• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Wpł...

Nawigacja

Wpływ kultury włoskiego renesansu na kultury innych państw europejskich



Wpływ kultury włoskiego renesansu na kultury innych państw europejskich




Renesans to stadium rozwoju kultury europejskiej, trwający we Włoszech od końca XIII w. do początku XVI w. W krajach Europy zachodniej, płnocnej i środkowej — od XV w. do końca XVI w. Termin wprowadzony w czasach humanizmu renesansowego we Włoszech w XV w., pojmowany początkowo jako odrodzenie kultury starożytnego Rzymu (wł. rinascita odrodzenie obudzenie się, rozkwit), przywrcenie ideałw republiki i cesarstwa, cnt obywatelskich, klasowych wzorcw wychowania i uformowania moralnego przez wykształcenie oraz harmonijnego rozwoju ludzkich zdolności. Humanizm renesansowy był oparty na przekonaniu, iż spuścizna kulturowa antyku zawiera ideały życia ludzkiego w wymiarze jednostkowym i społecznym. W związku z tym bardzo ważną rolę, oprcz filozofii, odgrywała filologia, zbudowano podstawy biblistyki, opracowując krytycznie teksty biblijne i tłumacząc je z greki (Erazma z Rotterdamu przekład Nowego Testamentu). Pojęcie renesansu zostało upowszechnione w XVI w. przez G. Vasariego przede wszystkim w odniesieniu do literatury i sztuki. Renesans był postrzegany jako nowa epoka zrywająca ze średniowieczem i jego ograniczeniami, bądź jako okres zapoczątkowany w średniowieczu, dopełniający i zamykający je. Michelet i Burckhard sformułowali i uzasadniali pogląd o przeciwstawności obydwu epok. Głosili, iż w czasach renesansu w literaturze i sztuce, systemie edukacji, instytucjach politycznych oraz w mentalności nastąpiło wskrzeszenie wzorw i wartości antycznych, a tym samym odrodzenie duchowe ludzkości, wyzwolenie z poprzedzającego je okresu barbarzyństwa, wstecznictwa i ciemnoty, wzrost znaczenia jednostki, zwycięstwo natury i rozumu, odkrycie człowieka i świata, zeświecczenie kultury, rehabilitacja ducha pogańskiego. Za kolebkę renesansu uważa się Włochy. To właśnie stamtąd idee tej epoki promieniowały na całą Europę.



Okres renesansu jest naznaczony sporem między władzą świecką i duchową, walką o dominację między cesarstwem a papiestwem. Aktywne włączenie się papiestwa w politykę, żądanie posłuszeństwa od świeckich władcw i opr z ich strony doprowadziły do wzrostu wpływu władzy świeckiej na władzę duchową (Wielka Schizma 1378–1417). Podporządkowanie papiestwa władzy świeckiej i wykorzystywanie go do doraźnych celw politycznych osłabiło znaczenie tej instytucji i samego Kościoła, przyczyniło się do przewagi polityki nad religią (pźniejsza zasada cuius regio eius religio). Wraz z narastaniem wpływw reformacji podziały polityczne w Europie i w cesarstwie niemieckim nasiliły się. Europa rozpadła się na część katolicką i protestancką. Polityka uniezależniła się od religii. Edykt nantejski (1598) przyznający prawa hugenotom sankcjonował pierwszy zasadniczy rozdział Kościoła od państwa. Rozpad dawnego porządku, chaos przemian religijnych i politycznych sprzyjały — oprcz tradycji od dawna obecnej w myśli politycznej — tworzeniu utopii społecznej i politycznej, ktre projektowały rozwiązania ustrojowe, gospodarcze, mające zagwarantować trwały pokj społeczny, ład moralny i polityczny. We Włoszech, rozdrobnionych na miasta-państwa i księstwa, dominowały też tendencje zjednoczeniowe. Formy renesansowe przenikały do środkowej i płnocnej Europy dzięki wędrwkom artystw włoskich sprowadzanych na dwory krlewskie i magnackie. Najwcześniej (1490) renesans dotarł na Węgry, na dwr Macieja Korwina. Artystw włoskich sprowadzono też do Polski. Byli to m.in. architekci, ktrych dziełem jest przebudowa zamku na Wawelu. Autorstwa Berrecciego jest kaplica Zygmuntowska przy katedrze krakowskiej. W duchu renesansu wzniesiono też zamki w Baranowie, Brzegu, Krasiczynie oraz liczne ratusze i centralne kaplice kopułowe. Charakterystyczne dla sztuki polskiej stały się attyki i dziedzińce arkadowe. W zachodniej części Europy najważniejszymi ośrodkami łączącymi wpływy włoskie z miejscową silną tradycją gotycką były Niderlandy i Francja.



Początki renesansu polskiego przypadają na wiek XV. O zbliżaniu się nowej epoki świadczą liczne przykłady zainteresowania się antyczną spuścizną. I tak w Akademii Krakowskiej czytano i objaśniano dzieła wielkich klasykw: Owidiusza, Horacego, Wergiliusza. Do Polski przybywali wybitni cudzoziemcy. Propagowali oni i popularyzowali nowe prądy i wzory kulturowe, literackie, osobowe. Wielu rodzimych twrcw rwnież opanowuje łacinę. Na okres rozwoju renesansu przypada twrczość takich twrcw, jak Klemens Janicki (najwybitniejszy poeta polsko - łaciński), Jan Ostrorg (pierwszy polski pisarz świecki), Biernat z Lublina (pierwszy polskojęzyczny pisarz świecki, autor bajek). Głwnym nurtem Odrodzenia był humanizm, głoszący wszechstronne zainteresowanie człowiekiem w jego życiu doczesnym. Hasłem humanistw tej epoki stały się słowa starożytnego poety rzymskiego - Terencjusza "człowiekiem jestem i nic, co ludzkie nie jest mi obce" (Homo sum et nihil humani a me alienum esse puto). Stawiało ono nieograniczone możliwości poszukiwaniom wszechstronnej wiedzy o człowieku.



Drugim obok humanizmu ruchem tej epoki była reformacja - ruch religijno-społeczny, ktry doprowadził do rozłamu w kościele katolickim i powstania nowych wyznań. Największy i najwspanialszy rozkwit renesansu polskiego, tzw. "złoty wiek", przypada na wiek XVI. Jest to okres rządw dwch ostatnich krlw z dynastii Jagiellonw - Zygmunta Starego i Zygmunta Augusta oraz czas panowania pierwszego krla elekcyjnego - Stefana Batorego. Wraz z żoną Zygmunta Starego, Boną Sforzą przychodzi do Polski kultura Włoch. Wśrd świty krlowej znajdują się uczeni, muzycy. Nowe wzory dotyczą nie tylko obyczajw, ale także kuchni - to właśnie z tego okresu pochodzi "włoszczyzna".

XVI wiek to okres największych osiągnięć nauki, literatury i myśli publicystycznej. To właśnie wtedy żyli i działali: Mikołaj Kopernik, Andrzej Frycz Modrzewski, Mikołaj Rej, Jan Kochanowski, Mikołaj Sęp Szarzyński i Szymon Szymonowic. Jednoznaczne określenie ram "złotego wieku" jest sprawą dość skomplikowaną. Przyjmuje się, że początek tego okresu przypada na rok 1543 (śmierć Mikołaja Kopernika i druk jego dzieła "O obrotach..."). Za datę końcową zaś rok 1584 - rok śmierci Jana Kochanowskiego. Renesans polski był jednym z najbogatszych okresw kulturalnych, w niczym nie odbiegał od przemian zachodzących w pozostałych krajach europejskich. Polska XV i XVI w to państwo zjednoczone, silne gospodarczo, aczkolwiek słabsze niż w innych krajach europejskich jest pozycja polskiego mieszczaństwa. Państwo posiada silny ośrodek naukowy w postaci Akademii Krakowskiej. Alma Mater w Krakowie jest atrakcyjna rwnież dla cudzoziemcw i przyciąga humanistw popularyzujących nowe prądy i wzory kulturalne. W XVI w. rozwija się mecenat artystyczny zarwno sprawowany przez dwory magnackie jak i dwr krlewski. Wysoki poziom osiąga rwnież szkolnictwo zarwno średnie jak i wyższe. Z inicjatywy Jana Zamojskiego powstaje Akademia w Zamościu. Wzrasta liczba szkł parafialnych, nowopowstały zakon jezuitw zakłada liczne kolegia. Reformacja w Polsce przebiegała bezboleśnie, luteranizm przyjął się wśrd mieszczan, szlachta skłoniła się ku kalwinizmowi. Podobnie jak w innych krajach rozwija się polskie drukarstwo. Głwnym ośrodkiem stał się Krakw.



Epoka Renesansu odkryła wiele oryginalnych źrdeł kultury antycznej, naczelną zasadą była dbałość o czystość języka oraz idea powrotu do źrdeł, czyli czytania i poznawania dzieł w oryginale. Epoka ta trwale wpłynęła na kulturę i oglny rozwj wielu państw w całej Europie.






Przykadowe prace

Omw przyczyny, przebieg, skutki i znaczenie I Wojny Światowej.

Omw przyczyny, przebieg, skutki i znaczenie I Wojny Światowej. I Wojna Światowa już w czasie swojego trwania została określona mianem Wielkiej Wojny, nie mającej do tej pory rwnej sobie, jeśli chodzi o ogrom śmierci i zniszczeń. Kiedy przyszedł jej kres wielkie mocarstwa le&...

Piorunochron

Piorunochron Piorunochron. Urządzenie chroniące budynki przed uderzeniem pioruna, przez odprowadzenie do ziemi prądu wyładowania o natężeniu rzędu kilkunastu tysięcy amperw. Najprostszy piorunochron to zaostrzony metalowy pręt, ustawiony pionowo w najwyższym punkcie zabezpie...

Polityka okupanta niemieckiego wobec inteligencji polskiej (1939-1945)

Polityka okupanta niemieckiego wobec inteligencji polskiej (1939-1945) Polityka okupanta niemieckiego wobec inteligencji polskiej, na ziemiach polskich, w latach: 1939-45. Informacje Oglne Włączenie części okupowanych ziem polskich (wojewdztwa: pomorskie, poznańskie, śląskie, czę&...

Gatunki typowe dla literatury pozytywizmu - realizm.

Gatunki typowe dla literatury pozytywizmu - realizm. Pozytywizm to domena prozy. To proza była najważniejsza i miała najwybitniejsze osiągnięcia. Poezja zeszła na drugi plan. 1)Powieść - oglne cechy: utwr pisany prozą , dużych rozmiarw , o swobodnej kompozycji , cz...

Scharakteryzuj renesansową koncepcję życia w świetle poznanych utworw.

Scharakteryzuj renesansową koncepcję życia w świetle poznanych utworw. Człowiek wyzwolony, odważny w poszukiwaniu prawdy, uniwersalny, wszechstronnie wykształcony i znający języki to typowy renesansowy humanista O tym jak wyglądał, jakie cechy posiadał i przede wszystk...

Opis Miniatury francuskiej "Architekt wszechświata".

Opis Miniatury francuskiej "Architekt wszechświata". Architekt wszechświata jest to miniatura francuska pochodząca z około XIII wieku. Przedstawia wizję stworzenia świata przez Boga. Oparta głwnie na dwch kolorach. Dominuje żłty i niebieski. Postać Stw...

Człowiek wobec Boga, życia i śmierci w literaturze średniowiecza

Człowiek wobec Boga, życia i śmierci w literaturze średniowiecza Głwnym założeniem filozofii średniowiecznej był teocentryzm, ktry w centrum wszechświata i ludzkiego zainteresowania umieszczał Boga. Stąd w literaturze i sztuce dominowały tematy sakralne. Ludzie b...

Plan Zdarzeń do książki "Ten obcy" Ireny Jurgielewiczowej

Plan Zdarzeń do książki "Ten obcy" Ireny Jurgielewiczowej Plan Zdarzeń 1).Przybycie obcego na wyspę. 2).Rozmowa Uli z Zenkiem. 3).Wizyta u lekarza. 4).Ucieczka i powrt Zenka. 5).Postanowienie odnalezienia wujka Zenka Antoniego Janicy. 6).Wyprawa rowerowa. 7).Smutna wiadomoś...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry