1963 i 1964 roku - w Summer School of Music w Darlington (Anglia); w 1966 - w Kungliga Svenska Musikaliska Akademien w Sztokholmie; w 1966 - na uniwersytecie w Austin (Texas), a w 1968 - w Arhus (Dania). W latach 70-tych i 80-tych przyjmował jedynie sporadycznie zaproszenia na wykłady poświęcone własnej twrczości.



Od 1963 roku prawykonaniem swoich TRZECH POEMATW HENRI MICHAUX na chr i orkiestrę (1961-63) rozpoczął działalność dyrygencką. Aktywnie udzielał się w tej dziedzinie do końca życia.

Jako dyrygent odbył wiele podrży artystycznych, m.in. do Francji (1964), Czechosłowacji (1965), Holandii (1969), Norwegii i Austrii (1969). Dyrygował Los Angeles Philharmonic Orchestra, San Francisco Symphony Orchestra, BBC Symphony Orchestra, London Sinfonietta, Orchestre de Paris i WOSPRiT (obecnie: NOSPR). Twrczość Lutosławskiego spotkała się z licznymi dowodami uznania. Otrzymał on wiele nagrd i odznaczeń, m.in. nagrodę Związku Kompozytorw Polskich (1959, 1973), Nagrodę I stopnia Ministra Kultury i Sztuki (1962), Nagrodę Państwową I stopnia (1955, 1964, 1978), I nagrodę na Międzynarodowej Trybunie Kompozytorw UNESCO w Paryżu (1959, 1962, 1964, 1968), nagrodę im. Sergiusza Kusewickiego (1964, 1976, 1986), im. Gottfrieda von Herdera (1967), im. L. Sonninga (1967), im. Maurice'a Ravela (1971), im. Jeana Sibeliusa (1973), im. E. von Siemensa (1983), im. Charlesa Grawemeyera (1985), krlowej Zofii Hiszpańskiej (1985). W 1983 roku uhonorowano go Nagrodą Artystyczną Komitetu Kultury Niezależnej NSZZ "Solidarność". W 1985 roku został odznaczony złotym medalem Royal Philharmonic Society w Londynie, w 1992 roku złotym medalem i tytułem muzyka roku 1991 nadanym przez brytyjskie Incorporated Society of Musicians oraz medalem Stockholm Concert Hall Foundation, a w 1993 - "Polar Music Prize" i "Kyoto Prize" w dziedzinie sztuki. W 1994 roku nadano Lutosławskiemu najwyższe polskie odznaczenie: Order Orła Białego. Członkostwo honorowe przyznały mu liczne stowarzyszenia muzyczne, akademie artystyczne i naukowe, m.in. Międzynarodowe Towarzystwo Muzyki Wspłczesnej, Kungliga Svenska Musikaliska Akademien, Freie Akademie der Knste w Hamburgu, Deutsche Akademie der Knste w Berlinie, Akademie der Schnen Knste w Monachium, American Academy of Arts and Letters w Nowym Jorku, Royal Academy of Music w Londynie oraz Związek Kompozytorw Polskich. Wiele uniwersytetw przyznało Lutosławskiemu tytuł doktora honoris causa, m.in. uniwersytet w Warszawie, Toruniu, Chicago, Lancaster, Glasgow, Cambridge, Durham, Uniwersytet Jagielloński i McGill University w Montrealu. Od 1990 roku odbywa się w Warszawie Międzynarodowy Konkurs Kompozytorski im. Witolda Lutosławskiego organizowany przez Filharmonię Narodową.



Witold Lutosławski to największy - obok Fryderyka Chopina i Karola Szymanowskiego - kompozytor polski wszystkich czasw. Jest klasykiem muzyki XX wieku, tak jak Bela Bartok, Siergiej Prokofiew czy Olivier Messiaen. Muzykolodzy wyrżniają w jego twrczości kilka okresw. Wczesne utwory, takie jak WARIACJE SYMFONICZNE (1938), I SYMFONIA (1947) czy UWERTURA SMYCZKOWA (1949) zalicza się do nurtu neoklasycznego. MAŁA SUITA (1950) i KONCERT NA ORKIESTRĘ (1954) są najwyraźniejszym przejawem zainteresowania Lutosławskiego polskim folklorem. 5 PIEŚNI DO SŁW KAZIMIERY IŁŁAKOWICZWNY (1957) rozpoczyna okres "dodekafoniczny", charakteryzujący się wykorzystywaniem - jak w MUZYCE ŻAŁOBNEJ (1958) - techniki serialnej. W następnym okresie, rozpoczętym Grami weneckimi tj.1961 Lutosławski wykształcił własny, indywidualny styl oparty na nowatorskich zdobyczach XX w. Kolejnymi utworami o podobnej stylistce były: II Symfonia(1967), i LIVRE POUR OCHESTRE(1968). Styl ten polega na następstwie dwch faz rozwojowych, z ktrych pierwsza ma charakter części wstępnej, w drugiej zaś następuje właściwe rozwinięcie głwnej idei kompozycji. W utworze MI-PARTI (1976) pojawia się jeszcze jeden swoisty dla Lutosławskiego pomysł konstrukcyjny, polegający na wprowadzeniu kilku zazębiających się wątkw dźwiękowych, ktre tworzą "łańcuchową" strukturę. Najwyraźniej ta zasada formalna występuje w trzech kompozycjach zatytułowanych ŁAŃCUCH i oznaczonych kolejnymi numerami.





Przy wszystkich jednak rżnicach pomiędzy utworami rżnych okresw twrczych i ciągłym rozwoju swojego języka, Witold Lutosławski pozostaje rzadkim w naszych czasach przypadkiem kompozytora o wyraźnie określonym, bardzo indywidualnym obliczu stylistycznym w całej swej twrczości. Nie należał do żadnej "szkoły" kompozytorskiej, nie poddawał się trendom czy modom, nie podtrzymywał tradycji, ani nie brał udziału w awangardowych rewolucjach. Był jednak zarazem i awangardzistą, i kontynuatorem tradycji. Wśrd rozdroży estetycznych drugiej połowy XX wieku znalazł sobie własną drogę, ktrą konsekwentnie podążał, wiedziony nieomylnym smakiem artystycznym. Jego muzyka jest wzorcowym przykładem idealnego wyważenia proporcji pomiędzy formą i treścią, intelektem i emocją. Jej doskonałość zapewniła Lutosławskiemu stałe miejsce wśrd największych twrcw XX wieku. Lutosławski zmarł 7 lutego 1994 roku w Warszawie. Był on bez wątpienia jednym z najwybitniejszych twrcw w muzyce polskiej.



Rok 2004 ogłoszono rokiem Witolda Lutosławskiego oraz Witolda Gombrowicza.





Ważniejsze kompozycje:

• WARIACJE SYMFONICZNE (1936-1938)

• LACRIMOSA na sopran i orkiestrę (z możliwością użycia czterogłosowego chru mieszanego) (1937)

• WARIACJE NA TEMAT PAGANINIEGO na 2 fortepiany (1941)

• PIEŚNI WALKI PODZIEMNEJ na głos i fortepian (1942-1944)

• MELODIE LUDOWE na fortepian (1945)

• DWADZIEŚCIA KOLĘD na głos i fortepian (1946)

• SYMFONIA NR 1 (1941-1947)

• UWERTURA SMYCZKOWA (1949)

• KONCERT NA ORKIESTRĘ (1950-1954)

• MAŁA SUITA na orkiestrę kameralną (1950)

• RECITATIVO E ARIOSO na skrzypce i fortepian (1951)

• TRYPTYK ŚLĄSKI na sopran i orkiestrę symfoniczną (1951)

• BUKOLIKI na fortepian (1952)

• PIĘĆ MELODII LUDOWYCH na orkiestrę smyczkową (1952)

• MUZYKA ŻAŁOBNA na orkiestrę smyczkową (1954-1958)

• PRELUDIA TANECZNE na klarnet i fortepian (1954)

• PIĘĆ PIEŚNI DO SŁW KAZIMIERY IŁŁAKOWICZWNY na głos żeński i fortepian (1956-1957)

• PIĘĆ PIEŚNI DO SŁW KAZIMIERY IŁŁAKOWICZWNY [wersja II] na mezzosopran i orkiestrę kameralną (1958)

• TRZY POSTLUDIA na orkiestrę (1958-1960)

• JEUX VNITIENS na orkiestrę kameralną (1961)

• TROIS POEMES D'HENRI MICHAUX na chr i orkiestrę (1961-1963)

• KWARTET SMYCZKOWY (1964)

• SYMFONIA NR 2 (1965-1967)

• PAROLES TISSES na tenor i orkiestrę kameralną (1965)

• LIVRE POUR ORCHESTRE (1968)

• KONCERT NA WIOLONCZELĘ I ORKIESTRĘ (1969-1970)

• PRELUDIA I FUGA na 13 instrumentw smyczkowych (1970-1972)

• WARIACJA SACHEROWSKA na wiolonczelę (1975)

• LES ESPACES DU SOMMEIL na baryton i orkiestrę (1975)

• MI-PARTI na orkiestrę symfoniczną (1976)

• WARIACJE NA TEMAT PAGANINIEGO [wersja II] na fortepian i orkiestrę (1977-1978)

• NOVELETTE na orkiestrę (1978-1979)

• KONCERT PODWJNY NA OBJ, HARFĘ I ORKIESTRĘ KAMERALNĄ (1979-1980)

• EPITAPHIUM na obj i fortepian (1979)

• GRAVE, Metamorfozy na wiolonczelę i fortepian (1981)

• SYMFONIA NR 3 (1981-1983)

• ŁAŃCUCH 1 na 14 wykonawcw (1983)

• PARTITA na skrzypce i fortepian (1984)

• ŁAŃCUCH 2, Dialog na skrzypce i orkiestrę (1983-1985)

• DWADZIEŚCIA KOLĘD [wersja II] na sopran, chr żeński i orkiestrę kameralną (1984-1989)

• ŁAŃCUCH 3 na orkiestrę (1985-1986)

• FANFARE FOR LOUISVILLE na instrumenty dęte i perkusję (1986)

• KONCERT NA FORTEPIAN I ORKIESTRĘ (1987-1988)

• FANFARE FOR CUBE na kwintet dęty (1987)

• SYMFONIA NR 4 (1988-1992)

• PRZEŹROCZA dla 11 solistw (1988)

• PARTITA [wersja II] na skrzypce i orkiestrę (1988)

• CHANTEFLEURS ET CHANTEFABLES cykl pieśni na sopran i orkiestrę (1989-1990)

• INTERLUDIUM na orkiestrę (1989-1990)

• FANFARE FOR LANCASTER na zespł instrumentw dętych blaszanych i werbel (1989)

• PRELUDE FOR G.S.M.D na orkiestrę (1989)

• TARANTELLA na baryton i fortepian (1990)

• SUBITO na skrzypce i fortepian (1992)

• FANFARE FOR LOS ANGELES PHILHARMONIC na instrumenty dęte blaszane i perkusję (1993)






Przykadowe prace

Dydaktyczny charakter bajek Krasickiego

Dydaktyczny charakter bajek Krasickiego Bajki Krasickiego są dla niego tym, czym dla Kochanowskiego fraszki. Mają one charakter dydaktyczny. Krasicki wyśmiewa ludzkie wady: głupotę i pychę. Służą mu do tego maski, czyli zwierzęta, pod ktrych postaciami kryją się...

Rozliczenie podatku Vat, podatku dochodowego od osb prawnych

Rozliczenie podatku Vat, podatku dochodowego od osb prawnych Spłka z o.o. zajmująca się obrotem towarw zakupiła. Wyszczeglnienie Cena zakupu netto Ilość Towar A (VAT 20%) 56 zł/szt 5200 Towar B (VAT 7%) 32zł/szt 4400 Towar C (VAT 3%) 60zł/szt 12000 Koszty funkcjonowania spłki ...

Magnetyzm

Magnetyzm Magnetyzm Od bardzo dawna znano dobrze magnes jako strzałkę kompasu, ktra mogła się obracać na ostrzu i ustawiała się zawsze w polu magnetycznym Ziemi w kierunku z płnocy na południe. Marynarze używali kompasu już od wielu setek lat, ażeby na mo...

Krasicki gorzki, czy śmieszny?

Krasicki gorzki, czy śmieszny? Gorzkość i śmieszność. Na początku, chciałbym rozważyć rzecz, ktra na pierwszy rzut oka wydaje się być oczywista - znaczenie tych dwch, wyżej wymienionych wyrazw. Nie zawsze wyjaśnienie ich musi być proste i klarowne. Ka&...

Na podstawie podanego fragmentu Chłopw Władysława Reymonta rozważ, jak narracja służy eksponowaniu przeżyć bohatera i mentalności ludowego bohatera.

Na podstawie podanego fragmentu Chłopw Władysława Reymonta rozważ, jak narracja służy eksponowaniu przeżyć bohatera i mentalności ludowego bohatera. Narracja (łacińskie narratio) to wypowiedź monologowa prezentująca ciąg zdarzeń uszeregowanych w ...

Na podstawie fragmentu noweli M. Konopnickiej Mentel Gdański i całości utworu omw problem dyskryminacji Żydw.

Na podstawie fragmentu noweli M. Konopnickiej Mentel Gdański i całości utworu omw problem dyskryminacji Żydw. Maria Konopnicka napisała tą nowelę w 1889 roku. Był to czas kiedy w Polsce panowała cenzura, a pojęcie asymilacji (upodobnienia) czyli narodowego i kulturowego zinteg...

Odwołanie administracyjne

Odwołanie administracyjne Odwołania Odwołanie - środek odwoławczy, uruchamiający administracyjny tok instancji. Prawo do odwołania przysługuje stronie postępowania administracyjnego, niezależnie od uczestnictwa w postępowaniu przed organem 1. instancji czy dorę...

Egzekucja administracyjna

Egzekucja administracyjna 1. Egzekucja administracyjna Polega na zastosowaniu przez powołane do tego organy egzekucyjne przewidzianych prawem środkw przymusu służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych obowiązkw wynikających ze stosunkw administracyjno-prawnyc...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry