• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: Wojna obr...

Nawigacja

Wojna obronna polski w 1939



Wojna obronna polski w 1939




28 kwietnia 1939 r. Hitler zerwał polsko-niemiecki układ o nieagresji z 1934 r. Formalnym powodem konfliktu były bezpodstawne roszczenia terytorialne Niemiec dotyczące Wolnego Miasta Gdańsk. Rwnocześnie nastąpiło nasilenie kampanii propagandowej przeciw Polsce – tzw. wojna nerww. Natomiast 23 sierpnia 1939 r. Związek Radziecki i Niemcy podpisali pakt Ribbentrop-Mołotow, wraz z tajnym protokołem określającym strefę wpływw obu państw w Europie. O płnocy 31 sierpnia 1939 r. radio Berlin ogłosiło ultimatum wobec Polski: domagano się natychmiastowego przyłączenia Gdańska do III Rzeszy, plebiscytu na Pomorzu (z wyłączeniem ludności polskiej), demilitaryzacji Helu oraz swobodnego tranzytu przez Polskę do Prus Wschodnich. Oskarżano rwnież Polskę o napad na radiostację w Gliwicach, co miało być pretekstem i usprawiedliwieniem agresji Niemiec. Nie pozostawiono rządowi polskiemu czasu na odpowiedź...

Niecałe pięć godzin pźniej, czyli 1 września 1939 r. o godz. 4.45 Niemcy, bez wypowiedzenia wojny, wtargnęły w granice Polski. Napaść ta była od dawna zaplanowana i dokładnie przygotowana przez niemieckich generałw. Liczyli oni na tzw. wojnę błyskawiczną. Doskonale wyszkolona i zmodernizowana armia niemiecka dysponowała prawie dwukrotną przewagą w liczbie żołnierzy, wielokrotną w broni pancernej i lotnictwie. Ponadto mieli kilkakrotnie silniejszą flotę morską. Siły zbrojne Niemiec liczyły w 1939 r. 2 mln 750 tyś. żołnierzy, z czego na Polskę uderzyło 1 mln 850 tys. Niemieckiej przewadze w ludziach i sprzęcie Polacy mogli przeciwstawić 950 tys. żołnierzy zmobilizowanych do momentu agresji (zamierzano powołać pod broń 1,5 mln żołnierzy) sformowanych w 38 dywizji piechoty, 11 brygad kawalerii, 2 brygady pan-cerno-motorowe oraz jednostki KOP, lotnictwa i marynarki. Przewaga niemiecka była miażdżąca. Niemiecki plan podboju zakładał totalną i błyskawiczną wojnę dzięki jednoczesnemu uderzeniu w czterech kierunkach: płnocnym, płnocno-wschodnim, zachodnim i południowo-zachodnim (Pomorze, Mazowsze. Podkarpacie i Śląsk). Polski plan obronny, noszący kryptonim Zachd", był opracowany tylko w zarysie, Do prac nad nim przystąpiono dopiero w marcu 1939 r. Siły polskie miały po stoczeniu bitwy granicznej przejść do drugiej fazy operacji i wykonać odwrt na głwną linię obrony, wytyczoną wzdłuż Narwi, Wisły i Sanu. Linia frontu zostałaby w ten sposb skrcona, dając szansę skutecznej obrony. Utworzono siedem wielkich związkw operacyjnych. Armia Modlin" wraz z Samodzielną Grupą Operacyjną Narew" bronić miały płnocnej granicy państwa. Armii Pomorze" przypadła obrona polskiego Pomorza. Zachodniej granicy miały strzec Armia Poznań", Armia Łdź" i Armia Krakw". Na granicy polsko-słowackiej utworzono słabą liczebnie Armię Karpaty". Rezerwowa Armia Prusy" zlokalizowana została na południe od Warszawy. Naczelne dowdztwo, zgodnie z konstytucją kwietniową, spoczywało w rękach marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego.

Przebieg wojny obronnej 1939 r. można podzielić na trzy etapy:

Etap pierwszy obejmuje czas od l do 6 września, kiedy toczyła się bitwa o utrzymanie zespolonej linii obrony (bitwa graniczna").

Etap drugi - od 7 do 17 września, kiedy to Niemcom udaje się zakończyć okrążanie i rozczłonkowanie głwnych sił polskich oraz w dużej mierze je zniszczyć m.in. w bitwie nad Bzurą.

Etap trzeci - od 18 września do 5 października. Był to okres walk rozczłonkowanych i okrążonych zgrupowań oraz ośrodkw oporu, kończący się ich kapitulacją.

W pierwszej fazie działań, w tzw. "bitwie granicznej", Niemcy wszędzie natrafiali na zdecydowany opr i bohaterską obronę, w wielu przypadkach z gry straconych pozycji. 1 września około godz. 5.00 niemiecka 3Armia zaatakowała pozycje bronione przez Armię Modlin, ktrą dowodził gen. Emil Przedrzymirski-Krukowicz. W wyniku walk w pierwszych trzech dniach armia ta poniosła ogromne straty, 6 września odbyła się bitwa pod Mławą i Polacy ruszyli do odwrotu. Dramatyczna sytuacja powstała na Pomorzu, gdzie poważna część Armii Pomorze" została odcięta od sił głwnych i dowdztwa Armii. Na Westerplatte, pod dowdztwem Henryka Sucharskiego, bohatersko broniła się załoga tej placwki, ktra dopiero po siedmiu dniach, w obliczu beznadziejności sytuacji, po wyczerpaniu amunicji, złożyła broń (miała stawiać opr tylko przez parę godzin do przyjścia sił głwnych). Walcząca w składzie Armii Łdź" Wołyńska Brygada Kawalerii stoczyła l września ciężki bj pod Mokrą, zatrzymując uderzenie dywizji pancernej nieprzyjaciela. Najważniejszym wydarzeniem pierwszych dni było jednak przedarcie się niemieckiego klina pancernego przez tzw. "lukę częstochowska" na styku Armii "Łdź" i Krakw". Już 2 i 3 września w rękach niemieckich znalazł się Grny Śląsk, a 6 września Wehrmacht wkroczył do Krakowa. Na terenach zajętych Niemcy stosowali terror tak wobec jeńcw, jak i ludności cywilnej. Masowo rozstrzeliwali schwytanych z bronią w raku członkw ochotniczych oddziałw samoobrony (m.in. powstańcw śląskich i harcerzy walczących w obronie Katowic oraz obrońcw Poczty Gdańskiej).

Już w pierwszych dniach walk wiadome było, że bez pomocy sojusznikw Polska nie wytrzyma uderzenia niemieckiego. Wypełniając swoje zobowiązania sojusznicze Wielka Brytania i Francja ogłosiły mobilizację sił, a w dniu 3 września wypowiedziały Niemcom wojnę. Rumunia, z ktrą Polska związana była sojuszem , nieoczekiwanie 3 września ogłosiła neutralność. Na prżno jednak oczekiwano konkretnej pomocy zbrojnej. Nard polski zdany został tylko na własne siły...Wkrtce przyjęło się określać działania alianckie mianem dziwnej wojny". Niemcy nazywali je drwiąco wojną siedzącą" (Sitzkrieg).

W dniu 8 września kolumny pancerne dotarły pod Warszawę. Inicjatorem bitwy pod Bzurą był dowdca Armii "Poznań" gen. Tadeusz Kutrzeba, ktremu podporządkował się rwnież dowdca armii Pomorze". 9 września otrzymał zgodę Naczelnego Wodza na rozpoczęcie działań zaczepnych. Natarcie to miało otworzyć drogę do Warszawy. Zaskoczyło ono całkowicie Niemcw, a bezpośrednie uderzenie na niemiecką 8 Armię przyniosło nawet zdobycie Łęczycy i Łowicza. Przez pięć dni oddziały polskie kontynuowały natarcie, niszcząc szereg jednostek nieprzyjaciela. Jednak połączone siły niemieckie (8 i 10 Armia) okrążyły polskie oddziały. Postanowiono forsować Bzurę i przedzierać się do Warszawy przez Puszczę Kampinoską. Tylko nieliczne fragmenty oddziałw zdołały dostać się do stolicy, pozostała część sił w dniach 18-20 września dostała się do niewoli. Bitwa ta dała jednak Warszawie kilka dodatkowych dni , aby przygotować się na nadejście wroga, opźniła także natarcie Niemcw na Lublin.

Sytuacja Polski pogarszała się z godziny na godzinę. Naczelne Dowdztwo nie panowało już nad sytuacją. 14 września prezydent Mościcki i członkowie rządu byli już w przygranicznej miejscowości Kuty. Za prezydentem, Wodzem Naczelnym i rządem w stronę granicy polsko-ukraińskiej podążały długie kolumny samochodw, wiozące wyższych urzędnikw i sztabowych oficerw oraz ich rodziny.

Jednakże 17 września 1939 r. wojska radzieckie w sile miliona żołnierzy przekroczyły polska granicę wschodnia, dokonując aktu agresji na Polskę. ZSRR pogwałcił w ten sposb układ o nieagresji, wypełniając tajną część układu Ribbentrop-Mołotow. Agresja radziecka nastąpiła w chwili, gdy toczyła się jeszcze bitwa nad Bzurą, a głwne miasta polskie z Warszawą i Lwowem, Helem i twierdzą w Modlinie skutecznie opierały się atakowi niemieckiemu. Pierwszoplanowym zadaniem wkraczającej armii radzieckiej było zniszczenie armii polskiej na Wołyniu i Podolu, aby uniemożliwić Polsce dalszy opr. W sytuacji ewidentnej agresji oddziały polskie na tych terenach (szacuje sieje na około jedną trzecią wszystkich sił) nie wiedziały jaką przyjąć postawę wobec Rosjan. Chaos prbowała opanować dyrektywa Wodza Naczelnego o unikaniu starć z Rosjanami i odpowiadaniu ogniem tylko w razie natarcia lub prb rozbrojenia. Lecz w oglnym zamieszaniu dyrektywa ta dotarła tylko do niewielkiej ilości oddziałw i garnizonw.

Wobec agresji radzieckiej prezydent Rzeczypospolitej i rząd w nocy z 17 na 18 września przekroczyli granice rumuńską. Do Rumunii schronił się także Rydz-Śmigły, porzucając walczące w polu armie. Początkowo liczono jeszcze na kontynuowanie walki i kierowanie nią z terytorium Rumunii, ale stało się to niemożliwe. Pod presją niemiecką (przy niezbyt przychylnym stosunku Francji do Mościckiego i Becka) władze rumuńskie internowały prezydenta Rzeczypospolitej, rząd i Wodza Naczelnego.

Od 17 września toczyła się pod Tomaszowem Lubelskim bitwa oddziałw armii "Krakw" i armii "Lublin", ktre usiłowały przedrzeć się na tzw. "przedmoście rumuńskie". Po wyczerpaniu się amunicji, 20 września, skapitulowały. Nie doczekały się wsparcia od gen. Dęba-Biernackiego, ktrego oddziały przybyły w ten rejon z opźnieniem i same podjęły kolejną, rwnież przegraną bitwę. Gen. Dąb-Biernacki pozostawił walczące wojska (porzucił mundur i w cywilu przedarł się sam na południe, za co w Londynie został osądzony i zdegradowany). Jego wojska skapitulowały dopiero 26 września.

Opuszczenie przez rząd polski granic RP, ucieczka Wodza Naczelnego oraz agresja radziecka nie przerwały jednak oporu wojsk polskich. Ciągle jeszcze broniła się Warszawa, wokł ktrej 21 września wojska niemieckie zamknęły pierścień oblężenia. Bohaterską obroną miasta kierował jego prezydent Stefan Starzyński. Do obrony Warszawy stanęła cała ludność stolicy. Powstały bataliony robotnicze obrony stolicy, do ktrych zgłosiło się około 6 tys. robotnikw. W dniu 27 września, po burzącym nalocie dywanowym i generalnym szturmie miasta gen. Tadeusz Kutrzeba rozpoczął z Niemcami rozmowy o kapitulacji. 30 września do Warszawy wkroczyły oddziały niemieckie. Dzień pźniej skapitulowała rwnież twierdza Modlin.

Ciągle trwały walki na wschodzie i nad Bałtykiem. Pomimo wielkiej przewagi na lądzie, Niemcy dopiero 2 października zdobyli Płwysep Helski. Ostatnia bitwę września stoczyła idąca na odsiecz walczącej Warszawie SGO "Polesie" gen. Kleeberga w dniach od 2 do 5 października pod Kockiem. Siły Kleeberga nie zostały zniszczone, a o ich kapitulacji zadecydowała sytuacja oglna. 6 października ta ostatnia regularna jednostka polska złożyła broń. Ale walka nie ustała. Jeszcze przed kapitulacją Warszawy powołano tam pierwszą organizację konspiracyjną - Służbę Zwycięstwu Polski. Na jej czele stanął gen. Michał Karaszewicz-Tokarzewski, a jego szefem sztabu został płk Stefan Grot-Rowecki. Wielu oficerw i żołnierzy zdjęło mundury i z pierwszym dniem okupacji przeszło do pracy konspiracyjnej.

Kampania wrześniowa 1939 r. przerwała pasmo pokojowych aneksji Adolfa Hitlera. Ale zwycięstwo Niemiec nad osamotnioną Polską nie przyszło im łatwo. Opr i bohaterstwo żołnierza zmusiło Niemcw do stoczenia ponad płtora tysiąca bitew i potyczek. Pomimo znacznej przewagi technicznej i prawie dwukrotnie liczebniejszych sił, wiele starć kończyło się sukcesami Wojska Polskiego. Straty niemieckie były bardzo wysokie i o wiele miesięcy przesunęły inwazję Hitlera na Europę Zachodnią. W broni pancernej i sprzęcie Niemcy stracili jedną trzecią środkw i sił rzuconych do walki. Ich straty w ludziach wyniosły około 90 tyś. zabitych i 60 tyś. rannych. Po stronie polskiej zginęło 70 tyś. żołnierzy, a 135 tyś. zostało rannych. Do niewoli niemieckiej dostało się około 400 tyś. oficerw, podoficerw i żołnierzy, do radzieckiej - około 230 tyś. Do Rumunii, na Węgry, Litwę i Łotwę przedostało się ponad 83 tyś. żołnierzy polskich.

Kampania wrześniowa ukazała z całą bezwzględnością metody wojny totalnej stosowane przez Niemcw. Celem najeźdźcy stawali się nie tylko żołnierze, ale rwnież ludność cywilna. Wojska niemieckie mordowały bez litości bezbronnych cywilw, kobiety i dzieci, nie respektując żadnych zasad humanitarnych ani prawa międzynarodowego. W wyniku działań wojennych straciło życie ponad trzysta tysięcy osb cywilnych. Ogromne były też straty materialne.

Być może gdyby Polska miała więcej czasu na przygotowanie się do ataku Hitlera i zbrojne poparcie innych państw wybuch II wojny światowej nigdy by nie nastąpił. Wydaje mi się, iż potęgę militarną można byłoby pokonać wsplnymi siłami.















Bibliografia:

1. Historia Polski 1939-1947 – J. R. Szaflik

2. Encyklopedia Szkolna – Historia – Wyd. Szkolne i Pedagogiczne W-wa ‘95

3. Wojna i okupacja IX 1939 – IV 1945 – E. Duraczyński
















Przykadowe prace

Metodologia badań społecznych - przykładowy komunikat

Metodologia badań społecznych - przykładowy komunikat Spora część wykładowcw wymaga na zaliczenie z metodologii przygotowania komunikatu na podstawie komunikatu CBOS. Przykład w załączeniu

Sprawa Polski w czasie II wojny światowej

Sprawa Polski w czasie II wojny światowej Sprawa polska w czasie II wojny św. Na klęskę wrześniową złożyło się wiele czynnikw, z ktrych przyczyny politycznej natury leżały w polityce zagranicznej rządu sanacyjnego, powodującej faktycznie polityczne i mili...

Alkiny, alkeny, alkany

Alkiny, alkeny, alkany ETAN: -całkowite : 2 C2H6 702 -> 4CO2 6H20 -płspalanie: 2 C2H6 502 -> 4CO 6H20 -niecałkowite: 2 C2H6 3 02 -> 4C 6H20 Pentan: - całkowite : 2C5H12 16 02 --> 10 CO2 12 H20 - płspanianie 2C5H12 12 02 --> 10 CO 12 H20 - nieca&#...

Funkcje zarządzania

Funkcje zarządzania Funkcje zarządzania 1. planowanie – wytyczanie celw organizacji i określenie najlepszego sposobu ich osiągnięcia, częścią tego procesu jest podejmowanie decyzji polegające na wyborze określonego sposobu działania spośrd wielu dostęp...

Gdy rozum śpi budzą się demony Francisco de Goya

Gdy rozum śpi budzą się demony Francisco de Goya Seria rycin pt. Kaprysy, stworzona przez Francisco de Goyę w latach 1797-1799, miała wyrażać jego strach przed tkwiącym w społeczeństwie złem, zabobonami i absurdami, a zarazem szydzić z nich, oskarżać je. Dzie...

Biografia - Leksykon Wielkich Uczonych

Biografia - Leksykon Wielkich Uczonych Archimedes z Syrakuz (ok. 287-212 p.n.e.) wybitny grecki filozof przyrody i matematyk, urodzony i zmarły w Syrakuzach; wykształcenie zdobył w Aleksandrii. Był synem astronoma Fidiasza, autorem traktatu o kwadraturze odcinka paraboli, twrcą hydrostatyki i stat...

Ewolucja bohatera romantycznego w twrczości Adama Mickiewicza.

Ewolucja bohatera romantycznego w twrczości Adama Mickiewicza. Postawy romantyczne u wszystkich autorw ulegały transformacji; Romantyzm wykreował nową postawę bohatera romantycznego, ktry posiadał wielka indywidualność, bogatą psychikę, wszelkie uczucia (miłoś...

"Boże coś Polskę" - Alojzy Feliński

"Boże coś Polskę" - Alojzy Feliński Alojzy Feliński Urodzony w 1771 roku, zmarł w 1820. Poeta i dramatopisarz. Był adiutantem Tadeusza Kościuszki, w 1818 roku dyrektorem Liceum Krzemienieckiego. Członek. Towarzystwa Przyjacił Nauk, dyr. Liceum Krzemienieckiego; jego utwory...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry