• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Wykorzys...

Nawigacja

Wykorzystanie lasw do rekreacji i turystyki Podlasia



Wykorzystanie lasw do rekreacji i turystyki Podlasia




Najbardziej naturalną formacją przyrodniczą, nierozerwalnie związaną z polskim krajobrazem są lasy. Tworzą warunki do wypoczynku, rekreacji, poprawy zdrowia.

Lasy tworzą najwyżej zorganizowane ekosystemy, w ktrych procesy wykorzystania energii słonecznej i akumulacji produktw fotosyntezy oraz neutralizacji skażeń osiągają bardzo wysoki poziom. Dzięki procesom fotosyntezy lasy odnawiają zapasy tlenu w atmosferze, wiążąc zaś dwutlenek węgla z powietrza łagodzą "efekt cieplarniany". Lasy w znaczący sposb zatrzymują pyłowe i gazowe zanieczyszczenia powietrza, ulegając przy tym znacznym uszkodzeniom. W lasach zachodzą procesy istotne dla prawidłowego obiegu materii i energii, warunkujące ciągłość funkcjonowania całych zespołw krajobrazowych. Umożliwiając bytowanie wielu gatunkw roślin i zwierząt, lasy chronią rżnorodność przyrody i jej zasoby genowe. Jednocześnie drewno - odnawialny produkt lasu pozostaje nadal niezastąpionym surowcem, warunkującym postęp cywilizacyjny. Produkty z drewna tworzą najbliższe człowiekowi, ekologiczne otoczenie, a jako surowiec do produkcji papieru - podstawę rozwoju kultury. Lasy spełniają w sposb naturalny lub w wyniku działań gospodarki leśnej rżnorodne funkcje, ktre kwalifikuje się następująco:

- Funkcje ekologiczne (ochronne), zapewniające: kształtowanie klimatu globalnego i lokalnego, stabilizację składu atmosfery i jej oczyszczanie, regulację obiegu wody w przyrodzie, przeciwdziałanie powodziom, lawinom i osuwiskom, ochronę gleb przed erozją i krajobrazu przed stepowieniem, warunki do zachowania potencjału biologicznego wielkiej liczby gatunkw i ekosystemw, a także rżnorodność krajobrazu i lepsze warunki produkcji rolniczej;

- Funkcje produkcyjne (gospodarcze), polegające na zdolności do produkcji biomasy i ciągłego powtarzania tego procesu, co zapewnia trwałe użytkowanie drewna i surowcw niedrzewnych pozyskiwanych z lasu, w tym użytkw gospodarki łowieckiej, a w konsekwencji uzyskiwanie dochodw ze sprzedaży towarw i usług, oraz przyczyniające się do tworzenia stanowisk pracy i zasilania podatkiem budżetu państwa i budżetw samorządw lokalnych;

- Funkcje społeczne, ktre kształtują korzystne warunki zdrowotne i rekreacyjne dla społeczeństwa, tworzą rżnorodne formy użytkowania lasu przez społeczność lokalną, wzbogacają rynek pracy, wzmacniają obronność kraju, rozwj kultury, oświaty i nauki oraz edukacji ekologicznej społeczeństwa.

Funkcje lasu są ograniczone: wzrost jednych może się odbywać kosztem pozostałych, co rodzi konflikty między nimi. Rwnocześnie wiele rodzajw funkcji lasu uzupełnia się wzajemnie lub z siebie wynika oraz zmienia się w czasie i w przestrzeni.

Cele gospodarki leśnej wynikają z funkcji, ktre spełnia las: poza produkcyjne, produkcyjne, mieszane (b. często). Grupy lasw utworzone ze względu na funkcje: rezerwatowe, ochronne, gospodarcze.

Kategorie lasw ochronnych: glebochronne, glebochronne w strefie grnej granicy lasw, wodochronne, wodochronne w strefie ujęć i źrdeł wody, uszkodzone przez przemysł, stanowiące cenne fragmenty rodzimej przyrody, ostoje zwierząt chronionych, w granicach administracyjnych miast, w strefie 10 km od granic miast (pow. 50 tys. mieszkańcw), lasy uzdrowiskowe (strefy A i B), lasy uzdrowiskowe (strefa C) lub wokł sanatoriw, lasy obronne.

Głwnym celem lasw gospodarczych jest cel produkcyjny. Cele obrębu leśnego: hodowlane, produkcyjne. Cele hodowlane: gospodarczy typ drzewostanu, docelowy skład drzewostanu, skład odnowieniowy. Cel produkcyjny: dostarczenie odpowiedniej ilości surowca drzewnego. Konieczność zapewnienia odpowiedniej struktury sortymentw skłania do wybierania kolei rębu (wieku wyrębu).

Rezerwaty leśne:

- ochrona ścisła - długookresowym, niezmiennym celem jest zapewnienie naturalnych procesw rozwojowych + obserwacja rozwoju lasu,

- renaturalizacja - kształtowanie struktury drzewostanw właściwej dla danych warunkw siedliskowych,

- przebudowa - przywracanie właściwych składnikw drzewostanw lub eliminacja niewłaściwych (np. obcych gatunkw),

- stabilizacja - utrzymanie danego stanu (np. punktw widokowych, ale nie drzewostanw).

Rezerwaty inne (np. krajobrazowe, faunistyczne, torfowiskowe, florystyczne) z ekosystemami leśnymi - celem, w odniesieniu do lasw, jest zapewnienie ochrony innego obiektu (przedmiotu ochrony). Do tej grupy nie wlicza się lasw parkw narodowych.

Bogactwo świata przyrody, praktycznie nie skażonego działalnością ludzką jest tym, czego szuka coraz więcej turystw. Obserwuje się bowiem w turystyce światowej trendy do odchodzenia od wypoczynku w zatłoczonych kurortach na rzecz ciszy, poznawania nowych kultur, folklorw. Taki właśnie produkt turystyczny może zaoferować Podlasie, a zwłaszcza Puszcza Białowieska. Dominacja rolnictwa i leśnictwa na tym obszarze powoduje, że walory środowiska Podlasia są znane i wysoko cenione w Polsce i całej Europie. Polska, chodź słynna z unikatowej pierwotnej Puszczy Białowieskiej, nie jest krajem zasobnym w zielone bogactwo. Lesistość, czyli pokrycie powierzchni lasem, wynosi 27,7 % i jest niższa od średniej dla Europy (31.8 %). Powierzchnia Narodowego Parku Białowieskiego wynosi 10501,95 ha, z czego pod ochroną ścisłą jest 4747 ha. Obejmuje część Puszczy Białowieskiej, stanowiącej największy w Europie prabr niżowy, zachowany w stanie naturalnym. Cała Puszcza zajmuje powierzchnię 125 tys. ha, z czego w Polsce znajduje się 58 tys. ha. Największą powierzchnię Parku zajmują lasy dębowo - lipowo - grabowe typu grądu. Wzdłuż rzek i okresowych ciekw wodnych znajdują się przystrumykowe łęgi olszowo - jesionowe. W bezodpływowych nieckach terenowych ze stagnującą wodą, ukształtowały się bagienne lasy olszowe. Uboższe gleby zajmują rżne postacie borw mieszanych z udziałem świerka. Niewielkie obszary dawnych torfowisk wysokich zajmują bory bagienne. W Parku utworzono zamknięty ośrodek hodowli żubra oraz zagrody pokazowe z żubrem, żubroniem, jeleniem, dzikiem, konikiem polskim oraz wilkiem. Na terenie Parku Pałacowego oprcz 130 gatunkw drzew i krzeww rośnie jedna z najpiękniejszych grup starych dębw, licząca 17 drzew w wieku 600 do 800 lat. W sumie na terenie ochrony ścisłej Parku stwierdzono blisko 1600 drzew odpowiadających kryteriom pomnikw przyrody.

Głwny obiekt Parku, tzw. "ścisły rezerwat przyrody" zwiedzać można pieszo, w grupach nie przekraczających 25 osb, wyłącznie z uprawnionym przewodnikiem. Możliwe jest uzyskanie zezwolenia na przejazd pojazdem konnym (bryczka, sanie) albo rowerem. Dla ogłu turystw udostępnia się trasę długości ok. 8 km. Dłuższe trasy są dostępne dla grup specjalistycznych, każdorazowo na podstawie odrębnego zezwolenia dyrektora parku. Puszcza Białowieska - kompleks leśny o powierzchni 1250 km kw., z czego w polskich granicach znajduje się 580 km kw. Pozostała część leży na terenie Białorusi. Mimo pozornej jednolitości warunkw siedliskowych, wynikającej z rwninnego charakteru obszaru puszczy, świat roślinny, w tym przede wszystkim skład gatunkowy drzewostanw reprezentuje się jako pełna rżnorodnych form i odmian mozaika leśna. Występują tu: grąd wysoki, grąd niski, br sosnowy, br iglasty, br mieszany, br bagienny i ols. Osobliwościami są też dobrze zachowane, potężne okazy świerkw, lip, grabw, klonw i dębw.

Biebrzański Park Narodowy jest największy w Polsce o powierzchni 59 223 ha. Obszary leśne w Parku zajmują 15 544 ha. BPN posiada 400 km szlakw pieszych, na trasy rowerowe i wodne, na ścieżki dydaktyczne i wieże widokowe. Bagna biebrzańskie to nie tylko bezkresne przestrzenie podmokłych łąk, szuwarw i wierzbowych zarośli. To także piękne lasy, a wśrd nich malownicze bory bagienne i olsy, pod względem zajmowanego obszaru nie mające sobie rwnych w Polsce. Na przykład wełnianeczka alpejska i brzoza niska to żywe wspomnienie czasw sprzed tysięcy lat, kiedy te części Europy pokrywała arktyczna tundra.

Wigierski Park Narodowy znajduje się w płnocno-wschodniej Polsce, na terenie wojewdztwa podlaskiego, w krainie Mazursko-Podlaskiej, w płnocno-wschodniej części dzielnicy Pojezierza Mazurskiego i płnocnej dzielnicy Puszczy Augustowskiej. Aktualna jego powierzchnia wynosi 15086 ha, w tym 9464 ha to grunty leśne. Ochroną ścisłą objętych jest 623 ha, w tym 283 ha lasw. Większa część Parku jest zalesiona. Dominują tu bory sosnowe oraz sosnowo - świerkowe. Ponadto występują tu: bory i lasy mieszane leszczynowo - świerkowe, grądy, podmokłe olsy i liczne torfowiska. Ośrodek Edukacji Środowiskowej nad Wigrami umożliwia grupom do 50 osb wycieczki po parku z przewodnikiem, przejażdżki bryczką oraz naukę jazdy konnej.

Większość miejscowości graniczących z Parkiem, ktre prawie zatraciły swj pierwotny charakter wsi utrzymuje się z pracy w Suwałkach, w Płociczynie w tartaku, bądź z turystyki, a głwnie z wynajmowania kwater oraz świadczenia usług, takich jak przejażdżki pojazdami konnymi, prowadzenie pl namiotowych, wynajem sprzętu turystycznego, usługi gastronomiczne czy praca najemna w usługach turystycznych szybko się rozwijających. We wspłpracy z Parkiem uruchomione zostały kursy kolejki turystycznej po torowisku byłej kolejki leśnej, po jeziorze Wigry pływa pasażerski statek Tryton, ktrym w 1999roku pływał śp. Papież Jan Paweł II. Z inicjatywy Parku nawiązane została wspłpraca rżnych podmiotw świadczących usługi turystyczne na tym obszarze, co pozwala oferować rżne ciekawe produkty turystyczne z kilkudniowym programem.

Park wsplnie z samorządami uczestniczy w promocji tego obszaru wydając rocznie około 20 tytułw rżnych wydawnictw promujących walory, jak i usługi turystyczne. Materiały te wykorzystywane są na 5-6 rocznie rżnych targach turystycznych. Wszystkie usługi promocyjne , umieszczanie informacji o podmiotach działających WPN na wydawnictwach, jak i stronie internetowej odbywa się obecnie nieodpłatnie.

Las w dużym stopniu wpływa na nasz klimat, szczeglnie duże kompleksy leśne wpływają pozytywnie na klimat okolicy. Wpływają na to przede wszystkich rozłożyste korony drzew leśnych, ktre modyfikują stosunki świetlne, wilgotnościowe i termiczne, a rwnież strukturę wiatrw.

Dodatkowe ekologiczne walory lasu wynikają z jego wpływu na skład powietrza, zarwno przez procesy fotosyntezy, transpiracji i oddychania roślin oraz wzbogacenie powietrza w olejki eteryczne, jak i zatrzymywanie pyłw oraz gazw przemysłowych, a wreszcie tłumienie hałasu. Podsumowując możemy powiedzieć, że podobnie jak muzyka łagodzi obyczaje, tak wpływ lasu łagodzi klimat.

Niemałą rolę odgrywa las w sztuce, dostarczając jej twrcom natchnienia, wzruszeń oraz motyww, gdyż od dawien dawna urzekał swoim pięknem i potęgą. W literaturze znajdowało to wyraz albo przez sublimację naturalnych walorw przyrodniczych, albo też działanie na wyobraźnię. Przykłady działania na wyobraźnię walorw przyrodniczych można znaleźć już w mitologii greckiej, ktra wydała wiele fantastycznych postaci związanych z lasem, jak nimfy, fauny leśne, sylwany i inne. Tajemniczość lasu działa szczeglnie na wyobraźnię ludową, stąd tez powstało wiele legend o wilkołakach i innych tworach.

Śpiew ptakw, szelest liści i szum drzew leśnych, ujadanie ogarw oraz dźwięk rogw myśliwskich stanowiły często źrdło twrczych inspiracji kompozytorw. Tworzyli oni pieśni sławiące nie tylko czar dzikich kniei i moczarw, ale rwnież uroki polowań oraz życie leśnych ludzi.

Bliskość obcowania z przyrodą uczulała na piękno i harmonię, ktra przetrwała nie tylko w zabytkowym drewnianym budownictwie, ale także dzisiaj znajduje ujście przy budowie leśnych schronisk i parkingw, zharmonizowanych z leśnym tłem. Inspirujący wpływ leśnego środowiska dostrzega się z reszt na każdym kroku w obyczajach, nawykach, a nawet w utrzymujących się zabobonach (np. odstukiwanie w niemalowane drewno).

Dostrzegając piękno lasw utrwalone w rżnej postaci, nie możemy zapominać o związanym z nimi ruchu turystycznym i rekreacyjnym. Działanie wypoczynkowe lasu jest spowodowane przede wszystkim przez swoisty klimat leśny. Czyste, wolne od dymu i kurzu powietrze w lesie, wyrwnany mikroklimat, miękki grunt pod nogami, spokj, naturalne piękno zrżnicowane w swej strukturze i stale zmieniających się drzewostanw, harmonijnie zestawiona paleta drzew leśnych, możliwość wędrowania, a w razie chęci – siedzenia czy położenia się na trawie, wszystko to sprawia że, las jest zawsze terenem, na ktrym poszukuje się spokoju i regeneracji sił po trudach dnia codziennego. Olejki eteryczne wydzielane przez niektre gatunki drzew nadają powietrzu leśnemu specyficzny zapach, a jednocześnie działają odświeżająco na płuca. W związku z tym niektrzy nazywają las zieloną apteką, odgrywającą dużą rolę w regeneracji sił żywotnych człowieka.

Wzrastający ruch turystyczny na obszarach leśnych wiąże się, niestety, z licznymi zagrożeniami dla środowiska, często prowadzącymi do nieodwracalnych szkd ekosystemowych. Niszczenie drzew i krzeww, zrywanie kwiatw – bez względu na to, czy są one chronione, czy nie – zbieranie grzybw i ził, nawet na terenach podlegających ścisłej ochronie, poszerzanie szlakw i wydeptywanie dzikich ścieżek, płoszenie zwierzyny i synantropizacja lasw, to tylko niektre przykłady negatywnego wpływu turystyki na środowisko leśne.

Przepięknie położone wśrd jezior, na terenach zaliczanych do Zielonych Płuc Polski obszar nadleśnictwa jest fragment Puszczy Augustowskiej, a dokładnie Drugiej Krajny przyrodniczo – leśnej Mazursko – Podlaskiej, w dzielnicy Suwalsko – Augustowskiej. Rozciąga się na powierzchni 19 764,81 ha wchodzącej w skład dawnego wojewdztwa suwalskiego, na terenie gmin: Nowinka, Płaska, Augustw, Raczki, Suwałki, Bakałarzewo i Wieliczki.

Wojewdztwo podlaskie dysponuje gęstą siecią szlakw turystycznych. Należy do nich ponad 3,2 tys. km znakowanych szlakw pieszych, ponad

450 km szlakw rowerowych (z czego najwięcej jest w powiecie białostockim). Uzupełnieniem sieci szlakw turystycznych są ścieżki przyrodnicze służące edukacji. W ostatnich latach powstało wiele nowych szlakw finansowanych przez samorządy lokalne, znakowanych przez PTTK.

Ścieżki przyrodnicze koncentrujące się na obszarach chronionych oraz leśnych pozwalają turystom poznać walory środowiska przyrodniczego. Wymagają one specjalnego zagospodarowania i utrzymania. Ewenementem wśrd nich są: kolejka leśna z Hajnwki do Topiła, czy ścieżka przyrodnicza żebra żubra w Puszczy Białowieskiej.

Znakowane szlaki piesze koncentrują się w kilku rejonach związanych głwnie z walorami środowiska przyrodniczego, a więc obszarami chronionymi, ktre można zwiedzać często tylko wzdłuż szlakw turystycznych. Znakowane szlaki piesze zostały usystematyzowane pod względem występowania, przebiegu, koloru i długości. Na przykład piesze szlaki turystyczne płnocnej i południowej Suwalszczyzny mają ok. 1 tys. km długości. Wynika to z dużego zrżnicowania krajobrazu i lokalizacji zabytkw w terenie. Kolejna koncentracja sieci znakowanych szlakw pieszych występuje w dolinach rzek Biebrzy, Narwi i Bugu. Stosunkowo niewielką sieć szlakw posiada Puszcza Białowieska.

Szlaki piesze służą rwnież turystyce rowerowej. Wskazane jest zamiana niektrych szlakw pieszych na rowerowe ze względu na ich długość przekraczającą nieraz 100 km oraz przebieg po drogach utwardzonych.

Znakowane szlaki rowerowe na Podlasiu pojawiły się stosunkowo niedawno. Występują w rejonie Wigierskiego Parku Narodowego, Narwiańskeigo Parku Narodowego, Puszczy Knyszynskiej oraz Bagien Biebrzanskich. Należałoby połączyć odrębne systemy szlakw turystycznych właśnie szlakami rowerowymi, co umożliwiłoby zwiedzanie parkw krajobrazowych narodowych na Podlasiu. Oprcz szlakw rowerowych istnieje kilka kilometrw ścieżek rowerowych w stolicy wojewdztwa podlaskiego – Białymstoku.

Na terenie wojewdztwa podlaskiego są dwa rejony turystyczne o znaczeniu międzynarodowym, gdzie rozwijają się rżnorodne formy turystyki przyrodniczej: Puszcza Białowieska i Bagna Biebrzańskie. Oba rejony należą do bardzo znanych na świecie i najczęściej odwiedzanych obiektw przyrodniczych w Polsce przez turystw zagranicznych.

Puszcza Białowieska jest ostatnim naturalnym lasem niżowym o charakterze pierwotnym w Europie i ostatnio na naszym kontynencie naturalną ostoja żubra. Ej ogromną wartość przyrodniczą podnoszą ostoje i stanowiska rzadkich gatunkw zwierząt i roślin. Białowieski Park Narodowy, zajmujący centralną część puszczy, uznany został za rezerwat biosfery, a Obszar Ochrony Ścisłej BPN wpisany został na listę Światowego Dziedzictwa Ludzkości UNESCO. Najważniejszym ośrodkiem turystycznym skupiającym ponad 90 % ruchu turystycznego w Puszczy Białowieskiej jest Białowieża, gdzie znajduje się siedziba dyrekcji BPN, muzeum przyrodnicze oraz brama wejściowa do rezerwatu ścisłego, z ktrego prowadzą trasy zwiedzania.

Puszcza Knyszyńska to przede wszystkim popularny obszar turystyki świątecznej i weekendowej dla mieszkańcw Białegostoku. Walory przyrodnicze lasw puszczy, liczne rezerwaty przyrody i ścieżki dydaktyczne sprzyjają rozwojowi turystyki przyrodniczej. Najważniejszym ośrodkiem turystycznym jest Supraśl.

Puszcza Kurpiowska, ktrej tylko niewielka wschodnia część leży na terenia wojewdztwa, to terem rozwoju turystyki etnograficznej. Jej ważnym ośrodkiem jest skansen kurpiowski w Nowogrodzie. Istnieją tu niewielkie formy turystyki pobytowej, głwnie w indywidualnych domkach letniskowych, zlokalizowanych wśrd lasw nad rzeką Pisą.

Za specyficzny rodzaj rekreacji uznaje się lecznictwo uzdrowiskowe. Na terenie wojewdztwa podlaskiego znajduje się jedno uzdrowisko – w Augustowie, świadczący usługi lecznicze i wypoczynkowe przez cały rok. Leczy się tu głwnie choroby układu krążenia, narządu ruchu i reumatyczne. Znajdują się tu znaczne zasoby lecznicze wd mineralnych, bogate pokłady borowiny oraz specyficzny, korzystny mikroklimat związany z położeniem Augustowa wśrd lasw sosnowych. Na terenie wojewdztwa podlaskiego o nadanie statusu miejscowości uzdrowiskowych ubiegają się Supraśl i Mielnik. Atutami Supraśla, dążącego do uruchomienia lecznictwa uzdrowiskowego, są przede wszystkim zasoby borowiny i korzystny klimat.

Turystyka piesza uprawiana jest przede wszystkim przez turystw indywidualnych i grupy młodzieżowej. Turystyce pieszej służy dobrze rozwinięta w regionie sieć znakowanych szlakw turystycznych, ktrych jest kilkadziesiąt, a także liczne schroniska młodzieżowe i pola biwakowe. Najwięcej znakowanych szlakw turystycznych zlokalizowanych jest na Suwalszczyźnie. Łączą się one ze ścieżkami przyrodniczymi i szlakami rowerowymi, stwarzając możliwość wyboru i samodzielnego tworzenia rżnorodnych wariantw wędrwek (Puszcza Augustowska, Puszcza Knyszyńska i Puszcza Białowieska).

Turystyka rowerowa, coraz bardziej popularna w naszym kraju najlepiej rozwija się na Suwalszczyźnie, czemu sprzyja liczna sieć bitych drg oraz szlaki rowerowe wyznaczone w Suwalskim Parku Krajobrazowym, Wigierskim Parku Narodowym i w okolicznych gminach. Ten rodzaj turystyki pozwala na szybkie przemieszczanie się od miejscowości obfitujących w zabytki do obszarw najbardziej interesujących pod względem przyrodniczym. Istnieje potrzeba rozszerzenia sieci szlakw rowerowych na pozostałą lub część wojewdztwa. Brakuje jednak szlakw łączących wojewdztwo podlaskie z innymi regionami.

Wojewdztwo podlaskie oferuje dobre warunki turystyki konnej, czemu sprzyja znaczna powierzchnia obszarw leśnych i terenw słabo zaludnionych. Niewielkie ośrodki turystyki konnej znajdują się w Gibach, Sidorach, Żarnowie, Gawrych Rudzie, Wysokiem, Białorzeczkach, Reszkowcach koło Rżanegostoku, Jurowcach, Lewickiem, Ignatkach oraz Białowieży, Pogorzelcach i Termiskach.

Tradycyjną formą popularnej turystyki zimowej są kuligi organizowane głwnie w Puszczy Białowieskiej, Knyszyńskiej i Augustowskiej oraz w całorocznych ośrodkach turystycznych.

Wojewdztwo podlaskie położone jest w płnocno-wschodniej części polski i zajmuje 6,4% powierzchni kraju. W wojewdztwie podlaskim funkcjonują cztery parki narodowe, trzy parki krajobrazowe, blisko 80 rezerwatw przyrody, 14 obszarw chronionego krajobrazu i 249 użytkw ekologicznych. Charakterystyczną cechą jest lisistość, zbliżona do średniej krajowej. Według stanu na 2000 rok, lisistość wojewdztwa podlaskiego wynosiła 29,5%, natomiast średnia kraju 28,3%. Oglna powierzchnia leśna wojewdztwa wynosi 569 tys. ha, z tego lasy państwowe stanowią 69%, zaś lasy prywatne zajmują ok.31% obejmujące 4 Parki Narodowe (Białowieski, Biebrzański, Narwiański i Wigierski), ktrych łączna powierzchnia wynosi 92.160 ha. W wojewdztwie podlaskim znajduje się 30 % powierzchni parkw narodowych w Polsce. Ochroną prawną objęto blisko 40 % powierzchni wojewdztwa.















Lesistość według powiatw w 2001 r. :

Augustowski – 47,5 % ;

Białostocki – 39 % ;

Bielski – 19,5 % ;

Grajewski – 22 % ;

Hajnowski – 51,5 % ;

Koleński – 20,5 % ;

Łomżyński – 21.7 % ;

Moniecki – 19,8 % ;

Sejneński – 41,3 % ;

Siemiatycki – 33 % ;

Soklski – 24 % ;

Suwalski – 16,5 % ;

Wysokomazowiecki – 18 % ;

Zambrowski 14,5 % .



Bibliografia:



1. http://www.mos.gov.pl/ 27 kwietnia 2005 godz. 16:29

2. http://www.bpn.com.pl/ 22 kwietnia 2005 godz. 16:54

3. A.Kowalczuk, A.Markowicz Białowieski Park Narodowy UwB Wydział Ekonomiczny SKN Ekonomistw Turystyki 2002 r.

4. J.Kotol, A.Kułak Biebrzański Park Narodowy- geneza, walory, turystyka UwB Wydział Ekonomiczny SKN Ekonomistw Turystyki 2002 r.

5. http://www.wpn.com.pl/ 20 kwietnia 2005 godz.15.21

6. Z. Szkiruć Wigierski Park Narodowy partnerem życia gospodarczego 2001

7. T. Lijewski , B. Mikułowski , J. Wyrzykowski Geografia turystyki Polski (wyd.4) 2002

8. pod red. A. Anszpergera i A. Kalety Turystyka – Rolnictwo – Leśnictwo Suwałki 1999

9. I. Gierawska Turystyka w wojewdztwie podlaskim B-stok 2001

10. http://www-rak.sggw.waw.pl/ 27 kwietnia 2005 godz. 16:53






Przykadowe prace

Rola i znaczenie subkultur młodzieżowych w kształtowaniu psychiki

Rola i znaczenie subkultur młodzieżowych w kształtowaniu psychiki Każdy młody człowiek potrzebuje grupy, ktra umożliwiłaby mu zrealizowanie potrzeby przynależności, akceptacji i uznania .Wśrd grup nieformalnych ogromną popularnością cieszą się ...

Biografia - Krzysztof Kamil Baczyński

Biografia - Krzysztof Kamil Baczyński Krzysztof Kamil Baczyński Krzysztof Kamil Baczyński (ps. Jan Bugaj) urodził się 22 stycznia 1921 w Warszawie, a zmarł 4 sierpnia 1944 rwnież w Warszawie. Był wybitnym poetą czasu wojny, podchorążym, żołnierzem Armii K...

Tożsamość, potrzeba

Tożsamość, potrzeba Tożsamość - to prywatny, subiektywny wewnętrzny autoportret, obraz własnej osoby, ktry zawsze wiąże z poczuciem własnej wartości, czyli tym, jak siebie oceniam, co o sobie myślisz i jakie żywisz do siebie uczucia. Potrzeba – to po...

Kilka słw o renesansie.

Kilka słw o renesansie. Renesans. Słowo "renesans" pochodzi z języka francuskiego (renaissance) i z włoskiego (rinascita) co znaczyło odrodzenie. Renesans jest to okres rozwoju kultury europejskiej od końca średniowiecza do początkw doby nowożytnej. We Włoszech renesans trwa...

Filozofia nowożytna Hobbes, Rousseau, Moutaigne, Bacon

Filozofia nowożytna Hobbes, Rousseau, Moutaigne, Bacon HOBBES 1.teoria polityczna-wychodzi z filozofii przyrody. Jest dla niego nauką o ciałach i ruchu. Wszechświat, państwo i człowieka należy uważać za bardzo złożoną maszynę. Spostrzeganie jest ruchem wewnętr...

Głwne systemy psychologii: psychoanaliza.

Głwne systemy psychologii: psychoanaliza. Głwne systemy psychologii: psychoanaliza. Psychologia, jako dziedzina nauki, wyrżnia dwa podstawowe systemy: psychologię introspekcyjną oraz behavioryzm. Oba te systemy łączy zbieżność założeń filozofi...

Metody organizacji i zarządzania

Metody organizacji i zarządzania TQM Kompleksowe Zarządzanie Jakością (TQM) jest koncepcją zarządzania, ukierunkowanym na zaspokajanie potrzeb i oczekiwań klientw poprzez zaangażowanie wszystkich pracownikw w realizację strategii organizacji jak rwnież w proces cią...

Parki Narodowe

Parki Narodowe Ochrona przyrody w Polsce ma długą i wspaniałą historię. Najwyższą formą ochrony przyrody jest park narodowy. Zgodnie z 14 artykułem ustawy o ochronie przyrody z 1991 roku "Park narodowy obejmuje obszar chroniony, wyrżniający się szczeglnymi wartoś...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry