• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Wojna se...

Nawigacja

Wojna secesyjna



Wojna secesyjna




Jedyna w historii USA wojna domowa (1861-65) na oglnokrajową skalę pomiędzy stanami Południa (Konfederacja) i Płnocy (Unia). Apogeum długiej serii konfliktw między obiema częściami kraju i wielostronnego sporu wokł Konstytucji Stanw Zjednoczonych i jej interpretacji, co w płd. stanach doprowadziło do ukształtowania się ruchu secesyjnego. Decydującym czynnikiem stało się odmienne podejście do kwestii niewolnictwa rozpowszechnionego na Południu i stopniowo likwidowanego w stanach Płnocy (choć legalnego na terenie całego kraju). Bezpośrednia przyczyną stało się uchwalenie przez rząd federalny prawa zabraniającego niewolnictwa na zach. kraju, co wzmogło obawy Południa przed zdominowaniem i nasiliło tendencje sprzeciwu wobec wszystkich zmian powstrzymujących ekspansje niewolnictwa. W konsekwencji łącznie 11 stanw płd. dokonało (1860-61) secesji od Unii (24 pozostały lojalne wobec Waszyngtonu) i proklamowało utworzenie nowego państwa (Skonfederowane Stany Ameryki) ,co dało powd do wybuchu wojny, w ktrej Południe pragnęło obronić suwerenność, a Płnoc zachować państwo w dotychczasowym kształcie, a w pźniejszej fazie konfliktu także doprowadzić do zniesienia niewolnictwa. Nadzieje na zachowanie pokoju rozwiał w 12 IV 1861 atak Konfederatw na unijny Fort Sumter w Płd. Karolinie, ktry rozpoczął wojnę. W pierwszej fazie (1861), mimo przeważających sił Unii (katastrofalna kampania pierwszego gen. G.B. McClellana), oddziały Południa pod dowdztwem generałw T.J. Jacksona, J.E. Johnstona i najwybitniejszego R.E. Lee odniosły znaczące zwycięstwa zarwno na froncie wsch. (Wirginia, Maryland, Pensylwania), jak i zach. (wzdłuż Missisipi), wygrywając m.in. VII-VIII 1861 2 bitwy nad rz. Bull Run w Wirginii; mimo blokady wybrzeży i portw Konfederacji konflikt zbrojny przenisł się na morze (bitwa morska w Zat. Chesapeake 9 III 1862). Punktem zwrotnym stała się, de facto nierozstrzygnięta, bitwa 17 IX 1862 pod Antietam w Marylandzie (błędne wycofanie się Konfederatw gen. Lee zinterpretowano jako ofensywę Unii). W 5 dni pźniej prezydent A. Lincoln wydal tzw. proklamacje emancypacji , stanowiącą milowy krok na drodze do zniesienia niewolnictwa (obejmowało ok. 3 mln ludzi).Od bitwy pod Gettysburgiem (1-3 VII 1863) oddziały Unii dowodzone przez generałw U.S. Granta,H. Sheridana, W.T. Shermana i G.H. Thomasa poczęły odnosić sukcesy i z wolna przeszły do zwycięskiej ofensywy. W 1863 opanowały front wzdłuż Missisipi i zajęły stan Tennessee (m.in. bitwa pod Chattanooga, 22-23 XI 1863), a 1864 - Georgie (2 IX 1864 zdobycie Atlanty, uwiecznione w powieści M. Mitchell Przeminelo z wiatrem i w filmie pod tym tytułem); integralność terytorialna Konfederacji została na dobre przerwana i weszła w decydującą fazę. Umocnienie Unii przyniosła reelekcja A. Lincolna na drugą kadencje prezydentury, jednak podczas rokowań na statku w Hampton Roads (II 1865) Konfederaci nie przyjęli propozycji pokojowych Płnocy, a Kongres Unii uchwalił XIII poprawkę do Konstytucji USA znoszącą niewolnictwo w państwie (także na Południu); u schyłku wojny Jankesi zajęli Płd. i Płn. Karolinę, a 2-3 IV 1865 stolicę Konfederacji - Richmond w Wirginii; 9 IV podpisano głwny akt kapitulacji (gen. Lee), choć walki i potyczki trwały jeszcze do VI 1865 (najdłużej w Teksasie); w.s. spustoszyła Południe USA, ale w jej wyniku przyspieszono zniesienie niewolnictwa , co stało się najdonioślejszym wydarzeniem społeczno politycznym i kulturowym w historii USA od czasu ogłoszenia 1776 Deklaracji Niepodległości. Po stronie Konfederacji zginęło ponad 320 tys. żołnierzy (spośrd 1,5 mln), po stronie Unii - ponad 350 tys. (spośrd 2 mln). Rozpoczęty po wojnie okres rekonstrukcji 1865-77, choć nie wolny od sporw, przynisł reintegracje państwa. Reperkusje światowe w.s. były stosunkowo niewielkie. Państwo Konfederatw nie doczekało się uznania międzynarodowego, a Anglia i Francja szybko zrezygnowały z mediacji i nie dały się wciągnąć w interwencje wojskowa, na co liczyło Południe.






Przykadowe prace

Struktura parlamentu RP

Struktura parlamentu RP STRUKTURA PARLAMENTU SEJM Sejm liczy 460 posłw. Posłowie zrzeszają się w klubach lub kołach poselskich. Klub może utworzyć co najmniej 15 posłw, a koło minimum 3. w przypadku głosowania nad bardzo ważnymi ustawami przewodniczący klubu...

Władza jest.... - rozwiń myśl odwołując się do postaci Makbeta i Kreona.

Władza jest.... - rozwiń myśl odwołując się do postaci Makbeta i Kreona. Władza to zdolność zapewnienia porządku prawnego. Powinna być w rękach ludzi odpowiednio do tego przygotowanych, dbających nie tylko o swoje interesy, ale interesy całego społecze...

Zdrowe odżywianie

Zdrowe odżywianie "Jedz aby żyć, a nie żyj aby jeść" Stan naszego zdrowia uzależniony jest od stanu żywienia. Gdybyśmy zwrcili uwagę na to, co jemy, to w naszych warunkach, tych teraźniejszych, nawet najgorszych - i ekonomicznie, i psychicznie - moglibyśmy ży&#...

Znaczenie i rodzaje komunikacji międzyludzkiej.

Znaczenie i rodzaje komunikacji międzyludzkiej. Znaczenie i rodzaje komunikacji międzyludzkiej w komunikacji społecznej występują rżne bariery takie jak : -hałas -rżnice językowe -rżnice kulturowe -rżnice społeczne -stany emocjonalne należy ograniczyć w...

Motyw matki

Motyw matki Portrety matek w literaturze Niewątpliwie najważniejszą rolą, jaką może spełniać kobieta jest rola matki, ktra wychowuje swe dzieci na szlachetnych i uczciwych ludzi, prawych obywateli, szczerych patriotw. To matka w głwnej mierze kształtuje osobowoś...

Uzasadnij w kategoriach określonej koncepcji estetycznej stanowisko na temat wybranego problemu etycznego wspłczesnej medycyny

Uzasadnij w kategoriach określonej koncepcji estetycznej stanowisko na temat wybranego problemu etycznego wspłczesnej medycyny Wielu z nas zadaje sobie pytanie czy prawa pacjenta gwarantują prawo do życia? Kto z nas ma prawo odbierać życie, pozbawiać rodzicw radości macierzyństwa ...

Oceń decyzje Kreona, bohatera dramatu Sofoklesa.

Oceń decyzje Kreona, bohatera dramatu Sofoklesa. Kreon wydał zakaz zabraniający, pod karą śmierci, pochowania Polinika, zdrajcy państwa. Ma na celu dobro społeczne, interesy państwa i utrzymanie silnej władzy. Przestrzegając praworządności jako władca, uważa, ...

Ewolucja Wszechświata

Ewolucja Wszechświata Temat: MODELE EWOLUCJI WSZECHŚWIATA. 1.Teoria Wielkiego Wybuchu. 1.1 Wstęp 1.2 Definicja 1.3 Początek 1.4 Dowody Wielkiego Wybuchu 1.5 Wielki Wybuch w laboratorium 2.Modele ewolucji 2.1 Model stacjonarny 2.2 Model Wszechświata rozszerzającego si&...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry