• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Witra&#3...

Nawigacja

Witraż w kościele św. Franciszka arcydziełem kościelnej sztuki zdobniczej



Witraż w kościele św. Franciszka arcydziełem kościelnej sztuki zdobniczej




W czasie tegorocznych lekcji w plenerze mieliśmy niepowtarzalną okazję dogłębnie poznać dawną stolicę Polski, czyli przepiękne i magiczne miasto jakim jest Krakw. Nie ukrywam, że liczne kościoły ze złotymi ołtarzami i przepięknymi witrażami zrobiły na mnie niesamowite wrażenie, toteż właśnie zdecydowałam się podjąć powyższy temat.



Przełom XIX i XX wieku oznaczał rozwj tzw. sztuki stosowanej. Prym w tej dziedzinie wiedli właśnie krakowscy artyści związani z Akademią Sztuk Pięknych w Krakowie. Powstały wwczas jedne z najpiękniejszych witraży, cenione i podziwiane do dziś na całym świecie. Wybijającym twrcą w tej dziedzinie był dobrze nam znany Stanisław Wyspiański.



Witraż Bg Ojciec- Stań się!, nazywany rwnież ''Stworzenie świata'', czy ''Świat wyprowadzony z chaosu'' pozostaje nie tylko najwybitniejszym dziełem plastycznym Wyspiańskiego, lecz także wyrazistym przykładem stylu epoki – płynnej, ruchliwej secesji. Artysta w mistrzowski sposb operuje linią i kolorem. Majestatyczna postać Stwrcy unosi się nad wodami jak żywy wielobarwny płomień. Faliste wstęgi, kaskady rozpalonych barw, błyski piorunw spiętrzają się ku grze, wyłaniając twarz Boga w aureoli rozwianych, siwych włosw z długą broda. Władczy gest uniesionej nad głową dłoni, promienie tryskające spod palcw drugiej, opuszczonej ręki, wysypujące się z fałd płaszcza gwiazdy, światy... To niezwykle dynamiczna wizja aktu Stworzenia, pozostawiająca patrzącego w zdumieniu i podziwie dla dzieła. Dominują tu ciemne barwy zieleni, fioletu, pojawia się też błękit. Całość rozświetlają błyski strzelistych płomieni, złota, wieńcząca witraż dłoń i gorejąca światłem twarz Boga.

Ciekawe jest, że w rżnych porach dnia, w zależności od ilości padającego światła, akcentowane wyraźniej są rżne barwy. Witraż jest widziany zupełnie w innej konwencji rano, po południu, jeszcze inaczej wieczorem... Na uwagę zasługuje tu jeszcze jeden szczegł. Mianowicie przyzwyczajeni jesteśmy do starotestamentalnej kolejności stwarzania świata: najpierw oddziela Bg światłość od ciemności, następnie oddziela powierzchnię wd od sklepienia niebieskiego, po czym z wd wyłania powierzchnię suchą, ktra zostaje nazwana ziemią. Tymczasem Wyspiański zdaje się tu stosować koncepcję hebrajską, ukazując Boga powołującego świat do istnienia z chaosu. Świadczyć o tym może pełne ekspresji ukazanie żywiołw wyrywających się spod prawej dłoni Stwrcy. Czy jest to dziełem przypadku, czy też skutkiem pogłębionej refleksji teologicznej Artysty trudno dziś dochodzić...



Olbrzymie dzieło (846 x 390cm), zgodnie z twrczym zamysłem, zostało osadzone w tylnej ścianie kościoła Franciszkanw, nad chrem i wejściem od strony Plant, w październiku 1904 roku. Dzieła montażu dokonał ''monteur'' (jak określał go artysta w swym Raptularzu) przybyły z Austrii. Szkło do projektu przygotowała huta szkła w Innsbrucku. Jej właściciele natychmiast zorientowali się, iż Wyspiański jest artystą wielkiego talentu. Ujrzawszy przesłane malowidło, z miejsca zaproponowali jego twrcy stanowisko kierownika artystycznego swego przedsiębiorstwa...

Pierwsze szkice do "Boga Ojca" artysta wykonał jednak już dużo wcześniej. Do postaci Stworzyciela pozował mu brat matki - Adam Rogowski - postać popularna w wczesnym Krakowie jako ''dziad proszalny''. Były uczestnik Powstania Styczniowego, wywieziony na Sybir, ktry wrcił z zesłania był niespełna sił umysłowych. Z puszką w ręku błąkał się po mieście, zbierając datki na weteranw powstania... Zachował się rysunek jego siostrzeńca, ukazujący tę żebrzącą postać starca. Teraz, po latach, stał się on prototypem wizerunku Stwrcy.



Inną ciekawostką dotyczącą Boga Ojca jest to, iż jego autor osobiście czuwał nad robotami montażowymi. Gdy okno było gotowe, witraż osadzony, Wyspiański wbiegł do kościoła tylnym wejściem, zatrzymał się pośrodku świątyni, odwrcił i po raz pierwszy spojrzał na swe dzieło jaśniejące w całej krasie w promieniach zachodzącego słońca. Wzruszenie tamowało mu głos. Zdołał tylko wyszeptać: Dobrze. Całkiem dobrze.

Owo ''całkiem dobrze'' w ustach niezwykle krytycznie odnoszącego się do swych prac artysty (ileż ich spalił i zniszczył...), ale jednocześnie znającego swą wartość i zdającego sobie sprawę z nowatorstwa swej sztuki, miało walor najwyższej oceny i pełnej satysfakcji twrczej.



Ja rwnież podzielam przekonanie samego twrcy o doskonałości i wielkim pięknie dzieła. W swym zdaniu, nie jesteśmy osamotnieni tym bardziej, że wielu znawcw zalicza tenże witraż do wybitnych osiągnięć przełomu wiekw na skalę światową. Osobiście mam nadzieję, że jeszcze kiedyś będę mogło ujrzeć go ponownie w bazylice oo. Franciszkanw...












Przykadowe prace

Analiza rentowności przedsiębiorstwa na przykładzie

Analiza rentowności przedsiębiorstwa na przykładzie WPROWADZENIE Funkcjonowanie przedsiębiorstw w gospodarce rynkowej narażone jest na działanie rżnych mechanizmw rynkowych i ciągłe zmiany, co sprawia, że menedżerowie zmuszeni są zwracać uwagę na ro...

Ściąga z filozofii

Ściąga z filozofii TALES Z MILETU (VI w pne) FILOZOFOWIE PRZYRODY (FIL.STAROŻYTNA - I okres, do V w pne) - zajmował się filozofią, inżynierią, astronomią - wszystko jest z wody, z wody powstało i z wody się składa - zasłynął ze swych teorii...

Prawo w turystyce

Prawo w turystyce Istota prawa espł norm wydanych lub usankcjonowanych przez państwo i zagwarantowanych przymusem państwowym. normy wydawane - organ ustanawiający prawo wydaje nową nieistniejącą normę prawną; normy sankcjonowane - organ ustanawiający prawo potwierdza pr...

Skład ropy naftowej oraz jej obrbka.

Skład ropy naftowej oraz jej obrbka. 1) Skład chemiczny ropy naftowej Ropa naftowa to mieszanina wielu związkw chemicznych (ok. 3000 rozpoznanych). Procentowa zawartość poszczeglnych związkw chemicznych jest rżna dla każdego rejonu wydobycia. Jednakże przeciętny skł...

Cierpienie i zło, ktre jednych odrzucało od Boga, a innych przynaglało do wpadnięcia w jego ramiona

Cierpienie i zło, ktre jednych odrzucało od Boga, a innych przynaglało do wpadnięcia w jego ramiona Warunkiem osiągnięcia szczęścia, jest bowiem bl i cierpienie. Tylko dzięki niemu mamy okazję dostąpić pźniejszej chwały. Bez niego nie jesteśmy w stanie...

Der Tag, Mein Tag

Der Tag, Mein Tag Um sieben Uhr stehe ich auf Um zehn nach sieben putze ich mir die Zhne und wasche mich. Gleichzeitig steht meine Schwester auf. Ich ziehe mich an um zwanzig nach sieben. Meine Schwester duscht und trocknet sich ab. Um halb acht frhstcke ich und meine Schwester, Monika. Wir essen Butterbrot...

Faut-il interdire les voitures en ville?

Faut-il interdire les voitures en ville? Nous ne pouvons pas imaginer nos vies sans une voiture. Avec cela nous pouvons voyager n'importe ou et n'importe quand nous voulons. Mais faut-il l’interdire en ville ? Premierement, les voitures sont les plus grands polluants de l'air dans les villes. Ils mettent le gaz d&#...

Metody złuszczania naskrka.

Metody złuszczania naskrka. Złuszczanie naskrka, inaczej peeling, eksfoliacja - zabieg stosowany w kosmetyce i dermatologii, polegający na usunięciu martwych komrek naskrka. Zabieg ma najczęściej na celu poprawienie wyglądu i stanu skry, zapobieganie trądzikowi lub wrastaniu włos...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry